#Đế Nghiêu|Phần 15-Phần cuối

Tiểu An 小 安
150 người theo dõi
*Mẹ mất sớm cha tái hôn, Thuấn chăn trâu kiếm tiền đi học
*Bái Vụ Thành làm thầy, nửa ngày đã biết hàng trăm chữ
*Đế Nghiêu gả con gái cho Thuấn, sai chín con trai hầu hạ Thuấn
*Dũng cảm đuổi sói hổ, Thuấn làm Thái úy an định vạn dân
*Hà đồ Lạc thư tàng thiên ý - Nghiêu nhường ngôi cho Thuấn
#vanhoatruyenthong #vanhoathantruyen #chuyendenghieu #cauchuyenthuongco
Xin chào các bạn khán giả. Đây là chương trình phát thanh Câu Chuyện Thời Thượng Cổ và tôi là Tiểu An.
Hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu về một vị Thánh quân Thời Thượng Cổ.
Câu Chuyện về Đế Nhiêu
Phần 15 Hoàn thành việc nhường ngôi thời Thái Bình Thịnh Thế Nhiêu Thiên Tuấn Nhật
Thế Nhiêu là một trong năm vị đế của Thượng Cổ Trung Hoa. Phẩm nước và tái trí của ông phi phạm xuất chúng.
Sử ký khen ngợi ông, lòng nhân của ông như trời, trí tuệ của ông như thần, đến gần như mặt trời, ngắm xa thì như mây.
Ông quan sát thiên văn, định ra lịch pháp, lắng nghe ý kiến quân thần.
Dùng người chỉ dựa vào tài nước, thực thi nước giáo, dùng nước độ để cảm hóa, khiến thiên hạ vô cùng thái bình.
Lòng dân hòa thuận, tự nhiên cảm ứng với trời đất, niềm lành ráng xuống không kẻ xiết.
Nhưng đế Nhiêu vẫn khiêm tốn không tự mãn, nhiều lần tìm kiếm người hiền để nhường thiên hạ.
Tập trước đã nói, đế Nhiêu muốn nhường thiên hạ cho tử trâu trì phụ nhưng không thành.
Các đại thần đề nghị đế Nhiêu có thể tìm Ngô Tuấn để tiếp nhận ngôi vị lớn này.
Ngô Tuấn rốt cuộc là người thế nào? Hãy cùng nghe tiếp.
Ở phía tây nam Bình Dương, cách vài trăm răm, có một ngôi làng nhỏ tên là Diêu Khư.
Trong làng có một hộ gia đình họ Ngô là hậu ruệ của truyền hút.
Tuấn sinh ra trong gia đình này.
Cha của Tuấn là Ngô Cao, mẹ tên là Ác Đăng, còn có một anh trai hơn ông 5 tuổi.
Vì Tuấn sinh ở Diêu Khư, con cháu đời sau của ông lấy địa danh này làm họ gọi là Diêu Thị.
Tuấn họ Diêu, Hiệu hữu Ngô Thị, sử gọi Ngô Tuấn, tên là Trung Hoa.
Tương truyền có 2 đồng tử trong mắt nên được tặt tên này.
Đứng thứ 2 trong nhà nên còn gọi là Trọng Hoa.
Tuấn là Thụy Hiệu, trong Thụy Pháp nói.
Nhân tử, thánh thiện, sáng suốt gọi là Tuấn.
Mẹ bất sướng, cha tái hôn.
Tuấn chăn trâu kiếm tiền đi học.
Tuấn từ nhỏ đã thông minh trí tuệ, rất được cha mẹ yêu quý.
Nhưng khi ông lên 2 tuổi, mẹ ruột qua đời, cha tái giá.
Mẹ thấy sau này sinh được một người con trai tên là Tượng.
Có con ruột rồi và càng ngày càng không vừa mắt với 2 anh em Tuấn.
2 anh em phải sống trong cảnh đói rét cư cực.
Tuấn bản tính hiếu thảo tốt cùng.
Dù mẹ tế chưa bao giờ tỏ vẻ tốt với ông.
Nhưng ông vẫn đối đái với mẹ tế như mẹ ruột của mình.
Vài năm sau, Ngô Cao mắc bậy mắt, trở thành người mù.
Mọi người gọi ông là Manh Ngô.
Sau này khi tuổi cao, mọi người lại gọi là Cổ Tẩu.
Sau khi Cổ Tẩu bị mù, mẹ tế càng chút giận lên đầu Tuấn.
Từ đó lời lẽ càng thêm cay nghiệt, hết thấy lả mắng.
Cổ Tẩu cũng vì mù lòa mà tính tình nóng này, dễ nổi dân.
Cộng thêm người vợ tế bên cạnh xúi rục.
Ông thường vô cớ trách phạt 2 anh em Tuấn.
Ngay cả trong mùa đông giá rét, trên người Tuấn vẫn chỉ có 2 chiếc áo mỏng.
Một ông lão họ Tần, ở hàng xóm có lòng từ bi, thật sự không thể nhịp được nữa,
đã đề nghị Cổ Tẩu cho con đi học để hiểu biết đạo lý.
Vì con trai lớn đã 15 tuổi, phải giúp cha làm việc,
nên ông đề nghị cho cộng con thứ 2, 10 tuổi đi học.
Ông Tần nói,
Thôn trước gần đây ấy, người đó học vấn đạo đức vô cùng xuất sắc,
phương pháp giảng dạy lại rất tốt, sao không để Tuấn đến học thử xem?
Cổ Tẩu đồng ý, nhưng hôm sau đổi ý,
nói rằng mình bây giờ không thể làm việc,
cuộc sống gia đình khó khăn, không có tiền nhằn rũ cho con đi học.
Ông lão họ Tần nói,
không để tâm đến thuốc tu,
tức là lễ vật ban đầu học cho dân cho thầy,
để bày tỏ lòng kính trọng.
Tôi với ông là láng giềng nhiều năm,
thuốc tu của Tuấn tạm thời do tôi chuẩn bị,
sau này cháu phát đạt, sẽ cộng thêm tiền lãi trả lại tôi là được.
Cổ Tẩu vẫn từ chối,
ông Tần mất đắc dĩ định ra về,
thấy Tuấn co giò ruột dẩy bên cạnh,
lại động lòng thường xót.
Lúc này, ông nghĩ ra một ký,
nên lại ngồi xuống nói với Cổ Tẩu.
Tình hình khó khăn như vậy,
Tuấn chỉ tiêu phí mà không làm gì sinh nhai,
cũng không phải cách,
hay là ông để Tuấn đó đến giúp tôi chăn châu đi?
Gốn việc chăn châu là con của tôi, bất hư,
giờ cháu nó đã đi học rồi,
tôi sẽ trả cho Tuấn 3 bữa 1 ngày,
đến lễ Tết lại thêm chút thù lao,
như vậy cháu nó có thể tự lựng cánh sinh,
lại giảm bước cánh nặng cho gia đình,
ông thấy thế nào?
Cổ Tẩu đồng ý,
mẹ kế của Tuấn nghe tin này,
nghĩ thầm.
Cũng tốt,
đứa trẻ 10 tuổi,
chưa ra khỏi nhà bao giờ,
biết gì chăn châu,
sau này bị châu giựng chết,
hoặc gây hoạ càng tốt,
vừa hay đi theo mẹ của nó luôn.
Hôm sau,
Tuấn đến nhà ông Tần,
vợ ông Tần lấy quần áo cũ của con mình cho cậu mặc,
lái cắt ốc cho ăn cơm,
sau đó ông Tần dắt châu tiêu Tuấn đi theo,
đến sườn nồi cách đó nửa giấm,
dặn Tuấn sau này,
mỗi ngày ở đây chăn châu,
nơi đây có cây tươi tốt,
suối nước rộng rách,
lúc này có tiếng đọc sách vọng ra từ rừng cây,
hóa ra phía góc sườn nồi,
có một căn nhà,
tiếng đọc sách vọng ra từ đó.
Ông Tần dặn Tuấn chồng chân châu,
con mèo thì đi vào căn nhà đó,
một lúc sau,
ông Tần cùng một ông lão đi ra,
ông Tần giới thiệu người Tuấn,
đây là tiên sinh Vụ Thành,
nói rằng ông rất sẵn lòng dạy cho cậu.
Tuấn liền lạy bố lạy,
hành lễ đệ tử với Vụ Thành tiên sinh,
Vụ Thành là người không có gia đình,
năm ngoái dung hoạn đến đây,
người trong làng ngưỡng mộ học vấn đạo đức của ông,
đã giữ ông lại dạy học cho trẻ em
ở miếu thờ của làng.
Bái Vụ Thành làm thầy,
nửa ngày đã biết hàng trăm chữ.
Ông Tần nói cho Tuấn biết,
dung ý kêu cậu đến chân châu,
Tuấn nói,
cháu biết tấm lòng của trường già,
muốn nâng đỡ cháu,
thực vô cùng biết ơn.
Liền lạy ta ông Tần,
rời theo tiên sinh Vụ Thành vào nhà.
Tiên sinh Vụ Thành lần lượt giới thiệu các học trò,
người lớn tuổi nhất,
tên Lạc Đào,
đã 20 tuổi,
bà Dương năm nay 18 tuổi,
Tần Mất Ngư,
Đông Mất Tí,
đều 15 tuổi,
Tuấn là người nhỏ tuổi nhất.
Vụ Thành trước tiên dạy Tuấn nhất biết mặt chữ,
Tuấn thiên tư thông minh,
dạy là biết ngay,
chưa đầy nửa ngày,
đã biết được mấy trăm chữ,
mấy người bạn học đều sững sở.
Người trưa,
Tuấn cùng ăn cơm với Vụ Thành.
Sau bữa ăn,
Vụ Thành dẫn các học trò dắt châu ra đồng cỏ chăn thả,
uống nước,
rồi ngồi trên cỏ giảng giải các đạo ý cho học trò.
Học trò ở đó đọc sách,
đến khi mặt trời sắp lặn,
các học trò mới về nhà.
Tuấn dắt châu về nhà ông Thành,
chưa kịp ăn tối đã vội vã về nhà.
Về đến nhà thăm hỏi cha mẹ,
mẹ kế như thường lệ,
không thèm để ý.
Cha đang mế tương,
cũng không hỏi hàn gì.
Tuấn bèn vào bếp giúp anh trai.
Lúc ăn tối,
mẹ kế nói với Tuấn,
mày không cần ăn cơm tối đâu,
tao thấy mày mặc quần áo dày như vậy,
tao biết mày chắc đã ăn no rồi.
Tuấn ôn hòa đáp lời.
Anh trai của Tuấn bưng đến một bát canh nóng,
làm đổ ra ngoài một ít,
mẹ kế liền dùng tay gõ mấy cái vào đầu nói.
Mày cũng chẳng phải thứ tốt lành gì,
tối nay cũng không được ăn cơm.
Hai anh em cùi đầu đứng hầu,
nhìn cha mẹ và tương ăn uống ngon lành.
Đế nghiêu gả con gái cho Tuấn,
sai chín con trai hầu hạ Tuấn.
Đế nghiêu nhiều lần tìm kiếm hiền nhân
để nhường thiền hạ.
Các vị thủ lĩnh trừ hầu bốn phương
không hẹn mà cùng nói.
Có một thương dân chưa lập gia đình,
tên là Ngô Tuấn,
là con của một người mù.
Cha của cậu ta là cổ tẩu,
không phân nghiệt phải trái.
Mẹ kế lời lẽ cay nghiệt.
Người em trai do mẹ kế sinh ra là tược,
lại kêu căng ngang ngược.
Cả nhà đều không dung chứa Tuấn,
luôn tìm cách hạm hại.
Cậu ta ở trong hoàn cảnh gia đình như vậy
mà vẫn có thể hiếu thảo với cha mẹ,
yêu thương anh em.
Tuy mười mấy tuổi đã bị đuổi khỏi nhà
để tự lập,
bản thân chịu nhiều khổ cực
nhưng vẫn dùng những gì mình vất vả kiếm được
để giúp đỡ cha mẹ
và những người nghèo khó khắc.
Đại thần Hi Trong cũng nói,
khi Tuấn cày ruộng ở núi Linh
đã nhường đất đai màu mỡ cho người khác.
Khi đánh cá ở Lôi Trạch
đã nhường ngư trường đã kinh doanh tốt cho người khác.
Khi nặng đồ gốm ở bờ sông
đã dẫn dắt các tợ gốm
làm việc tẩn thận, không làm ẩu.
Dù ở đâu,
nức hạnh cao thượng của Tuấn
cũng có thể cảm hóa được những người xung quanh.
Nhiều người ngưỡng mộ danh tiếng
đã chuyển đến nơi Tuấn ở.
Thế là ở đó,
một năm thì thành làng,
hai năm thành ấp,
ba năm thành đô.
Nghĩ nhiều nghe xong
quyết định khảo sát Tuấn.
Thế là ông bàn với vợ
cho 9 người con trai của mình
đi hầu hạ Tuấn
và con gái của mình cho Tuấn
để từ đó quan sát phẩm nức
và cách đối nhân sự thế của Tuấn.
Vợ ông nói,
con trai của thiên bử
tuy cũng là dân thường
nhưng bảo họ đi hầu hạ một người nông dân
dường như có chút khó xử.
Nhiều người nói,
sự quý tiện của con người
là ở phẩm cách, nức hạnh,
không phải ở nghề nghiệp.
Chấm là thiên tử
nhưng dù gặp ai,
chỉ cần người đó có đạo đức cao thượng,
học vấn uyên thâm,
chấm đều bái người đó làm thầy.
Hầu hạ một người nông dân
có gì khó xử đâu.
Chấm không chỉ muốn chín đứa con đi,
còn bảo bá quan cùng nghi nữa.
Khanh cứ yên tâm.
Với nhiều đồng thời phong quan cho Tuấn,
nhiều lần giao cho ông những việc khó
để thử thách tài năng,
quy tắc cai trị của ông ở bên ngoài
cũng như xem ông có tận tỵ
với chức trách hay không.
Dũng cảm buổi xói hổ,
Tuấn làm thái quý,
an ninh vạn dân.
Nhờ lòng hiếu thảo,
trí thanh của Tuấn,
cuối cùng cha mẹ ông cũng tỉnh ngộ,
lượng cũng dần dần sửa nổi.
Thế là nếu nghiêu say Tuấn
đi thực thì ngũ điển,
tức là cha nghĩa,
mẹ từ, huynh hữu,
mẹ cung, con hiếu
là nhân luân ngũ thường,
mọi người đều rất sẵn lòng
nghe theo Tuấn,
lại say Tuấn bỏng quản công việc bá quan.
Tuấn tiến tử người hiền,
dùng người đúng tài,
trong mấy tháng đã giải quyết
mọi việc rất tốt.
Khi các trừ hầu đến triều kiến,
Nế Nghiêu để Tuấn tiếp đãi
khách bốn phương.
Tuấn thái độ nghiêm túc,
hòa nhã, tiếp đãi rất chú đáo.
Các trừ hầu thấy được
huy nghi của Tuấn,
nghe được lời nói của Tuấn,
đều xinh lòng tính phục.
Nế Nghiêu say Tuấn
đi tuần tra khắp nơi,
thì xác tình hình lũ lụt,
trong rừng núi, sông ngòi,
đồng cỏ, khí hậu bất thường.
Lúc nào cũng có thể có
gió báo, nếu không cẩn thận
sẽ bị lạc đường,
còn có nguy cư bị rắn động,
thú giữ tấn công.
Một ngày nọ, Tuấn dẫn
mọi người đi qua một khu rừng hoàng vắng,
cây cổ thu chè khuất
mặt trời. Ông nhắc nhở
mọi người cẩn thận để phòng
có mánh thú.
Không lâu sau, quả nhiên
nghe thấy tiếng sói trù,
một đàn sói lớn từ trong rừng
song ra, mọi người kinh
hãi rừng bước. Tuấn nói
đừng sợ, không sao đâu,
đi theo tôi.
Rồi ông đi đầu, đàn sói
song đến trước mặt Tuấn,
rồi lại đều quay đầu
chạy trở lại vào rừng.
Mọi người kinh ngạc hỏi Tuấn
đã dùng cách gì để lùi đàn sói đi.
Tuấn trả lời rằng
không dùng cách gì cả.
Lại đi qua một
ngọn núi, thấy có hai
con hổ dữ. Con hổ đực
gầm lớn về phía mọi người,
tiếng vang như sống.
Mọi người tưởng phèn này chết chắc.
Chỉ nghe thầy Tuấn nói
với con hổ.
Chúng tôi phụng bệnh thiên tử,
đến đây thị xác đỗ lụt,
muốn cứu vớt môn dân,
không ngờ lại gặp ngài.
Ngài hãy mau trở về hang,
đừng ở đây cản đường,
gọi dẫn người đi đường.
Nói xong,
con hổ đực dường như đã hiểu,
dẫn theo con hổ cái,
ngậm theo con hổ con,
chui vào ở trong hang.
Đại tư Nông và mọi người hỏi Tuấn
đã học được thuật chế ngự hổ
từ đâu?
Tuấn cười nói
Tôi nào có thuật chế ngự hổ,
vừa rồi đường hẹp gặp nhau,
nhưng nó là thú,
chúng ta là người,
người thì phải có khí phách của người,
nên tôi đã lấy hết dũng khí
nói vài câu,
không ngờ lại có hiệu quả,
đây là nhờ ơn uy của thiên tử
che chở từ xa thôi.
Mọi người không ai
không thán phục kiến thức
và sự bình tĩnh của Tuấn.
Sau đó, Đại tư Nông
và mọi người đã báo cáo lại
với Nế Nhiều,
những chuyện như Tuấn
ở trong rừng không bị hổ sói tấn công
và không bị lạc trong
gió bão sớm xét.
Nế Nhiều nói
Có thể thấy anh ấy không phải
là được thiên tần che chở,
thì cũng là lòng thành cảm động vạn vật,
ý chí kiên định
đáng được ghi nhận.
Qua 3 năm khảo sát,
Nế Nhiều cho rằng Tuấn nhân tử,
có nức, có trí tuệ,
có tài năng,
có thể truyền lại thiên hạ cho ông.
Tuấn nói
nức hạnh của mình vẫn chưa đủ,
kiên quyết từ chối.
Đại tư Nông và mọi người cho rằng
có lẽ là vì đấy
vẫn còn tại vì Tuấn
không muốn đảo lộn danh phận vua tôi
nên không chịu nhận.
Họ đề nghị trước tiên
hãy để Tuấn tạm làm thái úy
nhất chính. Chữ úy
có nghĩa là từ trên an định
xuống dưới, tức là hy vọng
ông có thể an định môn dân.
Tuấn đành phải đồng ý.
Hà Nô
là cư toàn thiên hí,
Nhiều nhường ngôi cho Tuấn.
Thế là
Nhiều tắm ngôi chai dưới
dẫn Tuấn và mọi người lên Thủ Sơn
thanh tâm cầu nguyện
để xin sự chỉ dẫn của Thiên Thương.
Khi lên Thủ Sơn
ở bên mờ sông Hà Lạc
họ thấy 5 ông lão
có thần thái, cử chỉ phi phàm
đang rao chơi.
Họ vừa múa vừa hát
cuối cùng đồng thanh hát lớn.
Hà Nô
sẽ đến báo cho đế biết
thời kỳ, người biết ta
là Trọng Đồng Hoàng Diêu
tức là Tuấn.
Hát xong, 5 ông lão
lập tức hóa thành 5 ngôi sao
bay thẳng về phía trời.
Nhiều kinh ngạc
hỏi Tuấn
5 ông lão này đảo là người biết
suốt cuộc họ là
thần linh nào vậy?
Thần nói
thần đêm qua ngắm sao
phát hiện trên trời 5 sao
kim, bọc, thủy, quả, thổ
bỗng nhiên miến mất
thì ra họ cùng nhau hạ phàm
đến đây rao chơi.
Theo ý của thần, 5 vị lão
ông này chắc chắn là do
tinh hòa của ngũ tinh hóa thành.
Đế Nghiêu nói
họ nói Hà Nô
sẽ đến, chắc là trong sông này
sẽ có chuyện thần kỳ
xảy ra.
Vì thế Đế Nghiêu dẫn quần thần
trai dưới tắm hội
đến đàn hành lễ tế
sau đó cũng nhiều lần dẫn quần thần
đến sông Hà Lạc
đập đàn tế thần
đã gặp được dòng ngậm Hà Nô
rùa Mang Lạc Thư.
Thần dụ được thể hiện trong Hà Nô
và Lạc Thư đều nói rõ ràng
phải thiện nhượng
Ngày 1 tháng riêng
năm thứ 70 tại vị của Đế Nghiêu
ông đã tổ chức
một nghị lễ lòng trọng
tại miếu Văn Tổ
để thiện nhượng cho Tuấn
thay mình lo việc thiên tử.
Thái ý Tuấn cuội sáng dẫn
quần thần bá quan đến đây cầu nguyên
bày tỏ ý tiếp nhận
ngôi nhiếp chính còn gọi là
Thụ Trung
Thụ Trung có nghĩa là
trách nhiệm xử lý chính sự
của Đế Nghiêu đến đây là kết thúc
sau này trách nhiệm
sẽ do Tuấn gánh vác
Khi Tuấn hành lễ
vẫn có một con phượng hoàng
màu đỏ bay đến
đậu trên cây ngô đồng
ngoài miếu Văn Tổ cất tiếng hót vang
Đợi đến khi Tuấn hành lễ
xong đi ra
nó mới rang cánh bay về phía Nam
Lúc này
môn dân đều ca ngợi
Thái ý Tuấn
nói đây là do nức lớn của ông cảm hóa
Tuấn nhiếp chính 28 năm
Nghiêu qua đời
bách tính thiên hạ
đau buồn thương tiếc
Tuấn kế thừa Đế Nghiêu
trị lý quốc gia
đóng đồ ở Đồ Bản
nay là vững tế tỉnh Sơn Tây
quốc hiệu là Hữu Ngô
Thời đại Nghiêu Tuấn
được kinh nghiệm nhò ra tôn sùng
là xã hội lý tưởng
của thời đại lễ nhượng
vô có đạo đức cao thương
sánh với trời
bốn biển Thái Bình
bá tánh an cư
phong tục hạ thuận
Người xưa lấy Nghiêu Tuấn
làm tấm gương đạo đức cho con người
và là điển hình
của sự trị vì của Bậc Thánh Vương
Trong lịch sử
người ta thường gọi
thời Thái Bình thịnh trị
là Nghiêu Thiền Tuấn Nhật
Các bạn thân mến
đọt bài câu chuyện về
Đế Nghiêu đến đây là kết thúc
Cảm ơn các bạn đã lắng nghe
Mình chúc các bạn
có những giây phút tư thái
và trải nghiệm
