Điều Putin Lo Sợ Nhất Cuối Cùng Đã Đến: Kho "Vũ Khí Bí Mật" Của Nga Đang Bị NATO Bảo Vây!
LINH DAN
280 người theo dõi
2 Lượt xem video·21 thg 10, 2025
Điều Putin Lo Sợ Nhất Cuối Cùng Đã Đến: Kho "Vũ Khí Bí Mật" Của Nga Đang Bị NATO Bảo Vây!
Chào mừng quý vị trở lại với Bình quân sự
Lê Minh hôm nay tiếp tục trò chuyện với quý vị
về câu chuyện liên quan đến
cuộc chiến Nga Ukraine
và cái điều mà Tổng thống Nga Putin đang sợ hãi nhất
cuối cùng nó đã đến
Đó là điều gì?
Vâng, Kaliningrad
nó là một cái mảnh đất cô lập
lọt thỏm giữa Ba Lan và Litva
từng được mệnh danh là vũ khí bí mật của Nga
trong lòng châu Âu
và nó là cái quân bài chiến lược khiến NATO
luôn luôn phải giải chứng
với kho hỏa tiến có khả năng
mang đầu đạn hạt nhân
Cái vùng lãnh thổ này của Nga luôn được xem
là nơi khởi phát của một cuộc đối đầu quân sự
mang tầm toàn cầu
Nhưng mà mọi thứ thì đang thay đổi rồi
Bên ngoài vỏ bọc uy lực, điện Kremlin
đang dần đánh mất quyền kiểm soát
tại chính pháo đài từng là niềm kiêu hãnh của mình
Tổng thống Putin có thể đang cố gắng
vẽ ra một bức tranh vững chãi
với thông điệp là Nga kiểm soát Kaliningrad
chặt chẽ hơn bao giờ hết
Nhưng thực tế bên trong lại là một cơn địa chất âm thầm
Mối liên kết giữa trung ương
và vùng đất chiến lược này đang lung lay
Những dấu hiệu hoảng loạn đã bắt đầu xuất hiện
từ tầng lớp lãnh đạo
được che giấu dưới vỏ bọc của những lời đe dọa
cáo buộc và diễn văn đậm chất tuyên truyền
Đứng đầu cái giàn đồng ca ấy là
Ngoại trưởng Sergei Lavrov
cánh tay phát ngôn thân cận của ông Putin
Kể từ thời điểm chiến dịch xâm lược của Nga bắt đầu
Lavrov đã biến cùng từ
NATO đang gây chiến với Nga thành thương hiệu cá nhân
Ông ấy không ngừng giải rác
những lời cáo buộc phương Tây
nhằm biến cuộc chiến này thành
một cái màn kịch phòng thủ chính nghĩa cho Điện Kremlin
Trong bài phát biểu được Sky News
đăng tải hồi tháng 5 năm 2022
thì Lavrov đã tuyên bố rằng là
Chúng tôi đã làm mọi cách để tránh
một cái cuộc đối đầu trực tiếp
Nhưng giờ khi thách thức đã được đưa ra
Tất nhiên chúng tôi sẽ chấp nhận nó
Chúng tôi không lạ gì với các lệnh trừng phạt
Chúng tôi gần như luôn hiện diện giữa nhiều hình thức khác nhau
Đằng sau cái phát ngôn đó
là thông điệp mà ông Putin muốn gửi ra thế giới
Đó là NATO đã khơi màu cuộc chiến này
Và Nga dưới sự chỉ huy của ông ta
sẽ không lùi bước
Thế còn Kaliningrad thì sao?
Khi quyền kiểm soát đang giạn nứt từng ngày
Liệu vũ khí hạt nhân có còn nằm
trong tầm tay của Điện Kremlin hay không?
Hay đó sẽ là điểm nổ cho một cái cuộc
khủng hoảng vượt tầm kiểm soát
Tháng 9 năm 2025
thì Ngoại trưởng Lavrov tiếp tục lặp lại
những cái điệp khúc quen thuộc
Lần này là tại hội nghị Ngoại trưởng G20 trong quân khổ Liên Hợp Quốc
Với giọng điệu gây gắt
Ông Lavrov tuyên bố rằng
Bất kỳ quốc gia nào ủng hộ Urena
cũng đồng nghĩa với việc đã tuyên chiến với Nga
Đó không phải là một cảnh báo
Mà là tín hiệu trong một cái nỗi sợ
ngày càng lớn bên trong nội bộ Điện Kremlin
Đặc biệt là với tình hình tại Kaliningrad
Vẫn theo luận điệu cũ
Ông Lavrov tiếp tục cáo buộc
NATO, Liên minh châu Âu và thậm chí cả
Liên Hợp Quốc đang dấn thân vào
một cái cuộc đối đầu trực tiếp với Nga
Nhưng đằng sau lời lẽ đó là gì?
Là cơn khắc tiệt vọng của Điện Kremlin
trong việc giữ lấy hình ảnh nạn nhân muôn thủ
Như lời nhất định của nhà bình luận
quân sự nổi tiếng trên Youtube là
Artem Dikarev
Cái chủ của mối kênh tên là Russian Dude
Thì đây chính là cái chiến lược
cố hữu của Moscow
Đó là dựng nên một câu chuyện sai lệch
để che giấu sự thật đá lo ngại đang diễn ra
ngay trong lòng Kaliningrad
Nhà bình luận này nói rằng
Tại G20, tại Liên Hợp Quốc hay bất kỳ
hội nghị ngoại giao nào mà ông ta có thể chen chân vào
Lavrov đều lặp lại
thuyết âm mưu rằng phương Tây là kẻ khai chiến
Tội nghiệp Kaliningrad
Vùng đất bị cô lập, bị bao vây
Và rồi Moscow hét lên rằng
sẽ phản ứng dứt khoát
Nga tiếp tục giả vờ không nhìn thấy
chính mình là kẻ phát động chiến tranh
Đồng thời gọi mọi hành động tự vệ của Châu là tuyên chiến
Thế nhưng mà
như các chuyên gia quân sự bình luận
thì những tuyên bố ngày càng dày đặc của ông Lavrov
nó chính là tấm vương phản chiếu
một cái sự thật là Điện Kremlin
không muốn ai thấy
Đó là Kaliningrad đang là điểm
yếu chiến lực lớn nhất của họ
Sau làn khói, sau những khẩu hiệu
và các tuyên bố về phản ứng dứt khoát
là một thực tế đang rệu rã
Và điều đáng sợ hơn chính là việc những lời cảnh báo
của Lavrov về NATO, về Liên minh Châu Âu
thực chất không dành cho kẻ thù bên ngoài
Chúng được gửi thẳng vào nội bộ nước Nga
như một cách củng cố quyền lực
trước nguy cơ tàn giả từ bên trong
Kaliningrad, một thời từng là
biểu tượng sức mạnh, giờ đây
đã trở thành một cái bài toán sinh tử của Nga
Và những tiếng thét
từ Lavrov chỉ là tín hiệu cho thấy là Kremlin
đang hoảng loạn thật sự
Khi mà Lavrov cất giọng như vậy
thì không phải ông ta muốn răn đè phương Tây đâu
Mà chủ yếu là để giữ cho
bàn tay của điện Kremlin vẫn còn
nắm được trái tim người dân Nga
Những lời đe dọa vang dấu ấy tưởng như là
nhắm vào NATO, vào Liên Âu
Nhưng thực chất là một cái chiến dịch tâm lý
nhắm thẳng vào đại lục Nga
Và chính tại đây thì chiến dịch đó
đã đang phát hiệu hiệu quả
ít nhất là với những ai còn tin vào
cái chiếc TV trong khoảng khách hơn là
chiếc điện thoại kết nối Internet trong tay họ
Tổng thống Putin và
Ngoại trưởng Lavrov hiểu rõ một điều là
quyền lực nó không đến từ việc kiểm soát thế giới
mà từ việc kiểm soát niềm tin
Hơn 2 phần 3 dân Nga
chỉ tiếp cận thông tin từ những cái kênh truyền hình quốc doanh
những nơi không đưa tin
mà lập trình suy nghĩ
Đó là lý do vì sao dù có kết nối mạng Internet cao
tuyên truyền vẫn là cơn thủy chiều
quét sạch lý trí tại nước Nga
Trung tâm dữ liệu
và nghiên cứu
CDAR đã từng
chỉ ra một thực tế cay đắng đó là
dù các cơ quan truyền thông độc lập còn hoạt động
nhưng vẫn phải dựa hoàn toàn vào Internet
để tiếp cận cấu trúng. Thế nhưng
44% người Nga trên Telegram
chỉ chọn theo dõi các kênh ủng hộ chính phủ
và chưa tới 15%
quan tâm đến các nguồn tin độc lập và đối lập
Tức là phần lớn dân Nga
không chỉ bị dẫn dắt mà còn tự nguyện bước đi
cùng những lời dối trá được tô vẽ
bằng màu sắc của chính nghĩa dân tộc
Và
cái nhà phân tích quân sự Dikarev
cũng không né tránh sự thật khi nói rằng là
giới tinh Hoa Nga đã nhận ra là
không thể bắt những người thông minh tin vào dối trá của họ
vì thế nên là họ chuyển mục tiêu sang
những AI dễ tìm
Ông Lavrov, Ngoại trưởng Nga
bằng một cái vẻ mặt nghiêm nghị và lời lẽ đánh thép
đang cố khiến người Nga tin rằng là
mất con, chịu đói và chứng kiến
đất nước kiệt quệ là cái giá xứng đáng
để mà đánh trả NATO
Thế nhưng mà tất cả chỉ là
một cái tấm màn thôi, mục tiêu thật sự
không phải là NATO, mà mục tiêu là
giữ cái sự sợ hãi trong lòng dân chúng
để che dấu điểm yếu lớn nhất của Moscow
đó là Kaliningrad
Ta biết là Kaliningrad
nó không dễ kiểm soát như là đại lục Nga
Nơi đây là vùng đất tiền tiêu
Nơi mà NATO không chỉ hiện diện quanh biên giới
mà còn hiện diện trong nhận thức của người dân
Và tại đó, ông Lavrov
không thể áp đặt những cái lời dối trá bằng sóng truyền hình
Chính vì vậy, nơi đây nó trở thành
tự huyệt tuyên truyền và là nguyên nhân
khiến những cái lời gào thét của Điện Kremlin
ngày càng vang dội và tuyệt vọng
Đó là mảnh đất bị cô lập hoàn toàn
khỏi lãnh thổ Nga đại lục
Không chỉ là pháo đài quân sự
mà nó còn là bài toán chính trị gai góc nhất
của Điện Kremlin trong thế kỷ 21
Và giờ đây, bài toán đấy không còn dễ giải
bởi vì lời giải không nằm ở phương Tây
mà nằm ở chính bên trong nước Nga
Tổng thống Nga Vladimir Putin
đang lo ngại sâu sắc rằng
liệu người dân sống tại vùng đất xa lạ đó
có còn tin vào những gì mà Moscow nói hay không
Ông Lavrov
có thể lặp lại bao nhiêu lần
điệp khúc NATO là kẻ thù tuy thích
Nhưng tại Kaliningrad
nơi sát vách với Bà Lan và Lip Va
Điều đó không dễ thuyết phục
Đặc biệt trong thời điểm mà châu Âu đã nhìn lại lịch sử Nga
và lựa chọn con đường ngược lại
Như nhà bình luận Nikarev từng nói là
NATO không mở rộng vì
Bruxelles muốn khiêu khích gấu Nga
NATO mở rộng vì các nước lãng giềng
nhìn lại quá khứ của Moscow và nói
Không, chúng tôi không thể tin họ được
Và họ có lý
Khi mà Putin lên đám quyền
thì NATO chỉ có 19 thành viên
Giờ đây, danh sách ấy đã dài thêm đáng kể
Với Bungary, Rumania, Slovakia
Montenegro, Bắc Macedonia
Albania
và đặc biệt là 3 nước ban tích
Latvia, Estonia và Litva
đã trở thành thành viên NATO từ năm 2004
Biến Kaliningrad
thành một tối khí cô lập giữa
lòng liên minh quân sự mạnh nhất hành tinh
Sự xung đổ niềm tin vào Moscow
nó không dừng lại chỉ ở đó đâu
Phần Lan và Thủy Điển, những quốc gia trung lập
suốt nhiều thập niên, cuối cùng cũng gia nhập
NATO vào năm 2023 và 2024
Nguyên nhân là gì?
Đó chính là cái sự hiếu chiến của Nga vậy
Cuộc chiến tại Georgia, việc cướng chiếm Crimea
và giờ là chiến tranh Ukraine
Tất cả đã dọn đường cho NATO tiến gần
tới tận cửa ngõ Kaliningrad
Và ông Putin biết điều đó
Và vì thế, ông ta đưa
Lavrov ra trận, không phải với luân lý
mà là với lời đe dọa
Mỗi khi NATO hay EU lên tiếng
thì Lavrov phản pháo bằng lời buộc tội
và đính kèm một cụm từ quen thuộc là
phản ứng dứt khoát
Mới đây, ông ấy còn cáo buộc là
Liên Âu đang lên kế hoạch tấn công Kaliningrad
và đe dọa rằng bất kỳ hành động nào
nhắm vào cái vùng đất đó sẽ nhận
lấy hậu quả khốc liệt từ phía Nga
Lavrov cũng bày tỏ đặc biệt
cái sự khó chịu với việc đảo
Monhom, một vị trí chiến lược
trên biển Baltic đang được quân sự hóa
Theo ông thì đây là một phần âm mưu
của EU và NATO nhằm siết chặt
vòng vây quanh Kaliningrad
Nhưng thực tế nó lại nằm ở chiều ngược lại
Chính là hành động xâm lược của Nga
đã buộc cho Âu phải tự vệ
và Kaliningrad, vùng đất mà Kremlin từng coi
là mũi giáo nhọn, giờ đây trở thành
điểm rạn nứt lớn nhất trong bản đồ chiến lược
của Putin
Kaliningrad giờ đây không còn là con áp
chủ bài của điện Kremlin nữa, mà đang biến thành
một chiếc lồng thép đang siết chặt
lấy chính đất Nga
Bao quanh bởi các quốc gia Baltic, tất cả đều là thành viên NATO
Kaliningrad chính là điểm yếu chiến lược
mà điện Kremlin cố gắng che giấu
bằng những tuyên bố cứng rắn của ngoại trưởng
Lavrov chẳng hạn
Như là nhà phân tích quân sự Dikarev cảnh báo
Kaliningrad đang bị bao vây
nó bị cô lập
và trong chiến tranh hiện đại, các căn cứ quân sự
tại đây có thể bị san phẳng trước khi Moscow
kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra
Toàn bộ cái chiến dịch tuyên truyền
của Nga cố tình né tránh thực tế là
NATO và EU không phải là bên đe dọa trước
mà chính những cái hành vi gây hấn của Nga
từ Ukraine đến Kremlin
mới là nguyên nhân khiến NATO tăng cường hiện diện
và ngày hôm nay thì chính Kaliningrad
nó đang rơi vào cái thế giới dễ tổn thương nhất
kể từ sau chiến tranh lạnh
Từng lời đe dọa của Nga
về việc NATO muốn xâm lược Kaliningrad
thực chất nó chỉ là một cái tấm màn
che giấu nối sợ rằng là
nếu Putin liều lĩnh đẩy Âu Châu
vào một cuộc chiến toàn diện
thì NATO sẽ không ngần ngại tiếp lấy Kaliningrad
trong vòng vài giờ đồng hồ
không phải vì NATO là kẻ hiếu chiến
mà vì họ đã chuẩn bị cho kinh bản đó từ lâu
một cách lặng lẽ và hiệu quả
Điều đó nó thể hiện qua việc quân sự hóa
các cái đảo chiến lược như là Bornholm
tăng cường phòng thủ tại Ba Lan, Latvia
Estonia, Litva
và giờ đây đến cả dòng điện cũng sắp bị cắt
Theo Oraz Pif
các quốc gia Baltic đang từng bước
tách khỏi lưỡi điện Nga, nguồn sống duy nhất
còn kết nối Kaliningrad với đất liện
và nếu điều đó xảy ra
thì Kaliningrad sẽ bị cắt hoàn toàn
nguồn điện, không dự phòng, không lối thoát
Trong khi các quốc gia NATO có phương án
thay thế, Kaliningrad lại
chỉ có Moscow và Moscow
thì lại quá xa
Đó là lý do vì sao mỗi câu nói của
ngoại trưởng Nga ngày càng trở nên sắc lạnh
nhưng mà lại thiếu thực chất
không còn là uy lực mà là nỗi lo sợ
được bọc trong vỏ bọc cứng rắn
Và với cái tình hình hiện tại thì Nga
không cần phải đối mặt với một cuộc tấn công
để mà mất Kaliningrad nữa
Họ đang tự đánh mất nó từng ngày
từng lớp, từng sợi dây kết nối cuối cùng
Tại Kaliningrad, pháo này
phương Tây duy nhất còn lại của Nga
một công trình kỳ dị vừa hiện hình
Nó không phải là một biểu tượng quyền lực
mà là một di tích sống cho thấy sự sợ hãi
đang gặp nhấm Kremlin từ bên trong
Trạm radar khổng lồ mà Nga đang xây dựng
với câu trúc anten bố trí tròn đô sộ
cách miên giới Bà Lan chỉ 25km
Nó không khiến NATO lo sợ
như là Lavrov mong muốn
Trái lại, nó trở thành tấm bảng quảng cáo
khổng lồ phát sáng giữa trời Baltic
Chúng tôi đang sợ hãi
Theo nhà phân tích quân sự
Artem Dikarev thì đây không còn là chuyện chiến lược
mà là chuyện danh dự quốc gia
Nếu Kaliningrad dễ bị tổn thương
thì nước Nga và quan trọng hơn cả
là chính Tổng thống Putin cũng trở nên mong manh
Chính vì vậy
những gì mà Ngoại trưởng Nga nói
về mối đe dọa từ NATO
nó không còn xoay quanh khả năng xâm lượng
mà là nỗi đau bị xúc phạm lòng kêu hãnh
Tư lệnh lục quân Hoa Kỳ
tại châu Âu và châu Phi
là tướng Chris Donahue
từng nói vào tháng 7 rằng là
NATO có khả năng chiếm Kaliningrad
trong một khoảng thời gian chưa từng thấy
Đó không phải là lời hù dọa đâu
Nó là một cái cảnh báo mang tính thực tiễn
và Điện Kremlin thì hiểu rất rõ cái điều đó
Nhưng mà
Câu hỏi đặt ra khi mà chúng ta nghe đến đây đó là
Vì sao lại là Kaliningrad?
Nó có gì đặc biệt?
Thế thì
Bởi vì nơi này là hiện thân
của tham vọng đế quốc kiểu cũ
giữa lòng NATO hiện đại cho nên nó trở thành mục tiêu
Một mảnh đất bị bao vây
bị cô lập và giờ đây bị nhìn thấy
như là một mục tiêu dễ dàng nếu chiến tranh bùng nổ
Nga biết điều đó chứ
Putin càng biết rõ hơn ai hết
Và chính vì vậy Kremlin ném hàng tỷ đô la
vào những cái dự án Radar siêu khổng lồ
để mà che đậy sự thật rằng là
họ đang lo lắng
Trong mắt truyền thông trong nước
truyền thông nhà nước Nga thì đó là vũ khí theo dõi
Nhưng mà trong miệng Lavrov
đó là lời cảnh báo
Với NATO thì công trình RADAR này lại chẳng có nghĩa gì
Nó không thể chống lại bom dẫn đường
không thể ngăn tên lửa tàng hình
và chắc chắn không thể thay đổi thực tế
rằng Kaliningrad sẽ là mục tiêu đầu tiên
bị xóa sổ nếu xung đột bùng phát
Ba Lan và các quốc gia Baltic
được hậu thuẫn bởi sức mạnh tổng hợp
của NATO vẫn âm thầm
tăng cường phòng thủ. Họ không cần dọa dấm
Họ không cần radar
Họ chỉ cần chờ
Bởi vì Nga trong nỗ lực
chứng tỏ quyền lực lại đang phơi bày
nối hiếu đuối lớn nhất của mình đó là Kaliningrad
là một biểu tượng không còn ai sợ nữa
Từ năm 2018
đến tận giai đoạn đỉnh điểm
của cuộc chiến Ukraine, Tổng thống Putin
nhiều lần tuyên bố rằng ông ta không muốn lao vào
một cuộc chạy đua vũ trang với phương Tây
Nhưng mà sự thật thì sao? Càng ngày Nga
càng luôn sâu và Kaliningrad
vùng đất bị cô lập giữa NATO
giờ đang gánh chịu hậu quả rõ rệt nhất
Điển hình là công trình RADAR khổng lồ
vừa được Nga bí mật xây dựng cách biên giới
Ba Lan chỉ vài chục km như chúng ta đã nói
Nhà phân tích quân sự Artem Dikarev
chỉ ra rằng là
Putin không xem nó là vũ khí
Ông ta xem nó như một sân khấu
Nơi mà Nga tiếp tục nói với thế giới
và với chính người Kaliningrad rằng là
chúng tôi vẫn còn hiện diện tại đây
Vấn đề là người dân của Kaliningrad
họ có còn muốn nghe hay không?
Thì bí mật lớn nhất đằng sau
nỗi sợ NATO mà điện Kremlin
luôn rêu rào có thể chẳng liên quan gì
đến quân đội
Mối lo thật sự của Putin là dân chúng Kaliningrad
đang dần rời bỏ bản sắc Nga
Không phải bằng vũ khí mà bằng tư tưởng
Không giống với người Nga đại lục
thì nhiều người dân ở đây họ không còn xem mình là công dân Nga
theo cái cách mà điện Kremlin mong muốn nữa
Và kiểu đó là dễ hiểu thôi thưa quý vị
Kaliningrad nó bị cô lập
về địa lý, về chính trị
và cả văn hóa nữa
Họ mua sắm ở Ba Lan, học tập ở Litva
làm việc tại các quốc gia châu Âu lên cận
Và khi mà quay lại nhìn về phía Moscow
thì họ thấy gì?
Một chính quyền sử dụng vùng đất của họ
như một quân cờ trong cuộc cờ chính trị
Nhưng mà gần như chẳng mang gì tới nguyện vọng
của chính người dân tại đó cả
Nhà bình luận Nikarev đã từng khẳng định rằng
Kaliningrad nó không phải là Moscow
Nó không phải Siberia
Đây là một vùng lãnh thổ mang hơi thở châu Âu
Người Kaliningrad thở bầu không khí châu Âu
Nhưng bị buộc phải mang lá cờ Nga
Và đó là sự lệch phá nguy hiểm nhất
đối với điện Kremlin
Năm 2013
một cuộc trưng cầu dân ý
không chính thức từng được thực hiện tại đây
Dù bị ngăn chặn, bóp méo
và bị biệt kín bởi kiểm duyệt
Nhưng kết quả không thể che giấu hoàn toàn
Tồn tại một đa số im lặng
Những người có thể không lên tiếng
nhưng không còn muốn sống dưới cái bóng của Moscow
Và điều đó nó khiến Kaliningrad
trở thành tử huyệt chính trị
chứ không chỉ là một căn cứ quân sự đơn thuần nữa
Putin có thể xây radar, có thể dựng pháo đài
Nhưng ông ta không thể dùng si măng
và anten để chát lại một cái bản sắc
Cuộc trưng cầu dân ý
tại Kaliningrad vào tháng 7 năm 2013
Người dân được hỏi một câu rất đơn giản
Có muốn tiếp tục
nằm dưới quyền kiểm soát của Nga
Hay là muốn Kaliningrad trở thành
một vùng độc lập
Theo Trung tâm An ninh nhân đạo
Đã có 95.567 người tham gia
Tương đương 20% dân số toàn vùng
Và con số lạnh lùng ấy
mang theo một thông điệp nóng rực
72,1% nói không với Nga
Thực sự đó là một cú tát
vào mặt của Tổng thống Putin
Và chính vì thế
Không có gì ngạc nhiên khi mà
Điện Kremlin đã bắt đầu hoảng sợ
Một cái vùng lãnh thổ chiến lược
Nơi mà Putin từng coi là mũi giáo đâm thẳng vào NATO
Giờ lại đang trở thành điểm nổ
có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng
nội bộ lớn nhất kể từ sau Kremlin
Giờ đây, chính cư dân của Kaliningrad
đang đứng lên
từ chối trở thành con tốt thí trên bàn cờ địa chính trị
Họ từng xuống đường biểu tình
tại Ba Lan, ngay tại một quốc gia NATO
phản đối cuộc xâm lược của Thế Na
Không phải ngẫu nhiên, đó là lời từ chối công khai
đối với điện Kremlin vậy
Và người Kaliningrad
đã không còn xem mình là những công dân
trung thành với Moscow nữa
Họ tự nhận, họ là người Nga ban tích
Đó là một cái bản sắc mới
Một khoảng cách tinh thần với nước Nga đang ngày càng rộng mở
Và khi cái tiếng nói ấy dần hình thành phong trào
thì điều đáng sợ nhất với Putin
không phải là NATO đâu, mà là một cái
Kaliningrad không còn
hình là của Nga nữa
lại cũng như là những câu chuyện ly khai
ở miền đông Ukraine thôi
Gây ông đập lưng ông
Nga hỗ trợ cho các phong trào ly khai
tại miền đông Ukraine, nhưng bây giờ thì họ đang
phải chứng kiến cái điều đó ngay tại vùng lãnh thổ của mình
Căng thẳng nó đang trồi lên
từng lớp đất chính trị ở Kaliningrad
không còn ở Mỹ mà đã sẵn sàng bùng phát rồi
Cuộc sống nơi đây
đang mục ruộm dần, không phải vì NATO
mà chính vì những hậu quả mà cuộc chiến
Ukraine mang lại
Cuộc sống tại Kaliningrad
theo lời các nhà phân tích quân sự
thì ngày càng tồi tệ hơn
các lệnh trừng phạt bóp nghẹt thương mại, du lịch sụp đổ
giá cả leo thang trong khi lương
thì rậm chân tại chỗ
Mỗi lần ông ngoại trưởng Nga
ông Lavrov nghe lên truyền hình
thì giọng lại đầy sắc khí
tuyên bố sẽ bảo vệ Kaliningrad khỏi NATO
Nhưng mà người dân địa phương thì chỉ biết cười nhạt
vì họ hiểu là họ không cần ai bảo vệ đâu
họ chỉ cần được sống như trước đây thôi
Nhưng không còn nữa
họ là người trực tiếp gánh hậu quả
của những quyết định mà họ không được quyền lựa chọn
Trong khi điện Kremlin vẫn dài
những dòng tuyên truyền cũ kỹ
nào là NATO đang khiêu khích, nào là Nga sẽ đáp trả
thì thực tế lại đang chống lại họ từng giờ
Tổng thống Putin hiểu
rằng là nếu NATO muốn
thì Kaliningrad có thể bị đánh sập chỉ trong vài giờ
Nhưng cái ông ta sợ hơn đó là
NATO không cần phải làm gì cả, chỉ cần chờ đợi kiên nhẫn thôi
Bởi chính người dân nơi đây
đang muốn rời đi
và kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra
Bàn tay thét của Moscow
đã nới lỏng giật
Những lời gào thét của Ngoại trưởng Nga
không còn khiến phương Tây sợ hãi nữa
Nó chỉ khiến người Nga ngán gầm
Kaliningrad không còn tin vào câu chuyện bảo vệ Tổ quốc
Họ thấy rõ mình chỉ là quân cờ bị hy sinh
để phục vụ một cái ván cờ quyền lực từ Moscow thôi
Và khi mà nói đến tuyên truyền
thì ta cũng
trỡ quên nhắc đến cái thất bại mới nhất của Nga
Đó là cái ngôi làng Vebove
Nga tuyên bố là đã kiểm soát được khu vực này
Nhưng sự thật được Ukraine đưa ra
Đó là toàn bộ lực lượng Nga vừa tiến vào
đã bị tiêu diệt chỉ trong vài phút thôi
Không phải phản công
Không phải chiến thuật cao siêu chỉ đơn giản là
lời nói dối lại bị bọc trần thêm một lần nữa
Kaliningrad
đã chứng kiến tất cả trong cuộc chiến Ukraine này
Họ nhìn vào Vebove
và thấy tương lai của mình nếu tiếp tục
bị lôi vào một cuộc chiến không hồi kết
Và lần này thì họ có thể chọn cách đứng ngoài
Chào mừng quý vị trở lại với chi thức mới
Tôi là Lê Minh
Thưa quý vị
Ngày 10 tháng 10 vừa qua thì Tổng thống Hoa Kỳ
Donald Trump đã tuyên bố tăng thêm
100% thiêu quan đối với hàng hóa Trung Quốc
và kiểm soát xuất khẩu đối với các phần mềm quan trọng
Có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11
Và đây là một tin tức nóng
Ông Trump đã lên án các biện pháp
kiểm soát xuất khẩu gần đây của Trung Quốc
là sự ô nhục về mặt đạo đức của Bắc Kinh
khi mà giao dịch với các quốc gia khác
Và thế là ta thấy rằng là cuộc chiến thương mại
nó không còn là những lời cảnh báo nữa
mà nó đã trở thành một cuộc chiến
Một bên thì sở hữu vũ khí đất hiếm
Còn bên kia thì đáp trả bằng vũ khí thuế quan
Sai lầm chiến lược của Bắc Kinh
nó đã châm ngòi cho cái cơn địa chân mới
và khiến cả thế giới phải chọn phe
Và trong khi Trung Quốc đứng trước
nguy cơ suy thoái sâu, thất nghiệp bùng nổ
thì khu vực ASEAN, đặc biệt là Việt Nam
lại đang trở thành ngư ống đắc lợi
hút vốn, hút chuỗi cung ứng
và đứng trước một cơ hội vàng trong thế kỷ 21
Và đó chính là chủ đề
mà chúng ta sẽ bàn bạc trong ngày hôm nay thưa quý vị
Đầu tiên ta nói về cái bài đăng
của Tổng thống Donald Trump
trên mạng xã hội Twitter
Ông ấy đã đăng như sau
Được biết, Trung Quốc đã thể hiện
một cái lập trường cực kỳ hung hăng về thương mại
khi gửi một bức thư cực kỳ thu địch tới thế giới
tuyên bố rằng, có hiệu lực
từ ngày 1 tháng 11 năm 2015
họ sẽ áp đặt kiểm soát xuất khẩu
trên quy mô lớn đối với hầu hết mọi sản phẩm
mà họ sản xuất, và một số thậm chí
không phải do họ sản xuất
Điều này ảnh hưởng đến tất cả các quốc gia
không có ngoại lệ và rõ ràng là một kế hoạch
đã được họ vạch ra từ nhiều năm trước
Đây là điều hoàn toàn chưa từng có
trong thương mại quốc tế
và là một sự ô nhục về mặt đạo đức
trong quan hệ với các quốc gia khác
Dựa trên thực tế là Trung Quốc đã đưa ra
lập trường chưa từng có này
và chỉ thay mặt cho Hoa Kỳ
chứ không thay mặt cho các quốc gia khác
cũng đang chịu mối le doạ tương tự
bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 2025
hoặc sớm hơn, tùy thuộc vào bất kỳ hành động
hoặc thay đổi nào tiếp theo của Trung Quốc
Hoa Kỳ sẽ áp đặt mức thuế quan
100% đối với Trung Quốc
ngoài bất kỳ mức thuế quan nào
mà họ hiện đang phải trả
Cũng vào ngày 1 tháng 11, chúng tôi sẽ áp đặt kiểm soát xuất khẩu
đối với bất kỳ và tất cả các phần mềm quan trọng
Thật khó tin là Trung Quốc
lại hành động như vậy
nhưng họ đã làm vậy và phần còn lại là lịch sử
Và giống như các bài viết quan trọng khác
thì ông Trump cũng đã viết chữ in hoa
đầy đủ tên với cái chức danh
ở dưới bài đăng này
Nó giống như là một cái văn bản hành chính chính thức vậy
chứ không chỉ là một bài đăng trên mảng xã hội
Và bây giờ thì chúng ta hãy xem
chi tiết những cái đội dung mà ông Trump đã đề cập đến
phân tách từng cái ý muộn của ông Trump
Đầu tiên là ông Trump tố cáo là
Trung Quốc hung hăng và thù địch
Cái bức thi cực kỳ thù địch
của Trung Quốc mà ông Trump đề cập đến
chính là một cái thông báo chính thức từ Bộ Thương mại Trung Quốc
được gọi là Thông báo Thương mại số 61
công bố ngày 9 tháng 10
Thông báo này nó đã mở rộng kiểm soát xuất khẩu
nghiêm ngặt nhất của Trung Quốc từ trước đến nay
với đất hiếm và 500 vĩnh cửu
nhằm ngăn chặn sử dụng trong công nghệ
có thể áp dụng quân sự
Và các nội dung chính nó như sao
Đó là Trung Quốc họ mở rộng thêm
danh sách đất hiếm bị kiểm soát
thêm 5 nguyên tố mới là HOMIUM
EBIUM, THULIUM, EUROBIUM
ITERBIUM
và 7 nguyên tố trước đó
từ tháng 4 năm 2015
nghĩa là tổng cộng 12 nguyên tố
xuất khẩu bất kỳ hàng hóa nào
chứa lượng nhỏ đất hiếm gốc Trung Quốc
đều cần phê duyệt từ chính phủ
Cái việc kiểm soát nó không chỉ
là hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc
mà còn là các cái sản phẩm chế tạo nước ngoài
như là thiết bị bán dẫn, AI, động cơ điện
nếu chứa 500 vĩnh cửu
hoặc là vật liệu mục tiêu phún xạ
có đất hiếm của Trung Quốc
Tiếp theo là cái việc kiểm soát công nghệ
Bắc Kinh yêu cầu giấy phép
cho xuất khẩu công nghệ liên quan đến khai thác
chế biến sản xuất 500 từ đất hiếm
lắp dắp dây truyền sản xuất
bảo trì và tái chế. Các công ty Trung Quốc
không được hợp tác với đối tác nước ngoài
về đất hiếm mà không có phép
Tất nhiên cũng có những ngoại lệ và hạn chế
Không cấp phép cho người dùng quốc phòng nước ngoài
bao gồm Mỹ, phê duyệt từng trường hợp
cho bán dẫn thiền tiến, biến trừ
cho nhu cầu y tế khẩn cấp, cứu trợ thiền tài
Một số quyết định có hiệu lực ngay lập tức
Phần còn lại từ ngày
1 tháng 12 năm 2015
Vâng thưa quý vị, ta biết là Trung Quốc họ kiểm soát
khoảng 70% nguồn cung đất hiếm
trên thế giới, vốn cực kỳ quan trọng
với các ngành công nghiệp công nghệ cao như là ô tô
rồi quốc phòng và chất bán dẫn
Và cái việc mà họ
hạn chế đất hiếm như thế này
nó là một cái nước cờ
rất là mạnh tay của họ
Đây có thể coi là một cái lần hạn chế mà chưa từng có
của Trung Quốc
Cái nội dung tiếp theo, theo bài viết của ông Trump
đó là điều này đã ảnh hưởng đến
tất cả các quốc gia không có ngoại lệ
và là một kế hoạch mà Trung Quốc đã vạch ra
từ nhiều năm trước
cũng như là cái điều mà hoàn toàn chưa từng có
trong thương mại quốc tế
Và để mà phân tích cái ý này
thì ta hãy xem quá trình phát triển
sản xuất đất hiếm trên thế giới như thế nào
Hãy bắt đầu câu chuyện từ giữa những năm
1950, sản xuất đất hiếm vẫn ở mức
nhỏ lè, chủ yếu từ mỏ ở Mỹ và Ấn Độ
Từ những năm 1980
nhu cầu tăng vọt nhờ
các ứng dụng trong điện tử như là màn hình LCD
LED, năng lượng tái tạo như là
tua pin gió, pin xe điện, công nghiệp
quốc phòng như là hệ thống radar, tên lửa
và y tế như là chục cộng hưởng từ v.v
Trung Quốc đã bắt đầu phát triển
ngành đất hiếm từ cuối những năm 1970
tận dụng chữ lựa lớn
chiếm khoảng 37% toàn cầu
chủ yếu ở Nội Mông và Giang Tây
Họ đã đầu tư mạnh vào khai thác và chế biến
với lao động giá rẻ và tiêu chuẩn
môi trường lỏng lèo
giúp giảm chi phí sản xuất xuống mức thấp hơn nhiều
so với các đối thủ như là Hoa Kỳ
Đến những năm 1980 thì Trung Quốc đã chiếm khoảng
20-30% thị phần xuất khẩu
tập trung vào chiến lược chiếm lĩnh thị trường
bằng cách bán giá rẻ để loại bỏ đối thủ cạnh tranh
Từ những năm 1990
thì Bắc Kinh áp dụng các chính sách nhà nước
như là trợ cấp, sáp nhập doanh nghiệp
và hình thành các tập đoàn nhà nước lớn
như là China, Minmetals
và hạng ngạch xuất khẩu để kiểm soát nguồn cung
Tháng 1 năm 1991
lãnh đạo Trung Quốc
bây giờ là ông Đặng Tiều Bình nói rằng là
Trung Đông có dầu mỏ, Trung Quốc có đất hiếm
Câu nói này nó mang ý nghĩa chiến lược
rất sâu sắc, coi đất hiếm là
vũ khí địa chính trị của Bắc Kinh
tương tự như là dầu mỏ của OPEC
và nó đã định hình
chính sách dài hạn của Trung Quốc
Năm 1999, Trung Quốc tham gia
WTO nhưng vẫn duy trì kiểm soát
dẫn đến việc đóng cửa mỏ
ở Mỹ và Úc do chi phí cao
Đến khoảng 2010
Trung Quốc đã chiếm 95% sản xuất toàn cầu
và đã sử dụng đất hiếm như là
vũ khí địa chính trị thức thụ
Ví dụ như là họ đã từng cấm xuất khẩu sang Nhật Bản
năm 2010 trong tranh chấp
Senkaku Điếu Ngư
Chiến lược của Trung Quốc
đó là tập trung vào toàn bộ chuỗi công ứng
từ khai thác đến chế biến tinh vi
và tạo ra nhiều giao cản cho các nước khác
Họ cũng tiếp tục mở rộng
qua đầu tư vành đai và con đường
đầu tư mỏ đất hiếm tại Châu Phi và Mỹ Latin
Từ mùa xuân năm 2025
Trung Quốc đã siết chặt kiểm soát xuất khẩu
đối với 7 nguyên tố đất hiếm
yêu cầu giấy phép cho sản phẩm chữa
hơn 0,1% đất hiếm Trung Quốc
nhằm chiếm ưu thế trong đàm phán thương mại
đặc biệt là với Hoa Kỳ
dưới thời Tổng thống Trump
Dự kiến là sự thống trị này của Trung Quốc
sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2040
dù các nước phương Tây cũng đang
đa dạng hóa nguồn cung qua các dự án
tại Úc, Canada hay Mỹ
Chính vì dựa trên các dữ liệu và ưu thế tiệt đối này
cho nên Bắc Kinh đã quyết sử dụng
con bài đất hiếm để ép Hoa Kỳ phải nhượng bộ
về các vấn đề thương mại, vấn đề Đài Loan
trong các cuộc đàm phán, đặc biệt là
trong bối cảnh trước cuộc hội đàm dự kiến
giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình
ở Hàn Quốc vào cuối tháng 10 năm nay
Tuy nhiên thì nếu phân tích
thật kỹ ra thì ta thấy là lần này
có lẽ là Bắc Kinh lại tính toán sai lầm rồi
Ông Trump không những không nhượng bộ
mà lập tức đáp trả bằng một cái đòn thuế quan khủng
Trong bài đàm của mình ông Trump
tuyên bố là Hoa Kỳ sẽ áp đặt
mức thuế quan 100% đối với Trung Quốc
ngoài bất kỳ cái mức thuế quan nào
mà họ hiện đang phải trả
Cũng vào ngày 1 tháng 11
thì ông Trump nói rằng Hoa Kỳ sẽ áp đặt kiểm soát
xuất khẩu đối với bất kỳ và tất cả
các phần về quan trọng
Như vậy là ông Trump đã đánh vào 2 cái mảng
Một là về thương mại và hai là về công nghệ
Ta biết là hiện nay cái hàng hóa Trung Quốc
họ vào Mỹ thì đang chịu thuế khoảng 30%
Nếu tính cả thuế quan thì trung bình là
20% đã áp lên các màn hàng Trung Quốc
từ thời nhiệm kỳ thứ nhất của ông Trump
thì bây giờ hàng hóa Trung Quốc
đang chịu tổng là 50% thuế quan
30% mới và 20% cũ
Và theo tuyên bố của ông Trump
thì từ tháng 11
hàng Trung Quốc chịu thêm 100% thuế quan
tức là cái mức tổng cộng
nó sẽ là 150%
Và với cái mức
thuế triệt hạ này thì bóng ma
cuộc khủng hoảng kinh tế, việc làm
bất ổn xã hội Trung Quốc
nó lại bắt đầu quay lại giống y hệt như khi
mà họ bị áp thuế tới 145%
trước khi đàm phán với Hoa Kỳ vậy
Rất có thể một làn sóng các doanh nghiệp
đóng cửa, các nhà máy chuyển ra nước ngoài
công nhân thất nghiệp, dòng vốn chảy ra nước ngoài
và lại một lần nữa chúng ta
được chứng kiến những điều đó
Ông Trump thậm chí còn bóng gió về việc
hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình
tại Hàn Quốc. Ông nói là
tôi đã lên kế hoạch gặp Chủ tịch Tập Cận Bình
tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc
trong 2 tuần nữa, nhưng giờ có vẻ như
không còn lý do để làm vậy nữa
The China Lady đã dẫn lời
một người trong cuộc am hiểu về quá trình
ra quyết định của chính quyền Trung Quốc cho biết là
động thái mở rộng kiểm soát xuất khẩu
đất hiếm của Bắc Kinh được coi là
hành động trả đũa các hành động kiểm soát xuất khẩu
gần đây của Hoa Kỳ với các công ty
công nghệ Trung Quốc. Thế nhưng
thực tế thì đây là một cái trò chơi quyền lực
được lên kế hoạch rất cẩn thận. Trung Quốc
tin rằng Tổng thống Trump rất muốn đạt được
thỏa thuận, do đó họ đang tìm cách tăng
áp lực lên Hoa Kỳ, buộc Hoa Kỳ phải
nhượng bộ về thuế quan và kiểm soát công nghệ
Một bài báo khác của The China Daily
cho biết là trong các cuộc đàm phán
thương mại giữa các quan chức cấp cao Mỹ-Trung
tại Madrid hồi tháng 9
thì Trung Quốc đã yêu cầu Mỹ xóa
bỏ hoàn toàn thuế quan và kiểm soát xuất khẩu
Những người am hiểu vấn đề này tin rằng
động thái mới nhất về đất hiếm của Bắc Kinh
nó là một cái sắp xếp chiến thuật
để đạt được mục tiêu này. Động thái này
nó là thông lệ thường thấy của Trung Quốc
Khi mà Bắc Kinh cho rằng là hành động
của Washington là yếu kém thì họ sẽ đáp trả
bằng những biện pháp cứng rắn không cần xứng
mềm nắn rắn buông, đó là cái cách của họ
Thế nhưng mà họ không ngờ
rằng là Tổng thống Trump lại không phải
là cái người dễ bị băn nạt như vậy
Ông ấy đã tung ra cái đòn quyết liệt
và nhanh chóng như thế
thể hiện một cái sự cường quyết
Và điều này nó cũng thể hiện sai lầm trong đánh giá
tình hình đàm phán và phản ứng của Tổng thống Trump
của phía Bắc Kinh. Họ đã làm việc với ông Trump
nhiều năm rồi nhưng có vẻ như vẫn chưa hiểu
về cái người này
Do đó mới có một cái chiến thuật
nó sai lầm như vậy. Trước giờ chúng ta
chỉ thấy là có mỗi ông Trump là ông ấy
gây áp lực với các quốc gia khác thôi
Chứ chưa từng thấy là quốc gia nào
có thể gây áp lực ngược lại
Bây giờ thì Bắc Kinh lại đang muốn
là cái người mà đầu tiên phá vỡ cái điều đó
Nhưng chuyện đó không dễ
Craig Singleton
là nhà nghiên cứu cấp cao về Trung Quốc
tại Quỹ Bảo vệ Dân Chủ Washington
đăng trên X rằng Bắc Kinh có thể đã quá tay
Trung Quốc coi đó là đòn bẩy
Còn Tổng thống Trump coi đó là sự phản bội
Tính toán sai lầm này có thể đánh dấu
sự kết thúc của thỏa thuận đình chiến
thuê quan Mỹ-Trung. Chuyên gia này cho biết là
Trung Quốc đã tin tưởng trong nhiều tháng
rằng họ có thể tận dụng những nhượng bộ
của Hoa Kỳ để giành quyền kiểm soát tình hình
Trong bốn vòng đàm phán thương mại gần đây
chính quyền Trump đã đình chỉ thuê quan
và nới lỏng các hạn chế xuất khẩu
đối với một số loại chip. Còn chuyên gia
Dư Mộ Xuân, người từng là cố vấn trưởng
về Trung Quốc của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ đầu
của Tổng thống Trump thì đã viết rằng là
Hoa Kỳ và Trung Quốc có quan điểm và mục tiêu
hoàn toàn khác nhau về hội nghị thượng đỉnh
Tổng thống Hoa Kỳ hy vọng sẽ giải quyết
các vấn đề cụ thể với Trung Quốc thông qua hội nghị thượng đỉnh
Trong khi lãnh đạo Bắc Kinh thì tìm cách
sử dụng hội nghị này để định hình lại
khuôn khổ chính sách chung của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc
Cái chiến thuật quen thuộc của Bắc Kinh
trong các hội nghị thượng đỉnh là leo thang
căng thẳng trước rồi mới tìm kiếm giải pháp
dưới cái chiêu bài hợp tác
Trước đây họ đã tạo ra căng thẳng bằng cách
chặn máy bay Mỹ, đe dọa Đài Loan
và quấy rối tàu thuyện ở Biển Đông
Theo sự sắp đặt cẩn thận
của chiến thuật này của Bắc Kinh
thì Hoa Kỳ buộc phải đưa ra những nhượng bộ chiến lược
và giảm nhẹ rộng điệu
Các chính phủ Hoa Kỳ trước đây đã bị lừa bởi chiến thuật này
Tuy nhiên lần này với Tổng thống Trump
thì nó gần như đã phản tác dụng
Và lãnh đạo Bắc Kinh thì đang mắc kẹt
trong cái tình thế tiến thoái lượng nan do chính họ tạo ra
Hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ
rất quan trọng đối với Chủ tịch Tập Cận Bình
Đây không chỉ là vấn đề ngoại giao
mà còn là vấn đề sống còn nữa
Ta biết là ông Tập đang chịu áp lực nội bộ
do những cái sai lầm về quyết sách
khiến Trung Quốc bị cô lập trên trường quốc tế
Kinh tế xa xút, các nhà máy đóng cửa
rồi dịch chuyển sang các nước khác
Nguồn vốn cũng chảy ra nước ngoài
Tỷ lệ thất nghiệp và các cuộc khiếu nại
biểu tình cũng tăng cao
Những tiếng nói trong nội bộ yêu cầu ông Tập
chịu trách nhiệm, thậm chí phải từ chức
nó đang dần nhiều lên trong giới lãnh đạo Bắc Kinh
cũng như là giới quyền quý Trung Quốc
Cho nên ông Tập cần một kết quả đàm phán tốt đẹp
vông Trump để tạo dựng nguy tín
chứng minh khả năng quản lý bất ổn
và nguy cơ của mình
Nếu tình hình càng xấu đi thì vị trí lãnh đạo
của ông Tập sẽ càng lung lay hơn nữa
Hơn nữa, với mức thuế tổng cộng 150%
thì đó chính là sự sụp đổ
của toàn bộ nền kinh tế
và có thể gây ra các hỗn loạn xã hội
và chính trị tại Trung Quốc
Đơn cử như là hiện nay do
cuộc chiến thuế quan Mỹ-Trung thất nghiệp
thanh niên Trung Quốc từ 16 đến 24 tuổi
đã tăng vọt lên mức khoảng 20%
từ năm 2023
Thậm chí con số nó còn nhiều hơn
Lý do là đơn hàng từ Mỹ bậy giảm
cho nên là cái khối thanh niên này
họ cũng bị thất nghiệp
Các nhà máy thì cắt giảm ca làm
đóng băng lương thay vì xa thải trực tiếp
để che giấu tác động
Nếu chiến tranh leo thang thì mất việc
có thể lên tới 90 triệu người
đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất
Xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh nhất
từ đỉnh điểm 538,5 tỷ đô
năm 2018 xuống chỉ còn 449,1 tỷ đô
năm 2019
giảm tới 17% rồi phục hồi 1 phần
nhưng lại giảm tới 41% trong 5 tháng
đầu năm 2025 do thuế quan mới
lên tới 50% trên một số mặt hàng
Về tổng thể thì tỷ trọng xuất khẩu
sang Mỹ đã giảm khoảng 20%
tổng xuất khẩu của Trung Quốc xuống
từ 10 đến 12% hiện nay
Với cái mức thuế quan tăng thêm 100%
tức là tổng 150%
thì kinh tế Trung Quốc sẽ lại chịu thêm
một cú sốc mới với làn sóng đóng cửa
nhà máy doanh nghiệp cùng với cái làn sóng
thất nghiệp gia tăng và những bất ổn xã hội
sẽ xuất hiện ngày càng nhiều
và mạnh mẽ hơn
Và có một câu hỏi mà nhiều quý khán thí giả
cũng thường đặt ra đó là
liệu Mỹ-Trung thương chiến như vậy
đánh qua đánh lại như vậy
thì quan hệ đôi bên
nó có đang phải là đi đến đổ vỡ hay không
Thì Tổng thống Trump cũng đã ám chỉ
về một sự thay đổi lớn trong quan hệ Mỹ-Trung
trong một cái dòng trạng thái ngày 10 tháng 10
nói rằng trong 6 tháng qua
quan hệ Hoa Kỳ-Trung Quốc rất tốt
và động thái mới nhất này của Trung Quốc là đáng bao động
và sẽ làm tắt ngẽn thị trường
tạo ra khó khăn cho hầu hết mọi quốc gia
trên thế giới, bao gồm cả Trung Quốc
Ông Trump đã viết trên Truth Social rằng
tôi chưa bao giờ nghĩ điều này sẽ xảy ra
nhưng có lẽ như mọi thứ khác
thời điểm đã đến, mặc dù có thể gây đau đớn
nhưng cuối cùng đó sẽ là một điều rất tốt
cho Hoa Kỳ. Trong số các chính sách
chúng tôi đang cân nhắc hiện nay
có việc tăng đáng kể thuế quan đối với hàng hóa
nhập khẩu từ Trung Quốc, còn nhiều biện pháp
trả đũa khác cũng đang được xem xét nghiêm túc
Tổng thống Trump nói rằng Trung Quốc
đang nắm giữ độc quyền ở một số lĩnh vực
và Hoa Kỳ cũng vậy, cho nên là
Hoa Kỳ vẫn mạnh hơn Trung Quốc
và chúng ta xét
trên cái đình diện
thương chiến Mỹ-Trung này
kể từ khi nó bắt đầu
năm 2018 cho đến giờ, 7 năm trôi qua
thì Hoa Kỳ vẫn luôn ở thế mạnh hơn
và Trung Quốc thường là
sau những lời lẽ gây gắt
họ vẫn phải đi đến bàn đàm phán
để đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ
Năm nay, diễn biến
nó cũng đang như vậy. Và các chuyên gia
thì họ nhận định rằng là
các cái biện pháp kiểm soát xuất khẩu
mới nhất của Trung Quốc thực tế
nó là một cái thực tế mới trong quan hệ Mỹ-Trung
Nhìn rộng hơn thì động thái này cho thấy
là Bắc Kinh vẫn chưa sẵn sàng đàm phán với Hoa Kỳ
về những kết quả quan trọng mà ông Trump và ông Tập
có thể công bố tại cuộc họp cuối tháng 10
nếu như nó diễn ra. Cuộc gặp Trump-Tập
sẽ định hình rộng điệu và định hướng
Bắc Kinh hy vọng là cuộc gặp nó sẽ mang lại
sự ổn định và khả năng dự đoán cao hơn
Nhưng mà có lẽ còn phải chờ
Ta biết là cuộc chiến thuế quan Mỹ-Trung
nó bắt đầu từ năm 2018 và đã leo thang
mạnh mẽ dưới thời nhiệm kỳ thứ 2
của ông Trump vào năm 2015
và đã tạo ra một cái sự
chuyển dịch chuỗi cung cấp toàn cầu
Mặc dù gây gián đoạn kinh tế nhưng nó đã
mang lại lợi ích đáng kể cho Việt Nam
và các nơi ASEAN như là Thái Lan, Indo, Malay
Nhờ vị trí địa lý gần Trung Quốc
chi phí lao động thấp và các hiệp định
thương mại tự do FTA
như là CPTPP
hay là EVFTA
Các lợi ích chính bao gồm tăng đầu tư
trực tiếp nước ngoài FBI
đa dạng hóa xuất khẩu và vai trò
trung tâm trong cái chiến lược China
Plus One, Trung Quốc Cộng Một
Việt Nam được cho là cái nước hưởng lợi
lớn nhất trong ASEAN với GDP tăng thêm
khoảng 0,5 đến 1% hàng năm nhờ
thường chiến Mỹ-Trung
Và các cái lợi ích cụ thể có thể
kể đến như là đầu tiên
là cái sự chuyển dịch chối cung ứng và tăng FBI
Các công ty Mỹ, Nhật Bản
Hàn Quốc như là Samsung, Intel
Foxconn v.v. đã chuyển
sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam để mà
né tránh thuê quan Mỹ lên đến 100% trên
hàng Trung Quốc. FBI vào Việt Nam
đã tăng 13,5% năm 2024
và dự kiến là tăng tới 15%
trong năm 2025, cập trung vào điện tử
và diệt may. Xuất khẩu Việt Nam
sang Mỹ cũng tăng từ 50 tỷ đô năm 2018
lên 120 tỷ đô
năm 2024, thay thế hàng Trung Quốc
Hòa thuận thuê quan Mỹ-Việt
tháng 7 năm 2025 đã hạ thế xuống
20% thay vì gần 60%
như Trung Quốc, khôi phục lợi thế cạnh tranh
và thúc đẩy tái xuất khẩu từ Trung Quốc
qua Việt Nam. Các nghiên cứu
cũng cho thấy lợi thế cạnh tranh của Việt Nam tăng mạnh
trong các lĩnh vực điện tử và máy móc
trong khi Trung Quốc giảm suất do thuê quan
Sau khi mà Hoa Kỳ áp thuế 20%
lên hàng Việt Nam nói chung và một số
cái mặt hàng còn bị áp thuế riêng lên tới 50%
100%, thì xuất khẩu
của Việt Nam và Hoa Kỳ đã giảm
và kinh tế cũng đang có dấu hiệu
tăng trưởng chậm lại. Tuy nhiên, bước ngoặt
khi mà Trump tuyên bố áp thêm 100%
thuê quan lên các mặt hàng Trung Quốc
cũng chính là cơ hội để Việt Nam lấy lại tăng trưởng
thậm chí còn tăng trưởng cao hơn nữa
Với cái cuộc thương chiến Mỹ-Trung thì
chúng ta
tạm cho là nó sẽ có
3 cái kịch bản mà có thể xét đến ở đây
Kịch bản thứ nhất đó là chiến tranh thương mại toàn diện
Bắc Kinh phản đòn mạnh
Sắc xuất xảy ra là khoảng 45%
Nếu Trung Quốc đáp trả bằng thuế đối ứng
hạn chế xuất khẩu đất hiếm và chip thêm nữa
thì cái cuộc chiến này nó có thể nhanh chóng
biến thành thương chiến thế hệ 2.0
Bắc Kinh sẽ hạn chế xuất khẩu
đất hiếm, lithium và graphite
3 cái nguyên liệu chiến lược cho xe điện
và bán dẫn khiến phương Tây thiếu hụt chuỗi
cung cứng. Mỹ sẽ phản đứng
bằng cách đóng băng tài sản, kiểm soát đầu tư
và mở rộng danh sách cấm xuất khẩu công nghệ
AI. Và kịch bản này nó sẽ
khiến thị trường toàn cầu dung chuyển,
giá hàng điện tử, ô tô và năng lượng
Trung Quốc có thể rơi vào suy thoái kỹ thuật
cuối năm 2025, thất nghiệp tăng trên
25 triệu người. Kịch bản thứ 2
đó là đàm phán trong báo tố. Trump
sẽ ép tập nhiệm vụ, sắc xuất là khoảng
35%. Sau vài tuần
leo thang, các kênh đối thoại bí mật giữa Washington
và Bắc Kinh được khôi phục. Trung Quốc
có thể chấp nhận dỡ một phần kiểm soát đất hiếm
để đổi lấy việc Mỹ tạm hoãn áp dụng
thuế bổ sung. Trump dùng kết quả này
để tuyên bố là một chiến thắng kinh tế vĩ đại
Còn Bắc Kinh thì giữ thể diện trong nước bằng cách
nói rằng là đã bảo vệ chủ quyền công nghiệp
Và đây là cái kịch bản win-win
giả tạo, giúp tạm hạ nhiệt. Thế nhưng mà
chiến tranh thương mại nó chỉ tạm dừng thôi, nhưng không kết thúc
bởi vì mâu thuẫn nó vẫn còn đang nằm ở đó
Kịch bản thứ 3 đó là tái công trục
toàn cầu. ASEAN và Ấn Độ
sẽ trỗi dậy, sắc xuất là khoảng 20%
Các tập đoàn Mỹ, Nhật, EU
sẽ rút dây truyền khỏi Trung Quốc và truyền
sang Việt Nam, Ấn Độ, Malay,
Indo. Việt Nam sẽ trở thành
trung tâm lắp ráp bán dẫn điện tử
hưởng lợi trực tiếp từ chính sách China Plus One
ASEAN có thể hình thành
khối trung gian mới, vừa hợp tác với Mỹ
về công nghệ lại vừa duy trì thương mại với Trung Quốc
Trong dài hạn thì đây là kịch bản
tích cực cho khu vực, nhưng mà nó sẽ khiến
Trung Quốc mất vị thế công xưởng toàn cầu
Điều này sẽ kéo theo khủng hoảng
xã hội nội bộ. 3 kịch bản đó
Theo quý vị, kịch bản nào nó sẽ
dễ xảy ra hơn? Thì
ta phải thừa nhận là thương chiến Mỹ-Trung
nó đã khiến cho toàn cầu
trao đảo trong suốt gần 10 năm qua
Nó đã thay đổi rất nhiều thứ
Nó đã tái câu trúc lại
rất nhiều cái chuỗi cung đúng
và nó đã khiến cho
cái cuộc chơi thương mại bây giờ
nó không còn là cái cuộc chơi
đơn thuần như ngày xưa nữa rồi
Nó không phải là cái câu chuyện
đơn giản là
cứ có hàng giá rẻ là tôi có thể
bán cho tất cả mọi người
Bây giờ nó thêm cái câu chuyện thuế quan vào đó
nó thêm cái câu chuyện truy xuất
nguồn gốc của đó, cực kỳ phức tạp
không phải có hàng tốt, có hàng giá rẻ
là thể bán được. Và kết thúc
của bán cờ này có lẽ nó không nằm ở cái con số
100% thuế quan mà Mỹ áp đặt cho Trung Quốc đâu
mà nó sẽ ở cái thông điệp
mà Trump gửi đến Bắc Kinh
đó là sự kết thúc của thời kỳ mặt cả
Ta biết trong suốt nhiều thập niên
Trung Quốc đã dùng lợi thế đất hiếm
chuỗi cung đứng và giá rẻ để thao túng thương mại toàn cầu
như đã nói. Nhưng giờ đây bán cờ
nó đã đảo ngược rồi. Mỹ không còn là
người phòng thủ nữa mà đang là kẻ
ra đòn phủ đầu với thuế quan, công nghệ
và chiến lược tách rời cỏ kiểm soát
Khi Bắc Kinh cố dùng đất hiếm
để mà ép Washington, họ lại đang
mở toan cánh cửa cho ASEAN và Việt Nam
bước lên sân khấu. Một kỷ nguyên
mới của tái cấu trúc thương mại toàn cầu
nó cũng đã bắt đầu. Nơi mà các quốc gia
nhỏ nhưng linh hoạt có thể trở thành
trung tâm mới của sản xuất và đầu tư
Và nếu nhìn xa hơn thì cái đòn đánh vào ngày
10 tháng 10 vừa rồi của Hoa Kỳ
Nó không chỉ nhằm vào kinh tế
mà còn là lời cảnh báo cho tham vọng bá quyền
của Bắc Kinh. Trò chơi quyền lực
giữa hai siêu cường giờ đã bước sang giai đoạn
không thể quay đầu. Vài thế giới cũng đang
ním thở chờ những bước đi tiếp theo
Chúng ta cũng hãy chờ xem
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi
cũng xin phép được tạm dừng. Chí thức
mới luôn mong mỏi những bình luận từ quý vị
Xin chào và hẹn gặp lại
