#HenryKissinger#PhanTichChienLuoc#tinthegioi Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Đại Việt Sử Thi. Trong video đặc biệt hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau lật lại những trang hồ sơ chiến lược đã bị thế giới lãng quên suốt ba thập kỷ qua. Năm 1997, khi phương Tây đang say sưa trong men say chiến thắng sau Chiến tranh Lạnh, thì những bộ óc địa chính trị vĩ đại nhất như George Kennan, Zbigniew Brzezinski và Henry Kissinger đã lặng lẽ đưa ra những lời cảnh báo lạnh người về tương lai.
Điều đáng kinh ngạc là Vladimir Putin – nhân vật trung tâm của mọi sự chú ý hiện nay – dường như đã bước ra từ chính những lời tiên tri đó. Từ việc vực dậy nền kinh tế, củng cố quyền lực nội bộ cho đến những quyết định táo bạo trong cuộc chiến tranh Nga Ukraine, tất cả đều trùng khớp một cách kỳ lạ với những kịch bản đã được viết sẵn. Phải chăng Vladimir Putin đang thực hiện một "bản thiết kế" của định mệnh, hay đây là phản ứng tất yếu của một siêu cường trước sức ép mở rộng của NATO?
Video này sẽ không chỉ kể lại các sự kiện lịch sử, mà sẽ đưa bạn đi sâu vào tư duy chiến thuật của người đứng đầu điện Kremlin. Chúng ta sẽ cùng giải mã xem tại sao Vladimir Putin lại chấp nhận đối đầu với cả phương Tây và liệu những dự báo cuối cùng về kết cục của ván cờ này có trở thành sự thật hay không?
💥 Quý vị và các bạn thân mến, Nếu cảm thấy những nội dung của Đại Việt Sử Thi có giá trị và xứng đáng được lan tỏa, rất mong nhận được sự ủng hộ từ quý vị để hành trình khám phá lịch sử – địa chính trị này có thể đi xa hơn, sâu sắc hơn. Dù là một đóng góp nhỏ, cũng là nguồn động viên lớn để chúng tôi tiếp tục làm ra những video chất lượng, đầy tâm huyết. 💝 ỦNG HỘ KÊNH: 3949777999 - TECHCOMBANK - TRAN QUANG DUY Chân thành cảm ơn tấm lòng quý báu của quý vị và các bạn. 💌 Liên hệ: [email protected]
Năm 1997, khi cả thế giới phương Tây đang say xưa trong men say chiến thắng sau chiến tranh lạnh,
khi Washington tin rằng lịch sử đã kết thúc và nước Nga vĩnh viễn chỉ còn là một cái bóng mờ nhạt bên lề châu Âu,
thì trong những căn phòng kín của giới tinh hoa chiến lược,
ba bộ óc vĩ đại nhất thế kỷ 20 đã lặng lẽ viết xuống những dòng cảnh báo lạnh người.
George Kennan nhìn thấy trước một cơn thịnh nộ sẽ thiêu dụi biên giới phía đông.
Zbigniew Brzezinski vẽ ra một thế cục bàn cờ mà ở đó,
Ukraine là quân cờ định đoạt sự sống còn của một đế chế.
Và Henry Kissinger, ông đã nhìn thấu tâm can của một con người sẽ dám thách thức cả trật tự thế giới
ngay từ khi người đó còn chưa bước ra ánh sáng.
Họ không phải là những nhà chiêm tinh, họ là những kiến trúc sư của quyền lực.
Và điều ám ảnh nhất không phải là họ đã dự đoán đúng,
mà là Vladimir Putin đã thực hiện chính xác như thế ông đang cầm trên tay bản thiết kế của chính định mệnh.
Từ đống trò tan của Liên Xô đến chiến trường Ukraine giựt lửa,
từ những toan tính trong Điện Kremlin đến sự dung chuyển của trật tự toàn cầu,
hôm nay hãy cùng Đại Việt Sử Thi lật lại những bản thảo chiến lược này
để giải mã những nhận định chấn động nhất về Putin.
Từng bước đi, từng quyết định đều trùng khớp đến mức đáng sợ.
Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Đại Việt Sử Thi
và ngay bây giờ hãy cùng chúng tôi ngược dòng thời gian đi tìm lời giải
cho những bí ẩn đã nằm im lìm trong bóng tối suốt 3 thập kỷ qua.
Hãy quay ngược dòng thời gian trở lại thời điểm 3 thập kỷ trước.
Khi lá cờ búa liềm lặng lẽ hạ xuống trên nóc điện Kremlin vào đêm Giáng sinh năm 1991,
Washington và London đã mở tiệc ăn mừng.
Phương Tây tin rằng họ đã chiến thắng trong cuộc đối đầu vĩ đại nhất thế kỷ 20.
Họ tin rằng lịch sử đã kết thúc.
Một trật tự thế giới mới đơn cực được thiết lập,
nơi nước Nga chỉ còn là một cái bóng tàn phế,
một gã khổng lồ bại trận đang vật lộn để sinh tồn giữa đống cho tàn của quá khứ.
Trong suốt thập niên 90,
thế giới nhìn về Moscow với ánh mắt vừa thương hại vừa coi thường.
Nền kinh tế kiệt quệ, xã hội hỗn loạn và vị thế quốc tế sụt giảm nghiêm trọng.
Các nhà hoạch định chính sách tại Nhà Trắng khi ấy đã phạm phải một sai lầm trí mạng.
Họ đánh đồng sự im lặng của nước Nga với sự phục tùng vĩnh viễn.
Họ mải mê mở rộng biên giới của NATO về phía đông,
tin rằng Moscow không còn đủ sức phản kháng và cũng chẳng bao giờ dám phản kháng.
Nhưng họ đã quên mất một quy luật bất biến của địa chính trị.
Sự xỉ nhục của một cường quốc không bao giờ dẫn đến sự phục tùng,
nó dẫn đến sự nung nấu.
Chính sự kiêu ngạo của người chiến thắng
đã vô tình vẽ nên bản pháp thảo cho sự trỗi dậy của một người thách thức sau này.
Phương Tây chỉ nhìn thấy sự yếu đuối trên bề mặt,
nhưng họ không nhìn thấy những dòng chảy ngầm đang cuộn trào bên dưới lấp băng Siberia.
Và có một sự thật mà ít ai dám thừa nhận vào thời điểm đó.
Trong khi thế giới đang ngủ quên trên chiến thắng,
thì những hạt giống của sự phục hận đã bắt đầu nảy mầm trong bóng tối.
Vậy ai là người đã nhìn thấy trước cơn bão này khi bầu trời vẫn còn đang trong xanh?
Trong khi các chính trị gia phương Tây đang nâng ly chúc mừng hòa bình vĩnh cửu,
thì trong những căn phòng thiếu ánh sáng của giới tinh hoa vẫn có những đôi mắt tỉnh táo đến lạnh người.
Họ không bị đánh lừa bởi sự hỗn loạn nhất thời của nước Nga những năm 90.
Họ hiểu rằng một khoảng trống quyền lực khổng lồ như vậy chắc chắn sẽ được lấp đầy.
Vấn đề chỉ là ai sẽ lấp đầy nó và lấp đầy bằng cách nào?
Những chiến lược gia lỗi lạc nhất như George Kennan hay Zbigniew Brzezinski
đã bắt đầu cảm nhận được sự dung chuyển từ rất sớm.
Họ nhận ra rằng một quốc gia với bề dày lịch sử và niềm kiều hãnh như Nga
sẽ không bao giờ chấp nhận đóng vai phụ trên sân khấu toàn cầu.
Họ dự báo về sự xuất hiện tất yếu của một kiểu lãnh đạo mới,
không phải là những nhà cải cách dân chủ mơ mộng,
mà là một người có khả năng tập hợp lại những mảnh vỡ của quyền lực cũ,
khởi dậy chủ nghĩa dân tộc đang bị tổn thương
và đặc biệt mang trong mình một nỗi ám ảnh sâu sắc về an ninh quốc gia.
Người ta vẫn thường nói thời thế tạ anh hùng,
nhưng trong bối cảnh này, thời thế đã tạo ra một kiến trúc sư của sự phục hận.
Xã hội Nga lúc bấy giờ đang khao khát một bàn tay sắt,
một người có thể chấm dứt sự hỗn loạn và lấy lại phẩm giá cho dân tộc.
Và định mệnh đã sắp đặt một nhân vật bước ra từ chính cái nôi của quyền lực ngầm,
Tổng cục An ninh Liên Xô, KGB,
một người đàn ông kín tiếng, kỷ luật và mang theo nỗi đau của sự sụp đổ
như một vết xẹo không bao giờ lành.
Năm 1997, ngay trước khi người đàn ông ấy bước ra ánh sáng,
George Kennan đã thốt lên một lời cảnh báo mà ngày nay nghe lại chúng ta không khỏi dùng mình.
Đó không chỉ là một lời nhận định, đó là một bản án dành cho tương lai.
Kennan đã nhìn thấy trước một sai lầm định mệnh mà phương Tây đang phạm phải.
Một sai lầm sẽ đánh thức con gấu Nga đang ngủ đông.
Vậy sai lầm đó là gì?
Và tại sao nó lại trở thành ngòi nổ cho toàn bộ cục diện thế giới hôm nay?
Trong giới ngoại giao và chiến lược toàn cầu,
cái tên George Kennan mang một sức nặng gần như tuyệt đối.
Ông không phải là một chính trị gia ổn ào.
Ông là kiến trúc sư của chiến lược ngăn chặn,
nền tảng tư duy giúp phương Tây đứng vững trước liên xô suốt nửa thế kỷ.
Nhưng vào năm 1997, khi tuổi đã cao và rời xa quyền lực,
Kennan lại một lần nữa lên tiếng.
Lần này không phải để chống lại Moscow, mà là để cảnh báo Washington.
Khi ấy, khối quân sự NATO bắt đầu kế hoạch mở rộng biên giới sang phía đông,
tiến sát vào không gian sinh tồn của nước Nga.
Trong khi cả Thượng viện Mỹ hân hoan bỏ phiếu thông qua,
Kennan đã viết những dòng nhận định mà sau này được giới sử học gọi là
lời tiên tri về thảm họa.
Ông gọi việc mở rộng NATO là sai lầm định mạnh nhất của chính sách đối ngoại Mỹ
trong thời kỳ hậu chiến tranh lạnh.
Tại sao một người từng dành cả đời để đối đầu với liên xô
lại phản đối việc chèn ép nước Nga?
Bởi vì Kennan nhìn thấy điều mà những người khác không thấy,
tâm lý học của một dân tộc.
Ông lập luận rằng việc dồn ép một cường quốc đang bị thương
không mang lại an ninh mà nó sẽ kích hoạt những bản năng phòng vệ nguy hiểm nhất.
Kennan khẳng định việc mở rộng này sẽ không thúc đẩy dân chủ ở Nga.
Ngược lại, nó sẽ tạo ra phản ứng tồi tệ nhất có thể.
Nó sẽ là cái cớ hoàn hảo để những người theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan
và tư tưởng bài phương Tây trỗi dậy nắm lấy quyền lực
và thay đổi hoàn toàn quỹ đạo của nước Nga.
Vào thời điểm đó, lời nói của ông bị bỏ ngoài tai,
bị coi là tiếng nói lạc lõng của một thời đại cũ.
Nhưng lịch sử có cách trả lời riêng của nó.
Chỉ vài năm sau lời cảnh báo ấy,
một nhân vật vô danh đã bước ra từ bóng tối,
mang theo đúng những đặc điểm mà Kennan đã mô tả.
Một sự trùng hợp ngậu nhiên
hay là hệ quả tất yếu của một phép toán địa chính trị sai lầm.
Và sự thật đã diễn ra không sai một nhịp
so với lời cảnh báo của George Kennan.
Khi thiên niên kỷ mới bắt đầu,
nước Nga không chọn một nhà ngoại giao mềm mỏng.
Họ chọn Vladimir Putin.
Một cựu trung tá tỉnh báo,
người tư chứng kiến đế chế sụp đổ ngay trước mắt mình tại Đồng Đức.
Putin chính là hiện thân hoàn hảo cho nỗi lo sợ của Kennan.
Một nhà lãnh đạo mang tư tưởng phục hận,
dựa vào chủ nghĩa dân tộc
và cảm giác bị bao vầy để tái thiết quyền lực.
Ngay khi bước lên vũ đài chính trị,
Putin đã không ngần ngại sử dụng chính luận điệu
NATO áp sát biên giới
làm nền tảng cốt lõi cho học thuyết an ninh của mình.
Ông biến nỗi sợ bị bao vầy
thành động lực để đoàn kết nước Nga.
Những hành động sau đó,
từ việc chấn áp mạnh tay tại Chechnya,
can thiệp quân sự vào Georgia năm 2008,
cho đến sự kiện sáp nhập Kremlin năm 2014,
tất cả không phải là những phản ứng ngậu hứng.
Đó là những nước cờ đã được Kennan tiên liệu từ năm 1997.
Nhiều nhà phân tích Mỹ khi nhìn lại đã phải thừa nhận
Kennan là người duy nhất tỉnh táo
trong một căn phòng đầy những kẻ mộng ru.
Ông đã thấy trước rằng
một nước Nga bị dồn vào chân tường
sẽ trở nên nguy hiểm hơn bất kỳ thời điểm nào khác.
Tuy nhiên,
Kennan mới chỉ nhìn thấy khía cạnh tâm lý và phản ứng chính trị.
Ở một góc độ khác của bàn cờ,
có một đại kiện tướng khác
lại nhìn thấy một quy luật còn tàn khốc hơn.
Không phải về tâm lý,
mà là về địa lý.
Người đó đã chỉ tay thẳng vào bản độ
và nói
nếu muốn tái sinh đế chế,
nước Nga bắt buộc phải lấy lại quần cờ này.
Quần cờ đó mang tên Ukraine.
Vậy người đó là ai
và tại sao ông ta lại khẳng định
số phận của Nga gắn chặt với Ukraine đến vậy?
Nếu George Kennan là người thấu hiểu
nỗi đau tâm lý của nước Nga,
thì Zbigniew Brzezinski
lại là người nhìn thấu cấu trúc sương sống
của lục địa Á-Âu.
Là cố vấn an ninh quốc gia Mỹ,
một kỳ thủ lão luyện trong trò chơi quyền lực,
Brzezinski luôn nhìn thế giới
như một bản cờ khổng lồ.
Trong cuốn sách kinh điển
Bản cờ lớn xuất bản năm 1997,
ông đã đưa ra một nhận định
mang tính bản lề,
một công thức toán học lạnh lùng
về quyền lực mà cho đến tận hôm nay
khi chiến tranh nổ ra,
người ta mới thấy nó chính xác đến giận người.
Ông không nói chung chung rằng
Nga sẽ gây rắc rối.
Ông chỉ điểm chính xác
huyệt đạo chết người của khu vực này.
Ông viết,
Nếu không có Ukraine,
nước Nga không thể trở thành một đế chế
tại Á-Âu.
Nhưng nếu kiểm soát được Ukraine,
nước Nga tự động trở thành một đế chế.
Đây không chỉ là một nhận định học thuật.
Đây là chìa khóa để giải mã
mọi hành động của Moskova sau này.
Brzezinski hiểu rằng Ukraine
không chỉ là một quốc gia láng giềng.
Đó là cửa ngõ ra Biển Đen,
là vùng đệm chiến lược ngăn cách Nga
với trái tim châu Âu,
và là nơi khởi nguồn của văn hóa Slav.
Mất Ukraine,
Nga bị đẩy lùi về phía Đông,
trở thành một quốc gia tầm trung bị cô lập.
Nhưng nắm được Ukraine,
Nga sẽ phục hồi vị thế siêu cường,
đủ sức thách thức cả phương Tây.
Brzezinski đã nhiều lần cảnh báo
Quốc hội Mỹ rằng,
sự trỗi dậy của một lãnh đạo Nga
theo đường lối đế chế là một nguy cơ hiện hữu,
và điều đó chỉ cần một người đủ quyết liệt,
đủ lạnh lùng và đủ ám ảnh
về sức mạnh để kích hoạt.
Và khi Putin xuất hiện,
ông ta dường như đã đọc thuộc lòng cuốn sách của Brzezinski.
Nhưng câu hỏi đặt ra là,
Putin đã hiện thực hóa
lời tiên tri này như thế nào,
và liệu Brzezinski có dự đoán được
cái giá phải trả cho tham vọng đó không?
Năm 2005,
Vladimir Putin đã thốt lên
một câu nói chấn động,
làm dung chuyển các dòng chảy ngoại giao.
Sự sụp đổ của Liên Xô là thảm họa
các địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 20.
Với thế giới,
đó có thể chỉ là một lời than vãn về quá khứ.
Nhưng với những ai đã từng
nghiên cứu các chiến lược của Zbigniew Brzezinski,
câu nói ấy chính là tín hiệu kích hoạt.
Nó xác nhận rằng
nỗi lo ngại của Brzezinski
về một người khôi phục đế chế
đã trở thành hiện thực.
Và từ lời nói đến hành động,
Putin không mất quá nhiều thời gian.
Khi Nga phát động chiến dịch sáp nhập Crimea
năm 2014,
và sau đó là cuộc tiến công toàn diện
vào năm 2022
thế giới bàng hoàng.
Nhưng nếu đặt lên bàn chiếu của Brzezinski,
đây là những nước đi bắt buộc phải có.
Putin không đơn giản là muốn chiếm đất.
Ông đang giải bài toán sinh thử
của nước Nga,
phải kiểm soát Ukraine để thoát khỏi vị thế
của một cường quốc hạng 2.
Những lời tiên đoán của Brzezinski
giờ đây không còn là dự báo nữa.
Chúng đã trở thành tấm bản đồ chiến trường
chính xác nhất cho toàn bộ cuộc xung đột
đậm máu này.
Tuy nhiên, để hiểu tại sao Putin lại dám đi
những nước cờ táo bạo và rủi ro đến thế,
chúng ta không thể chỉ nhìn vào bản đồ
địa lý, chúng ta phải nhìn sâu
vào tâm trí của người cầm quân.
Nếu Kennan cảnh báo về bối cảnh
Brzezinski vẽ ra bản cờ,
thì có một người thứ 3,
một bối già của nền ngoại giao thực dụng
đã nhìn thấu tâm can, tính cách
và nỗi sợ hãi sâu kiếm nhất của Putin.
Người đó đã cảnh báo rằng
nếu không hiểu được căn tính KGB
của con người này, phương Tây sẽ phải
trả giá đắt. Người đó là
Henry Kissinger. Vậy
Kissinger đã nhìn thấy con quái vật nào
đang ẩn mình bên trong vè ngoài lạnh lùng
của Putin.
Khác với Kennan hay Brzezinski
nhìn nhận thế giới qua lang kính
cấu trúc vĩ mô, Henry Kissinger
quan sát lịch sử qua
con người. Là một bậc thầy
của chủ nghĩa thực dụng, Kissinger hiểu
rằng cuối cùng mọi quyết định
chiến lược đều xuất phát từ bộ não
của một cá nhân cụ thể.
Ngay từ những năm đầu thập niên 2000
khi Vladimir Putin vẫn còn
là một ẩn số với phương Tây,
Kissinger đã có những cuộc tiếp xúc trực tiếp
và ông đã đưa ra
một nhận định sắc bén, xé toạc lớp
vò bọc ngoại giao của vị Tổng thống trẻ tuổi này.
Kissinger nhận xét rằng
Putin không phải là một nhà
chính trị theo kiểu phương Tây.
Ông ta mang căn tính an ninh
của một sĩ quan KGB.
Điều này có nghĩa là gì?
Nghĩa là trong tư duy
của Putin, sự ổn định của quyền lực
luôn được đặt cao hơn mọi hình thức
dân chủ. Một sĩ quan tình báo
được đào tạo để nhìn thấy kẻ thù
ở khắp mọi nơi, để nghi ngờ
mọi nụ cười ngoại giao và để kiểm soát
mọi biến số rủi ro.
Kissinger cảnh báo rằng nếu
phương Tây không hiểu cách vận hành tâm lý
này của Putin, một tâm lý được
đúc kết từ ký ức sụp đổ của Liên Xô
và nối ám ảnh bị phản bội
thì chúng ta sẽ phạm sai lầm lớn.
Putin tin rằng sự
yếu đuối của Liên Xô những năm cuối đời
là do sự ngây thơ tin vào lời hứa
của phương Tây, và ông ta thề
sẽ không bao giờ để nước Nga phạm
lại sai lầm đó một lần nữa.
Chính vì mang căn tính đó,
Putin sẽ luôn lựa chọn con đường đối đầu
nếu cảm thấy an ninh bị đe dọa
và Kissinger đã để lại một câu
nói nổi tiếng, một lời cảnh báo
về giới hạn chịu đựng của nước Nga
mà ngày nay đã trở thành sự thật.
Một nước cảm thấy bị dồn vào
chân tường sẽ trở nên nguy hiểm hơn
bất kỳ thời điểm nào khác.
Thực tế đã chứng minh lời tiên đoán
của Henry Kissinger
là chính xác tuyệt đối.
Khi Mỹ và châu Âu áp đặt các vòng trừng phạt,
khi NATO tiếp tục mở rộng,
Putin đã không hành xử theo
logic kinh tế thông thường.
Một nhà lãnh đạo bình thường có thể sẽ
lùi bước để bảo vệ nền kinh tế.
Nhưng với từ duy của một sĩ quan an ninh,
ông coi đó là một cuộc tấn công trực diện
và ông đáp trả không phải
bằng sự nhượng bộ mà bằng việc
tăng cường kiểm soát nội bộ và
củng cố quyền lực tuyệt đối.
Kissinger từng có một so sánh rất đắt giá.
Putin không phải là Stalin,
nhưng ông mang trong mình bản năng
của một nhà lãnh đạo truyền chế cổ điển.
Nghĩa là ông ta sẽ sử dụng
mọi công cụ có trong tay, từ pháp lý,
tình báo, quân đội cho đến bộ máy tuyên truyền
để đảm bảo trật tự không bị phá vỡ.
Hãy nhìn vào giai đoạn
từ 2020 đến 2024.
Việc sửa đổi hiến pháp
để kéo dài nhiệm kỳ,
việc các nhân vật đối lập bị loại
khỏi bàn cờ chính trị hay sự trỗi dậy
của tập đoàn lính đánh thuê Wagner
như một cánh tay nối dài,
tất cả đều khớp với hồ sơ tầm lý
mà Kissinger đã dựng lên.
Đó là sự tiến hóa của quyền lực.
Putin đã biến nước Nga thành một pháo đại
nơi mọi khe hở đều bị bịt kín
để chuẩn bị cho một cuộc đối đầu dài hơi với phương Tây.
Như vậy, chúng ta đã có 3 mảnh ghép hoàn hảo.
George Kennan dự báo
về bối cảnh bị xỉ nhục.
Zbigniew Brzezinski
chỉ ra mục tiêu địa lý là Ukraine
và Henry Kissinger
giải mã động cơ tâm lý của người cầm quyền.
Nhưng bức tranh vẫn chưa hoàn thiện.
Putin không chỉ muốn khôi phục biên giới,
ông còn muốn khôi phục cả linh hồn
của một đế chế. Và để làm được điều đó,
ông cần một thứ vũ khí mạnh hơn
cả xe tăng hay tên lửa.
Đó là văn mình.
Có một nhà giả thuyết khác đã nhìn thấy trước cuộc
va chạm của các nền văn mình
ngay tại biên giới Nga-Âu.
Và những gì ông viết năm 1996
đang diễn ra đúng từng chữ
trên chiến trường hôm nay.
Chúng ta thường phân tích chiến tranh
dựa trên súng đạn và lãnh thổ.
Nhưng có một nhà tư tưởng đã nhìn thấy
một chiến trường khác, vô hình
nhưng khốc liệt hơn gấp bội.
Đó là chiến trường của văn hóa và bản sắc.
Năm 1996,
trong tác phẩm kinh điển
Sự va chạm của các nền văn mình,
Samuel Huntington đã đưa ra
một dự báo đi ngược lại với trào lưu
Ông viết rằng, Nga sau giai đoạn hỗn loạn
thập niên 90 tất yếu sẽ tìm kiếm
một hình mẫu lãnh đạo mạnh mẽ.
Nhưng người lãnh đạo đó sẽ không dùng kinh tế
để tập hợp sức mạnh.
Ông ta sẽ dùng tôn giáo và lịch sử.
Huntington khẳng định
nước Nga sẽ tái khẳng định vai trò của mình
như một trung tâm quyền lực độc lập
tách biệt hoàn toàn với phương Tây
giữa trên nền tảng của chính thống giáo
và di sản Soviet.
Hãy nhìn vào cách Vladimir Putin hành động
trong suốt 2 thập kỷ qua.
Điều này chính xác đến từng chữ.
Ông đã khéo léo đưa nhà thờ chính thống giáo
trở lại vị trí trung tâm của đời sống chính trị.
Ông biến ký ức về cuộc chiến tranh
vệ quốc vĩ đại thành ngọn lửa
để nung nấu tinh thần dân tộc.
Khi Putin nhắc đến thuật ngữ
Novorossia hay còn gọi là
nước Nga mới trong các bài phát biểu
năm 2014 để nói về
miền đông Ukraine, phương Tây đã ngỡ ngàng.
Nhưng với Huntington,
đó là điều tất yếu.
Đó là mô hình sử dụng biên giới văn hóa
để mở rộng biên giới quốc gia.
Putin không chỉ muốn bảo vệ
người nói tiếng Nga. Ông muốn bảo vệ
không gian văn minh Nga. Và theo
Huntington, khi hai nền văn minh lớn
và chạm nhau, điểm nổ sẽ nằm ở đâu?
Nó sẽ nằm chính xác trên đường
đứt gãy lịch sử chia cắt châu Âu.
Và chớ chiêu thay, đường đứt gãy ấy
lại chạy xuyên qua trái tim của một quốc gia.
Trong cuốn sách của mình,
Samuel Huntington đã vẽ ra
một đường danh giới vô hình
chia cắt châu Âu. Đó không phải
là biên giới chính trị, mà là biên giới
của đức tin và văn hóa.
Và điều đáng sợ là, đường danh giới
ấy chạy dọc các đôi lãnh thổ
Ukraine, phía Tây nghiêng
về công giáo và châu Âu, phía Đông
gắn liền với chính thông giáo và nước Nga.
Huntington dự báo rằng
nếu chiến tranh nổ ra,
nó sẽ không diễn ra ngậu nhiên.
Nó sẽ nổ ra dọc theo đúng đường đứt gãy
văn minh này. Và hãy nhìn vào bản đồ
chiến sự hôm nay. Từ Donbass
rực lửa cho đến bán đảo Crimea,
chiến hào đang được đào đúng trên
những làn danh mà Huntington đã đánh dấu
từ gần 30 năm trước.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine theo góc nhìn này
không chỉ là tranh chấp lãnh thổ,
đó là sự dung chấn dữ dội
tại điểm va chạm giữa văn minh Đông Slav
và phương Tây. Và Vladimir Putin
với tư duy của một người bảo vệ di sản
Nga, tin rằng mình đang thực hiện
một sứ mệnh lịch sử, hàn gắn lại
vết nước ấy, dù cái giá phải trả
là máu và lửa.
Như vậy, những bản thảo
chiến lược của George Kennan,
Zbigniew Brzezinski, Henry Kissinger
và Samuel Huntington
đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh đến dùng
mình. Họ đã tiên liệu được động cơ,
mục tiêu, tâm lý và cả
vị trí của cuộc chiếm. Nhưng
lý thuyết vẫn chỉ là lý thuyết nếu không
có hành động. Thế giới đã chờ đợi xem
liệu Putin có thực sự dám bước qua
làn danh đỏ hay không. Và câu
trả lời đầu tiên đã đến vào năm
2008.
Một phép thử táo
bạo, một đòn thăm dò phản ứng
của phương Tây, tại một quốc gia
nhỏ bé mang tên Georgia.
Chuyện gì đã xảy ra vào mùa hè
năm ấy, và nó đã báo hiệu điều gì
cho cơn báo lớn sau này?
Mùa hè năm 2008.
Khi cả
thế giới đang hướng mắt về Bắc Kinh
để theo dõi Thế vận hội Olympic,
thì tại vùng Capcasa,
những chiếc xe tăng của Nga bắt đầu
lăn bánh. Mục tiêu là
Georgia. Một quốc gia
nhỏ bé từng thuộc Liên Xô đang
khao khát gia nhập NATO.
Đây không chỉ là một cuộc xung đột
biên giới tại Nam Osetia.
Đây là phép thử đầu tiên
và quan trọng nhất của Vladimir
Putin đối với trật tự thế giới
hậu chiến tranh lạnh. Trước đó
vài tháng, tại hội nghị thượng đỉnh
Bucharest, NATO đã hứa hẹn rằng
Ukraine và Georgia
sẽ trở thành thành viên trong tương lai.
Với Putin, đó là hành động
Và ông đã quyết định hành động
để chứng minh lời cảnh báo của mình
không phải là lời nói xuông.
Chỉ trong vòng 5 ngày, quân đội Nga
đã bẻ gãy sự kháng cự của Georgia,
tiến sát thủ đô Tbilisi
và sau đó công nhận độc lập
cho hai vùng ly khai.
Một chiến thắng quân sự chớp nhoáng
và áp đảo. Nhưng mục tiêu
thực sự của Putin không phải là
đất đai của Georgia.
Ông muốn đo lượng một thứ quan trọng
hơn nhiều, phản hứng của phương Tây.
Liệu Mỹ và châu Âu
có sẵn sàng đổ máu
vì một đồng minh ngoài NATO không?
Liệu họ sẽ trừng phạt nước Nga đến mức nào?
Kết quả của bài kiểm tra này
đã mang lại cho Putin
một đáp án khiến ông cực kỳ tự tin.
Một đáp án đã mở đường
cho những toan tính táo bạo hơn gấp bội
sau này. Đáp án đó là gì?
Và tại sao sự
inh lặng của phương Tây năm 2008
lại là mầm mống
cho thảm kịch năm 2022?
Đáp án mà Putin nhận được
sau 5 ngày khói lửa tại Georgia
là một sự thỏa hiệp yếu ớt
đến kinh ngạc từ phương Tây.
Vào thai điểm đó, Washington
đang xa lầy trong các cuộc chiến
tại Trung Đông và cuộc khủng hoảng
tài chính toàn cầu. Họ không muốn
và cũng không thể mở thêm một mặt trận
đối đầu mới với Nga.
Thay vì những lệnh trừng phạt nghiệt ngã,
Mỹ đã chọn cách bấm nút tái khởi động
để giữ quan hệ với Moskova
chỉ một năm sau đó.
Trong mắt các nhào chuyến lược tại Điện Kremlin,
đây không phải là cử trị thiện trí,
đây là tín hiệu của sự yếu đuối.
Putin nhận ra rằng
phương Tây sẽ không bao giờ mạo hiểm
sự ổn định của họ để bảo vệ
những vùng đất nằm trong không gian hậu Soviet.
Cuộc chiến Georgia
năm 2008 vì thế
không chỉ là một chiến thắng quân sự,
nó là một tấm giấy thông hành
cho các tham vọng lớn hơn.
Nó chứng minh rằng
các quy tắc quốc tế có thể bị bẻ cong
nếu người thực hiện đủ nhanh,
đủ mạnh và đủ quyết đoán.
Nhiều nhà phân tích sau này đã phải thừa nhận
nếu phương Tây phản ứng quyết liệt
hơn vào năm 2008,
có lẽ lịch sử năm 2014
và 2022
đã được viết khác đi.
Nhưng lịch sử không có chữ nếu.
Sau Georgia, Putin hiểu rằng
thời cơ đã chín mùi
để thực hiện bước đi quan trọng nhất
trong bản thiết kế đại chiến lược của mình.
Không phải là một quốc gia nhỏ bé
ở vùng Caucasus nữa.
Lần này, mục tiêu là viên ngọc quý
trên vương miệng của đế chế,
là nơi khởi nguồn của hạm đội Biển Đen.
Năm 2014,
bán đảo Crimea,
một chiến dịch được ví như cú ra đòn
của bóng ma đã thay đổi vĩnh viễn
bản đồ châu Âu như thế nào?
Tháng 2 năm 2014,
khi ngọn lửa cách mạng
tại quảng trường Mai Đan,
đang thiêu đốt thủ đô Kiev
và Tổng thống thân Nga Yanukovych
buộc phải rời bỏ quyền lực.
Phương Tây tin rằng họ đã thắng.
Họ tin rằng Ukraine đã vĩnh viễn
thuộc về quỹ đạo châu Âu.
Nhưng Washington đã quên mất một nguyên tắc sinh tử
trong tư duy chiến lược của Nga,
không bao giờ và không bao giờ được phép
để mất Biển Đen.
Bởi vì mất Biển Đen nghĩa là hạm đội Nga
bị khóa chặt và giấc mộng đế chế Á-Âu
sẽ tan thành mây khói.
Trong khi cả thế giới đang rồn mắt về Kiev,
thì Putin lặng lẽ nhìn về phía Nam
và một kịch bản quân sự
chưa từng có tiền lệ đã được kích hoạt.
Không phải là những đoàn xe tăng âm âm như
thời thế chiến, mà là sự xuất hiện
thầm lặng của những người lính màu xanh,
những đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ không mang phù hiệu
xuất hiện như những bóng ma
tại bán đảo Grimm.
Họ phong tỏa các căn cứ, chiếm giữ nghị viện
và kiểm soát toàn bộ hạ tầng chỉ trong vài đêm.
Tốc độ và sự phối hợp hoàn hảo
lên mức tình báo phương Tây hoàn toàn bị tê liệt.
Khi NATO kịp định thần
để hiểu chuyện gì đang xảy ra,
thì lá cờ ba màu của Nga đã bày phấp phới
trên nóc tòa nhà hành chính tại Sevastopol.
Sự kiện sáp nhập Grimm năm 2014
không chỉ là việc thay đổi biên giới,
nó là cú đấm trực diện
làm vỡ vụn trật tự thế giới
được thiết lập từ năm 1991.
Lần đầu tiên tại châu Âu,
kể từ sau Thế chiến thứ hai,
lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền
bị sáp nhập vào một quốc gia khác
bằng sức mạnh quân sự.
Phương Tây gọi đó là hành động
xâm lược, nhưng với Putin,
đó là hành động cứu nguy.
Ông tin rằng nếu ông không ra tay,
NATO sẽ biến Grimm thành một căn cứ hải quân
khổng lồ chĩa thẳng vào sườn nước Nga.
Và tại thời điểm này,
lời cảnh báo năm nào của Henry Kissinger
bỗng vang lên như một lời phán quyết lạnh lùng,
rằng một nước Nga khi cảm thấy
bị dồn vào chân tường sẽ phản kháng
bằng bản năng sinh tồn mạnh liệt nhất.
Nhưng liệu Grimm có phải là điểm dừng
cuối cùng, hay nó chỉ là phát súng
mở màn cho một tham vọng còn lớn hơn
vẽ lại bản đồ của cả một khu vực khác?
Ngay sau khi
lá cửa Nga tung bay trên bán đảo Grimm,
Washington và Bruxelles
đã tung ra đòn trừng phạt kinh tế khốc liệt
chưa từng có. Họ tin rằng
bằng cách đánh vào túi tiền,
họ sẽ buộc con gấu Nga phải lùi bước
và thòa hiệp. Nhưng một lần nữa,
phương Tây lại mắc sai lầm khi
áp đặt tư duy kinh tế lên một
nhà lãnh đạo có tư duy an ninh.
Đúng như Henry Kissinger từng nhận định,
Putin sẵn sàng chấp nhận
cái giá đắt về kinh tế để đổi lấy
sự độc lập về chiến lược.
Thay vì sụp đổ, nước Nga dưới thời
Putin đã chuyển sang trạng thái pháo đài.
Ông tận dụng áp lực từ bên ngoài
để xiết chặt đội ngũ bên trong.
Những tiếng nói đối lập bị loại bỏ,
bộ máy nhà nước được tập trung hóa
cao độ và hiến pháp được sửa đổi
để đảm bảo sự ổn định dài hạn cho
quyền lực tối cao. Kissinger
đã đúng, Putin không hành động
như một nhà dân chủ phương Tây.
Ông hành động theo bản năng
của một nhà lãnh đạo Nga truyền thống.
Khi biên giới bị đe dọa, thì tự do cá nhân
phải nhường chỗ cho sự tồn vong
của tập thể. Tuy nhiên,
Putin hiểu rằng chỉ phòng thủ
là chưa đủ. Để phá vỡ thế
bao vây của NATO tại châu Âu,
ông cần phải mở ra một mặt trận mới.
Một nơi mà Mỹ đang nắm quyền kiểm soát
nhưng lại lơ là. Một nơi
có thể giúp Nga quay lại bàn đàm phán
với tư cách là một siêu cường toàn cầu,
chứ không chỉ là một cường quốc khu vực.
Và ánh mắt của ông đã rời
khỏi những cánh rừng tuyết trắng của Đông Âu
để hướng về những sa mạc nóng bỏng
của Trung Đông. Tại đó,
một nhà chiến lược khác là Zbigniew
Brzezinski đã để lại một lời
tiên đoán. Nga sẽ tìm cách
phá vỡ trật tự đơn cực bằng cách
tạo ra các điểm nóng chiến lược khiến
phương Tây phải phân tán lực lượng.
Và năm 2015, bầu trời Syrii
bắt đầu gầm thết tiếng động cờ
máy bay Nga.
Trong cuốn Bàn cờ lớn, Zbigniew
Brzezinski đã đưa ra một nhận định
cực kỳ sắc xảo về cách một
cường quốc thách thức trật tự thế giới.
Ông viết rằng, nếu một lãnh đạo
Nga kiên quyết muốn khôi phục ảnh hưởng,
người đó sẽ không chỉ đánh nhau ở
biên giới. Họ sẽ tìm cách phá
vỡ thế độc tôn của Mỹ bằng cách
tạo ra các điểm nóng chiến lược ở xa
buộc đối phương phải căng mình đối phó
trên nhiều mặt trận cùng lúc.
Brzezinski dự báo, Nga sẽ tìm
cơ hội quay lại Trung Đông để buộc
châu Âu phụ thuộc vào năng lượng và
buộc Mỹ phải chia nhỏ lực lượng giữa
châu Âu, châu Á và Trung Đông.
Và vào tháng 9 năm 2015,
lời tiên tri ấy đã ứng nghiệm
một cách chấn động. Khi chính quyền
của Tổng thống Assad tại Syri đang
đứng bên bờ vực sụp đổ trước sức ép
của phương Tây và các nhóm phiến quân,
khi tất cả đều nghĩ rằng ngay tàn
của Assad đã được định đoạt, thì
bất ngờ không quân Nga xuất hiện.
Đây là một quyết định lịch sử. Lận
đầu tiên kể từ khi Liên Xô tan giã
năm 1991, quân đội Nga
chính thức tham chiến ở một khu vực
nằm ngoài không gian hậu Soviet.
Đó là một canh bạc rủi ro cực lớn.
Nếu thất bại, uy tín của Putin
sẽ sụp đổ, nhưng nếu thành công,
ông sẽ viết lại hoàn toàn luật chơi
tại khu vực nóng bỏng nhất hành tinh này.
Putin không đưa quân đến Syri
chỉ để chống khủng bố như truyền thông loan tin.
Ông đến đó để thực hiện đúng
chiến thuật của Brzezinski, cắm
một con tốt thí vào sườn phía nam của NATO
và biến mình thành người nắm giữ
chiếc chìa khóa của hòa bình Trung Đông.
Bằng nước cờ này, ông đã gửi
một thông điệp đanh thép tới Washington
các ngài không thể đơn phương quyết định
số phận của thế giới được nữa.
Từ nay, mọi vấn đề toàn cầu đều phải
thông qua Moskova, và thực tế chiến trường
đã chứng minh sự tính toán đó
lạnh lùng và chính xác đến mức nào.
Kết quả của chiến dịch Syri
là một cu sốc thực sự đối với phương Tây.
Chế độ Assad,
từ chỗ ngàn cân treo sệ tóc,
đã lội ngược dòng ngoạn mục và đứng vững.
Nhưng chiến thắng lớn nhất
không thuộc về Damas,
nó thuộc về Moskova.
Bằng nước cờ này, Putin đã làm được
ba việc cùng một lúc, đúng như mô hình
mà các chiến lược gia đã cảnh báo.
Thứ nhất, ông phá vỡ
thế bị cô lập ngoại giao sau sự kiện
Trump. Thứ hai,
ông buộc Mỹ phải lùi lại và chấp nhận
Nga là một đối tác ngang hàng
trong việc định đoạt tương lai Trung Đông.
Và thứ ba, quan trọng nhất,
ông chứng minh rằng vũ khí Nga
và ý chí chính trị của Nga
có thể thay đổi cán cân quyền lực
thực tế trên mặt đất.
Sau hơn 25 năm, Nga đã chính thức
quay lại sân chơi toàn cầu
bằng sức mạnh cứng. Lời tiên tri
của Brezinski về việc Nga
sẽ sử dụng xung đột khu vực để vẽ
lại bản đồ địa chính trị đã được
kiểm chứng chính xác gần như tuyệt đối.
Tuy nhiên, tham vọng của Putin
không dừng lại ở Trung Đông.
Bản đồ chiến lược trong đầu ông còn
rộng lớn hơn thế. Có một nhà
phân tích địa chính trị khác tên là
George Friedman đã chỉ ra một hướng
đi còn táo bạo hơn.
Friedman dự báo rằng, để thực sự
phân tán quyền lực của Mỹ, Nga
sẽ tìm cách thâm nhập vào những khoảng trống quyền lực
mà phương Tây đã bỏ quên
hoặc còi nhẹ. Đó là những vùng
đất giàu tài nguyên nhưng đầy bất ổm
nơi luật pháp quốc tế mờ nhạt.
Và thế giới bắt đầu chứng kiến
sự xuất hiện của những người lính đánh thuê
bí ẩn. Họ không mang
quân phục quân đội Nga, nhưng họ nói tiếng
Nga và mang theo súng tiểu liên
Kalashnikov. Cái tên của họ
khiến phương Tây mất ăn mất ngủ,
vác nở. Từ những sa mạc
cát cháy ở Bắc Phi đến những
khu rừng rậm rạp ở Trung Phi,
lục địa đen. Chuyện gì đã xảy ra
khi bàn tay của Moscow
vươn tới tận những vùng đất xa xôi này?
Khi nói đến
chiến lược toàn cầu của Putin,
chúng ta không thể bỏ qua nhận định của
nhà phân tích địa chính trị lừng danh
George Friedman. Khác với những
người tiền nhiệm tập trung vào châu Âu,
Friedman chỉ ra rằng
Nga sẽ sử dụng chiến thuật người phá bĩnh
để làm suy yếu Mỹ.
Ông dự báo rằng Moscow sẽ mở rộng
ảnh hưởng sang những khu vực mà phương Tây
coi nhẹ hoặc đang rút lồi như
châu Phi và Trung Đông. Mục tiêu
không phải là chiếm đóng lãnh thổ,
mà là tạo ra sự phụ thuộc và hất cẳng
ảnh hưởng của phương Tây với chi phí thấp nhất.
Và để thực hiện điều đó
mà không gây ra chiến tranh trực diện,
Putin cần một công cụ đặc biệt.
Một lực lượng linh hoạt, tàn bạo
nhưng có thể chối bỏ trách nhiệm bất cứ lúc nào.
Đó chính là lúc cái tên
Wagner bước ra ảnh sáng.
Từ năm 2018, những nhóm lính đánh thơi
này bắt đầu xuất hiện rải rác trên bản đồ
châu Phi, từ Libya,
Sudan cho đến Cộng hòa Trung Phi.
Sự xuất hiện của họ trùng khớp
hoàn toàn với mô hình mà giới chiến lược
phương Tây từng cảnh báo, Nga sẽ dùng
lực lượng ủy nhiệm để lấp vào khoảng trống
quyền lực. Tại những quốc gia này,
kịch bản diễn ra y hệt nhau,
phương Tây rút đi hoặc bị người dân
cờ Nga xuất hiện cùng với những tay súng
của Wagner. Họ cung cấp an ninh
cho các chính phủ lung lay để đổi lấy
quyền khai thác vàng, kim cương và
dầu mỏ. Đây là một nước cờ
cực kỳ cao tay, vừa mang lại nguồn
tài chính khổng lộ để nuôi bộ máy chiến tranh,
vừa tạo ra một vành đai ảnh hưởng mới
bảo vệ sưởn phía nam của châu Âu.
Lời tiên tri của Friedman đã
trở thành sự thật. Nga không cần
đưa quân đội chính quy đi khắp thế giới,
họ chỉ cần xuất khẩu dịch vụ an ninh.
Nhưng đỉnh điểm của chiến lược này
phải kể đến sự kiện chấn động năm
2023, khi những người
linh đánh thuê này cắm chốt ngay tại thủ đô
Bangui và Bamako, trực tiếp
đẩy lùi ảnh hưởng hàng thế kỷ của một
cường quốc phương Tây khác, đó là nước Pháp.
Thế giới đã chứng kiến cuộc đổi ngôi
ngoạn mục này như thế nào?
Năm 2023 đánh dấu
một cột mốc mà giới quan sát
phương Tây không thể nào quên.
Khi quân đội Pháp, thế lực đã thống trị
vùng Tây Phi hàng trăm năm qua,
buộc phải cuốn cờ rút khỏi
Mali và Burkina Faso trong cây đắng.
Và ngay khi những người
lính Pháp cuối cùng rời đi, khoảng trống
đó lập tức được lấp đẩy bởi những chiếc
xe bọc thép mang cờ Nga.
Thế giới giật mình nhận ra, bản đồ
Châu Phi, một khu vực tưởng như xa xôi
và ngủ quên, bỗng chốc xoay chuyển
dưới bàn tay sắp đặt của điện Kremlin.
Những lời cảnh báo của Zofferisman
đã trở thành hiện thực nhãn tiền.
Nga không đối đầu trực diện
với NATO ở châu Âu. Họ đánh vào
vùng bụng mềm của đối phương ở Châu Phi.
Bằng cách kiểm soát các mỏ
tài nguyên và các tuyến đường di cư chiến lược,
Putin đã nắm trong tay những
quân bài có thể gây sức ép ngược lại
lên châu Âu bất cứ lúc nào.
Đây không còn là hành động của một quốc gia
đang bị cô lập. Đây là bước đi
của một kiến trúc sư đang vẽ lại
trật tự thế giới. Và cuối cùng,
điều khiến Washington lo ngại nhất
không phải là xe tăng Nga ở Ukraine
hay lính đánh thuê Nga ở Châu Phi,
mà là cái đích đến cuối cùng
Rất nhiều học giả phương Tây từng tiên đoán rằng
nếu Nga thoát khỏi giai đoạn hỗn loạn,
một lãnh đạo mạnh tay sẽ đưa
thế giới trở lại mô hình hai cực hoặc
đa cực, chấm dứt kỷ nguyên thống trị
duy nhất của Mỹ. Họ gọi đó là
sự tái cực hóa thế giới.
Để làm được điều đó, một mình
nước Nga là chưa đủ. Putin
cần những đồng minh. Ông cần một liên minh
đủ mạnh để đối trọng với G7.
Và ông đã âm thầm xây dựng nó trong
suốt một thập kỷ qua. Một
các bắt tay chiến lược với Bắc Kinh,
một chục kháng cự với Teheran
và sự mở rộng của một khối kinh tế mới
mang tên BRICS. Liên minh này
đã hình thành như thế nào và nó đang
đe dọa vị thế của đồng đô la Mỹ
ra sao. Trong giới
chiến lược Mỹ, có một kịch bản
được coi là cơn ác mộng
tồi tệ nhất. Đó là điều mà
Zbigniew Brzezinski đã cảnh báo
từ thập niên 90. Sự
hình thành của một liên minh chống bá quyền.
Ông viết rằng, mối nguy hiểm
lớn nhất đối với Mỹ không phải là
một nước Nga đơn lẻ, mà là sự
kết hợp giữa một nước Nga quyết liệt,
một Trung Quốc đang trỗi dậy và
một Iran đầy thù địch. Một
liên minh không dựa trên ý thức hẹ,
mà dựa trên mục tiêu chung, phá vỡ
trật tự do phương Tây thiết lập.
Và hãy nhìn xem Vladimir
Putin đã làm gì? Ông đã
hiện thực hóa kịch bản ác mộng đó từng
bước một, chắc chắn và không
dấu diếm. Cái bắt tay chiến
lược với Bắc Kinh không chỉ dừng lại ở
thương mại, nó là sự cam kết
lưng tựa lưng về mặt an ninh.
Việc mở rộng hợp tác quân sự với Teheran,
từ việc chia sẻ công nghệ hạt nhân
đến việc nhập khẩu hàng nghìn máy bay
không người lái, đã tạo ra một trục quân sự
trải dài từ Đông Á sang
Trung Đông và Đông Âu.
Phương Tây từng tin rằng họ có thể
cô lập Nga, nhưng Putin đã chứng minh
điều ngược lại. Ông không bị cô lập,
ông đang tạo ra một cực quyền lực
mới. Ông biến sự trừng phạt
của phương Tây thành động lực để gắn kết
những quốc gia có chùng nỗi bất bình
với Mỹ. Đây chính là sự
tái cực hóa thế giới mà các học giả
đã tiền đoán. Nhưng tham vọng
của Putin không chỉ dừng lại ở liên minh
quân sự. Ông muốn đánh vào nền tảng
sức mạnh cốt lõi nhất của phương Tây,
đó là đồng đô la.
Trong tư duy chiến lược của phương Tây,
sức mạnh quân sự là nền tảng,
nhưng sức mạnh kinh tế mới là công cụ
cài trị. Và Putin hiểu rằng
muốn phá vỡ thế độc tôn của Mỹ,
ông không thể chỉ dùng xe tăng.
Ông cần một cấu trúc tài chính mới.
Đó là lý do tại sao
ông dồn toàn lực thúc đẩy khối BRICS
trở thành một đối trọng thực sự,
không còn là một diễn đàn thảo luận lòng lẻo
như thập niên trước. Việc mời gọi
Ả Rập Xê Út, UAE, Iran,
Ai Cập và Ethiopia
gia nhập khối là một nước cờ địa chính trị
làm thay đổi cán cân năng lượng toàn cầu.
Hãy nhìn vào danh sách này.
Những gãi khổng lồ về dầu mỏ
và tài nguyên, những quốc gia nắm giữa
huyết mạch giao thương của thế giới,
giờ đây đang đứng chung một chiến hảo
với Moscow và Bắc Kinh.
Một siêu liên minh kinh tế chính trị mới
đang hình thành, kiểm soát gần một nửa dân số
và phần lớn tài nguyên của nhân loại.
Điều này đã được chính giờ Bikini F
Baredinski, Jock Fridman
và cả Henry Kissinger dự đoán
từ những thập niên trước.
Họ cảnh báo rằng, nếu phương Tây không khéo léo,
Nga sẽ là chất xúc tác
để tập hợp phần còn lại của thế giới
đứng lên thách thức trật tự hiện hành.
Khi nhìn lại toàn bộ hành trình này,
từ chiến trường Ukraine, Syria,
Châu Phi cho đến cấu trúc an ninh
châu Âu và liên minh BRICS,
chúng ta thấy một điểm chung kỳ lạ.
Putin không hành động ngẫu nhiên,
ông đang lắp ghép từng mảnh vỡ để tạo nên
bức tranh đa cực mà giới chiến lược đã tiên trì.
Ông không chỉ phản ứng lại phương Tây,
ông buộc phương Tây và cả thế giới
phải vẽ lại bản đồ địa chính trị
dựa trên những bước chân của mình.
Nhưng, mọi toàn tính chiến lược,
dù hoàn hảo đến đâu, cũng đều phải đối mặt
với thực tế nghiệt ngã nhất.
Năm 2022,
tất cả các dòng chày lịch sử ấy
đã hội tụ về một điểm,
một điểm nổ khủng khiếp nhất kể từ Thế chiến thứ hai,
Đại chiến.
Khi mọi lời tiên tri đều trở thành sự thật cùng một lúc,
thế giới sẽ trông như thế nào?
Ngày 24 tháng 2 năm 2022,
khi những tên lửa hành trình đầu tiên
xé toạc bao trời buổi sáng
tại Kiev,
thế giới hiện đại đã thức giấc
trong sự bàng hoàng tột độ.
Châu Âu lần đầu tiên sau 70 năm
lại chứng kiến một cuộc chiến tranh
quỷ ước toàn diện trên lãnh thổ của mình.
Nhưng nếu chúng ta đặt tấm bản đồ
chiến sự đang cháy rược ấy
lên trên những trang viết cũ của các chiến lược
già tiền bối, chúng ta sẽ thấy
một sự trùng khớp đến lạnh người.
Đây không phải là sự điên rồ ngẫu nhiên,
đây là một cơn bão hoàn hảo
được tạo thành từ sự hội tụ
của tất cả các lời cảnh báo
đã bị phớt lờ suốt 30 năm qua.
George Kennan đã đúng,
một nước Nga bị xỉ nhục
và cảm thấy bị bao vây
cuối cùng đã phản ứng lại bằng cách tồi tệ nhất
và quyết liệt nhất.
Zbigniew Brzezinski đã đúng,
Ukraine chính là chiến trường sinh tử,
nơi định đoạt số phận đế chế của Nga.
Moscow chấp nhận đánh đổi tất cả,
kể cả sự cô lập
để không mất đi quân cờ này.
Và Samuel Huntington
cũng đã đúng tuyệt đối,
cuộc chiến không lan rộng ra toàn châu Âu,
mà nó tập trung khốc liệt nhất
dọc theo đường đứt gãy văn minh Đồng Tây
tại Đôn Bắc và bờ biển phía Nam.
Vladimir Putin
trong khoảnh khắc đó
không chỉ là Tổng thống Nga,
ông trở thành người thực thi
những quy luật khắc nghiệt của địa chính trị.
Ông đã chứng minh rằng,
khi an ninh sinh tồn bị đe dọa
thì mọi luật lệ quốc tế,
mọi trừng phạt kinh tế
đều trở nên vô nghĩa.
Những gì thế giới đang chứng kiến
không còn là dự báo trên giấy,
đó là sự trừng phạt của lịch sử
dành cho những ai đã lãng quên nó.
Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó,
cuộc chiến này đã kéo dài hơn,
đẫm máu hơn
và phức tạp hơn bất kỳ dự tính ban đầu nào.
Và điều đáng sợ hơn cả
là những lời tiên đoán cuối cùng
về hồi kết của Putin
vẫn chưa được kiểm chứng hết.
Liệu ông sẽ là người viết lại lịch sử
hay sẽ trở thành nạn nhân của chính tham vọng lịch sử ấy?
Nhìn lại toàn bộ hành trình
kéo dài hơn 2 thập kỷ,
chúng ta nhận ra một sự chuyển dịch
vô cùng quan trọng.
Trong những năm đầu, Vladimir Putin
hành động như một người phản ứng.
Ông phản ứng lại sự mở rộng của NATO,
phản ứng lại sự sụp đổ của Liên Xô
và phản ứng lại những gì ông cho
là sự trịch thượng của phương Tây.
Nhưng đến thời điểm này,
ông không còn là người phản ứng nữa,
ông đã trở thành người kiến tạo.
Putin không chờ đợi thế giới thay đổi,
ông buộc thế giới phải thay đổi
theo những bước đi của mình.
Hãy nhìn vào bản đồ địa chính trị thế giới hôm nay,
nó khác xa hoàn toàn
so với những gì Washington hình dung vào năm 2000.
NATO buộc phải quay lại trạng thái
phòng thủ thời chiến tranh lạnh,
Trung Đông không còn nằm trọn trong tay Mỹ
và khối các nước phương Nam
đang trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết
dưới sự dẫn dắt của trục Moscow-Bắc Kinh.
Putin đã chứng minh rằng
trật tự thế giới đơn cực
không phải là vĩnh cỉu,
và ông sẵn sàng dùng sức mạnh cứng để phá vỡ nó
bất chấp cái giá phải trả
là sự cô lập hay cấm vận.
Ông tin rằng
mình đang mang một sứ mạnh lịch sử
khôi phục lại vị thế siêu cường cho nước Nga
dù phải đi qua con đường trông gai nhất.
Như vậy, những lời cảnh báo
của George Kennan, Zbigniew Brzezinski
hay Henry Kissinger
không chỉ đúng, mà chúng còn chưa đủ.
Thực tế đã diễn ra còn khốc liệt hơn,
táo bạo hơn
và phức tạp hơn những gì họ có thể tưởng tượng
trên trang giấy.
Tuy nhiên, mỗi ván cờ đều phải có hồi kết
và lịch sử dạy chúng ta rằng
những người muốn thay đổi trật tự thế giới
thường phải đối mặt với 2 cái kết
hoặc là trở thành một kiến trúc sư
vĩ đại được hậu thế ghi công
hoặc là trở thành người châm ngòi cho một thảm họa
không thể cứu vãn.
Thế giới vẫn đang nín thở, chờ xem Putin
sẽ đi về đâu trong trường cuối cùng của sự nghiệp
và những trang xử liệu cuối cùng
vẫn đang để ngò.
Thưa quý vị, như vậy, chúng ta đã cùng nhau
đi qua hành trình dài hơn 3 thập kỷ.
Từ những lời cảnh báo
trên giấy mực năm 1997
của George Kennan
đến bàn cờ địa lý lạnh lùng
của Zbigniew Brzezinski
và những phân tích tâm lý sâu sắc
của Henry Kissinger.
Điều khiến thế giới lạnh gáy
không phải là số lượng những lời tiên đoán ấy
mà là mức độ chúng trở thành hiện thực.
Từ việc phục hồi ảnh hưởng bằng sức mạnh cứng
định hình lại bản đồ chiến lược
đến việc đưa thế giới trở lại trạng thái đối đầu
Vladimir Putin đã thực hiện
tất cả từng bước một
kiên nhẫn và chuẩn xác
như một định mệnh đã an bài.
Nhưng điều đáng sợ hơn cả là gì?
Đó là những kịch bản cuối cùng
về tương lai của cuộc đối đầu này
vẫn chưa được kiểm chứng hết.
Thế giới vẫn đang nín thở chờ xem
liệu Putin sẽ kết thúc sự nghiệp của mình như thế nào?
Sẽ là một kiến trúc sư vĩ đại
đã vực dạy một đế chế
từ đống cho tàn?
Hay sẽ là người châm ngòi trong một chu kỷ xung đột
kéo dài nhiều thập kỷ
đẩy thế giới vào một cuộc chiến tranh lạnh mới
thậm chí còn tàn khốc và khó lường hơn
bất kỳ giai đoạn nào trong quá khứ?
Có một điều chắc chắn
với Putin và với nước Nga
quá khứ chưa bao giờ trôi qua.
Nó luôn sống động, luôn hiện hữu
và là động lực cho mọi hành động trong hiện tại.
Và trường nào những vết thương lịch sử
mà ông cảm nhận chưa được chữa lành
thì ván cờ địa chính trị này
vẫn sẽ còn tiếp diễn với những nước đi
không thể lường trước.
Cảm ơn các bạn đã đồng hành cùng Đại Việt
xử thi trong hành trình lật lại
những bản thảo chiến lược này.
Sự thật luôn có nhiều góc nhìn
và chúng tôi hy vọng video này
đã mang đến cho các bạn một lăng kính mới
để hiểu sâu hơn về những biến động
đang diễn ra hàng ngày.
Nếu thấy video này hữu ích, hãy để lại
một like và nhấn nút đăng ký kênh
để không bỏ lỡ những hành trình dài mã lịch sử
tiếp theo. Xin chào và hẹn gặp lại!