Tập 9: Trì hoãn và cách mình vượt qua|Khi Min khủng hoảng tuổi lên 2

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã quay trở lại với Hành Trình Tù Dưỡng Công Con. Hôm nay mình muốn chia sẻ với bạn về những ngày mà mình chẳng muốn làm gì cả, không có hứng thú, không có động lực, chỉ thấy mệt và trống rỗng. Mãi sau này mình mới biết đó là trì hoãn. Và cũng chính nhờ khoảng lặng đó, mình học được cách buồn nhẹ mọi thứ, để bắt đầu lại bằng một tâm thế thật an yên. Tháng trước, mình gặp phải một vấn đề rất quen thuộc, đó là trì hoãn. Lúc đó mình không biết gọi tên nó là gì, mà chỉ nghĩ là mình đang bị stress. Giống như đầu óc của mình bỗng đình công, làm mọi việc đều phải gác lại. Mình chẳng muốn làm gì cả, kể cả những việc đơn giản như ăn cơm hay đi tắm, rồi lại tự hỏi sao mình lại lười biến thế này. Nhưng có lẽ đó không hẳn là lười, mà chỉ là mình chưa biết cách gọi tên trạng thái ấy là gì. Sau này, khi tình cờ mở email lên, thì mình thấy một bài chia sẻ về việc trì hoãn, trong đó dẫn một bài viết từ Trung tâm Y tế Đại học Pittsburgh nói rằng có 5 kiểu trì hoãn điển hình. Một là trì hoãn giờ tránh né, thường đến từ nỗi sợ thất bại. Thứ hai, đó là trì hoãn giờ thiếu quyết đoán, vì sợ chọn sai, sợ hối hận. Thứ ba, là trì hoãn giờ quá tải, không biết việc nào quan trọng trước. Ôm đồm đất cả, nên chẳng làm được gì. Thứ tư, đó là trì hoãn giờ cầu toàn, đặt tiêu chí quá cao, lo lắng mọi thứ chưa đủ hoàn hảo, nên không dám bắt đầu. Và thứ năm, là trì hoãn giờ thích hừng phấn, chỉ có động lực khi bị deadline dí sát, nên cứ để đến phút cuối mới làm. Mình đọc xong và phát hiện ra rằng mình có ít nhất 3 loại trong ấy. Lúc đó, mình stress suốt hơn một tuần, vì không thể khởi động tinh thần để làm bất kỳ việc gì. Mà khổ nỗi, em bé Minh cũng đang trong giai đoạn khủng hoảng. Con vừa cai ti giả, tự nhiên thay đổi, dễ cáu gắt và rất là hay khóc nhẹ. Thế là, hai mẹ con mình như hai cái nồi áp suất để cạnh nhau. Hãy thử hình dung, cứ 3 giây con lại la hét rồi khóc âm mỹ lên một lần, lặp lại như vậy liên tục trong cả tháng trời. Mình cũng không biết con đang bị gì, thế là lại chẳng kiên nhẫn mà nổi nóng với con. Cũng do mình không sắp xếp các đầu việc rõ ràng, không chia nhỏ ra từng ngày. Trong đầu thì có cả chục thứ, nào là chăm con, dọn nhà, nấu ăn, học tiếng Trung, hay là những cái việc viết nội dung, duy trì kênh postcard, hoặc là tạo các hình ảnh họa. Tất cả như một đống lộn xộn mà mình chẳng muốn đối diện xử lý. Rồi đến khi chọn chủ đề cho tập postcard mới, mình lại trì hoãn. Chọn xong thì bắt đầu lo, liệu chủ đề này có ổn không? Giọng mình có đủ sức truyền tải không? Người nghe có đánh giá không tốt không? Và cứ thế mình trần trừ mãi, cho đến khi tự ép mình đặt deadline. Thôi, hôm nay nhất định phải làm xong. Và khi thật sự bắt tay vào làm, mình mới phát hiện, Thực ra chỉ cần một ngày là hoàn thành nội dung, hai buổi thu âm là xong. Còn tất cả những ngày trước đó, mình chỉ đang mắc kẹt trong suy nghĩ của chính mình thôi. Mình vốn là một người cầu toàn, làm gì cũng muốn cho thật hoàn hảo, thật chỉnh chu. Nhưng đó cũng là nguyên nhân làm mình không dám bước tiếp. Tập podcast đó, mình muốn làm thật hay, thật cảm động, làm cho đúng ý, đặt tiêu chí quá cao, trong khi khả năng thì có hạn. Thế là sản xuất nội dung một cách chậm chạp như rùa bò, mà tinh thần thì mệt mỏi, và cuối cùng thì mình cũng tạm kích nó vào một góc tủ. Rồi khi tinh thần không tốt, mình lại nghĩ sao mình làm các sản phẩm trước vừa dở lại nhạt nhẽo như thế. Xong rồi lại nghĩ chắc mình không thể tiếp tục duy trì kênh được nữa đâu. Rồi các thể loại suy nghĩ tiêu cực xuất hiện, mình cứ suy nghĩ linh tinh như thế. Bên cạnh đó, thời gian này mình lại hay bị ngủ quên khi cho mình đi ngủ trưa và tối, làm lỡ hết các kế hoạch và cái một công việc mà mình đã đặt ra trước đó. Mình cảm thấy khá khó chịu và chán nản, lại tự trách bản thân. Một vòng lặp cứ thế kéo dài gần 3 tuần. Rồi tới một ngày, mình buông, không suy nghĩ gì nữa, tạm gác mọi thứ sang một bên. Mình thà lòng bản thân suy ngẫm lại quá trình mình đã đi qua. Mình tĩnh tâm lại đọc kinh sách, dành thời gian ngồi thiền, không mong cầu sản xuất ra nhiều tập podcast như trước nữa. Và mình nhận ra một điều rằng, quá trình sản xuất nội dung cũng giống như việc khả năng tu dưỡng của mình lớn tương đương như vậy. Nếu tâm mình còn nặng nề, cầu toàn và vội vàng, thì sản phẩm làm ra cũng sẽ mang năng lượng đó. Thế nên mình hạ thấp tiêu chuẩn xuống hết mức, không phải là xòe xòa, mà là đủ thôi. Và mình chọn làm một chủ đề dễ hơn, gần gũi hơn với mình. Ví dụ mình tự nhũ, tập này sẽ không cần tạo hình ảnh nữa, chỉ cần một hình thumbnail tiêu đề là được rồi, miễn thu âm xong edit tối giản nhất là được. Chỉ cần không đặt nặng vấn đề nữa, thì khi khởi tinh thần lên sẽ làm được rất nhanh. Trong quá trình làm thì ý tưởng cứ liên tiếp xuất hiện, nên mình lại làm được nhiều hơn mong đợi. Kết quả là, chỉ trong 3 ngày, mình đã hoàn thành tập 8 Postcard Trung thu. Giọng thu âm có thể không choi chuốt như trước, nhạc nền chưa thật ưng ý, hình ảnh minh họa chưa đồng bộ, nhưng mình vẫn đăng, vì nếu không làm thì mình sẽ chỉ hoãn thêm nữa. Và kỳ diệu thay, mọi thứ lại đến rất đúng lúc, tập Trung thu đã ra kịp mùa, và mình thì quay lại kịp thời. Mình cũng nghe lại thử tập Postcard gần nhất của mình, thì nhận ra, ô trong nội dung có những ý khá thú vị, nếu không làm Postcard ghi lại, thì chắc mình cũng chẳng nhớ, và cũng chẳng hệ thống được các chi tiết như thế. Và sản phẩm ấy cũng không tệ như mình đã tương tượng, vậy là có thêm một chút tự tin nữa. Còn về Min, khi con khó ở, cáu gắt, khóc nhè mãi, mình ban đầu cũng thấy mệt và nản lắm. Rồi mình dành thời gian đọc lại series khóa học dành cho cha mẹ của tiến sĩ Trần Ngạn Linh, và như được khai sáng. Cô Trần nói rằng, sự trưởng thành của trẻ trong khoảng thời gian từ 10 tháng tuổi đến 3 tuổi là tính theo từng tháng một, chứ không phải tính theo từng năm. Đây là một giai đoạn phát triển nhanh gấp 3 hoặc 6 lần. Quá trình phát triển của trẻ từ sơ sinh đến 3 tuổi thay đổi rất nhiều. Vì vậy, chúng tôi khuyên các bậc cha mẹ nên tận dụng tốt tốc độ phát triển của con mình. Cô còn nói thêm, có một đặc điểm rất quan trọng trong giáo dục năng khíu, đó là cần phải quan sát thật kỹ lưỡng, bởi vì trẻ tiến bộ rất nhanh. Bạn lấy thước để đo, giả sử thang đo rộng thế này, nhưng khi chúng ta nghiên cứu những trẻ năng khíu, đơn vị trên thước đo phải liên tục thu nhỏ lại, bởi vì những thay đổi của trẻ quá nhanh. Vì vậy, bạn phải dùng đến nanomét. Khi tỉ mỉ đến mức độ nanomét, bạn sẽ phát hiện ra đôi khi chúng ta đã thực sự bỏ lỡ những giai đoạn khác nhau của trẻ. Mình nghe xong mà thấy rưng rưng, bởi đúng là trong những ngày mình khó chịu là hết. Mình cứ nghĩ con hư hơn, cứng đầu hơn, mà không biết rằng cơ thể và trí não con đang phát triển bên trong và biểu hiện ra bên ngoài như vậy. Sau đợt đó, mình bắt đầu nói nhiều hơn, diễn đạt rõ hơn, và mình nhận ra cơn bão qua rồi và con đã lớn thêm một chút. Khi hiểu ra vấn đề, mình như được mở rộng và dùng lượng ra nhiều hơn. Khi Min quấy khóc, cáu gắt, thì mình có thể bình tĩnh xử lý, thậm chí còn cảm thấy con rất buồn cười và thật đáng yêu. Cô Trần còn nhắc một điều mà mình rất tâm đắc. Đừng xem con cái như mèo con, chó con. Khi thương yêu chúng thì đến vốt ve chúng. Lúc không yêu thương nữa thì bỏ mặt chúng qua một bên. Nuôi con và yêu thương thật sự là khi chấp nhận cả những lúc con không dễ thương nhất. Và cũng giống như bản thân mình vậy. Mình học cách chấp nhận cả những lúc mình trì hoãn mệt mỏi và không muốn làm gì cả. Giờ nhìn lại, mình thấy ba tuần trì hoãn đó giống như một khoảng nghỉ bắt buộc để mình nhận ra rằng đôi khi chậm lại cũng là một phần của tiến trình trưởng thành. Mình cũng đang học cách tha thứ cho bản thân vì có thói quen hay tự trách móc bản thân mình cứ giành vặt mãi. Thế nên càng tha thứ sớm hơn thì càng quay lại bước tiếp nhanh hơn. Mình cũng nhận ra rằng không cần phải luôn hoàn hảo hay cố gắng thật năng suất. Trì hoãn không đáng sợ như mình nghĩ nhìn nhận từ phương diện khác thì nó giúp mình chậm lại để nhìn lại bản thân xem cần sửa chữa chỗ nào cần phục hồi ở đâu hay điều chỉnh và cần cải thiện gì. Thế nên chỉ cần chân thật với chính mình và kiên nhẫn bước tiếp khi đủ năng lượng mọi thứ sẽ nở hoa khi đủ duyên. Nếu bạn đang nghe tập này và cũng đang rơi vào một giai đoạn trì hoãn thì mình chỉ muốn nói rằng không sao cả đừng ép mình khi chưa sẵn sàng hãy để bản thân được nghỉ được thở được chậm lại một chút có thể sau những ngày lặng im đó bạn sẽ tìm lại được ngọn lửa nhỏ trong tim mình bình yên, ấm áp và vừa đủ để bắt đầu lại Cảm ơn bạn đã lắng nghe mình chia sẻ hôm nay Chúc bạn một buổi tối an lành hẹn gặp lại bạn trong tập tiếp theo