Muốn làm cha mẹ tốt thì ngay từ khi trẻ sinh ra chúng ta cần để ý được hành vi của trẻ ,quan sát từ chỗ nhỏ nhất để giáo dục con Làm thế nào trở thành cha mẹ tốt? Làm thế nào để hướng dẫn người khác làm cha mẹ? Đây là tâm nguyện nhiều năm qua của Tiến sĩ Trần Ngạn Linh. Tiến sĩ Trần có một bằng tiến sĩ và ba bằng thạc sĩ, cũng như nhiều năm giảng dạy thực tế và kinh nghiệm lâm sàng. Những nguyên lý cơ bản và quan niệm chính xác về giáo dục trẻ em là gì? Tại sao cha mẹ không tự tham khảo những cuốn sách mà họ đã mua từ lâu như “100 mẹo dạy con”…, mà lại sử dụng những hành vi khuôn mẫu trong tiềm thức đã được giáo dục lúc nhỏ để giải quyết các vấn đề?
Khóa học dành cho cha mẹ phần 40
Giáo dục tính tự xác để trẻ hiểu rằng mình đang tồn tại
Nếu con cái của chúng ta có thể tự học, có thể chủ động quản lý cảm xúc
và hoàn cảnh môi trường sống của mình
thì đây hẳn là niềm mơ ước của nhiều bậc phụ huynh
và ước mơ này hoàn toàn có thể trở thành hiện thực
Một trong những phương pháp giáo dục chất lượng cao
mà tôi tham gia có tên là giáo dục tính tự xác
Nó không chỉ khác về hình thức so với giáo dục vật chất
phổ biến trong xã hội ngày nay
mà cảm nhận về tâm lý và tình cảm mang lại cho các em học sinh
cũng rất khác nhau
Con bạn có thừa nhận sự tồn tại của bản thân mình không?
Khi trẻ em được 7 hoặc 8 tháng tuổi
thì trẻ đã có nhận thức về sự tồn tại của mình
Trẻ sẽ nghĩ những gì trước mắt mình là tồn tại
và nếu mình không thể nhìn thấy nó
thì nó sẽ không bao giờ trở lại nữa
Do đó khi mẹ đi làm, đứa trẻ sẽ ngay lập tức bật khóc
và sau khi bật đoạn ghi âm câu chuyện
mà mẹ đọc cho trẻ nghe
thì cháu sẽ yên tĩnh hơn rất nhiều
Khi trẻ chia sẻ đồ chơi cho cha mẹ
nhưng cha mẹ lại giấu đồ chơi đi để chiêu trọng trẻ
Và trẻ sẽ khóc vì nghĩ rằng món đồ chơi đã biến mất rồi
mãi mãi không còn thấy nữa
Bạn có thể nghĩ rằng để con trẻ tìm đồ
thì sẽ giúp con phát triển trí lực
Nhưng thực ra đây là một nhận thức hết sức sai lầm
bởi bạn đã vô tình cho trẻ một đòn mạnh về mặt tinh thần
Bước đầu tiên trong giáo dục tính tự xác
là giúp trẻ sẵn sàng thừa nhận sự tồn tại của bản thân mình
Nhiều trẻ lựa chọn khách không tồn tại
ở rất nhiều thời điểm
Khi bạn đưa con đến nhà người khác
và khi ai đó hỏi con bạn muốn ăn gì và chơi gì
cháu sẽ nói sao cũng được
Điều đó có thực sự bình thường không?
Lúc này cháu bé đang ẩn mình
không dám nói ra suy nghĩ thật của mình
Có thể cháu đã quá thất vọng
và không còn hy vọng gì với tương lai
Khi chúng tôi chuẩn đoán tâm lý cho một cháu bé
chúng tôi phải mất rất nhiều thời gian để quay lại
và tìm kiếm các chỉ số xấu khác nhau
trong các giai đoạn phát triển của trẻ
Như vậy mới có thể tránh được việc đánh giá sai
Một cô bé chỉ muốn nhãn dám
Bước thứ hai của giáo dục tính tự giác
là để trẻ hiểu được giá trị của sự tồn tại
Trong quá trình sản luyện ý thức của trẻ
sẽ có nhiều việc khác nhau
như khi giúp đỡ người khác
khi phục vụ người khác
khiến các cháu cảm nhận được những thay đổi trên cơ thể mình
Tuyệt đối không phải là khi bạn giúp đỡ người khác
hoặc đạt đến một tiêu chuẩn nào đó
Giáo viên sẽ cho bạn một nhãn dám
Và sau khi tích lũy được 5 hoặc 10 nhãn dám
Giáo viên sẽ thường cho bạn phần thưởng lớn hơn
Đây chính là một kiểu giáo dục vật chất
Khi tôi học ở Hoa Kỳ
tất cả học sinh phải vượt qua một bài kiểm tra
viết bài bằng tiếng Anh để tốt nghiệp
Đề tài năm đó tôi gặp
là viết một bài luận chuyên sâu
dựa trên lời phàn nàn của một người mẹ
trên một tạp chí nổi tiếng
Người mẹ than phiền như thế này
Con gái 4 tuổi của tôi trước đây
từng là một cháu bé hiếu kỳ
Điều gì cũng hỏi
Điều gì cũng có thể khiến cháu vui vẻ
và hăng say học tập
Tôi đã bỏ xa rất nhiều tiền
để chọn một trường mở giáo quý tộc cho cháu
Sau khi đi học
tôi thấy có vẻ dần trở nên không vui vẻ
Thậm chí trốn tránh việc học
và ngày càng thột lùi
Chỉ có một thứ duy nhất
trong thế giới của cô bé
Đó chính là nhãn gián
Chúng tôi đã từng rất vui vẻ
vào thứ Bảy, Chủ Nhật
Nhưng giờ tôi chỉ còn một việc chính
Đó là đưa con đi mua nhãn gián
Tôi thực sự không biết
con mình bị sao nữa
Và tôi đã tìm hiểu được phương pháp giáo dục
ở trường mầm non
Đó là con làm được điều này
Cháu bé này chưa bao giờ có được nhãn gián
Và các bạn cùng lớp xung quanh cô bé
luôn có nhãn gián
Mỗi tuần trường mở giáo tổng kết
xem ai có nhiều nhãn gián
và ai có ít nhãn gián hơn
Cuối cùng cô bé bị giáo viên giữ lại
và cảnh cáo vì không có biểu hiện tốt
Cháu bé này không biết thế nào
là biểu hiện tích cực
Cháu chỉ biết rằng
mình cần có nhãn gián để có bạn
Nếu không có nhãn gián
thì các bạn trong lớp sẽ không chơi với mình
Chúng tôi không khuyên kích nhãn gián
Chúng tôi ủng hộ sự phát triển
theo tính tự giác
Chúng tôi đã nghiên cứu
và phát hiện ra rằng
có những thứ con người luôn mang theo bên mình
đó chính là cảm giác của cơ thể
Khi con người sống
họ có cảm xúc và hy vọng
Chúng tôi sử dụng các nguyên tắc
của sinh lý học
để dạy học sinh thể nghiệm được rằng
Khi bạn giúp đỡ mẹ
giúp đỡ các bạn cùng lớp
Khi ai đó ngã
và bạn đỡ người đó đứng lên
bạn đã cẩn thận quan sát
những thay đổi trên cơ thể của mình chưa?
Cảm giác bị bạn cùng lớp cô lập
Có một lần
học sinh của các lớp trong trường
chúng tôi có xung đột
và giáo viên đã đến gặp tôi
nhờ tôi giải quyết suốt vấn đề này
Cậu học sinh gây dối
đã nhiều lần dùng thủ đoạn
tạo nhóm nhỏ để bỏ rơi
một bạn học sinh lớp bên cạnh
không cho bạn ấy tham gia
các hoạt động của nhóm mình
Điều này khiến em học sinh bị bỏ rơi kia
cảm thấy cô động
Lần này cậu ấy còn đánh
em học sinh này
Nhìn chung, cách xử trí của giáo viên
là trừ điểm những học sinh gây dối
Tôi nói với em học sinh
gây dối rằng
Em phạm lỗi này
là do không hiểu được cảm giác của người khác
Bây giờ em có 2 lựa chọn
Một là xin lỗi
Hai là giáo viên có thể cho em trải nghiệm
cảm giác mà em đã mang lại
cho người khác
Và cậu ấy đã chọn phương án thứ 2
Vì vậy tôi yêu cầu
các học sinh trong lớp của mình
ngồi thành một vòng tròn
Còn em học sinh này
ở giữa vòng tròn
Tôi bảo tất cả học sinh mỉm cười
và vỗ tay với cậu ấy
Tôi hỏi cậu bé
Cảm giác cơ thể của mình như thế nào
Cậu ấy nói
Em cảm thấy như mình được nâng cao
rất thoải mái và tuyệt vời
Sau đó tôi yêu cầu
tất cả học sinh quay mặt đi
quay lưng lại và phớt lở
cậu bé
2 phút sau cậu ấy khóc lên
nói thưa cô em cảm thấy
khó chịu quá
giống như bị trói bằng dây vậy
Tôi hỏi cậu bé
Giờ em đã biết bạn học đó
khó chịu như thế nào chưa
Em có muốn xin lỗi không
Cậu ấy nói
Thưa cô em xin lỗi ngay ạ
Đây là bước khởi đầu của huấn luyện
giáo dục kính tự xác
Đây là một điểm rất quan trọng
Chúng tôi không dùng cách
dĩ bạo trị bạo, lấy ác để trị ác
để trừng trị ngay
khi một người phạm lỗi
Không phải là khi bạn làm người khác
khó chịu
thì bây giờ chúng tôi sẽ khiến bạn phải khó chịu
Thay vào đó
hãy cho trẻ lựa chọn
xin lỗi ngay lập tức
hoặc cho bé cảm nhận
được nỗi khổ tâm
mà mình đã xây ra cho người khác
Giáo dục tính tự xác
có một nguyên tắc cơ bản
Giàn luyện cho trẻ biết sự tồn tại của chính mình
nhưng không thể dùng ngôn ngữ
hay những gì nhìn thấy bằng mắt
để công kích con trẻ
Khi trẻ em cảm nhận được
những thay đổi trong cơ thể mình
Cháu sẽ sẵn sàng thừa nhận
sự tồn tại và giá trị
sự tồn tại của bản thân