[Phát thanh] Ấu Học Quỳnh Lâm|Bài 25| An Bần Lạc Đạo

Tiểu An 小 安
151 người theo dõi
Chương trình phát thanh Ấu học Quỳnh Lâm bài 25
Chào các em thiếu niên thân mến
Chị Trang Tử rất vui khi chúng ta lại được gặp nhau trong chương trình hôm nay
Chị Trang Tử sẽ cùng các em bước qua những năm tháng thân xuân
cùng nhau đi tìm cái nơi phố hương của tinh thần và tâm linh
cùng tìm kiếm ý nghĩa chân chính của đời người
Hôm nay chúng ta cùng lắng nghe bài viết có nhan đề
Dương Hỗ phong thái ung dung nhò nhã
Hoán đái khinh cử, Dương Thúc Tử nãy tư văn chủ tướng
Cát cân giã phục, đào huyên minh chân lục địa thần tiên
Dương Thúc Tử tức Dương Hỗ không thích mặc quân phục
Ngay cả khi chỉ huy quân đội, ông vẫn mặc áo lông nhẹ nhàng tiện lợi
đeo đai lưng rộng rãi, cho nên mọi người gọi ông là vị chủ tướng nhò nhã
Đào huyên minh sau khi tử quan quy ẩn
ông thường đổi khăn xếp vải, sờ cây sắn dây
mặc quần áo vải thu của nông phu
phong thái an nhiên tự tại như một vị thần tiên nơi trần thế
Trong bài học này, lấy ví dụ về đại cứu quân Dương Hỗ
người có công lớn trong việc khai quốc nhà Tây Tấn và đào huyên minh
một nhà thơ nổi tiếng thời Đông Tấn
để giảng về đạo đức cao thượng và kiên trì chế hướng của họ
tiết tháo đức hạnh của họ, không bị trói buộc và giao động bởi công danh lợi lộc
Đây là nội dung thống nhất với nội dung
khuyên nhủ các em học tập các bậc đề vương cổ đại
để hiểu được mục đích chính là lấy tiết kiệm để giữ đức ở bài trước
Nhưng lần này nhắc đến là hai vị nho già xuất thân từ gia đình danh tiếng
Họ là đại biểu cho những hình tượng hoàn mỹ của những người có học thời cổ đại
Họ đều có phong cách nho nhã và tài đức đen toàn
Dương Hỗ xuất thân trong gia đình danh môn sĩ tộc
gia đình danh tiếng có dòng dõi học hành làm quan
Thời Hán Nguyện, tổ tiên đều làm quan qua các triều đại
Mẫu thân họ Sái là con gái của Sái Ung, đại danh nhò nhà Hán
Gia phong liêm khiết, lại nổi tiếng khắp nơi về đức đội
Đến thời Dương Hỗ, đức hạnh của ông so với tổ tiên lại càng tốt đẹp hơn
Quách dịch, người Thái Nguyên lúc bấy giờ đã ca ngợi ông là
Vì ông với Nhan Hồi, một đệ tử của khẩu tử, sống đạm bạc nhất và lấy khổ làm vui
Có thể thấy nhân đức của ông đã nổi tiếng khắp thiên hạ
Ngay cả Lục Kháng, danh tướng của địch quốc Đông Ngô lúc bấy giờ cũng rất kính phục ông
Cả hai đều tận chung với chủ của mình, đều là chủ tướng tại Kinh Châu
Có lần Lục Kháng bị bệnh còn xin Dương Hỗ thuốc uống
Bỏ qua lời khuyên của thuộc hạ, sợ đối phương đầu đập
Ông ta tin tưởng vào cách hành xử của người quân tử Dương Hỗ
Vẫn uống thang thuốc Dương Hỗ gửi đến
Trước sự quan dung nhân nghĩa của Dương Hỗ
Nên đã cảm hóa được nhiều tướng sĩ đầu hàng đối phương
Lục Kháng không những không ghen tức đối kỵ mà còn cảm phục tính trọng ông hơn
Tự kiểm điểm lại mình nên coi trọng tính nghĩa hơn nữa
Dương Hỗ đối xử nhân nức với mọi người
Không phải dùng nó như một thổ đoạt mô danh trục lợi
Mà là sự hiểu biết tinh thầm về lời dạy của nhò giáo
Khi làm việc gì chỉ lo có phù hợp với đạo lý nhân nghĩa hay không
Không tình toán đến được mất của bản thân
Ví dụ năm thứ 10 Niên Hiệu Chính Thủy
Từ mà ý đã phát động chính miến đật đổ Tàu Sảng
Rất nhiều người có liên quan đến Tàu Sảng đều bị liên lụy
Bố vợ của ông là Hạ Hầu Bá cũng nằm trong số đó
Bố vợ của ông vì trốn tránh bị sát hại nên đã đầu hàng nhà thuộc Hán
Họ hàng thân thuộc của bố vợ ông vì sợ liên lụy
Phần lớn cắt đứt quan hệ với gia đình đó
Chỉ có Dương Hỗ là không sợ hãi
Vẫn an đuổi mọi người trong gia đình
Thông cảm với người thân
Còn vần ngũi đối đải tốt hơn lúc trước
Vì ông là người nho nhã, đễ phép, khiêm cung, nhường nhịn
Không cậy có công mà tự mán
Công bằng chính trực với người khác
Nội tâm trong sáng vô tư
Không tình toán so bì đến danh lợi được mất
Cũng không bao giờ mua sắm sản nghiệp cho con cháu
Vì vậy cả vua và tướng địch đều rất kính trọng và tin tưởng ông
Dương Hỗ mất cha từ năm 12 tuổi
Ông vô cùng đau xót và đẻ tan lâu hơn người thường
Ông cũng phụ sữ chú Dương Đan vô cùng kính cần
Khi mẹ và anh cả của ông nối nhau qua đời
Dương Hỗ từ chối khi được triệu ra làm quan
Triệu tan hơn 10 năm
Tu dưỡng đạo đức tự thân
Chú trọng thuần pháp
Là một nhà nho chân chính
Có thể thấy
Ông đã hiểu được sâu sắc gốc rễ của giáo dưỡng nho học
Là lấy nhân hiếu làm gốc
Mới có thể tận dụng hết tài hoa của bản thân
Được hậu thế kính trọng ngưỡng mộ
Công danh cũng vô cầu mà tự đắc
Ông là người có học thức nguyên bác
Cử chỉ nhò nhã
Nói năng hùng biệt
Văn võ toàn tài
Những tài năng và trí tuệ bên ngoài
Mà con người thể gian xem trọng nhất
Mều tập trung một cách hoàn hảo ở ông
Cho nên người đời vô cùng ngưỡng mộ
Phong nộ nhò nhã của ông
Kỳ thực
Những khí chất này của ông
Là kết quả của chính khí
Chủ đạo tài năng và trí tuệ
Nhiều đáng học nhất ở ông
Là lòng nhân ái hiếu thuận
Là nức liêm khít công chính
Là tinh thần thực hành đạo nghĩa
Về nhân cách của đạo Liên minh
Thì mọi người đã quen thuộc rồi
Nên ở đây sẽ không nói thêm
Tiếp theo
Chị Trang Tử sẽ kể cho các em nghe
Một câu chuyện rất đặc biệt
Không phải là chuyện cổ tích
Mà là chuyện thật
Về những bậc hiền thần thời xưa
Họ tuy giữ chức kẻ hướng
Đứng đầu chiều đình
Nhưng lại sống vô cùng giản dị và thanh liêm
Qua những câu chuyện ấy
Chúng ta sẽ hiểu
Vì sao người xưa luôn coi
Tiết kiệp là một đức hạnh lớn
Và vì sao đạo nhò lại nhấn mạnh việc
An bần lạc đạo
Sống thanh đạm
Nhưng vẫn giữ vững ý tưởng cao đẹp
Bây giờ mời các em cùng lắng nghe
Câu chuyện
Giữ chức tề tướng
Nhưng thanh liêm và giản dị
Trương Kiêm
Năm thứ 14
Niên hiệu Thống Hòa
Đời miêu thành tâm
Đỗ đầu hàng kiến sĩ
Tính tình ông đoàn chính thành thực
Sinh hoạt giản dị
Quần áo mặc vàng thô
Ăn uống chỉ cần đủ no
Ông chú ý màu sắc và hương vị
Và một ngày
Mùa đông nọ
Biết trời rất lạnh
Ông ấy đang ở biệt điện Tấu Trình
Hưng tâm thấy ông mặc bộ chiều phục
Rất cung ký
Bèn mí mắt lạnh cho thị vẹ bên cạnh
Lặng lẽ dùng kẹp lửa
Trọc thủng y phục của ông
Để đánh dấu
Một năm bốn mùa
Trương Kiêm lần nào lên chiều
Cũng mặc đúng mộ chiều phục cũ đó
Mà không nghe thay mới
Hưng tâm vô cùng cảm động
Hỏi Trương Kiêm nguyên nhân
Trương Kiêm tâu rằng
Thần đã mặc chiếc áo này 30 năm rồi
Bây giờ thần vẫn còn có thể mặc nó
Hà tất thần phải thay cái mới
Người thời đó xấu xa hoa
Không biết tiết kiệp
Trương Kiêm làm tẻ to
Lấy bản thân làm vương
Nếp sống xã hội vì vậy
Mà dần dần được cải thiện
Từ Mã Quang
Danh thần thời Tống
Là người chính trực
Cũng chủ trương tiết kiệm giản dị
Trong án văn
Huấn Kiêm Thị Khang
Ông khuyên con trai mình là từ Mã Khang
Kế thừa truyền Tống Thanh Bạch
Của gia đình
Ông ấy tin rằng
Tiết kiệm là mỹ đức
Không được thay đổi nó
Vì những lời chế diễu của người khác
Trong tác phẩm đó
Từ Mã Quang đã trích dẫn
Nhiều điển cổ xưa
Về việc lập công danh
Nhờ tiết kiệm trong lịch sử
Ví dụ như
Quý văn tử của nước nỗ
Thời Sân Thu
Làm tể tướng trải ba đời vua
Mà thê thiếp của ông ta
Không mặc quải luộng
Ngựa không ăn ngô
Trường văn tiết
Thời Tống Nhân Tông
Vì là tể tướng
Bổng lọc nhiều nhưng vẫn sống rất tàn tiện
Mặc cho người khác chế nhóc ông
Là mua danh trục lợi
Ông vẫn không quan tâm
Bạn bè khuyên ông cũng nên nhập ra
Quỳ tục một chút
Ông thở dài nói rằng
Với lương bổng của ta hiện nay
Cho dù là cơm ăn áo mặc
Cho cả nhà
Lẽ nào ta sợ làm không được
Chỉ là từ tàn tiện đến xa xỉ
Thì dễ
Nhưng từ xa xỉ trở lại tàn tiện
Thì rất khó
Lương bổng hiện tại của ta có thể vĩnh viễn
Ngược như vậy hay không
Sinh mệnh có trường tồn mãi không
Một khi có thay đổi
Người nhà đã quen sống xa xỉ
Không thể lập tức trở lại tàn tiện
Chắc chắn sẽ mất đi
Chỗ dựa của cuộc sống
Vẫn nên là
Cho dù ta có lạc quan hay không
Còn sống hay đã chết
Nhưng cuộc sống của gia đình ta
Mãi mãi giữ nguyên không thay đổi
Thì sao
Từ má Quang đã bước câu chuyện
Của các vị hiền tướng danh thần này
Để dạy dỗ các con trai rằng
Tiếp kiếm là nền tảng
Của việc tù dưỡng đạo đức
Không chỉ nên
Tự mình gắn sức làm
Mà còn nên khuyên bảo con cháu
Và truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác
Câu trên nghĩa là
Người ta vì tàn tiện tiết chế
Mà phạm sai lầm thì hiếm thấy
Và
Một tư sinh lập trí cầu đạo
Nhưng lại xấu hổ
Vì mặc áo vải thô
Ăn đồ giản dị
Thì không đáng đảm luận chuyện chính đạo với anh ta
Có thể thấy
Một nhà nho chân chính
Phải giống như các nhân vật trong chuyện
Có thể an bần lạc đạo
Chỉ giỏi văn trường và suy nghĩ phân tích
Có tài năng trí tuệ
Thì chưa phải là nhà nho chân chính
Một khi đã làm quan
Người ta dễ sử dụng
Tài năng trí tuệ của mình
Để mơ cầu quyền lực
Mà quên đi trí hướng căn bản của nhà nho
Vô tư phụ sự việc công
Phò tá chính nghĩa
Vì vậy
Việc quan trọng nhất là không ngừng
Truyền thụ và kế thừa
Đức ánh của tiền nhân để giáo dục
Hậu nhân
Câu chuyện hôm nay không chỉ giúp chúng ta
Biết thêm về những bậc
Danh thần thanh niên tiết kiêm
Mà còn nhắc nhở mỗi người
Hãy luôn giữ cho mình
Một phong thái sống giản dị
Biện đạp và đúng mực
Như lời dạy của cổ nhân
An bần lạc đạo
Tiết kiêm là gốc của đạo đức
Dù trong hoàn cảnh nào
Chỉ cần chúng ta biết sống có lý tưởng
Có đạo nghĩa
Thì tâm hồn sẽ luôn nhẹ nhàng
Khí chất sẽ dần trở nên thanh cao
Ung dung và nho nhé
Hy vọng sau chương trình hôm nay
Các em sẽ thêm yêu quý
Nét đẹp của người xưa
Và biết trân trọng những giá trị đạo đức
Giản dị mà sâu sắc
Chào tạm biệt
Và hẹn gặp lại các em
Trong chương trình lần sau
