CÚ LỪA THẾ KỶ: Mỹ đã ngây thơ trao công nghệ hạt nhân, vũ trang cho TQ thành 'quái vật' ra sao?

Đại Kỷ Nguyên - Bình luận
4.1K người theo dõi
901 Lượt xem video·21 thg 7, 2025
Thập niên 80 ở Trung Quốc, một thời kỳ đầy mâu thuẫn giữa hy vọng và tuyệt vọng. Chương trình hôm nay sẽ vén bức màn bí mật đằng sau những sự kiện chấn động: từ biểu ngữ "Tiểu Bình, chào ông" đầy ẩn ý, đến cái bắt tay chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, một quyết định đã vĩnh viễn thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu.
Chúng ta sẽ đi sâu phân tích việc Hoa Kỳ đã viện trợ những công nghệ quân sự và hạt nhân tối mật nào cho Bắc Kinh, và làm thế nào sự ngây thơ của phương Tây đã nuôi dưỡng một đối thủ chiến lược. Cùng lúc đó, chúng ta sẽ tái hiện lại bi kịch chính trị của Tổng bí thư Hồ Diệu Bang, một cuộc hạ bệ tàn nhẫn hé lộ bản chất thật của các cuộc đấu đá quyền lực ở Trung Nam Hải.
Kin Chi xin kính chào quý vị.
Trong chương trình hôm nay của Phân tích và Bình luận,
chúng ta sẽ cùng nhau quay ngược lại cỗ máy thời gian,
trở về một thập niên đầy mâu thuẫn và hy vọng của Trung Quốc những năm 1980.
Đó là một thời kỳ mà những sinh viên bắc đại dám công khai dương cao biểu ngữ, tiểu bình, chào ông.
Một hành động ẩn chứa cả sự kính trọng lẫn thách thức.
Đó cũng là một thời kỳ mà Hoa Kỳ, trong một trong những tính toán địa chính trị sai lầm nhất lịch sử,
đã mở rộng vòng tay không chỉ viện trợ kinh tế mà còn bí mật chuyển giao những công nghệ quân sự và hạt nhân tối tân nhất cho Bắc Kinh.
Đặt nền móng cho con rồng quân sự ngày nay.
Và đó cũng là lúc mà những tiêu hy vọng cải cách chính trị lề lói đã bị dập tắt một cách tàn nhẫn
với cuộc hạ bệ đầy oan khuất của Tổng Bí thư Hồ Diệu Bang.
Một bi kịch chính trị mà chỉ có một người duy nhất dám đứng lên phản đối.
Chuyện gì đã thực sự xảy ra đằng sau tấm màn nhung của thập niên 80,
một quan hệ bí mật giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã định hình thế giới ngày nay ra sao
và cuộc đấu đá tàn khốc ở chương Nam Hải đã trôn vùi tương lai của Trung Quốc như thế nào,
tất cả sẽ có trong chương trình hôm nay.
Bối cảnh lịch sử, bức chân dung trên quảng trường.
Năm 1984, Trần Hy Đồng, khi đó đang là thị trưởng Bắc Kinh,
đã tìm đến Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Hồ Diệu Bang với một câu hỏi hóc búa.
Ông ta hỏi,
Thưa Tổng Bí thư, những năm trước, trong cuộc diễn hành ngày Quốc Khánh, 1 tháng 10,
chúng ta đều rước chân dung các nhà lãnh đạo.
Vậy lần này chúng ta nên rước chân dung của những ai?
Đặc biệt, tôi muốn hỏi,
đây chúng ta có nên rước chân dung của đồng chí Đặng Tiểu Bình không?
Đây quả thực là một vấn đề năn giải.
Hồ Diệu Bang cho một điếu thuốc, chìm vào suy tư.
Quý vị phải hiểu rằng, kể từ năm 1949,
mỗi dịch Quốc Khánh, tiếng hô Mao chủ tịch vạn tuế lại vang dội khắp quảng trường.
Và bức chân dung khổng lồ của Mao Trạch Đông được rước đi trong sự tùng bái.
Người ta đã hô khẩu vụ đó đến tận những năm 1960.
Vạn tuế vẫn chưa đủ, người ta bắt đầu hô vạn vạn tuế.
Vào lễ kỷ niệm 20 năm ngày Quốc Khánh năm 1969,
Thiên An Môn đã biến thành một biển đỏ rực rỡ, ca ngợi mặt trời đỏ.
Nhưng không ai biết rằng, Mao Trạch Đông trên lầu thành lúc đó đã chuẩn bị sẵn sàng
để bất cứ lúc nào cũng có thể bỏ rơi những thần dân trung thành trên quảng trường,
quay ngược và chui vào hầm trú ẩn hạt nhân một cách nhanh nhất.
Lâm Bìu đã nói với ông ta rằng chỉ có 7 phút để di tản vì họa tiễn của Liên Xô sắp bay tới.
Sau năm 1970, cảnh tượng vạn người tung hô vạn tuế không còn thường xuyên xuất hiện nữa.
Sau khi Mao Trạch Đông qua đời, tư vạn tuế dần dần biến mất,
sự tùng bái cá nhân đã được giảm nhẹ,
người kế nhiệm hòa quốc phòng cũng đã gỡ bỏ vương miện, lãnh tụ anh minh.
Sau thất bại trong cuộc đấu tranh nội bộ đảng, chức vụ của ông ta được chia cho 3 người,
Hồ Diệu Bang làm chủ tịch đảng, Triệu Tử Dương làm thủ tướng quốc vụ Việt
và Đặng Tiểu Bình làm chủ tịch quân ủy Trung ương.
Mọi người đều biết Đặng Tiểu Bình là người nắm thực quyền của Đảng Cậu Sản Trung Quốc,
nhưng chức danh công khai của ông ta lại chỉ là chủ tịch quân ủy Trung ương.
Hãy thử tưởng tượng, rước chân dung của một người đứng đầu quân đội
như một lãnh tụ của phong trào cộng sản trên quảng trường thì có phần kỳ cục.
Mà dù cách mạng bạo lực chính quyền sinh ra từ nòng súng là tín điều của Đảng Cậu Sản Trung Quốc,
nhưng Đặng Tiểu Bình không muốn bị người khác nói rằng mình đang uông rèm nhiếp chính.
5 năm sau, trong sự kiện Thiên An Môn, Triệu Tử Dương,
một người thẳng thắn và non nớt hơn về chính trị,
đã lỡ lời với nhà lãnh đạo Liên Xô Góp Ba Chép khi ông này đến thăm,
rằng Đặng Tiểu Bình mới là người ra quyết sách thực sự,
mọi việc lớn đều phải thông qua Đặng Tiểu Bình.
Mà dù đó là sự thật, nhưng việc nói ra sự thật về bộ quần áo mới của Hoàng đế
đã khiến Triệu Tử Dương mất đi sự tin tưởng chính trị.
Khi Trần Hy Đồng hỏi Hồ Diệu Bang về việc có nên rước chân dung ai vào Ngày Quốc Khánh hay không,
Hồ Diệu Bang sau một hồi suy nghĩ đã dập tắt điếu thuốc và nói
Về việc này, nếu chúng ta đi hỏi ý kiến chính đồng chí Đặng Tiểu Bình,
hỏi có nên rước chân dung của ông ấy không,
thì đồng chí Đặng Tiểu Bình cũng sẽ không đồng ý rước chân dung của mình đâu.
Trần Hy Đồng ngay sau liền hiểu ngay, ông ta đã nắm được ý của Trương Ương.
Ông nói, Ngày nói vậy, chúng tôi dễ làm việc rồi.
Cái bắt tay bí mật Hoa Kỳ trang bị cho Trung Quốc
Khi bản chất nguyên chế độc tài của Đảng Cậu Sản Trung Quốc được che đậy một cách khéo léo
khi Đặng Tiểu Bình lớn tiếng tuyên bố tại Liên Hợp Quốc và Hoa Kỳ rằng
Trung Quốc tuyệt đối sẽ không đi theo con đường bá quyền.
Nếu Trung Quốc đi theo con đường bá quyền, các bạn có thể đứng lên đánh đổ chúng tôi.
Phương Tây đã bắt đầu một cách ngây thơ ôm lấy Trung Quốc.
Người Hoa Kỳ tin rằng Đảng Cậu Sản Trung Quốc
không phải là những người cộng sản theo kiểu Lenin thực sự
mà họ thực dụng hơn, mang màu sắc chủ nghĩa dân tộc rõ ràng hơn.
Nói cách khác, họ sẽ không gây ra mối đe dọa cho thế giới.
Với sự vận động hành lang và giúp đỡ của đội ngũ tinh hoa chính trị, ngoại giao Hoa Kỳ
do Henry Kissinger dày công vun đắp trong hơn một thập niên
Hoa Kỳ đã gác lại những cảnh giác từ chiến tranh Triều Tiên và chiến tranh Việt Nam.
Tổng thống Hoa Kỳ đã ban hành xác lệnh hành pháp số 43
bắt đầu viện trợ toàn diện cho Trung Quốc trong suốt những năm 1980.
Các lĩnh vực được hỗ trợ bao gồm giáo dục, năng lượng, nông nghiệp,
thông gian, địa chất thương mại và y tế công cộng,
cung cấp các dịch vụ hỗ trợ, khoa học kỹ thuật toàn diện.
Một ví dụ khá quen thuộc là nhà vật lý học người Hoa Kỳ,
khi đó ông đã thúc đẩy hợp tác vật lý năng lượng cao giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc,
cung cấp học bổng cho sinh viên Trung Quốc sang Hoa Kỳ học thạc sĩ,
tiến sĩ và sâu tiến sĩ trên ngành vật lý.
Kế hoạch này cùng với kế hoạch hợp tác hóa sinh sau đó
đã đào tạo ra một thế hệ nhân tài.
Hãy thử tính xem những người này hiện nay đều đã gần 60 tuổi,
họ chính là những tinh hoa trong sưới học thuật của cả Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Đầu thập niên 80, 19.000 sinh viên Trung Quốc được cử đi du học tại Hoa Kỳ.
Đây là lần đầu tiên Trung Quốc mở cửa sau 30 năm tự cô lập,
cắt đứt mọi giao lưu khoa học kỹ thuật và văn hóa tiên tiến nhất với thế giới.
Hoa Kỳ quyết tâm giúp Trung Quốc thực hiện hiện đại hóa,
ngọn đúc được truyền từ tay Tổng thống Carter sang Tổng thống Reagan.
Reagan lúc đầu có chức nghi ngờ,
nhưng dưới mục tiêu tối cao là làm tan rão hoàn toàn Liên Xô,
ông đã chọn tiếp tục, thậm chí nâng cấp viện trợ của Hoa Kỳ cho Trung Quốc.
Sự viện trợ này bao gồm cả việc bán các công nghệ hỏa tiễn,
không hải lục tiên tiến, giúp quân đội đảng cậu sản Trung Quốc và ngành năng lượng hạt nhân dân sự phát triển.
Nguyên tử của đảng cậu sản Trung Quốc đã có thể nổ,
nhưng làm thế nào để nó nổ trên lãnh thổ của kẻ thù, đây là một vấn đề.
Nói cách khác, họ không có khả năng phóng vũ khí hạt nhân thực sự,
và chính sự giúp đỡ của Hoa Kỳ đã giúp đảng cậu sản Trung Quốc có được khả năng này.
Cùng với 5 hệ thống vũ khí quan trọng khác,
tất cả đều được thực hiện trong thời kỳ trăng mật của các quan hệ Trung Mỹ những năm 80.
Các trường đại học và viện nghiên cứu của Trung Quốc với sự giúp đỡ của người Hoa Kỳ
đã nhanh chóng bắt kịp thế giới chỉ trong vòng 10 năm ngắn ngủi.
Năm 1986, Hoa Kỳ đã hỗ trợ Trung Quốc thành lập 8 trung tâm nghiên cứu quốc gia,
bao gồm các lĩnh vực kỹ thuật sinh học, tự động hóa, công nghệ sinh học, laser, công nghệ vũ trụ,
và hàng không ngoài không gian, robot thông minh và siêu máy tính,
với hơn 1.000 thành tựu công nghệ mới nhất.
Reagan còn bật đèn xanh cho phái đoàn quân sự của đảng cậu sản Trung Quốc,
mở cửa cơ quan chỉ đạo các dự án nghiên cứu quốc phòng tiên tiến DRPA.
Tại đây, đảng cậu sản Trung Quốc lần đầu tiên thực sự được mở mang tầm mắt,
15 năm sau, đảng cậu sản Trung Quốc đã sử dụng chính những công nghệ này
để tiến hành các cuộc tấn công mạng vào Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác.
Thế nhưng, trong bộ máy tuyên truyền của đảng cậu sản Trung Quốc,
tất cả những sự viện trợ này của Hoa Kỳ năm xưa đều được biến thành tự lực cánh sinh, tự chủ phát triển,
là những thành quả đạt được dưới sự lãnh đạo, vĩ đại, quang vinh, chính xác của đảng cậu sản Trung Quốc.
Bắc Kinh không chỉ giành được không gian sinh tồn và phát triển trên trường quốc tế mà ở trong nước những năm 80.
Nói thật là thời kỳ tư tưởng cởi mở nhất và người dân chịu áp lực ít nhất trong suốt 70 năm cầm quyền của đảng cậu sản Trung Quốc.
Mùa xuân ngắn ngủi và hy vọng cải cách.
Trong đội ngũ điều hành Mừng Quốc Khánh do Trần Hy Đồng tổ chức năm đó,
mà dù cuối cùng không có ai dương cao chân rung của Đặng Tiểu Bình,
nhưng các giáo viên và sinh viên của Đại học Bắc Kinh đã bí mật dương một biểu ngữ trên đó viết Tiểu Bình Chào Ông.
Theo lời kể của những người trong cuộc, biểu ngữ ban đầu có sáu chữ Đồng Chí Tiểu Bình Chào Ông.
Nhưng vì sợ bị kiển tra biểu ngữ không thể quá lớn phải giấu được trong áo,
nên hai chữ Đồng Chí đã được lược bỏ.
Có lẽ đây chính là một sự thất đặt của số phận,
rằng cho dù Đảng Cộng sản Trung Quốc có tỏ ra thân thiện đến đâu,
nó và những người dân mà nó cai trị cuối cùng cũng không thể trở thành đồng chí.
Năm năm sau, Đặng Tiểu Bình đã trở thành người ra quyết định cho một cuộc thảm sát.
Tuy nhiên, vào những năm 80, người dân Trung Quốc thực sự cảm thấy đất nước có hy vọng,
cuộc sống ngày một tốt hơn, môi trường chính trị cũng được nới lỏng.
Triệu Tử Dương đã đề xuất từng bước thực hiện,
việc tách bạch đảng và chính quyền làm siếu vai trò lãnh đạo của đảng ủy trong các doanh nghiệp.
Người ta đã nhìn thấy hy vọng về cải cách chính trị.
Những năm 80, nơi có tư tưởng năng động nhất chính là các trường đại học.
Các loại sách giới thiệu tư tưởng học thuật và nhân văn phương Tây
được lưu truyền rộng rãi trong các trường đại học.
Có một bộ sách tên là Hướng Tới Tương Lai,
gồm vài trục quấn giới thiệu các lý thuyết và tư tưởng nhân văn phương Tây
từ nhiều góc độ khác nhau, có ảnh hưởng rất lớn trong giới sinh viên.
Điều đáng nói là trong số các cố vấn và thành viên ban biên tập của bộ sách này
có bao Tuân Tín, Nghiêm Gia Kỳ và Trần Nhất Tư,
sau sự kiện Thiên An Môn năm 1989,
đều trở thành tội phạm bị Đảng Cộng sản Trung Quốc tri nã,
phải lưu vong ở nước ngoài.
Còn một thành viên ban biên tập khác là Vương Kỳ Sơn,
20 năm sau đã trở thành bí thư vị ban kiểm tra kỷ luật trưng ương và phó chủ tịch nước.
Trung Quốc đã gia nhập Công ước Bản quyền quốc tế vào năm 1987.
Tất nhiên, không phải cứ gia nhập là Trung Quốc sẽ tuân thủ.
Đầu những năm 80, chính quyền Trung Quốc đã công khai,
sao chết lậu một cách trắng trợi.
Lúc đó ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Vũ Hán,
có những nơi gọi là trung tâm in lại giáo trình ngoại văn.
In lại là gì? Chính là sao chết lậu, chỉ là một cách nói khác.
Ở Vũ Hán, bên cạnh trung tâm thương mại trưng nam,
có một hiệu sách ngoại văn của tỉnh Hồ Bắc.
Ở lối lên lầu 2 có treo một tấm biển nhỏ,
kéo một sợi dây xuống là dòng chữ.
Foreigners do not enter please. Người nước ngoài miễn vào.
Trên lầu 2 bán gì? Toàn là sách ngoại văn lậu.
Khi đó, một bộ New Concept English,
bốn cuốn chỉ có giá 2,6 nhân dân tệ.
Những năm 80, các trường đại học Trung Quốc thành lập nhiều hiệp hội,
sàn long, không khí học thuật rất sôi nổi,
phong trào tự do phát triển mạnh mẽ.
Sinh viên có thể tự in các loại báo, tài chí nhỏ.
Tài chí sinh viên Tân Thượng Viện của Đại học Giao thông Thượng Hải
thậm chí còn được lưu truyền trong các trường đại học
ở Bắc Kinh và Vũ Hán.
Ở Hợp phí An Huy, có một giáo viên tên là Ôn Nguyên Khải,
chính là người đã đề xuất với Trung ương về việc khôi phục kỳ thi đại học.
Ôn thường xin phê bình các vấn đề thời sự,
lời nói cũng khá sắc bén và được mời đến các trường đại học
trên cả nước để diễn thuyết.
Hiệu trường Đại học Vũ Hán lúc đó là lưu đạo ngọc
vì dám phá vỡ thông lệ, tiến hành cải cách,
không câu nệ hình thức để đào tạo nhân tài,
nên Đại học Vũ Hán những năm 80 được mệnh danh là
thâm quyến trong các trường đại học, đi đầu trong cải cách.
Quà ngữ văn của Đại học Vũ Hán khi đó đã mở một lớp
dành cho các nhà văn chuyên cung cấp cơ hội học tập nâng cao
cho những nhà văn trẻ tài năng nhưng chưa từng học Đại học.
Trong lớp nhà văn năm đó có một nhà văn trẻ
đến từ Hợp phỉ An Huy tên là Cao Nhĩ Phẩm.
Khi viết tiểu thuyết về thời kỳ dân quốc,
ông đã đọc rất nhiều tài liệu lịch sử và phát hiện ra
một bí mật động trời ở Trung Quốc đại lục lúc bấy giờ.
Ông phát hiện ra rằng trong cuộc kháng chiến chống Nhật,
quốc dân đảng đã có hàng triệu binh sĩ hy sinh trên chiến trường,
hàng trăm vị tướng đã tử trận vì nước.
Quốc dân đảng mới chính là trụ cột của cuộc kháng chiến
chứ không phải Đảng Cộng sản.
Lời tuyên triền của Đảng Cộng sản trong mấy chục năm qua
rằng quốc dân đảng không kháng chiến hoàn toàn là dối trá.
Ở Trung Quốc nếu bạn dám nói Đảng Cộng sản không kháng chiến,
bạn không biết mình sẽ phải chịu áp lực
và đạt kích lớn đến mức nào.
Vì vậy gia đình và bạn bè đã khuyên ông
Nhĩ Phẩm ơi anh vẫn nên viết tiểu thuyết lịch sử đi,
những nhân vật lịch sử ấy người cần chết đã chết rồi,
viết về họ không có rủi ro gì cả.
Nhưng Cao Nhĩ Phẩm cương trực đã kiên quyết nói ra sự thật.
Năm 1994, Cao Nhĩ Phẩm
từ bỏ mọi điều kiện vật chất trong nước,
lưu vong ở nước ngoài, kiên trì tuyên triền lý tưởng dân quốc,
kiên trì sự thật mà ông biết.
Ông chính là người mà nhiều Hoa Kiều ở hải ngoại biết đến
với cái tên Tân Hạo Niên.
Những làn gió văn hóa và cuộc đàn áp chính trị.
Từ đầu những năm 80, đồng hồ điện tử,
kính râm, máy ghi âm, áo phông hoa hòe
từ Hồng Kông bắt đầu dư nhập vào Quảng Đông,
rồi từ Quảng Đông lan ra nội địa.
Những người đi công tác ở Thâm Quyến đều tranh thủ
chạy ra khu phố Trung, Anh, lợi dụng lúc cảnh sát không để ý,
lèn sang bên Hồng Kông để mua vài món đồ nhỏ.
Các bài hát Hồng Kông và Đài Loan cũng dần trở nên phổ biến.
Người dân thường lén lút nghe các bài hát của Đặng Lệ Quân,
rồi đột nhiên một ngày các đơn vị thông báo rằng
không được hát các bài hát của Đặng Lệ Quân nữa,
phải tiêu hủy hết vì đó là âm nhạc ủy mị.
Nhiều năm sau, mọi người mới biết rằng
nguyên nhân là vì Đặng Lệ Quân đã nói trong một buổi hòa nhạc rằng
nếu bà trở về Đại lục biểu diễn,
đó phải là lúc tam dân chủ nghĩa thống nhất Trung Quốc.
Câu nói này đã chọc giận Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Thế là nhạc của bà trở thành âm nhạc ủy mị không được nghe nữa.
Từ giữa những năm 80,
nhiều bài hát Hồng Kông và Đài Loan hơn đã được lưu triển ở Đại lục.
Từ Tiểu Phụng, Lý Tông Thịnh, La Đại Hữu, Thái Cầm.
Nghe Thái Cầm hát nhiều năm vẫn không hiểu tại sao
bà lại muốn bóp chết sự dịu dàng của anh.
Cả Tê Tần với Áo Gia, Quần Gia, Kính Xâm Đen Kịch
cũng là ký ức của cả một thế hệ.
Các bài hát Ấu Mỹ khi đó cũng bắt đầu phổ biến
trong các trường đại học.
John Denver, người được Đặng Tiểu Bình mang về sau chiến thăm Hoa Kỳ
với chiếc mũ cao bổi và bài hát
Take Me Home, Country Road, rồi The Sound of Silence
của Bon Simon, Yesterday Once More
của The Carpenter.
Tất cả đều là những bài hát rất thời thượng khi đó,
dù thực tế chúng ta đã phổ biến ở Hoa Kỳ từ hơn 10 năm trước.
Nhưng đối với sinh viên Đại học Trung Quốc lúc bấy giờ,
nếu bạn không biết hát vài câu tiếng Anh
do lưng không đeo một cây đàn guitar thì bạn chẳng dám đi tỏ tình.
Năm 1986, một ca sĩ Đài Loan
tóc đen mắt xanh, cao lớn đẹp trai
đã làm mưa làm gió khắp Trung Quốc, đó chính là Phí Tường.
Năm 1987, Phí Tường đã hát bài
Ngọt Lửa Mùa Đông trong chương trình Gala Mùa Xuân
của Bắc Kinh. Ai ngờ 3 tháng sau,
Đại Hưng An Lĩnh thực sự bớt cháy, đám chánh kẹo dài 1 tháng
thiêu rụi 1,1 triệu hectare rừng
và làm gần 200 người thiệt mạng.
Khí công bắt đầu phổ biến nổi Trung Quốc từ cuối những năm 70
đến đầu những năm 80. Do không khí chính trị được nới lỏng,
các loại khí công đã lan rộng khắp cả nước.
Vì khí công thực sự có hiệu quả trong việc chữa bệnh
và rèn luyện sức khỏe, đặc biệt là một sục cán bộ lão thành
cho nghệ thống. Sau khi luyện khí công,
sức khỏe đã tốt hơn nên họ đã lên tiếng ủng hộ.
Mặc dù nhiều hiện tượng khí công không thể giải thích được
bằng y học hiện đại và khoa học hiện đại,
nhưng bệnh tật của nhiều người thực sự đã biến mất,
mọi người ngày càng khỏe mạnh hơn. Vì vậy,
Hồ Diệu Bang lúc đó đã đưa ra một chính sách gọi là
3-0, không tiên truyền, không phê phán, không tranh luận.
Tư tưởng tự do bắt đầu dẫn đến những cuộc
thảo luận sâu sắc hơn về các vấn đề xã hội.
Năm 1986, sinh viên tuần hành đòi dân chủ,
tự do, nhân quyền, chống quan,
quan chức lợi dụng quyền lực để kinh doanh, chống tham nhũng.
Những tiếng hô khẩu hiệu này đã làm chấn động
Trưng Nam Hải. Hồ Diệu Bang lúc đó dự định
triệu tập một cuộc họp thường vụ Bộ Chính trị để
thảo luận về ý kiến của Ban Bí thư Trưng Ương về
việc xử lý phong trào sinh viên. Nhưng Đặng Tiểu Bình
không đồi ý mở họp mà đã gọi riêng Hồ Diệu Bang
đến để nói chuyện tư tưởng, định tính phong trào sinh viên
là tự do hóa tư sản và chỉ trích Hồ Diệu Bang.
Vào tối ngày 1 tháng 1 năm 1987,
tại nhà của Đặng Tiểu Bình, các nguyên lão của Đảng
Cậu Sản Trung Quốc như Bạc Nhất Ba, Bành Trân,
Trần Vân, Vương Trấn, Tống Hiểm Cùng đã tụ tập
lại để bàn về việc đi hay ở của Hồ Diệu Bang.
Ngay sau đó, trong một cuộc họp sinh hoạt
Đảng mà Đặng Tiểu Bình và Trần Vân cố tình
vắng mặt, Hồ Diệu Bang đã bị mọi người
lần lượt phê phán. Bạc Nhất Ba,
người mà trong số rất nhiều lãnh đạo cấp cao có mặt tại cuộc họp đó
đã được chính Hồ Diệu Bang, từng người một minh
ngoan, từng người một đưa ra khỏi nhà tù tần thành
lại nói. Hồ Diệu Bang suốt ngày chạy xuống cơ sở
đi du ngoạn, làm trò để lấy lòng người.
Đặng Lực Quần, một tả vương nổi tiếng
đã phát biểu suốt 5 tiếng đồng hồ để chỉ trích
Hồ Diệu Bang. Triệu Tỷ Dương khi đó
cũng phê bình Hồ Diệu Bang là không tuân thủ kỷ luật.
Còn Vương Hạc Thọ, người mà Hồ Diệu Bang
luôn coi là bạn thân chi kỷ, cũng đã ném đá
sung giếng, công khai những cuộc trò chuyện riêng tư của
2 người. Trong cái gọi là họp sinh hoạt đó
chỉ có một người duy nhất ủng hộ Hồ Diệu Bang,
đó là Tập Trọng Huân, lúc đó là Bí Thư, Ban Bí Thư
Trung ương. Tập Trọng Huân đã chỉ trích các nguyên lão
nói các người đang dùng thủ đoạn của thời cách mạng
văn hóa để ép Tổng Bí Thư từ chức.
Cách làm này của các người không bình thường là vi phạm
nguyên tắc của Đảng. Cuối cùng, sau 7 ngày
bị phê đấu liên tục, Bộ Chính trị đã triệu tập
một cuộc họp mở rộng vào ngày 16 tháng 1,
giờ tay thông qua, phê chuẩn đơn từ chức của Hồ Diệu Bang
và đề cử Triệu Tỷ Dương làm quyền Tổng Bí Thư.
Tháng 1 năm 1987, Hồ Diệu Bang bị buộc
phải từ chức. Triệu Tỷ Dương từ Thủ tướng
chuyển sang làm Tổng Bí Thư Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Lý Bang tiết nhận chức vụ Thủ tướng.
Quyết định này đã được thông qua với số phiếu tuyệt đối
tại kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc vào tháng 3
năm 1987. Trong số các đại biểu
có một người phụ nữ trưng niên, trông hơi quê mùa
đến từ Sơn Tây tên là Thân Kỳ Lan. Bà thân này
từ kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc
khóa 1 năm 1954 đã liên tục làm đại biểu.
Năm đó bà mới 25 tuổi, mấy trụng năm mưa gió qua đi
bà thân vẫn chưa hiểu rõ sự khác biệt cơ bản
giữa đại biểu Nhân dân và lao động gương mẫu.
Nhưng bà kiên trì một nguyên tắc, một bí quyết.
Bất kỳ nghĩ quyết nào của Trung ương cần biểu quyết
bà đều phải dơ tay tán thành không do dự.
Bà nói bí quyết là gì? Làm đại biểu là phải nghe
lời Đảng. Tôi chưa bao giờ bỏ phiếu chống.
Ngay cả những người trong hệ thống Đảng Cộng sản
Trung Quốc cũng không thể chịu đựng được. Có lần
tài khoản Weibo của tỉnh Đoàn Thanh niên Cộng sản
Sơn Tây đã phê bình. Phản hữu bà cũng đại biểu.
Văn cách bà cũng đại biểu. Lúc nào bà cũng đại biểu.
Nhưng chưa một lần bà đại biểu cho Nhân dân.
Xin hỏi bà được bầu ra như thế nào? Rốt cuộc bà đại
biểu cho ai? Nhưng không ai ngờ, bà thân chỉ
dựa vào bí quyết này mà liên tục được bầu làm đại
biểu Nhân dân. Mấy trụng năm qua, những người
họp ở đại lễ đường Nhân dân, người trên đài,
người dưới đài, có người đã vào bát bảo Sơn, có
người đã vào nhà tù Tân Thành. Còn thân Kỳ Lan
thì vẫn vững vàng, ngồi ở dưới đài suốt hơn
60 năm, trở thành một đại biểu Nhân dân cấp
Hóa Thạnh. Năm 2019, bà được Tập Cận Bình
trao tặng Huân chương Cộng hòa. Thời kỳ hỗn
loạn và tiếng vọng của Hà Thương. Năm
1988, cải cách giá cả thất bại, chế độ
hai giá. Giá cả tăng bọt, cả nước xảy ra
làn sóng tranh mua. Người dân Trung Quốc đã quen với
giá cả không đổi trong nhiều thập niên. Đối mặt với
giá cả tăng đột ngột đã không biết phải làm sao.
Mọi người đều hiểu rằng tiền trong tay đang mất giá.
Thay vì gửi tiền vào ngân hàng, thả mua một thứ
gì đó tích chữ ở nhà còn hơn. Thế là
cả nước xảy ra làn sóng tranh mua. Giấy vệ sinh,
giả phòng, khăn mặt, ngay cả những mặt hàng ế
ẩm cũng không thà. TV chỉ cần có hình
kêu rẻ rẻ là ôm về nhà. Quạt điện
quay được, mua. Tủ lạnh có hơi lạnh là được.
Có người mua rất nhiều len, chăn lụa, ga giường,
vỏ gối. Bây giờ nhiều người vẫn chưa dùng hết.
Có người mua mấy trụng bao bột mì, cướp về từ
cửa hàng hàng trăm hộp riêng, mua muối và nước
đương đương đủ dùng cho người mấy năm. Đặng
Tiểu Bình nói cải cách là do đá qua sông.
Đài phát thanh thì nói cải cách đã đi vào vùng
nước sâu. Gọp lại nghe thì có vẻ như đã đến
vùng nước sâu rồi mà vẫn chưa tìm thấy đá.
Tháng 6 năm 1988, một bộ phim
tài liệu gió tộc có tên Hà Thương. Sự
bi thương của dòng sông được phát sóng trên đài
truyền hình chương ương. Bộ phim này đã nhìn lại và
phê phán văn minh đất vàng truyền thống của Trung Hoa.
Đồng thời giới thiệu về văn minh biển xanh của phương
Tây. Bộ phim đã gây ra tiếng vang lớn. Sau này,
Hà Thương được coi là tiền đề tư tưởng
cho sự kiện Thiên An Môn. Nhưng liệu
Đảng Cộng sản Trung Quốc có sẵn lòng ôm lấy văn minh
biển xanh không? Có sẵn lòng chấp nhận các giá trị
phổ quát không? Khi đó, một bài hát rất phổ biến
tên là Đi theo cảm giác. Đi theo cảm giác
hãy nằm lấy bàn tay của giấc mơ. Bàn tay của
giấc mơ đó biết tìm ở đâu? Nhiều người cảm thấy
mong lung về tương lai. Không biết tương lai của mình,
của đất nước sẽ ra sao? Thời gian đã trôi đến
năm 1989.
Với những phân tích vừa rồi, chúng ta có thể thấy
Thập nghiên 80 ở Trung Quốc là một bức tranh phức tạp
nầy những hy vọng về cải cách và mở cửa đan sen
với những cuộc đấu đá quyền lực tàn khốc và sự kiển soát
ngày càng xít chặt của chế độ. Cái bắt tay giữa
Hoa Kỳ và Trung Quốc, dù xuất phát từ tính toán địa
ngục của chính trị nào, đã vô tình tạo ra một con
quái vật mà ngày nay cả thế giới phải đối mặt.
Quý vị có suy nghĩ gì về thời kỳ đầy biến động này?
Liệu lịch sử có thể lặp lại? Hãy cho chúng tôi biết
ý kiến của quý vị trong phần bình luận bên dưới.
Đừng quên nhấn đăng ký và bật chuông thông báo
để không bỏ lỡ những phân tích sâu sắc tiếp theo của
phân tích và bình luận. Cảm ơn quý vị đã quan tâm
theo dõi. Xin kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại!
