115/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio

Chu Du Lục Quốc
285 người theo dõi
12 Lượt xem video·26 thg 6, 2025
115/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio
Hồi thứ 114, tàu Mao rong xe chết cửa Nam, Khương Duy bỏ lương thắng quân Nguyễn.
Nhắc lại, Khương Duy truyền lệnh cho các tướng sửa soạn lùi quân, liêu hóa vào trước trướng Bẩm.
Tướng quân ở ngoài có khi không cầm tuân lệnh vua.
Này tuy có chiếu chỉ, cũng chưa nên lùi quân vội.
Người trong nước thấy đại tướng quân liên tiếp động binh năm này qua năm khác, đều có ý oán.
Chi bằng nhân lúc này đã thắng, cho quân Mã về nghỉ để an lòng dân, rồi sau sẽ tính kế hay hơn.
Duy cho là phải, bèn truyền cho các đội y theo pháp lệnh, lần lượt lùi về.
Liêu hóa trương dựt đi đoạn hậu, đề phòng quân Nguyễn đuổi theo.
Khi gần kịp, nhìn thấy quân thuộc cờ quạt chỉnh tề, hàng ngũ đều đặn, ngãi thang rằng.
Khương Duy học theo phép của Vũ Hầu, đến nơi đến trốn lắm.
Rồi quay binh trở lại trại Kỳ Sơn.
Khương Duy về đến thành đô, vào bệ kiến hậu chúa, rồi nói
Muôn tàu, bầy hạ triệu thần về, có việc gì?
Hậu chúa phán
Trẩm thấy Khanh ở ngoài biên cương đã lâu ngày, mà không rút quân, sợ sự tốt khó nhọc.
Nên hạ triệu triệu về, chứ không có ý gì khác.
Duy tầu
Hạ thần đã lấy được trại Kỳ Sơn của địch.
Đang tính lập công nữa, không ngờ nửa vời phải bỏ về thế này.
Chắc là đặn ngãi, nó dùng kế phản gián, và bên ta mắc mẹo nó rồi.
Hậu chúa ngồi im lặng, không biết nói sao.
Duy tầu tiếp
Thần thề tận trung đánh giặc, để báo ơn nước, xin bầy hạ chớ nghe lời giềm pha của kẻ tiểu nhân, mà sinh ra lo lắng này nọ.
Hậu chúa ngồi im một lúc, rồi mới nói
Trẩm không nghi ngờ Khanh đâu, vậy Khanh hãy ra hán trung, đợi khi nước nguy có biến, thì lại ra quân mà đánh.
Khương Duy thở dài ra khỏi triều, rồi về lại hán trung.
Nói về đảng quân, thì hành xong kế phản gián, trở lại Kỳ Sơn báo cho đặng ngãi biết.
Ngãi bàn với Tư Mã Vọng.
Vua tôi họ đã không hòa thuận, thì thế nào cũng xin nội biến.
Bèn cho đảng quân về Lạc Dương, trình báo sự thể với Tư Mã Chiêu.
Chiêu mừng không siết, có ý định đánh thuộc.
Bèn hỏi trung bộ quân giả Sũng.
Ta muốn đem quân đánh thuộc, người tính có nên chăng?
Sũng báo nhỏ Chiêu rằng.
Chưa thể đem quân đi xa được, vì Thiên Tử còn đang ngờ Chúa Công.
Nếu Chúa Công khinh suốt, đem quân đi xa, tai nạn bên trong sẽ có ngay.
Năm ngoái, nhân có rồng vàng hiện ra hai lần trong giếng ninh lăng, các quan đều dân biểu mừng là điểm hay.
Nhưng Thiên Tử lại phán, không phải điểm hay đâu, vì rồng là tượng vua,
mà trên không ở trên mây, dưới không có ở dưới đất, lại nằm trong giếng.
Đó là triệu vua bị ưu tù vậy.
Phản sông, vua đã làm bài thơ tiềm lông,
Ý Tử rõ rệt là ám chỉ Chúa Công.
Thơ như sau.
Thương thai rồng bị khốn, không bay lặng thạnh thơi.
Dưới không chơi bốn bể, trên chẳng lượng tung trời.
Quang quại nơi đáy giếng, lượng chạch.
Chúng treo ngươi, tuổi hổ cho mây vốt.
Khác gì thân trầm đây?
Nguyên văn.
Thương thai lông thụ khốn, bất năng dược thâm uyên.
Thượng bất phi thiên hán, hạ bất hiện ư điền.
Bàn cư ư tỉnh để, thu thiện phủ kỳ tiền.
Tàn nha, phục trảo giáp, ta giả diệt đồng nhiên.
Từ mãi chiều nghe xong, đùng đùng nổi giận, bảo giả sủng.
Hắn muốn bắt trước tàu phương, nếu không sớm trừ, hắn sẽ hại ta.
Sùng suối thêm.
Xin chú công sớm liệu trừ đi.
Bấy giờ là năm cam lộ thứ năm nhà ngụy, mùa hạ tháng tư.
Nhân một buổi chầu, chiêu đeo gươm lên điện.
Vua ngụy tàu mau đứng dậy đón.
Quần thần đều tâu.
Đại tướng công đức vời vợi tới trời, đang được phong tấn công, giả cửu tích.
Nhưng tàu mau cúi đầu không đáp.
Thế vậy, chiêu sẵn tiến hỏi.
Cha con anh em nhà tôi đều có công lớn với nhà ngụy.
Nay ta làm tấn công, không đáng hay sao?
Mau đáp.
Trẩm đâu dám không tuân lệnh.
Chiêu lại hỏi dồn.
Bài thơ vĩnh rồng chim, coi lũ tôi như lương chạnh, là lễ nghĩa ở đâu vậy?
Mau không biết đối đáp ra sao.
Chiêu cười nhạt, đi xuống khỏi người điện.
Các quan đều đứng im tâm tấp.
Tan chầu.
Mau trở lại hậu cung.
Cho vời thượng thư vương kinh.
Thị trung vương trầm.
Tán kỵ thượng thị vương nghiệp vào phòng kính.
Rồi khóc, mà bảo rằng.
Từ mã chiêu, có mưu việc xóa nghịch.
Ai ai cũng rõ cả.
Trẩm không thể ngồi chờ cái nhục bị phế trước.
Vậy các khanh nên giúp Trẩm để đánh nó.
Vương kinh tông.
Không nên.
Ngày xưa vua chiêu công, nước lỗ.
Không chịu nhẫn nhịn.
Đến nỗi bị họ quỳ đánh cho thua chạy.
Mất nước.
Nay quyền lớn về cả họ tư mã từ lâu.
Các quan công khanh trong triều.
Ngoài nội không biết xét lẽ phải trái.
Đều a tòng với gian tặc cá.
Chứ không riêng một ai.
Quân túc vệ của bệ hạ.
Thì ít và yếu thế.
Ai là người chịu quên mình vì chúa.
Nếu bệ hạ không chịu ẩn nhẫn.
Thì tai vạ lớn lắm.
Kính xin bệ hạ thông thả.
Mà tính.
Đừng nên vội vàng.
Nhưng Mao quả quyết phán.
Việc này mà chịu nhục.
Thì còn việc nào nữa khỏi nhục.
Ý Trẩm đã quyết.
Dù chết.
Có sợ gì.
Nói xong.
Mao vào bẩm việc với Thái Hậu.
Vương Trầm, Vương Nghiệp.
Thấy Mao quả quyết như vậy.
Cũng xúi vương kinh.
Việc cấp quá rồi.
Bọn mình không nên rước lấy cái vạ chết cả họ.
Mâu đến phủ ông Tư Mã.
Mà thú đi thôi.
Vương kinh nghe qua.
Đùng đùng nổi giận mắng.
Sách đã dạy.
Chúa lo.
Thì bày tôi nhục.
Chúa chịu nhục.
Bày tôi chết.
Ta nở nào hài lòng như thế.
Vương Trầm, Vương Nghiệp.
Thấy kinh không chịu nghe.
Liền lật đật.
Chạy đến báo Tư Mã chiêu.
Sau đó.
Vương Nguyễn ở nội điện ra.
Sai quan hồ vệ.
Là tiêu bá.
Học tập.
Quân túc vệ trai tráng.
Lẫn già yếu.
Được hơn ba trăm người.
Do đánh trống rèo họ tiến ra.
Tàu mau cầm gương lên xe.
Truyền tả hữu tiến ra phía cửa nam khuyết.
Thì thấy Vương Kinh phục xuống trước xe.
Khóc lóc.
Mà can rằng.
Này bệ hạ đem vài trăm người ra đánh Tư Mã chiêu.
Có khác gì xua đàn dây vào miệng cọp.
Chỉ chết ổn có ích gì.
Không phải thần tiếc mạng dân đâu.
Thật ra.
Chỉ vì không thể làm nên việc.
Mào phán.
Quân của Trầm đã khởi hành.
Khanh đừng ngăn trở.
Thế là Mào cứ cho quân tiến tới cửa Long Môn.
Chợt thấy giả sũng mặc giáp cửi ngựa.
Bên tả có thành toái.
Bên hữu có thành tế.
Dẫn mấy ngàn cấm binh mặc giáp sắt.
Rầm rộ kéo tới.
Mào cầm kiếm dơ lên.
Lớn tiếng quát.
Ta đây là thiên tử.
Bọn người dám xung đột vào cung đình.
Định giết vua à.
Quân cấm binh trông thấy tàu mau.
Đều đứng im.
Không dám động đẩy.
Giả sũng gọi bảo thành tế rằng.
Ông Tư Mã nuôi người để làm gì biết không.
Chính là để dùng vào cái lúc này đó.
Tế cầm kích lâm lâm trong tay.
Quay hỏi giả sũng.
Giết đi hay bắt trói lại.
Ông Tư Mã đã có lệnh.
Làm thế nào cho chết đi là được.
Thành tế bèn cầm kích.
Đến thẳng trước xe.
Tàu mau thấy vậy quát mắn.
Thằng thất phu.
Sao dám vô lễ.
Quát chưa dứt tiến.
Đã bị thành tế đâm một kích vào ngực.
Văn ra khỏi xe.
Lại bồi thêm một kích nữa.
Thấu ra sau lưng.
Mau chết lăn ở bên xe.
Tướng hộ vệ là tiêu bá.
Phùng giáo tới đánh.
Cũng bị thành tế đâm chết.
Còn bọn quân sĩ hơn 300 người.
Bỏ chạy trống cả.
Bấy giờ vương kinh chạy theo xe vua vừa kịp.
Liền xong lên chửi mắn giả sung.
Thằng nghịch tặc kia.
Sao dám giết vua.
Sung giận quá.
Thét tả hữu bắt trói lại.
Rồi cho người về báo tư mã chiêu.
Chiêu vào nội thành.
Thấy mau đã chết.
Bèn vợ làm ra vẻ sợ hãi.
Đập đầu vào xe vua mà khóc.
Rồi xoay người báo tin cho các đại thần.
Quang thái phó tư mã phu tìm vào.
Thấy tàu mau nằm chết quay dưới đất.
Liền gối đầu vào đùi mau.
Mà khóc thảm thiết rằng.
Bệ hạ ôi.
Bệ hạ bị hại là tội kẻ hạ thần này.
Bệ hạ ôi.
Khóc một hồi.
Rồi phu sai lấy quang quách khâm liệm rất cẩn thận.
Và tạm khoàng ở gian bên tây thiên điện.
Từ mã chiêu vào trong điện.
Cho triệu các quang đến hội nghị.
Các quang đều đến đủ mặt.
Duy có thượng thư bộ xã.
Trần thái không đến.
Chiêu sai cậu ruột thái.
Là thượng thư tuân khải đi gọi.
Khi thái đến nhà.
Thái khóc róng lên mà rằng.
Trước nay.
Người hiểu biết.
Vẫn bảo rằng.
Cháu có thể theo kịp cậu.
Này té ra.
Cậu lại không bằng cháu.
Rồi thái lấy áo xô gai mặt đệ tan.
Đi thẳng vào trước linh cửu nhà vua.
Và khóc lóc thảm thiết.
Từ mã chiêu cũng vờ khóc.
Rồi hỏi.
Việc này phải dùng binh pháp nào mà xử.
Thái đắp ngay.
Chỉ có chặt đầu giả sung đi.
Hoặc là mới tạ tội với thiên hạ được phần nào.
Chiêu ngầm nghỉ một lúc lâu.
Rồi hỏi xem.
Thử nghĩ xuất xuống một chút xem.
Chú thích.
Chiêu nói rằng.
Thử nghĩ xuất xuống một chút xem.
Tức là ý muốn nói.
Giết Thành Tế là được.
Thái đắp.
Chỉ có hơn lên.
Chứ không thể xuất xuống được nữa.
Chú thích.
Ý Trần Thái muốn nói.
Là giết từ mã chiêu mới đáng.
Hết chú thích.
Chiêu bèn kết tội.
Thành Tế là đứa đại nghịch bất đạo.
Tội đáng chém ngang lưng.
Và tru di ba họ.
Tế út ức.
Mắn ầm lên.
Đâu phải tội tại tao.
Thằng giả sung truyền cho tao.
Phải thi hành lệnh của mày.
Mày còn da mồm khép tội ai.
Chiêu ra lệnh cắt lưỡi trước.
Rồi chém sau.
Thành Tế cục lưỡi.
Vẫn tru lên.
Chửi rũ đến chết mới thôi.
Em Tế là Thành Toái.
Cũng bị chém ở chợ.
Và cả ba họ chết theo.
Người sau có thơ than rằng.
Tư Mã đang tâm thí chú Tào.
Cửa Nam máu thấm đẫm lông bào.
Giết quan Thành Tế mong che tội.
Quân điếc dân mù hết cả sao.
Nguyện văn.
Tư Mã đương niên mệnh giả sung.
Thí quân nam khuyết giả bào hồng.
Khước tương Thành Tế tru tam tộc.
Chỉ đạo quân dân tận nhĩ tung.
Chiêu lại bắt cả nhà Vương Kinh bỏ vào ngục.
Vương Kinh đang ở Vinh Đình Uý.
Thấy bà mẹ bị trói giận đến.
Thì đập đầu xuống đất.
Mà khóc lớn lên rằng.
Trời ơi!
Đứa con bất hiếu này.
Đã làm liên lụy đến mẹ.
Nhưng bà mẹ Vương Kinh.
Vẫn tươi cười bảo con.
Người ta ai không có một lần chết.
Chỉ lo không được chết đúng chỗ thôi.
Nay mẹ con ta.
Vị trung mà chết.
Còn oán hận gì nữa.
Hôm sau.
Cả nhà Vương Kinh.
Đều bị dải đến khu chợ cửa đông hành hình.
Mẹ con Vương Kinh mỉm cười chịu chết.
Tất cả sĩ dân trong thành.
Đều ứ lệ xót thương.
Người sau có thơ rằng.
Đầu hán Vương Lăng có mẹ hiền.
Hán suy lại thấy mẹ Vương Kinh.
Đều liều tính mạng nêu trung liệt.
Cùng dạy con trai giữ tất thành.
Non thái đề cao danh nghĩa nặng.
Long hồng co nhẹ tấm thân tình.
Mẹ con mỉm cười chờ đáo kiếm.
Trời đất nghiêng sầu rạng khí linh.
Nguyền văn.
Hán sơ khoa phục kiếm.
Hán mạc kiến Vương Kinh.
Chân liệt tâm vô trị.
Kiên cương chỉ cánh thanh.
Tiếc như thái hoa trọng.
Mệnh tự phủ mau khinh.
Mẫu tử thanh danh tại.
Ưng đồng thiên địa huynh.
Thái phó tư mã phu xin lấy vương lễ an tán tào mau.
Chiều nghe theo.
Sau đó bọn giả sung khuyên chiêu.
Nên nhận lấy ngôi đế nhà ngụy.
Nhưng chiều gạt đi.
Nói.
Bùa văn vương nhà tru xưa.
Có hai phần ba thiên hạ.
Mà vẫn phục tụng nhà ân.
Vì vậy thánh nhân khen là bật trí đức.
Võ đế nhà ngụy không chịu nhận ngôi của nhà Hán.
Thì ra không thể nhận ngôi của nhà ngụy.
Bọn giả sung nghe nói.
Biết ý chiêu muốn để dành cho con.
Là tư mã viêm làm vua sau này.
Nên thôi không khuyên này nữa.
Tháng sáu năm ấy.
Chiêu cho lập thường đạo Hương Công.
Là tào hoàng lên làm vua.
Lấy niên hiệu là năm cảnh nguyên cứ nhất.
Hoàng đổi tên là Hoáng.
Tự là cảnh triệu.
Hoáng là chắc tào tháo.
Tức là con trai yên vương tào vũ.
Hoáng lên ngồi.
Phong chiêu làm thừa tướng.
Tước tấn công.
Thưởng tiền mười vạn.
Lụa một vạn tấm.
Các quan văn võ.
Nhiều vị được thăng thưởng.
Quần tế tác báo tin này vào thuộc.
Khương Duy nghe tin tư mã chiêu giết tào Mao.
Lập tào hoáng lên thay.
Thì mừng rỡ nói.
Phen này ta lại có cớ đánh ngụy rồi.
Bèn viết thư sang ngô.
Xin khởi binh cùng đánh tư mã chiêu.
Về tội giết vua.
Một mặt tâu hậu chúa xin khởi mười lăm vạn quân ra đánh ngụy.
Duy sai đem hơn hai ngàn cổ xe.
Xe nào cũng đóng ván che kính.
Cho liêu hóa Trương Dựt làm tiên phong.
Hóa tiến qua hang Tý Ngọ.
Dựt thì qua đường hang Lạc Cóc.
Duy tự đem quân qua Tà Cóc.
Hẹn cùng hội họp một chỗ trên đất ngụy.
Thế là ba lộ quân cùng tiến ra Kỳ Sơn.
Bây giờ Đăng Ngãi đang luyện quân ở Kỳ Sơn.
Nghe tin quân thuộc chi ba đường ra đánh.
Bèn họp với các tướng bàn kế chống dữ.
Tham quân Vương Quán nói
Tôi có kế này nhưng không tiện nói.
Xin viết ra đây trình với tướng quân xem có dụng được chăng.
Nói xong Quán viết vào giấy đưa lên.
Ngãi xem xong mỉm cười nói
Kế này hay lắm.
Nhưng vẫn sợ không lừa nổi Khương Duy.
Quán Hằng Hái nói
Tôi xin liều mình vì nước xem sao.
Ông đã quyết trí gắn sức chắc phải thành công.
Bèn điểm năm ngàn quân giao cho.
Quán dẫn quân vào cửa tà cóc đón đợi.
Khi toán quân tiểu mã thuộc tới.
Quán gọi to lên rằng
Tôi là tướng Nguy đến Hàng.
Xin các ông trình dùm lên chủ xoáy.
Quân thuộc liền báo Khương Duy.
Duy ra lệnh
Tướng cầm đầu được vào ý kiến.
Còn bao nhiêu quân phải đợi ở ngoài.
Quán vào trước trướng.
Phục xuống khóc nước nở.
Tôi là cháu.
Gọi vương kinh bằng chú.
Tên là vương quán.
Gần đây tư mã chiêu giết vua.
Lại hại cả nhà chú tôi.
Tôi căm giận đến xương tủy.
Nay may gặp dịp tướng quân giấy binh hỏi tội nó.
Vậy xin đem quân bản bộ bái Hàng.
Mong được tướng quân sai khiến.
Để trừ đảng gian thần.
Và báo thù nhà.
Duy hớn hở nói
Người đã thực tâm quy Hàng.
Lẽ nào ta không thành tâm thu dụng.
Vậy trong quân ta chỉ lo có lương thảo.
Mà lương hiện ở cả xuyên khẩu.
Nay cho người đến vận tải ra kỳ sơn.
Giờ ta ra đánh lấy cái trại ở đây trước.
Quán bừng thầm trong bụng.
Cho là Khương Duy trúng kế mình.
Hớn hở tuân lệnh đi tải lương.
Duy lại báo quán.
Người đi tải lương cần gì phải đem cả trăm ngàn quân.
Đem ba ngàn cũng đủ.
Còn hai ngàn để lại dẫn lối cho ta.
Quán sợ Duy nghi ngờ.
Đành phải để lại hai ngàn quân.
Chỉ đem theo ba ngàn vào cửa ngõ Tây Xuyên.
Duy lại sai phó thêm.
Trong giữ bọn hai ngàn quân Nguy.
Mới hàng đi theo trong quân.
Để tùy lúc thì dùng đến.
Chợt thấy hạ hồ bá tìm tới hỏi Duy.
Sao đô đốc vội tin lời vương quán thế.
Trước đây tôi ở bên Nguy.
Dẫu chưa biết đầy rũ.
Nhưng cũng chưa hề nghe nói vương kinh có cháu.
Tên là vương quán bao giờ.
Việc này bên trong.
Ác có dối trá.
Xin đô đốc xem xét kỹ mới được.
Duy mỉm cười đáp.
Ta cũng biết vương quán trá hàng.
Nên mới chia số quân của nó ra.
Để dùng kế nó làm kế của mình vậy.
Sao đô đốc biết nó trá hàng.
Từ mã chiêu gian hùng ngang với Tào Tháo.
Vậy nó đã giết vương kinh.
Tru diệt cả ba họ.
Thì đời nào nó lại tha cho một đứa cháu.
Ở ngoài quan ải.
Rồi lại còn giao cho trọng binh.
Ý kiến trọng quyền.
Hợp với ta rồi đấy.
Vì thế.
Duy không tiến ra tà cốc vội.
Ngầm sai người đi núp rình.
Giờ xét quân gian tế của quán đi lại ra sao.
Chưa đầy một tuần.
Quả nhiên.
Quân Phục bắt được tên mang thư của quán.
Đem tin cho đạn ngãi.
Phục binh dẫn về trình Duy.
Duy tra hỏi rõ tình tiết.
Rồi mở ra coi.
Thấy trong thư quán hẹn ngãi rằng.
Ngày 20 tháng 8.
Tôi sẽ tải lương theo con đường nhỏ.
Tiến ra trại lớn.
Vậy tướng quân.
Nhớ cho quân tới đường hang Đàn Sơn tiếp ứng.
Duy sai giết người mang thư.
Rồi sửa thư lại rằng.
Ngày rằm tháng 8.
Sẽ chở lương ra.
Và dặn ngãi.
Thần đến tiếp ứng ở hang Đàn Sơn.
Duy viết xong.
Sai một người thân tính.
An mặt giả làm quân nguy.
Mang thư đi ra.
Một mặt cho đem hơn 200 xe lương ra.
Xúc hết lúa gạo.
Lấy cỏ nỏ.
Củi khô.
Chất đầy vào.
Trang bị y như xe lương.
Rắc đồ dẫn hỏa lên trên.
Căng vải che kính lại.
Duy cho phó thiêm dẫn 1.200 quân nguy mới hàng.
Cầm cờ hiệu tải lương.
Đẩy xe đi dụ địch.
Duy và Hà Hầu Bá.
Mỗi người dẫn một cánh quân vào trong hang mai phục.
Chờ đặng ngãi.
Lại sai tưởng thư liêu hóa trường dực.
Kéo ba đạo quân đến đánh Kỳ Sơn.
Đặng ngãi nhận được thư của vương quán.
Trong lòng vui sướng quá.
Vội viết thư trả lời.
Đến hôm rầm tháng 8.
Ngãi dẫn 5.000 quân đi tắc vào trong hang Đàn Sơn.
Cho mấy người lên núi cao trong xem.
Bọn họ dò xét rồi xuống bẩm.
Ở xa xa có vô số xe lương.
Đang nối đua nhau đi về phía cửa núi.
Ngãi dục ngựa tiến lên nhìn.
Quả thấy quân chở lương đều là quân nguy.
Tả hổ khuyên ngoái.
Trời đã sọng tối.
Xin tướng quân cho tiếp ứng vương quán.
Đến để vận lương ra khỏi hang.
Ngãi nói.
Trước mặt ta đều là rừng núi hiểm trở.
Nếu có quân phục thì lùi sao được.
Thôi cứ đứng đây chờ là hơn.
Đang còn bàn tán.
Chờ có 2 kỳ sĩ tới cấp báo.
Vương tướng quân đem lương ra ngoài ranh giới.
Quân thuộc ở đằng sau nghi ngờ.
Và đuổi theo gấp quá.
Vậy xin cấp báo.
Mong đô đốc đến cứu ứng ngay cho.
Ngãi đau sợ.
Liền hạ lệnh tiến lên tiếp ứng.
Bây giờ là canh 1.
Sáng trăng như ban ngày.
Nghe phía sau núi có tiếng hò thét.
Ngãi cho là vương quán đang đánh nhau.
Vội kéo quân chạy tới đấy tiếp ứng.
Chợt từ trong rừng rậm.
Một cánh quân đổ ra.
Tướng đi đầu là phó thêm.
Thêm vọt ngựa quát lớn.
Thằng thất phu đặn ngãi kia.
Trúng kế chủ tướng ta rồi.
Mau mau xuống ngựa chịu chết.
Ngãi hồn ví lên may.
Vội quay ngựa chạy.
Tức thì trên cổ xe có hiệu lửa đốt lên.
Rồi quân thuộc ở 2 bên đổ ra.
Đánh quân ngụy đứt làm 7-8 đoạn.
Tiến quân sĩ từ trên núi dưới hang.
Đều an oan hô lớn.
Ai bắt sóng đàn ngãi.
Sẽ được thưởng vàng ngàn lượng.
Tuyết phong vàng hổ hầu.
Ngãi sợ bay hồn.
Vội vã xuống ngựa.
Cởi áo vứt mũ.
Rồi chạy lẫn vào đám hồ binh.
Leo qua mái ngọn núi trốn chết.
Khương Duy hạ hồ bá bấy giờ.
Cứ tìm người cử ngựa để bắt ngãi.
Không ngờ ngãi đã bỏ ngựa.
Vứt cả áo mũ đồ đốc.
Mà chạy lẫn với quân.
Nên thoát toai di.
Duy dẫn quân Đắc Thắng quay lại bắt vương quán.
Để giữ lấy đoàn xe lương.
Về phần vương quán.
Đã hẹn với ngãi sẽ đem đoàn xe lương ra.
Và chuẩn bị sẵn sàng.
Hôm ấy bọng có tên quân Tâm Phúc về báo.
Việc tiết lậu rồi.
Đặng tướng quân thu to.
Không biết sống chết ra sao.
Quán sợ hãi rụng rời.
Vội cho người đi dò xét.
Thì quân thám mã về báo.
Chỉ huy bao lộ quân thuộc đang kéo về chặn đánh.
Phía sau có bụi bay mù mịch.
Bốn mặt bị vây cả rồi.
Quán vội thét quân sĩ.
Đốt các xe lương.
Lửa cháy ngút trời.
Khói như mây phủ.
Quán hô hào quân nguy.
Sự đã gấp rồi.
Các người hãy cùng ta liều tử chiến.
Hồ song dẫn quân đánh ra phía tây mà chạy.
Phía sau Khương Duy dẫn ba lộ quân đuổi đến.
Duy cứ tưởng quán sẽ cố chết.
Đánh để chạy về nguỵ.
Không ngờ hãng lại chạy vào hãng trung.
Vì ít quân.
Nên quán chạy đến đâu.
Gặp đường Cầu Ván hay Quang Ải.
Đều đốt cháy rùi.
Để ngăn chặn quân đuổi theo.
Khương Duy thấy vậy.
Sợ hãng trung xảy biến.
Phải ngừng việc đuổi đánh Đặng Ngãi.
Và rút quân đi tắt đường Mòn.
Không kể ngày đêm.
Đuổi theo vương quán.
Quán bị vây đánh bốn mặt.
Đành nhảy xuống sông Hát Long từ tử.
Bao nhiêu quân sĩ đều bị Khương Duy chôn sống.
Trận này.
Duy tuy thắng Ngãi.
Sông bị đốt mất nhiều lương thảo.
Lại bị cháy mất nhiều đường Cầu Ván.
Nên phải rút quân về hãng trung.
Còn Đặng Ngãi.
Chạy trốn được về Kỳ Sơn.
Dân biểu nhận tội.
Và xin gián chức.
Từ mà chiều Thái Ngãi.
Thường lập được nhiều công lạ.
Nên tha tội.
Không biếm chức.
Lại còn đem củ cải, vải lụa ra thưởng cho nữa.
Ngãi đem phát hết cho các gia đình tướng sĩ tử trận.
Chiều sợ quân thuộc ra đánh nữa.
Nên điều động thêm 5 vạn quân.
Giao cho Ngãi để phòng ngự.
Về phía thuộc.
Khương Duy cũng cho quân sĩ sửa lại đường Cầu Ván.
Rồi học tướng bày mưu.
Để ra quân đánh nữa.
Đó chính là.
Sửa đường sản đạo ra quân nữa.
Không đánh Trung Nguyên.
Chết chẳng đành.
Chưa biết phe này thắng phụ ra sao.
Xin xem hồi sau.
Lời bình của Mao Tôn Cương.
Trong Thánh Tháng Ngoại Thư.
Có người nói.
Bọn Giang Hùng muốn làm loạn ở trong nước.
Thì trước phải lập oai ở ngoài.
Thế thì việc tương mãi chiêu giết vua.
Nên để sau khi đánh thuộc.
Cũng có người bảo.
Bọn Giang Thần muốn dẹp cái nạn ở ngoài.
Thì trước hết phải trừ cái lò bên trong.
Nếu vậy thì việc giết vua.
Chiêu phải làm trước khi giết thuộc.
Lời luận sau hợp với lời khuyên của Giả Sung.
Nhưng đến việc giết vua.
Thì ai ai cũng cho là khó.
Và muốn tránh.
Vì vậy chiêu phải sai Giả Sung.
Giả Sung cũng tránh.
Lại dúi cho Thành Tế.
Nhưng dư luận sự sách.
Không khép tội Thành Tế.
Mà lại khép tội cho Giả Sung.
Không những kết tội Giả Sung.
Mà còn kết tội cả tư mã chiêu nữa.
Theo nghĩa Xuân Thu.
Giết hay làm tội loạn thần.
Thì cứ hỏi tội kẻ trụ sướng.
Triệu Thuẩn không biết nhận việc.
Triệu Xuân giết vua làm tội của mình.
Xem như lời Trần Thái.
Thì phải làm tội người ở trên Giả Sung.
Nhưng theo lời khóc của tư mã Phu.
Thì chiêu mới chỉ là kẻ phụ thuộc.
Mà chính Phu mới là kẻ tội đầu.
Vậy theo phép chép xử của Tệ Nam Sử.
Thì tư mã chiêu là thôi trữ.
Mà theo như phép chép xử của Tấn Động Hồ.
Thì phải coi tư mã Phu là Triệu Thuẩn vậy.
Thái Trung, Thái Hòa đúng là em Thái Mạo.
Mà đi trá hàng Chu Lan.
Chu Lan còn không tin.
Thì vương quán không phải hò hàng của Vương Kinh.
Lẽ nào Khương Duy lại không đoán ra.
Túng sợ Duy có tin nữa.
Thì Hạ Hầu Bá cũng biết mà can chứ.
Xem vậy ta thấy Đăng Ngãi dụng kế trá hàng.
Còn kém xa Tàu Tháo.
Phủ Hầu biết trịnh văn trá hàng.
Chém văn trước.
Cho nên chỉ thắng lợi chứ không tổn thất.
Khương Duy cũng biết vương quán trá hàng.
Mà không chém vương quán trước.
Để đến nỗi bị tổn thất.
Làm giảm sự đắc thắng.
Bị vương quán đốt lương.
Đốt sang đạo.
Thì có khác gì tự tai Duy đốt.
Thế mới biết.
Trí Duy còn kém Vũ Hầu sa.
