114/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio

Chu Du Lục Quốc
285 người theo dõi
10 Lượt xem video·26 thg 6, 2025
114/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio
Hồi thứ 113, Đinh Phụng lập kế chém Tôn Lâm, Khương Duy đấu trận phá Đặng Ngãi.
Nhắc lại, Khương Duy sợ quân có thêm cứu binh đến, bèn cho tất cả quân khí, quân nhu, xe cổ và bộ binh lùi về trước, còn mình tự đem quân mã đi đoạn hậu.
Quân tế tác Nguyễn, báo tin ấy cho Đặng Ngãi.
Ngãi cười nói, Duy biết đại tướng quân đem binh tới nên y cho binh lùi về trước, nhưng ta không nên đuổi theo, đuổi theo là trúng kế.
Bèn cho đi do thám, quân do thám về báo. Khắp các chỗ hẹp và đường lối hiểm hóc trong lạc cốc đều có chất cỏ khô và vật dẫn hỏa định lừa đốt quân ta.
Các tướng đều khen phục Ngãi.
Tướng quân thật có thần đoán. Ngãi bèn sang ngừa dân thư về bấm rõ với tư mã chiêu. Chiêu vui mừng, tàu xin vua Nguyễn trọng thưởng cho Ngãi.
Nói về đại tướng quân đông ngô là Tôn Lâm, nghe tin bọn toàn đoan, đường tư, hàng Nguyễn thì đùng đùng nổi giận, sai bắt hết gia quyến mấy tướng đem chém hết.
Bây giờ vua ngô tôn lượng đã 17 tuổi, thấy Lâm chém giết nhiều quá, lòng rất ái náy không yên.
Một hôm Nguyễn ra vườn Tân Uyển, các quàng dân mấy quả mơ tươi. Vua ngô sai viên Hoàng Môn đi lấy mật để ăn.
Khi mật đem đến, lượng thấy trong chén có mấy hòn phân chuột mới cho gọi người coi kho tới cửa trách.
Người coi kho rập đầu lại xuống tâu. Hạ thần đậy điểm rất cẩn thận, không khi nào lại có phân chuột vào mật được.
Lượng phán hỏi, trước đây có bao giờ viên Hoàng Môn bảo người đưa mật cho hắn ăn không?
Muôn tâu, cách đây mấy bữa, Hoàng Môn quang có đến bảo hạ thần đưa ít mật về dùng, nhưng hạ thần không dám tự tiện cho.
Lập tức, tôn lượng trỏ vào mặt viên Hoàng Môn mà rằng, hẳn, ngươi thù vì không xin được mật, nên bỏ phân chuột vào chén mật để hại người chứ gì?
Viên Hoàng Môn một mực chối, không chịu nhận tội.
Việc này dễ lắm, nếu phân ở trong chung mật đã lâu, thì trong ngoài đều ướt, nếu mới bỏ vào chén thì ngoài ướt mà trong vẫn khô.
Nói xong, truyền các cục phân ra, thì quả nhiên bên trong vẫn khô, viên Hoàng Môn bấy giờ mới chịu nhận tội.
Đó, tôn lượng có trí thông minh đại đẻ như thế, nhưng vì bị tôn lâm lớn ác nên không được chủ trương việc gì cả.
Vậy cánh cụ lâm toàn giữ trọng minh như tôn cứ, em thứ hai cụ lâm giữ chức uy viện tướng quân, được coi đội thương lông túc vệ, tôn mân giữ chức võ vệ tướng quân, tôn cán giữ chức thiên tướng quân, tôn khải làm trường thủy hiệu úy, v.v.
Mấy anh em chia nhau đóng các dinh.
Một hôm, vua ngô đang ngồi trong cung có quan Hoàng Môn Thị Lan Toàn Kỷ đứng hậu bên cạnh.
Kỷ là quốc cổ, lượng ứa nước mắt bảo kỷ.
Tôn lâm, nó chuyên quyền chém giết càng bậy, khinh trẩm chẳng ra gì.
Nếu không trừ đi, sau này sẽ gây mối hòa cho trẩm.
Kỷ tâu, nếu bệ hạ dùng đến thần thì muôn chết, thần cũng không dám từ.
Vậy nếu có dịp, thanh cứ điểm khởi cắm binh cùng với tướng quân lưu thừa canh giữ cửa thanh để trẩm tự đem người đi giết tôn lâm.
Nhưng việc này, khành chớ có nói cho mẫu thần biết, vì cô mẫu là chị ruột lâm.
Nếu sự tiết lộ, thì hại cho trẩm không biết chừng nào.
Vậy xin bệ hạ Thảo Chiếu giao cho thần.
Khi hành sự, thần sẽ đưa cho mọi người biết.
Như thế, bọn thủ hạ của lâm sẽ không dám chống lại mệnh thiên tử.
Tôn lừa nghe theo, bạn viết mật Chiếu giao cho Kỷ.
Thượng biết việc, lại đi nói với vợ.
Chỉ ba hôm nữa là giết tôn lâm.
Vợ thượng thuận miệng nói xui, giết nó đi là đáng lắm.
Tuy miệng vợ đáp như vậy, nhưng tôn thị lại viết thư, ngầm sai người báo cho tôn lâm biết.
Lâm được tin giận lắm, liền đêm ấy cho gọi cả bốn anh em đến, rồi cán.
Toàn quân tinh tráng cho vào vây nội cung.
Một mặt cho bắt hết dạ trẻ, hai nhà toàn thượng lưu thừa giam lại.
Mờ sáng hôm ấy, vua ngô ngang ngoài cửa cung, chiên trống vang lên, rồi nội thị hoãn hốt vào tâu.
Tôn lâm đem quân vây kính cả cung đình và nội uyển rồi.
Lượng giận quá, trỏ vào toàn hậu mắng rằng.
Cha anh nhà ngươi làm hổng việc lớn của ta rồi.
Nói rồi rút kiếm toàn sông ra,
nhưng toàn hậu và viên thị trung cùng các quan đều sô lại, nắm áo, khóc méo giữ lại, không để cho lượng đi ra.
Bây giờ tôn lâm cho đem bọn toàn thượng và lưu thừa cùng già trẻ hai nhà ra riết trước,
sau mới cho họ văn vỏ tại triều.
Hạ lệnh rằng, chúa thượng mắc bệnh hoang dâm từ lâu,
nay mờ ám lẫn lộn, trái đạo lý, không thể phụ tự tôn miếu được.
Nay ta phế đi, nếu văn vỏ các quan ai không theo, sẽ khép vào tội mưu phản.
Các quan đều sợ, đồng thanh thưa.
Chúng tôi xin theo lệnh tướng quân.
Duy có thượng thư hoàng ý, bừng bừng mặt giận,
tự trong bang thiêng ngang đỉnh đạt bước ra, trỏ mặt tôn lâm mà mắng.
Đức Kim Thượng là một vị chú thông minh, sao mày dám nói ra lời phản loạn ấy?
Tao thề chịu chết, chứ không nghe lời đứa tặc thần như mày.
Lâm giận điên lên, rút gươm chém hoàng ý, chết ngay giữa triều.
Rồi vào nội điện, trỏ mặt tôn lượng mà mắng.
Hạng vô đạo hôn quân này, đáng lẽ phải giết đi để tạ tội với thiên hạ.
Nhưng vì nghĩ đến tiên tế, nay ta dán người xuống làm cối kê vương,
và tìm người có đức lập làm vua.
Mắn xong, quát bảo viên Trung Thư Lan là Lý Sủng,
phải nộp trả ứng thụ, sai đặng trình thu lấy.
Tôn lượng đành khóc lóc ra đi.
Người sau có thơ than rằng,
cường thần nõ miệng xưng y doãn,
gian tướng chuyên quyền giả hoác quan,
ấu chúa thông minh mà bị trút,
châu rơi bệ ngọc, nghĩ càng thương.
Nguyên văn, loạn tướng vu y doãn,
gian thần mạo hoác quan, khả lân thông tuệ chúa,
bất đắc, lị triều đương.
Tôn Lâm sai quan tổng chính Tôn Giai,
cùng với Trung Thư Lan, Đỗng Triều ra đất Hổ Lâm,
rước lan nhà vương Tôn Hưu về lập làm vua.
Tôn Hưu lên tự là tử liệt,
con thứ sáu của Tôn Quyền.
Đêm ấy ở Hổ Lâm, mộng thấy cửi rồng lên trời,
khi ngoảnh lại thì thấy rồng không có đuôi,
rồi giật mình tỉnh dậy.
Ngày hôm sau, bọn Tôn Giai Đỗng Triều đến,
vào lấy chào rồi xin rước về kinh đô.
Khi đi đến khúc A,
có một ông già tự xưng họ can tên Hưu,
đến rập đầu lại rồi nói,
việc để chậm sẽ sinh biến,
xin Điện Hà đi mau lên.
Hưu tạ ơn, khi về đến bố trại đình,
có Tôn Ân đem xa giá ra đón.
Hưu không dám ngồi kiệu,
chỉ lên một chiếc xe nhỏ vào thành.
Các quang sắp hàng hai bên đường lấy chào.
Hưu hoang mang không dám nhận lễ,
xuống xe đáp lễ lại.
Tôn Lâm chạy ra,
sai người nâng dậy, mời vào đại điện,
ngồi trên ngự tòa để nhận lễ lên ngôi thiên tử.
Hưu hai ba lần từ chối,
mãi sau mới chịu nhận ấn ngọc.
Ở dưới trăm quang làm lễ triều bái,
Hưu lên ngôi rồi, truyền đại xá cho thiên hạ,
đổi niên hiệu là Vĩnh An Nguyên Niên,
phòng Tôn Lâm làm thừa tướng,
lĩnh Kinh Châu Một.
Nhiều quan chức khác được phòng thưởng.
Hưu lại phòng cho con người Anh
là Tôn Hảo Tước Âu Trình Hầu.
Bây giờ một nhà Tôn Lâm,
năm Tước Hầu,
người nào cũng coi giữ cấm binh,
quyền hành, lớn cả vua.
Tôn Hưu thấy vậy, sợ có nội biến,
nên giả vờ làm ra mặt,
thân mật ân sủng,
nhưng bên trong vẫn lo đề phòng.
Lâm càng ngày càng kêu hoành hơn nữa.
Mùa đông tháng chạp năm ấy,
Lâm đem trâu rượu vào cung
làm lễ chúc thọ.
Vua Ngô không uống,
Lâm giận lắm,
đem sai trâu và ngựa về phủ,
quan tả tướng quân trương bố
cùng uống với nhau.
Khi rượu đã ngà ngà,
Lâm bảo trương bố,
Khi tôi trước phế cối cây vương,
ai cũng khuyên tôi lên kế vị là phải,
nhưng riêng tôi cho kim thượng là người hiền
mới đón về lập nên.
Thế mà nay tôi dân rượu chúc thọ
lại từ chối,
coi tôi như hạ người vô dụng.
Sớm tối rồi ông sẽ biết tôi đối xử thế nào.
Trương bố nghe nói,
vợ vân vân giả giả cho xong.
Hôm sau, bố vào cung,
mật tấu Tôn Hưu.
Hưu được tin,
ngày đêm lo sợ,
không lúc nào yên tâm.
Được vài hôm,
Lâm xài viên Trung Thư Lan,
Mạnh Tông,
Điều Bác Quân Tinh Nguệ
ở doanh Trung Quân 15.000 người
ra đóng đồn ở Vũ Xương
lại dời hết cả kho vỏ khí đem theo.
Thấy tình thế ấy,
Tướng Quân Nguy Mạc
và Võ Vệ Sĩ Thi Sóc
hai người vào mật tấu Tôn Hưu rằng,
Tôn Lâm điều bác quân sĩ ra ngoài
lại dời cả kho vỏ khí theo
sớm tối ác có biến.
Hưu sợ hãi,
cho mời trương bố vào bàn việc.
Bổ dân kế,
chỉ có lão tướng Đinh Phụng
thao lực hơn người
là có thể quyết đoán được việc lớn.
Xin Chúa Thượng vời vào
mà bàn tính xem sau.
Hưu bèn cho đi triệu Đinh Phụng.
Phụng được tin vào nội cung.
Hưu đem sự thể,
nói kính cho biết.
Phụng tâu,
bệ hạ chớ lo,
thần có một kế
có thể trừ hại cho nước.
Kế của tướng quân ra sao?
Ngày mai,
là ngày lễ chạp.
Chú Thượng cứ hội hộp
hết thảy thần quân
ở trong triều,
rồi cho triệu Tôn Lâm vào dự yến.
Thần sẽ có cách điều khiển.
Hưu mừng quá,
nghe theo kế của Phụng.
Phụng bèn sai ngụy mặt,
thi sóc,
làm việc ở ngoài,
còn trương bố
làm nội ứng bên trong.
Đêm ấy,
gió bão nổi lên,
các sỏi bay rầm rầm,
làm các cây to
ở trong thành
bật cả rễ,
đổ ngỗ ngang.
Mãi tới sáng,
trời mới im gió.
Sứ giả phân mệnh
đến phủ
mời Tôn Lâm vào cung dự yến.
Lâm thấy có chiếu triệu,
đứng dậy ra khỏi giường,
thì cảm thấy như
có người đẩy té xuống đất.
Trong bụng không được vui,
nhưng cũng theo bọn sứ giả
hơn 10 người vào cung.
Người nhà Lâm can rằng,
đêm qua gió bão suốt sáng,
giờ tự nhiên
lại sợ hãi mà ngã,
triệu chứng không được tốt,
thư tướng
đừng đi dự yến nữa.
Lâm coi làm thường,
nói,
anh em ta
đều coi giữ cấm binh,
đứa nào dám treo tay ta,
nếu có sự gì,
thì ở phủ
cứ đốt lửa làm hiệu cho ta biết.
Dặn người nhà rồi,
Lâm lên xe vào cung.
Vù ngô Tôn Hương
vội vàng xuống khỏi ngự tòa
đón chào,
mời Lâm lên ngồi trên.
Khi rượu được vài tuần,
bổng mỏi người kinh hải
sung sao kêu,
sau phía ngoài cung
lại có lửa cháy.
Lâm toàn đứng dậy ra xem,
nhưng vù ngô gạt đi,
nói,
thư tướng cứ yên tâm ngồi đấy,
ngoài ấy đã có
nhiều binh lính sợ gì.
Bổng tả tướng quân trương bố
tuốt gươm cầm tay,
dẫn hơn ba mươi võ sĩ
chạy xong lên điện,
quát to lên rằng,
có chiếu chỉ
bắt tên Phản Tạc Tôn Long.
Lâm kinh hải toàn chạy trốn,
nhưng đã bị bọn võ sĩ bắt trói.
Lâm rạp đầu xuống lầy,
xin bệ hạ đầy thần ra giao châu
cho được sống nghề vườn ruộng.
Thư quát máng,
sao trước đây
người không đầy đằng dẫn
lã cứ vương đôn ra giao châu.
Máng rồi truyền võ sĩ
lôi ra chém.
Trương bố địa Tôn Lâm xuống khỏi điện,
đem ra cửa đông hành hình.
Bọn tùy tầm của Lâm
không ai dám nhút nhích kháng cự.
Trương bố lại tuyên chiếu
cho mọi người hay.
Chỉ một Tôn Lâm chịu tội,
còn mọi người không căng gì.
Bọn tùy tồn bấy giờ
mới yên tâm.
Trương bố rước Tôn Hưu lên ngự lầu ngủ phượng.
Bấy giờ Đinh Phụng, Nguy Mạc,
Thi Sóc cũng đã bắt trói
mấy anh em Tôn Lâm dãi đến.
Hưu truyền đem tất cả ra chợ chém.
Đảng phái của Lâm
có hơn 200 người,
cũng bị giết cùng lúc.
Mấy anh em Lâm đều bị tội,
chết cả ba họ.
Hưu lại cho lệnh khai quật mộ
Còn những người bị Tôn Tuấn,
Tôn Lâm hãm hại như gia các khác,
Đặng Dận, Lã Cứ, Vương Đôn
đều được đắp phần mộ
để nêu rõ là người Trung.
Những người liên lụy
phải bỏ làng, bỏ xứ trốn tránh.
Bấy giờ được trở về quê cũ làm ăn.
Đinh Phụng và các tướng
đều được khen thưởng.
Hưu lại sai xứ, đem thư vào tay thục
báo tin diệt loạn thần
Hậu chúa sai xứ sang mừng
Vua Ngô lại cho Tiết Vũ
vào thành đô đáp lễ
Khi Vũ ở thuộc về,
Tôn Hưu hỏi
Gần đây tình hình trong thuộc ra sao?
Vũ tâu
Gần đây viên trung thường thị
hàng hảo, chuyên quyền
các bậc công khanh
nhiều phần lại a tòng với hảo
vì vậy ở triều đường
không nghe thấy lời nói thẳng
đi qua các thôn xóm
thấy dân chúng có vẻ đối rách sanh sao
đúng là cảnh
chim én chim xẻ làm tổ
ở mái hiên mà không biết cái nhà sắp cháy
Hưu nghe xong than rằng
nếu da cát vũ hầu
mà còn thì đâu đến nổi như thế
Mưu lại sai viết
quốc thư đưa vào thành đô
trong thư nói
Tư Mã Chiêu sắp sửa cướp Ngô nhà ngụy
thế nào nó cũng đem
quân xăm Ngô lớn thuộc để thị oai
Vậy hai nước
cũng nên phọc bị
Khương Duy nghe tin là dân biểu sinh
ra đánh Trung Nguyên
Bây giờ là 5 cảnh diệu nguyên điên nhà thuộc Hán
Mùa Đông
Đại tướng quân Khương Duy cho
Liêu Hóa, Trương Dực làm tiên phong
Vương Hàm, Tưởng Bân làm tả quân
Tưởng Thư, Phó Thiêm
làm hữu quân
Hồ Tế làm hợp hậu
Duy và Hà Hậu Bá
Tổng lãnh Trung Quân
Điện Kỳ Sơn
khởi 20 vạn binh
vào lại từ Hậu Chúa
rồi tiến ra Hán Trung
Duy bàn với bá
chuyến này
ta nên đánh lấy nơi nào trước
Kỳ Sơn là đất vùng giỏ
tiện cho việc ra quân
Cho nên trước đây
Thừa tướng sáu lần đánh nguỵ
đều ra đóng ở đấy
còn các nơi khác
không nghĩ đến
Duy nghe lời, truyền lệnh tiến ra phía Kỳ Sơn. Đến cửa hàng cho quân đóng trại chờ lệnh.
Bấy giờ đàn Ngãi đang điểm lại quân số lũng hữu ở trong trại Kỳ Sơn.
Chợt lưu tin mã, chạy về báo. Quân Thục hiện đã ra đóng ba trại ở cửa hàng.
Ngãi lên cao ngắm nhìn sang trại Thục, rồi về trướng vui vẻ bảo các tướng.
Ta dự liệu chẳng sai chút nào.
Nguyên, Ngãi đã tính liệu địa thế trước, nên để chừa một khoảng cho quân Thục đóng trại.
Ngãi ngầm cho đào một đường hầm thông đến chỗ ấy,
chờ quân Thục tiến ra đóng đúng vào địa mạch là Ngãi dùng kế công phá.
Bấy giờ Khương Duy ra khỏi đường hang, chi quân đóng ba trại.
Cửa đường ngầm của Ngãi ở ngay trước trại tả của quân Thục mà tướng giữ trại này là Vương Hàm Tượng Bân.
Ngãi bèn sai con là Đặng Trung cùng với Sư Toản,
mỗi người dẫn một vạn quân làm tả hữu sung kích,
lại cho Phó tướng Trịnh Luân dẫn năm trăm quân quạt tử.
Cành hai đêm ấy đi ngầm dưới đường hầm, sang phía trại tả quân Thục.
Từ dưới đất ồ lên mà đánh.
Vương Hàm Tượng Bân vì trại mới lập chưa chú đáo,
sợ quân Nguy bất thần đến cướp nên không dám cỡ giáp ngủ.
Đêm hôm ấy, bỗng thấy trong quân rối loạn,
hai người cầm khí giới lên ngựa xem xét.
Từ bên ngoài, Đặng Trung xua quân đánh vào.
Vương Tượng hai tướng hết sức chống giữ,
nhưng không lại, đành phải bỏ trại mà chạy.
Khương Duy ở giữa nghe bên trại tả có tiếng hò reo,
rồi tiếng kêu cứu.
Duy đoán trại bên bị mẹo nội ứng ngoại hợp,
vội lên ngựa ra đứng trước trại giữa, truyền lệnh.
Ai nhốt nháo sẽ chém, nếu giặt nó song vào gân,
cứ cho cung nỏ bắn ra.
Và cho lệnh bên trại phí hữu cũng làm như vậy.
Vì thế quân Nguy sung kích đến hơn 10 lượt,
đều bị cung nỏ trong bắn lui.
Hai bên đánh nhau đến sáng, quân Nguy đành phải rút về.
Đặng ngại thua quân về trại, phục tài Duy mà khen rằng.
Khương Duy học được phép dùng binh của Khổng Minh giỏi quá.
Quân bị đánh bất thần trong đêm tối mà không cuốn sợ.
Tướng nghe biến mà không rối trí, thật là tướng tai.
Hôm sau, Vương Hàm, Tưởng Bân thu nhặt tàn quân
đến đại trại xin chịu tội.
Duy an ủi, lỗi đâu phải ở các ông,
lỗi ở ta không rõ địa mạch mà gây ra thu thiệt đó.
Nói rồi lại điều bác quân mã cho hai tướng dựng trại
và cho nhặt thay các tử sĩ bỏ xuống đường hầm,
lấy đất vùi chôn.
Duy cho người hạ chiến thư, thách đặng ngại,
hôm sau bày trận đánh nhau tay đôi.
Ngại phê trả lời, ưng thuận.
Ngay hôm sau, hai quân giàn trận ở Kỳ Sơn.
Duy theo đúng phép bày trận bác quái của Vũ Hầu.
Đúng hình thế, trời, đất, gió, mây, chim, rắn, rồng, cọp mà giàn.
Ngại ra ngựa nhìn thấy, cũng đem quân giàn trận bác quái
có đủ các cửa, tiền, hậu, tả, thửu, hình thế, y như hạch.
Duy cầm ngang cây giáo, tế ngựa lên hỏi.
Mày bắt trước ta bày trận, vậy có biết biến trận không?
Ngại cười đáp, mày tưởng trận này chỉ mày mới biết biến thôi à?
Ta đã biết bày, lẽ nào lại không biết biến?
Nói xong, ngại quay ngựa vào trong trận,
cho viên cháo pháp phất cờ.
Sai quân tập trung bình tả, hai quân hội tụ bên hữu.
Chỉ trong chốc lát trận biến thành 8-8, 64 cửa,
rồi dục ngựa ra hỏi.
Khương Duy, xem ta biến trận ra sao?
Duy đáp, mày biến trận không sai,
vậy có dám vây trận mà đánh không?
Tưởng gì chứ, vây trận thì ta coi thường.
Thế là hai quân được tướng lệnh,
bên nào cũng y hàng ngũ tiến lên.
Ngại đứng giữa trung quân điều khiển không sai một ly,
quân ngụy tiến vào trận thuộc.
Duy cầm cờ điều khiển, bỗng biến ra trận,
tràn xà quyển địa, tức là rắn dài cuốn đất.
Vây chặt ngại vào giữa,
rồi từ bốn mặt tiến hò reo vang lên.
Ngại không biết là trận gì, đầm chột giả.
Đang lúc sợi hãi thì quân thục tiến sát đến.
Ngại dẫn quân sĩ xung đột,
cố đánh lấy đối chạy ra, nhưng không sao ra thoát.
Bốn mặt quân thục reo ầm lên.
Đang ngại, mau mau hàng đi cho sớm.
Ngại ngửa mặt lên trời thang.
Ôi, ta cậy tài chốc lát,
bị trúng kế Khương Duy rồi.
Đang lúc nguy khốn, bỗng có một cánh quân
từ phía tây bắc đánh vào.
Ngại nhìn ra, thấy là quân nhà,
bèn thừa dịp gắn sức đánh cướp đường chạy thoát.
Thì ra tư mã vọng đem quân đánh vào trận cứu đàn ngại.
Đàn ngại may mắn thoát thân,
nhưng chính trại ở Kỳ Sơn để bị quân thục chiếm hết.
Ngại đành kéo quân tàn bại về phía nam song vị đóng trại.
Ngại hỏi vọng, sao ông biết trận Pháp,
mà vào cứu được tôi?
Vọng đáp, hồi nhỏ còn du học ở Kinh Châu.
Tôi có kết bạn với Thôi Châu Bình và Thạch Quảng Nguyên.
Chúng tôi đã cùng nhau giảng luận về trận này.
Trận Khương Duy biến ra hôm nay là trận trường xa quyển địa.
Nếu đánh vào chỗ khác không tài nào phá nổi.
Tôi thấy đầu trận ở phía tây bắc,
nên do phía ấy đánh vào thì mới phá được.
Ngại tạ ơn rồi nói,
tôi tuy có học được phép bày trận mà không biết phép biến trận.
Ông đã biết phép biến trận,
vậy ngày mai ta dùng để cướp lại các trại ở Kỳ Sơn được chăng?
Tư mã vọng ngập ngừng e ngại đáp.
Sức học của tôi sợ không lừa nổi Khương Duy.
Ngại bàn, ngày mai ông cứ ra trước và đấu trận với Khương Duy.
Còn tôi, tôi đem quân đánh Úc sau trận Kỳ Sơn.
Hai đằng cùng đánh, may ra cướp lại được các trại cũ.
Bàn xong, cho Trịnh Luân làm tiên phong.
Ngại tự dẫn quân đi đánh Úc Kỳ Sơn.
Một mặt lại đưa chiến thách thức Khương Duy hôm sau ra đấu trận.
Duy phê vào chiến thương, cho xứ về, rồi mới bảo các tướng.
Ta được phủ hầu truyền cho sách Bí Tàng,
dạy phép biến trận này có ba trăm sáu mươi lăm hình thế.
Theo đúng số một chú thiên, nay đằng Ngại lại thách ta đấu trận.
Thật là trò mua rượu qua mắt thợ.
Tuy nhiên, chắc nó bày mưu gì đây?
Các ông có đoán ra chăng?
Liêu Hóa nói, đây chắc là nó vợ giữ ta ra đấu trận,
rồi nó đem quân đánh Úc mặt sau trại Kỳ Sơn.
Duy vui vẻ đáp.
Ông nói đúng như tôi nghĩ.
Liên xoài Liêu Hóa trương giật,
lĩnh một phạn quân ra mai phục ở sau trại Kỳ Sơn.
Hôm sau, Duy đem hết quân sĩ ở chính trại
đến vàng bày trước núi mà chờ quân nguy.
Tư Mã Vọng cũng dẫn quân từ vị nam kéo đến vàng trận.
Vọng rong ngựa ra trước, mời Duy ra nói chuyện.
Duy kể ngựa ra hỏi.
Các người mời ta đấu trận,
vậy hãy bày trận trước ta xem.
Vọng quay ra, điều bác quân sĩ bày trận bác quái.
Duy nhìn qua, cười ha hả mà rằng.
Trận này là trận bác quái ta đã bày hôm trước.
Lũ ngươi đã ăn cắp, rồi giờ bày lại, có chi là lạ?
Thì chính ngươi cũng đi học móc của người khác chứ sao?
Trận này có thể biến thành bao nhiêu thế?
Vọng cười đáp.
Ta đã biết bày, lẽ nào không biết có bao nhiêu thế biến?
Trận này có 9981 thế biến.
Duy vẫn cười.
Vậy ngươi thử biến ta xem.
Tư mã Vọng quay vào trận, biến 2-3 thế, rồi quay ra hỏi.
Ngươi đã thấy ta biến trận thế nào chưa?
Duy lại cười lớn.
Phép biến trận của ta là theo đúng số tru thiên,
gồm có 365 cách biến kia.
Ngươi chỉ là con ếch ngồi đáy diến,
chưa hiểu được sự huyền ảo của trận pháp.
Vọng cũng nghe có phép biến đến như thế,
nhưng nghĩ mình chưa học tới,
nên miễn cưỡng đưa đẩy.
Ta không tin thế,
vậy ngươi có giỏi biến thử ta coi nào.
Ngươi về gọi Đặng Ngãi ra đây,
ta biến cho nó xem.
Đặng Tướng Quân đã có nhiều mưu kỳ diệu,
chẳng cần đến trận pháp.
Duy bật cười ha-há.
Mưu mẹo gì vậy?
Có phải nó cho người giữ ta ra đây bày trận,
rồi nó đem quân đánh úp sau trại kỳ sơn của ta không?
Ta còn lạ gì?
Vọng nghe nói sợ tái người đi,
toàn xua quân lên đánh nhau,
nhưng đã thấy Duy cầm rôi trỏ một cái.
Hai cánh quân thuộc song ra đánh trước.
Quân ngụy người nào người nấy,
vứt áo giáp,
quăng binh khí chạy trốn lấy thân.
Còn Đặng Ngãi,
thúc tiên phong trịnh luân,
kéo quân đi đánh úp sau núi.
Luân vừa vòng qua một khúc quanh,
bỗng nghe tiếng pháo nổ,
rồi trống ốc vang trời.
Có một đạo phục binh nổ ra.
Tướng đi đầu là Liêu Hóa.
Hai bên chưa kịp quát khỏi,
hai gựa đã giáp nhau.
Liêu Hóa liền chém trịnh luân một đào chết lăng.
Đặng Ngãi thấy vậy, sợ quá,
vội lui quân,
thì phía sau trương dựt,
đã thuốc quân đánh tới.
Bị trước sau giáp đánh,
quân ngụy thua to.
Ngãi liều mạng chạy trốn.
Mình bị bốn phát tên bắn trúng,
gắn mang thương tích mà chạy.
Chạy thoát về vị nam,
thì thấy Tư Mã Vọng cũng vừa chạy về.
Hai người gấp rút,
tìm kế chống quân thuộc.
Vọng bàn rằng,
gần đây vua thuộc lưu thiện,
sùng ái tên trung quý hoàn hảo.
Ngày đêm chỉ vui với rượu và gái.
Giờ ta dùng kế phản dáng,
để vua thuộc triệu khưng duy về,
thì mối nguy này mới gỡ được.
Ngãi hỏi bọn mù sĩ,
ai dám vào thuộc giao thông với hoàn hảo?
Một người đứng dậy nói,
tôi xin đi.
Đó là đảng quân,
người tương dương.
Ngãi mừng lắm,
sai lấy vàng bạc cho báo giao cho.
Đảng quân đi đường tắc vào thành đô,
tìm vào ra mắt hoàn hảo,
rồi dân cổ đúc.
Xin hảo cho phao tin lên rằng,
khưng duy oán vọng thiên tử,
chẳng bao lâu sẽ hạ nguy.
Hoàn hảo nhận lễ rồi,
cho phao ngay tin ấy.
Thế là ở thành đô,
người nọ truyền tài người kia,
ai ai cũng nhắc đi nhắc lại,
đồn âm cả lên.
Hoàn hảo bèn tàu hậu chúa.
Hậu chúa tin là thật,
sai sứ đi suốt ngày đêm ra mặt trận,
triệu khưng duy về triều.
Bây giờ,
khưng duy ngày nào cũng đến thách đánh,
nhưng đặng ngãi cố giữ không ra.
Duy nghi hoặc,
chưa biết tính sao,
khi thấy có sứ đến triệu.
Duy không biết có việc gì,
đành phải bang sư về hãng trung.
Đặng ngãi tư mã vọng,
biết duy đã mắc mẹo,
phải rút quân,
liền khởi hết quân mã
ở vị nam đùi đánh.
Đó chính là,
nhạc nghị uổng công,
vì phản gián.
Nhạc phi phá giặc,
bị giềm pha.
Chưa biết khưng duy lùi bình ra sao,
xin đọc hồi sau.
Lời bình của Mao Tôn Cương
trong Thánh Tháng Ngoại Thư.
Nước ngô có tôn lâm,
cũng giống như nước ngụy có tàu sản.
Thế mà tư mã ý,
là người khác họ,
lại diệt được tàu sản,
là người trong tôn thất,
là sao?
Khi sản bị diệt,
sao chính sự,
lại không về họ tàu?
Đinh Phụng cũng là người khác họ,
mà diệt được tôn lâm trong tôn thất,
nhưng lâm bị diệt,
quyền chính,
lại về tay vua ngô.
Tôn Tuấn,
có em là lâm,
nối quyền vị,
cũng như tư mã ý,
có con là sư,
chiêu,
được nối chức tước.
Sư chiêu lộng quyền lớn vua,
quán khâu kiệm,
và các đảng khởi nghĩa
đánh anh em tư mã,
mà không thắng.
Tôn lâm lộng quyền,
lớn ác vua,
thì Đinh Phụng trương bố,
chỉ dùng có ly rượu,
mà diệt được.
Tại sao vậy?
Thưa,
nhà ngụy xóa nghịch,
mà được nước,
còn nhà ngô,
được nước,
không do sự xóa nghịch,
cho nên khi nhà ngụy suy,
trời lại mượn tay loạn thần diệt ngụy,
nhà ngô khi bị diệt,
trời không nở mượn tay kẻ loạn thần vậy.
Xem truyện xưa,
vợ ung củ,
là con gái tế trọng,
mà để chồng bị cha giết hại,
thì thật không hiền.
Vợ lưu bồ quý,
là con gái khánh xa,
mà để chồng mua giết cha mình,
thì cũng là hư.
Thế mà vợ toàn thượng,
lại vì thương anh,
mà nở làm hại chồng,
rồi hại cả con,
thì chẳng đáng chê lắm sao?
Tuy nhiên người quân tử,
không trách gì vợ toàn thượng,
mà chỉ trách toàn thượng thôi.
Tại sao vậy?
Thưa,
việc quốc gia,
mà đem lộ mưu với đàn bà,
thất bại là đáng lắm.
