37/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio

Chu Du Lục Quốc
285 người theo dõi
127 Lượt xem video·17 thg 6, 2025
37/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio
Hồi thứ ba mươi sáu, Dũng Kỳ Mưu, Huyền Đức, chiếm Phàn Thành, quay Võ Ngựa, Từ Thứ, Tiễn và Cát.
Nhắc lại tàu nhân nổi giận, kéo hết quân bản bộ đang qua sông, những muốn đạp phẳng huyền Tân Giả, còn đang Phúc sau khi đắc thắng về thành, bảo Huyền Đức.
Tàu nhân đóng giữ Phàn Thành, nay nghe hai tướng bị giết, ác đem đại quân tới đánh.
Huyền Đức hỏi,
Phúc nói,
Huyền Đức mừng thầm, truyền sửa soạn đầy đủ rồi thám mã về báo, tàu nhân đã kéo đại quân qua sông, sắp đánh tới nơi.
Đàng Phúc cười nói,
Hai ngựa giao đấu được mưu hiệp, Lý Điển liệu sức không chống nổi, quốc ngựa chạy về, quân thúc ngựa đuổi theo, tới gần trận tàu, bị cung nỏ hai bên bắn ra, phải quay về, rồi hai bên cùng rút về trại.
Lý Điển về bẩm tàu nhân rằng,
Tàu nhân đùng đùng nổi giận, mắng,
Mắng rồi thét đao phủ lôi Lý Điển ra chém, các tướng cố hết lời khuyên can, nhân mới thôi, bèn đội Lý Điển lĩnh hậu quân, nhân tự đi tiền bộ, hôm sau đánh trống vang trời tiến quân, rồi bày một thế trận sai người rỏi Huyền Đức.
Có hiểu rõ trận pháp của ta chăng? Đăng Phúc liền lên chỗ cao nhìn xuống quan sát rồi bảo Huyền Đức, đó là trận bác môn kim tỏa.
Tám cửa, ấy là hưu, sinh, thương, đổ, cảnh, tử, kinh và khai.
Nếu theo cửa sinh, cửa cảnh mà đánh vào rồi ra cửa khai thì thắng, theo cửa thương, cửa kinh, cửa hưu mà đánh vào thì bị thương, còn theo cửa đổ, cửa tử mà vào thì chết.
Bây giờ tám cửa tuy đã được bày tề chỉnh, nhưng bên trong còn thiếu chủ trì.
Vậy nếu ta tới góc đông nam đánh vào cửa sinh rồi đánh qua cửa cảnh ở mặt chính nam mà ra thì trận ấy phải loạn.
Huyền Đức bàn hạ lệnh cho quân sĩ đứng vững các góc trận rồi sai triệu vân kéo 500 quân qua trận địch.
Chặn tới các góc đông nam thì đánh vào rồi quay về phía tây mà ra.
Vân vân lệnh, cầm giáo lên ngựa kéo quân tới góc đông nam hò reo đánh thóc vào trung quân.
Tàu nhân liền chạy ra cửa bắc, nhưng vân không đuổi, lại quay mặt ra cửa tây, rồi từ cửa tây đánh quay lại góc chính nam, tức thì quân tàu nhân đại loạn.
Huyền Đức thay thế phất cờ su quân đánh tràn sang, quân tàu thu to bỏ chạy, đang phúc hạ lệnh không được đuổi nữa để thu quân trở về.
Tàu nhân bị thua trận ấy mới tin lời Lý Điển, lại mời Điển vào bàn răng.
Trong quân Lu Bị ác có kẻ giỏi nên trận ta mới bị phá.
Lý Điển nói, tôi tuy ở đây mà rất lo phàn thành.
Nhân bàn, đêm nay cứ cướp trại, nếu đặt thắng sẽ thi hành luôn kế khác, nếu không thắng hãy rút quân về giữ phàn thành.
Không nên, Lu Bị ác có đề phòng rồi.
Nếu cứ đang nghĩ như thế còn dũng binh sao được.
Bèn không nghe lời Lý Điển, nhân tự dẫn quân đi trước, sai Điển làm hậu ứng, canh hai đêm ấy đi cướp trại.
Nói về đăng Phúc, tối hôm ấy đang ngồi thư nghị với Huyền Đức trong trại, bỗng thấy một cơn gió thổi giật lên.
Phúc nói, đêm nay ác tàu nhân đi tới đây cướp trại.
Huyền Đức hỏi, làm cách nào bây giờ?
Phúc cười, tôi đã dự tính xong rồi.
Bèn bí mật truyền lệnh cho quân tướng đầu đáy.
Đến canh hai tàu nhân tới gần trạng Huyền Đức, thấy bốn bề đèn đuốt sáng rực,
thì biết trại đã có phòng bị, vội vàng hạ lệnh lùi binh.
Nhưng Triệu Vân đã thúc quân đánh ra, tàu nhân không kịp thu quân,
chỉ còn trong thẳng phía bắc chạy về bến sông, chạy tới bờ.
Đang toan tìm thuyền bè để qua sông, thì một cánh quân hung hậu đánh tới.
Viên đại tướng đi đầu, chính là Trương Phi.
Tàu nhân liều chết mà đánh.
Đế điển hậu vệ cho nhân xuống thuyền qua sông.
Quang tàu quá nửa, lăn xuống nước mà chết đuối.
Tàu nhân lên được bên bờ bên kia, chạy một mạch về phàn thành,
sai quân gọi cửa.
Bỗng nghe trên thành nổi một hồi trống,
rồi một tướng mở cửa kéo quân ra quát lớn.
Ta đã chiếm phàn thành rồi.
Quân tàu Kinh Hải nhận ra quang Vân Trường.
Tàu nhân hoảng sợ quay ngựa chạy trốn.
Vân Trường kéo quân đuổi đánh.
Nhân lại thiệt mất vô số quân mã.
Đành chạy suốt đêm về Hứa Sương.
Dọc đường, dò hỏi mãi mới biết có một người tên là Đan Phúc
đang làm quân sư bài mưu định kế cho Lưu Bị.
Hãy tạm gác chuyện tàu nhân về Hứa Sương.
Nói về huyện Đức Đại Thắng.
Dẫn quân vào phàn thành.
Có quang huyện lệnh Lưu Bị ra đón.
Huyện Đức an dân song, cùng nhau hồi kiến.
Lưu Bị vốn người tràn xa.
Cùng dòng tôn thất nhà hán.
Bị mời huyện Đức về nhà bày tiệc khoảng đại.
Khi uống rượu, thấy một thanh niên tuấn tú
đứng họng bên cạnh.
Có khí vụ hiên ngang.
Huyện Đức bèn hỏi Bị.
Ai đây?
Bị thưa, đây là Khấu Phong.
Cháu gọi tôi bằng cậu.
Dòng giỏi Khấu là hầu đấy.
Vì cha mẹ mất sớm nên đến đây nhờ tôi.
Huyện Đức thấy người lòng rất yêu mến.
Ngõ ý muốn nuôi làm nghĩ tử.
Lưu Bị vui vẻ bằng lòng ngay.
Huyện Đức đem Phong về.
Sai lại Vân Trường.
Giật Đức là chú.
Vân Trường tỏ ý không bằng lòng.
Bảo huyện Đức.
Huynh trưởng đã có con trai.
Còn làm cái việc tò vò nuôi nhện làm gì
cho sinh mối loạn về sau.
Huyện Đức nói.
Ta coi nó như con đẻ.
Ác nó thờ ta như cha sinh.
Căng gì mà loạn.
Vân Trường vẫn không vui.
Huyện Đức bàn tính với Đăng Phúc
sai triệu vân lãnh 1.000 quân đóng giữ Văn Thanh.
Rồi cùng các tướng kéo về Tân Giả.
Còn Tào Nhân cùng lấy điển chạy về Hứa Đô
ra mắt Tào Tháo. Khóc lại xuống đất xin chịu tội.
Rồi kể rõ việc thua quân thiệt tướng.
Tháo nói.
Được thua là chuyện thường của nhà binh.
Nhưng có biết ai bày mưu kế cho Lưu Bị không?
Tào Nhân thưa.
Vì mắc mưu Đăng Phúc nên bị hại.
Tháo hỏi các quan. Đăng Phúc là ai?
Trình dục miễn cười nói.
Người ấy không phải là Đăng Phúc đâu.
Hán từ nhỏ đã học nghề đánh gươm.
Cuối năm trung bình từng giết người
để báo thù cho người khác.
Rồi xỏa tóc, vẽ mặt khác đi mà lẫn trốn.
Kế bị quan lại bắt được.
Hỏi rõ họ tên nhất định không khai.
Quan lại bèn trói để lên xe.
Sai lính đánh trống đẩy đi ngoài.
Bê ngoài chợ.
Cho thiên hạ nhận mặt.
Kẻ sát nhân. Cũng có người biết tên họ y
nhưng không dám nói.
Nhờ có đồng bạn lén đến cứu thoát
y bèn đổi tên đổi họ trốn tránh.
Tìm danh sư lo việc học hành.
Thường đi lại đàm luận
với Tư Mã Huy.
Người ấy vốn quê Vĩnh Châu.
Họ từ tên Thứ tự là Nguyên Trật.
Còn Đăng Phúc chỉ là cái tên giả đấy thôi.
Tháo hỏi.
Tài từ Thứ so với ông thì sao?
Dục nói. Còn gấp 10 tôi.
Tháo than rằng.
Tiếc thay. Người hiền sĩ đã về
với Lưu Bị. Vậy cánh thành rồi.
Còn biết tính sao?
Trình Dục nói. Từ Thứ tuy đã theo bị
nhưng nếu Thừa Tứ muốn dùng
vẫn gọi về đây được.
Làm sao y có thể về đây?
Dục nói. Từ Thứ là người chí hiếu.
Từ nhỏ mồ cô cha nay còn mẹ già ở gần đây.
Hiện em Thứ là từ Khang đã chết.
Bà mẹ không người nuôi dưỡng.
Vậy Thừa Tứ có thể sai người dụ bà ấy
tới nơi rồi bảo viết thư gọi con
về hứa đô. Từ Thứ ác phải vân lời
mà đến.
Tháo rất mừng. Liên bảo người đi tìm
bắt kỳ được bà mẹ Từ Thứ.
Qua một ngày sau, bà bị đưa
về hứa đô. Tháo bèn đãi
bà rất hậu rồi bảo bà.
Nghe lệnh lan từ nguyên trực là
bậc kỳ tài thiên hạ mà hiện nay
lại ở tân giả giúp tên nghịch thần
Lưu Bị. Bội phản triều đình
chẳng khác gì viên ngọc quý bị rơi
vào vùng bùng nhơ thật náng tiếc lắm.
Vậy nay viên cũ viết lá thư
gọi về hứa đô rồi trước thiên tử
ta sẽ tàu giúp cho ác có trọng thưởng.
Nói xong gọi tả hữu đem
đồ văn phong tứ bảo tới
để từ mẫu viết thư. Nhưng từ mẫu hỏi
Lưu Bị là người thế nào? Tháo nói
nó là một đứa hạ tiện ở
bái quận, mạo sưng hoàng thúc
hoàn toàn vô tính nghĩa.
Chính là kẻ ngoài mặt giả quân tử
mà trong bụng giả thì đặc tiểu nhân.
Từ mẫu nghe rồi giận dữ nói
Sao ngươi đặc điều gian dối đến thế?
Từ lâu ta nghe tiếng Lưu Huyền Đức là
dòng giỏi trung sơn tỉnh Vương. Còn cháu
Đức hiếu cảnh hoàng đế, nhúng
mình trọng cả sử. Cung kính
đãi người hiền, nổi tiếng nhân Đức khắp
xa gần. Người lời này từ
đứa bé trắng răng đến cụ già tóc bạc.
Từ kẻ mục tử đến người tiều phu
ai cũng biết tên. Huyền Đức chính là
bậc anh hùng thời nay. Con ta theo
giúp người. Thật là thờ đúng chúa.
Rồi bà lớn tiếng mắng.
Con như mày tuy mượn danh tướng Hán
thật ra là thằng giặc nhà Hán. Lại
còn dám bảo Huyền Đức là nghiệp thần.
Mày muốn bắt con ta bỏ chỗ sáng
chui vào hang tối à? Sao không biết tự
xỉ như thế? Hử!
Máng rồi, cầm ngay nghiêng mực, bằng
đá đập vào mặt Tháo. Tháo giận
giữ, thét võ sĩ lôi ra chém. Nhưng
trình dục vội càng nhỏ rằng. Mẹ
từ Thứ dám xúc phạm thừa tướng là
muốn được chết đấy. Nếu thừa tướng giết đi
thì mang lấy tiếng bất nghĩa. Mà
mụ ấy lại được tiếng đạo đức. Mụ
ấy chết rồi, ác Thứ càng cố gắng
hết sức giúp đùa bị để báo thù.
Chỉ bằng, cứ để cho sống khiến
Thứ thân ở một nơi, bụng để ở một nẻo.
Có giúp đùa bị cũng chẳng thích lòng
được nữa. Vỏ lại tha cho mụ ấy
thì rồi đây, tôi sẽ có kế
lừa được Thứ về giúp thừa tướng.
Tháo nghe lời không biết từ mẫu
sai đưa một cái nhà riêng
cho người nuôi dưỡng. Trình dục thì
ngày ngày đến thăm hỏi, nói dối rằng
mình là bạn trí thân của Thứ, đã kết
làm anh em và đại từ mẫu như
mẹ đẻ. Rồi nay, dục gửi quà
này, mai biếu Thứ nọ và
viết tờ thiếp gửi kèm. Mỗi lần
như thế, từ mẫu đều viết thiếp đáp lại cảm
ơn. Nhân đó, dục để ý học
được nát chữ của bà. Rồi ngày kia
phỏng theo kiểu chữ ấy, viết một bức thư
giả, sai kẻ tâm phúc đem sang
tân giả, hỏi thăm chỗ làm việc của Đăng Phúc.
Quân sĩ dẫn vào ý kiến từ
Thứ. Thứ nghe mẹ già có thư
tới, vội gọi người ấy vào hỏi.
Người đưa thư nói, tôi là lính trạm dịch
phần lời lão phu nhân mang thư này
tới ngay. Thứ bóc thư ra xem,
thấy phần chính như sao.
Mới đây em Khang đã mất, mẹ nhìn trước
trong sao không còn ai là thân thích, bơ vơ
một thân một mình. Đăng khi sầu thảm
không ngờ lại bị tàu thư tướng lừa
tới hứa xương bắt tội con làm
phản triều đình, đem mẹ giam trói.
May mà nhờ bọn trình dục cứu cho
tạm khỏi chết. Nhưng con có về hàng
thì mẹ mới được tha. Vậy con hãy
nghĩ đến ơn cụ lao dưỡng dục thư này
tới tay. Lập tức về ngay, không kể
ngày đêm để cứu mẹ cho toàn hiếu đạo.
Rồi sẽ tìm kế luôi về quê xưa
cày ruộng làm vườn. Thoát khỏi
đại nạn là yên. Hiện giờ tính mạng mẹ
như chuông treo đầu sợi tơ. Nóng lòng
mọi mắt chờ con về cứu.
Giấy vắng chẳng nói hết lời.
Từ thứ xem xong nước mắt tuôn tràn
như suối, cầm thư vào gặp Huyền Đức
kể lễ thực tình. Sư quân thấu cho
tôi chính là Từ Thứ. Tự
nguyên trật quê ở Vĩnh Châu
vì trốn nạn nên mới đổi tên là Đăng Phúc.
Trước đây, nghe lưu
cảnh thăng chiêu nạp thiền sĩ
tôi mới ý kiến khi đàm luận mới biết
là người vô dụng đang đêm tìm đến
trang viện tư mã Thủy Kính kể lại
sự tình. Thủy Kính mới trách tôi không biết
tìm chúa. Rồi nhân thể bảo rằng
hiện lưu giữ châu. Đang
ở trong nhà này, ông nên tìm gặp mà thờ.
Vì thế tôi mới hát rong giữa
chợ mong động đến tai sư quân
và may được sư quân đoái tới.
Đem lòng tình yêu trọng dụng không ngờ
nay lão mẫu mắc phải gian kế
tào tháo. Lừa đến hứa xương
giam cầm trong ngục và đang định
gia hại. Lão mẫu đã viết
thư tới gọi đây. Tôi không thể không tới.
Thà ngồi thứ này đâu dám đem
hết sức khuyển mã báo sư quân.
Ngặt vì từ thân lâm nạn
phận làm con phải liều chết lo toan.
Nay định khóc lại xin đi. Cậu
mong sẽ có ngày tái ngộ.
Huyền Đức nghe nói. Khóc hòa lên ngẹn ngào
nói. Ôi! Mẫu tử
tình thăm. Đạo trời là thế.
Thôi thì nguyên trực. Đừng nghĩ gì
đến bị nữa. Hãy về mà thăm
lão phu nhân. Rồi sau này
may ra bị còn được nhờ ơn dạy
bảo một lần nữa chăng.
Từ thứ lạy tạ toan lên đường ngay.
Huyền Đức nói. Xin hãy cùng nhau
xung học một đêm cuối cùng. Sáng mai
sẽ ly biệt. Tôn càng bảo
thăm Huyền Đức. Nguyên trực là
bậc kỳ tài thiên hạ. Ở tân giả này
từ lâu đã biết rõ hết hư thực quân ta.
Nay để cho về bên Tàu
ác tháo phải trọng dụng thì ta nguy mất.
Chú công nên cố lưu lại
chớ để cho đi. Tháo đợi không
thấy Nguyên trực tới sẽ giết từ mẫu.
Nghe tin mẹ chết. Hát Nguyên trực
hết sức giúp ta đánh Tàu tháo báo thù.
Huyền Đức lắp đầu. Làm cho
kẻ khác giết người mẹ để mình dùng
người con. Ấy là bất nhân. Cố
giữ lại không cho đi. Khiến người ta
giết tình mẫu tử. Ấy là bất nghĩa.
Ta thà chết chứ không làm việc
bất nhân, bất nghĩa. Mọi người
nghe thế đều xúc động cảm tháng.
Tiệc bày xong Huyền Đức mời từ Thứ
vào uống rượu. Thứ nói. Cảm
tạ lòng sứ quân. Nhưng thứ này
đã vì cái tinh lão mẫu
mà cổ nghẹn ruột đau. Dù
rượu kim ba, ngọc dịch cũng
không còn nuốt được. Huyền Đức nói.
Nguyên trực sắp ra đi. Bị này
như cụt mất cả hai tay. Dù
gan rồng, tủy phượng
cũng thấy đắng trong miệng. Rồi
hai bên cứ nhìn nhau mà khóc. Ngồi
xuống tới sáng. Bên ngoài các tướng
đã bày trạm tiễn hành. Huyền
Đức với từ Thứ lên yên
sóng đôi ngựa ra ngoài thành. Khi
đến trạm trường đình cùng xuống ngựa
tiễn biệt, Huyền Đức nâng chén rượu bảo
Thứ. Bị này phận hàng
duyên mỏng, không được xung hợp cùng tiên
sinh nữa. Thôi từ nay mong
tiên sinh hãy khéo thờ chú mới
mà lập công danh. Thứ khóc
rằng. Tôi tài thường trí mọng, đổi
ân sứ quân trọng dụng. Không may giữa
đường chia cách chỉ vì tai nạn của mẹ
già. Nay về tao, dù tháo
có bức bách đến đâu, tôi cũng quyết trọn đời
không giúp một kế. Huyền Đức
ngẹn ngào. Tiên sinh đi rồi,
bị này cũng đến, phải liệu
đường xa chạy vào rừng núi ẩn
thân không ở đây được nữa đâu. Thứ
trỏ tay vào ngực nói. Thứ này
sở dĩ có thể cùng sứ quân mưu đồn
sự nghiệp vương tá là nhờ
ở tất lòng này. Nay vì
lão mẫu mà nó đã rối tựa
tơ vò, thì dù ở lại đây
cũng không giúp ít gì được nữa.
Sứ quân nên tìm bậc cao hiền về phủ
tá. Cùng mưu nghiệp lớn,
việc gì phải ngã lòng.
Huyền Đức lắc đầu. Những bậc cao
hiền trong thiên hạ e không ai
được như tiên sinh nữa.
Chút tài mộn của thứ này cũng như
khúc gỗ, hưu lịch, vô dụng
đâu dám nhận lời quá khen như thế.
Đoạn đình thôi lại
trường đình. Dùng dằn mãi
rồi đến lúc phải chia tay. Trước khi
dục ngựa, thứ còn quay lại bảo các tướng.
Thôi, mong các ông
hãy khéo thờ sứ quân cùng
lập sự nghiệp để công ghi lụa trắng
tên chép sự sanh muôn đời.
Xin chớ bắt trước thứ này là
kẻ có trước, không sao nhé.
Các tướng ai nấy đều thương cảm
xúc động. Huyền Đức vẫn chưa
nở rời nhau. Cứ thêm một quảng đường dài
rồi lại tiễn thêm một đoạn nữa.
Cuối cùng, thứ phải tạ rằng
chẳng dám phiền sứ quân mệt mỏi
nữa, xin cho thứ được bái biệt
ở chỗ này thôi.
Huyền Đức ngồi trên ngựa cầm tay
thứ, chua sóc hỏi. Nay tiên sinh đi
rồi, chúng ta cách biệt hai phương trời.
Biết đến ngày nào có được
gặp lại nhau. Dứt lời
lệ tuôn như suối. Thứ cũng
thổn thức khóc mà bái từ.
Huyền Đức cứ dừng ngựa bên trường đình
mà nhìn theo. Từ thứ cởi ngựa
tắt tuổi ra đi cùng vài người tùy
tùng. Đoàn người ngựa xa
dần, xa dần.
Huyền Đức khóc hòa lên. Ôi thôi
nguyên trực đi rồi, ta biết tính
sau đây. Rồi đứt mắt
long lanh trên mi. Cứ đứng nhìn
theo mãi. Bỏng từ thứ
đến khúc đường quanh. Huyền Đức
bị rừng cây che khuất không nhìn thấy nữa.
Bèn lấy roi ngựa trỏ thẳng phía trước
tức tối nói. Ta muốn chặt
hết rừng cây kia đi.
Mọi người hỏi vì cớ gì? Huyền Đức
nói. Vì nó ngang mắt ta
không cho thấy nguyên trực nữa.
Còn đang nghiêng đầu mọi mắt
cố nhìn theo. Bỏng thấy
bóng từ thức hiện ra, đang quay
ngựa chạy trở lại. Huyền Đức
hồi hộp, nửa mừng, nửa lạ.
Nguyên trực trở lại,
không muốn đi nữa chăng? Rồi hớn
hở thúc ngựa chạy tới đó hỏi.
Tiên sinh trở lại, ác có chú ý.
Từ thức dừng ngựa nói.
Vì tôi quá vội đi.
Ruột rối như bồng bông
suốt nửa quên mất một việc rất lớn.
Vậy xin trở lại dặn một lời.
Số là vùng này có một người
kỳ sĩ ẩn giật ở núi Long Trung
chỉ cách thành Tương Dương 20 dặm.
Sứ quân hãy đến đó mà cầu.
Giám phiền nguyên trực
mời người ấy dùng bị. Được chăng?
Người ấy không thể gọi
mà được đâu. Sứ quân phải thân
tới mà cầu. Nếu được người ấy
thì chẳng khác gì nhà chú được
lã vọng, nhà hán được trương lương.
Tài đức người ấy so với
tiên sinh thì sao? Thử lắc đầu.
Đem tôi mà so với người ấy
thì khác gì. Đem ngựa hàng
mà so với kỳ lân. Đem quả
sánh với loan phượng.
Người ấy thường ví mình với quảng
trọng, nhạc nghị xưa. Nhưng
theo tôi xét thì quảng, nhạc
cũng còn kém xa. Quả là
có tài ngang trời dọc đất.
Dưới gầm trời này, có lẽ
chỉ được một người như thế mà
thôi. Huyền Đức mừng lòng
hỏi. Tên họ người ấy là gì
thưa tiên sinh? Người ấy
vốn quê ở Dương Đô
thuộc quận Lan Gia
họ Gia Cát. Tên lượng
tự là khổng minh. Dòng giỏi
quang tư lệ, hiệu ý. Gia Cát
phong nhà hán ngày trước. Cha
là Gia Cát quê. Tự là tự cống
làm quan thừa. Quận Thái Sơn
nhưng mất sớm. Lượng đi theo
người chú là Huyền. Huyền quen
biết lưu cảnh thăng. Nên đến nhờ
vì thế mới có nhà tương dương. Sau
khi Huyền mất, lượng cùng với em là
Gia Cát quân về cày ruộng ở Nam Dương.
Từng làm tập thơ lương
phủ ngâm tuyệt diệu. Nhà
ở gần ngọn đồi Ngoạ Long Cương.
Do đó lấy hiệu là Ngoạ Long
tiên sinh. Người ấy thật là bậc kỳ
tài tuyệt thế. Sứ quân nên
kiếp nhúng mình tìm đến hội kiến.
Nếu người ấy chịu ra giúp, thì lo gì
chẳng bình định được thiên hạ.
Huyền Đức chợt nhớ ra hỏi.
Trước đây thủy kính tiên sinh
có bảo bị rằng trong
hai người Phục Long, Phượng Sồ
mà cầu được một thì an định thiên hạ.
Vậy người này có phải
là Phục Long, Phượng Sồ đó chăng?
Thứ nói, sứ quân chưa
rõ. Phượng Sồ tức là bàn
thống ở tương dương. Còn Phục Long
tức Ngoạ Long chính là Gia Cát
khổng minh. Huyền Đức hiểu ra
hớn hở nói. Đến bây giờ
bị mới rõ Phục Long, Phượng Sồ là
ai? Không ngờ những bật
tai hiền chỉ ở ngay trước mắt.
Nếu tiên sinh không bảo cho biết
thì bị này có mắt cũng như
mù. Người sao có thơ
khen từ thứ về việc quay ngựa
tiếng Gia Cát như sao? Li biệt
cao hiền hết cậy trong.
Tôi tuôn suối lệ chú đau
lòng. Bỗng lời tiếng cử
vang như sắm. Động đến Nam Dương
thức giấc rồng. Nguyên văn.
Thống hận cao hiền
bất tái phùng.
Lâm kỳ khóc biệt
lưỡng tinh nùng. Phiến
ngôn khước tự xuân
lôi chấn. Nang sử Nam Dương
khởi ngọa lông.
Từ thứ tiếng cử khổng minh xong lại
bái biệt Huyền Đức. Dục ngựa ra đi.
Huyền Đức sau khi nghe từ thứ nói
mới hiểu những lời của tư mạ Đức Tháo
như người sai bừng tỉnh, như
đang nằm mơ bỏng thức giấc. Đang dẫn
các tướng về Tân Giả rồi sắm sửa
ngay lễ vật rất hậu. Đi cùng
quan trương tới Nam Dương cầu khổng
minh. Vì phần từ thứ sau khi
từ biệt lần thứ hai cảm động vì tấm
tình lưu luyến, lại sợ khổng minh
không chịu hạ sơn giúp Huyền Đức, bèn rong
ngựa thẳng tới chân đồi ngọa lông vào
tận thảo lưu nói giúp. Khổng minh hỏi
đến có việc gì. Thứ nói
tôi những muốn hết lòng thờ
lưu Dự Châu. Không may, lão
mổ bị Tào Tháo bắt giam, gửi thư đến
gọi. Tôi đành phải bỏ mà đi. Lúc
làm biệt tôi đã đem anh tiến cử
với Dự Châu. Thế nào nay mai
cũng tới đây ý kiến. Vậy
mong anh đừng chối từ, hãy đem
tài lớn bình sinh ra giúp Dự Châu
thì tôi cũng được đại hạnh. Khổng
minh nghe nói, sa sầm nhát mặt
nói sẵn. Anh coi tôi như
đồ châu bò thui sẵn để đem tế
thần sao. Dắt rồi
rụ áo đứng dậy đi vào, không tiếp
nữa. Từ thứ bẻn lẻn lui ra
thui thủi lên yên, theo đường
về hứa sương thăm mẹ. Đó
chính là một lời căng dặn
vì Minh Chúa. Ngàn dặm ra
đi nhớ mẹ già.
Chưa biết huyền Đức đi cầu hiền
như thế nào. Từ thứ gặp mẹ
ra sao. Xin đọc hồi sau
sẽ rõ. Lời bình
của Mao Tung Cương trong Thánh Tháng Ngoài Thư
Khổng Minh là người tài giỏi nhất đời
Tam Quốc. Đọc giả hạn muốn biết
những việc về Khổng Minh lắm. Thế
mà đọc suốt ba mươi lăm hồi trên
vẫn chưa thấy Khổng Minh xuất hiện, khiến
đọc giả phải nóng lòng thay. Rồi khi
thủy kính đã động đến hai tiếng phục lông
vẫn chưa chịu nói rõ tên họ, chúng ta
càng nóng ruột hơn. Cho đến hồi này
sau khi Từ Thứ ra đi mới quay
người trở lại để kể rõ tên họ
gia các lượng, tức Khổng Minh. Đọc giả
lại muốn xem ngay đến cảnh huyền Đức
gặp Khổng Minh. Nào ngờ mới có Từ Thứ
đến gặp mà Khổng Minh đã biến sắc mặt
nổi giận, thì e ràng khó mà cầu được Khổng Minh.
Kể chuyện như thế khác nào tả
cảnh non tiên giữa biển cả, đang
sắp tới gần bỗng lại thấy sa tiết.
Đọc lối văn kỹ sự này thật hấp dẫn
vô cùng. Hồi này chỉ kể việc
đang phục dụng binh bằng vài nét bút mà
cũng tả đủ mọi tài. Tài liệu
địch phá trận chiếm thành được tả
sơ lược qua một đoạn. Về sau này sẽ thấy
Khổng Minh có vô số thần cơ dịu toán
cho đến Đăng Phúc xuất hiện trước với
một vài thao lược vừa phải để dẫn
đường. Đó cũng giống như trước khi xem
một vỡ tuồng dài đặc sắc, khán giả
phải được coi trước một kịch ngắn mở đầu
vậy. Hồi này lấy nhân vật Khổng Minh
làm chủ Đăng Phúc chỉ là khách, mà đến
bàn thống cũng là khách nữa vậy. Thủy Phúc
chuyển ra tiếng có
một phục lông chỉ nhân nói về Khổng Minh
mà nhắc qua về Phượng Sầu.
Về Khổng Minh thì kể lây lịch
rõ rệt, về bàn thống chỉ kể qua
một lời. Như thế tức là văn thực sự
có phân biệt chủ khách phân minh vậy.
Đã lấy chủ làm trọng thì phải lấy khách
làm nhẹ. Cho nên Huyền Đức dù đã biết
Đăng Phúc chính là từ nguyên trực, vẫn
không nhắc lại những lời nghe lọt trong
cái đêm nghỉ ở trang viện Thủy Kính. Dù
đã biết Phượng Sầu chính là bàn thống vẫn không
nhắc lại lời nói đã từ miệng đưa
một đồng thốt ra. Đó có lẽ không phải
Huyền Đức vì quên không nói mà
chính thác giả không muốn ghi rõ ra đây.
Tóm lại đã chú ý vào
chính bức thì những bàn bức phải
được tỉnh lược đi vậy.
Bàn thống có một người chú, Khổng Minh
cũng có một người chú. Từ thức có
em trai, Khổng Minh cũng có em trai.
Ông chú của thống kết bạn với
Thủy Kính. Ông chú Khổng Minh là
bạn của Lưu Biểu. Từ thức còn mẹ
nhưng em đã chết. Khổng Minh
còn mẹ nhưng cha đã chết.
Lây lịch bàn thống do
miệng đồng tự nói ra. Lây lịch
từ thức do miệng trình dục kể lại.
Lây lịch Khổng Minh do miệng
từ thức kể ra. Nói đến bàn thống
chỉ nói đến người chú. Kể chuyện
từ thức chỉ nhắc đến bà mẹ và
người em. Còn kể chuyện Khổng Minh
thì không những nói đến em, đến chú
mà còn nhắc đến người cha và kể
đến tổ tiên nữa. Hoặc trước, hoặc
sau, hoặc kể sơ lược, hoặc kể tường tận.
Chỗ nào ra chỗ ấy thật là khéo
vậy. Tào tháo thả cho
quan công ra đi để toàn nghĩ anh em.
Huyền Đức không giữ từ thứ
để thứ toàn nghĩ mẹ con.
Tâm sự hai người có giống nhau không?
Thưa rằng không. Tào tháo đối với
quan công bề ngoài thả cho đi mà
trong lòng ngắm giữ lại. Cho đến
khi ngăn cản không nổi mới sai
xứ đem công văn đi tiển.
Đến như Huyền Đức. Tiển đưa từ thứ
thì chỉ một mực đưa đi. Dù
tiếc tài cũng không tìm cách
cản trở gì hết. Vả lại trong thâm tâm
tháo cố ý cho viên thiệu giết Huyền Đức.
Trái lại Huyền Đức thì chỉ
sợ tháo giết mất từ mẫu. Một bên
xảo quyệt gian hùng. Một bên thành
thực nhân nghĩa. Khác nhau một trời một
vực vậy. Xem các đoạn
Huyền Đức chia tay cùng từ thứ ở trạm
trường đình. Quả là cảm động lâm ly.
Chẳng khác gì cảnh hướng người
ngàn xưa. Dương quan đứt ruột
quất bóng người đi. Dừng chân
ứa lệ. Đọc đoạn ấy cũng như
đọc hàng chục bài đường thi tống biệt
khiến người ta ứa lệ cảm thương.
Rồi thốt nhiên một lời tiển cử
ngọa lông tiên sinh khiến Huyền Đức
gạt lệ hưng hoang đổi sầu làm tươi.
Chỉ trong một hồi qua một
vài đoạn văn mà đủ cả ai
lạc. Thật là kỳ sự, kỳ văn
vậy. Cao Tiệm Ly lấy
cây đàn trúc đánh bạo chúa
Tân Thủy Hoàng thì Tân Hoàng
giết Tiệm Ly. Mẹ
từ thứ lấy nghiêng mực đá đập
mặt tàu tháo mà tháo không giết bà
thì cái uy của từ mẫu còn
lớn hơn Cao Tiệm Ly vậy.
Trường Lương đánh Tân Hoàng không trúng
và không bị bắt vì Lương
thuê người phát trùy đập dùm.
Từ mẫu đập không trúng mặt
tháo thì bị bắt vì tự tay
mình đập. Thế thì gan mật bà
to lớn hơn Trường Lương nhiều. Ai
ngờ có bậc kỳ phu nhân hơn cả
kỳ nam tử như thế.
Người như từ mẫu không những hiếm thấy trong
các liệt nữ truyện mà ngay trong các hào
sĩ truyện cũng hiếm thấy ai được như thế.
Thái Mạo giả làm thơ Huyền Đức
thì lưu biểu không tin, trình dục.
Giả thư từ mẫu thì tự thức lại tưởng thật
há phải thứ không tin bằng biểu.
Chỉ vì tình mẹ con quá thiết tha
nên thứ mắc lừa vậy. Lòng thư thái
thì dễ xét đoán, ruột rối
lòng lo thì khó tìm xét tỉ mỹ cho ra.
Nếu thứ dùng dặn chậm chậm
không hối hả chạy về với mẹ ngay
thì thứ chưa phải là con trí hiếu.
Cho nên bậc quân tử không chê từ thứ
về điểm sơ sót hấp tóc này.
