Câu chuyện sáp nhập Đà Nẵng và Quảng Nam đang trở thành tâm điểm dư luận của miền Trung. Nhiều chuyên gia, như ông Vũ Quang Hùng – Trưởng Ban Quản lý Khu công nghệ cao Đà Nẵng, cho rằng đây là “cơ hội lịch sử” để hình thành một cực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển toàn vùng.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của người dân, mọi chuyện lại không đơn giản. Mối lo lớn nhất là “miếng bánh lợi ích” sẽ được chia như thế nào. Các đề xuất di dời dự án trọng điểm như Khu thương mại tự do, Làng Đại học, hay đề xuất di dời sân bay đang trở thành điểm nóng gây tranh cãi.
Nhiều ý kiến từ Đà Nẵng lo ngại rằng Quảng Nam đang muốn “giành” các dự án lớn về phía Nam. Ngược lại, một số người lại ví von Quảng Nam đang “đòi sính lễ” quá mức, gây khó cho tiến trình sáp nhập. Chuyện quản lý và tầm nhìn phát triển cũng bị đưa lên bàn cân, với không ít nhận xét gay gắt về năng lực lãnh đạo.
Cuộc tranh luận này chính là bài toán về niềm tin, sự đồng thuận và mô hình phát triển phù hợp cho tương lai miền Trung.
Câu chuyện sắp nhập Đà Nẵng và Quảng Nam đang trở thành tâm điểm dương luận của miền Trung.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là cơ hội lịch sử để hình thành một cực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển toàn vùng.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của người dân, mọi chuyện lại không đơn giản.
Mỗi lo lớn nhất là miếng bánh lợi ích sẽ được chia như thế nào?
Các đề xuất di dời dự án trọng điểm như khu thương mại tự do, làng đại học đang trở thành điểm nóng gây tranh cãi.
Nhiều ý kiến từ Đà Nẵng lo ngại rằng Quảng Nam đang muốn dành các dự án lớn về phía Nam.
Ngược lại, một số người lại ví vọng Quảng Nam đang đòi xính lễ quá mức, gây khó cho tiến trình sắp nhập.
Chuyện quản lý và tâm nhìn phát triển cũng bị đưa lên bàn câm với không ít nhận xét gây gắt về năng lực lãnh đạo.
Cuộc tranh luận này chính là bài toán về niềm tin, sự đồng thuận và mô hình phát triển phù hợp cho tương lai miền Trung.
Giấc mơ vương ra biển lớn
Thưa quý vị, việc hợp nhất Đà Nẵng và Quảng Nam đang bước vào giai đoạn quyết định.
Ban thường vụ tỉnh ủy Quảng Nam từng khẳng định, trong lịch sử, Quảng Nam và Đà Nẵng vốn là một,
nên việc hợp nhất là rất phù hợp và cần thiết.
Nhưng quá khứ chỉ là một phần của câu chuyện, lý do lớn hơn đến từ nhu cầu thực tiễn và chiến lược tương lai.
Đà Nẵng đang đối mặt với bài toán thiếu đất phát triển,
trong khi Quảng Nam còn nhiều tiềm năng chưa được khai phá.
Việc sắp nhập được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển, tạo ra một thực thể mới đủ sức bước phá,
không chỉ về kinh tế mà còn về hạ tầng, xã hội và cả quốc phòng, an ninh.
Theo định hướng, đơn vị hành chính mới sẽ mang tên thành phố Đà Nẵng, dưỡng trung tâm hành chính tại Đà Nẵng.
Với quy mô dân số, diện tích và tiềm lực lớn, đây sẽ là gã khổng lồ mới của miền Trung.
Lộ trình thực hiện đang được xuất tiến gấp rút với thời hạn lấy ý kiến nhân dân và hoàn thiện đề án trước ngày 1 tháng 5 năm 2025.
Bộ máy quản lý cũng sẽ tái công trúc toàn diện, từ quốc hội, hội đồng nhân dân đến các doanh nghiệp nhà nước.
Rõ ràng, đây là bước chuyển mình mang tính chiến lược để đưa vùng đất Quảng Đà vương ra biển lớn.
Đất vàng cho khu thương mại tự do
Khu thương mại tự do đang trở thành tâm điểm trong chiến lược phát triển của Quảng Đà mới,
được vĩ như viên ngọp trên vương biển. Khu vực này chính là nơi khởi nguồn cho cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Đà Nẵng và Quảng Nam.
Đà Nẵng khởi động sớm, nhắm đến biển
Phong ngoài dự đoán, Đà Nẵng, thành phố vốn nổi tiếng năng động, đã đi trước một bước,
đề án thành lập khu thương mại tự do, gắn chặt với lợi thế sẵn có, đó là cảng biển Liên Triệu và song bay quốc tế Đà Nẵng.
Ban đầu, quy mô đề xuất là 1.000-1.500 ha, sau mở rộng lên hơn 2.000 ha, chia thành 10 vị trí không liên kề.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất là kế hoạch lóng biển tạo ra 300-420 ha đất mới dọc đường Nguyễn Tấp Thành và Vịnh Đà Nẵng.
Đây vừa là giải pháp cho bài toán ngụy đất, vừa hướng đến mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và phát triển du lịch cao cấp.
Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở xây dựng Đà Nẵng cho biết việc lóng biển đang được nghiên cứu kỹ,
với mục tiêu không chỉ tạo ra dư địa phát triển mà còn phục vụ chiến lược dài hạn.
Bí thư thành ủy Nguyễn Văn Quản cũng thể hiện quyết tâm cao rằng không chờ đến khi xác nhập tỉnh mới làm,
coi khu thương mại tự do là cú hít phát triển. Tuy nhiên, cách làm nhanh gọn này cũng làm dấy lên lo ngại rằng việc này liệu có gây khó khăn
cho quy hoạch tổng thể sau này với Quảng Nam hay không. Quảng Nam đáp lời không để Đà Nẵng một mình một ngựa,
Quảng Nam đã chính thức đề xuất điều chỉnh vị trí khu thương mại tự do về huyện Núi Thành.
Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên mà là một bước đi chiến lược gắn liền với 3 giáp vàng gồm sân bay July,
được quy hoạch thành cảng hàng không quốc tế lớn thứ 3 cả nước, chỉ sau Long Thành và Nội Bài,
cảng nước sau Cử Lỡ và trung tâm Logistics July. Với diện tích rộng lớn, ít bị giới hạn bởi đô thủy hóa,
cùng hàng loạt dự án hạ tầng đang khai triển, Quảng Nam tin rằng July đủ sức trở thành một đầu tàu kinh tế mới,
tạo đối trọng phát triển với khu vực phía Bắc sau khi sắp nhập.
Đề xuất này cho thấy tham vọng phong bổ lại trụ cột kinh tế một cách hài hòa trong thành phố Đà Nẵng mới.
Chuyên gia gợi ý tại sao không phải cả hai.
Trong khi hai địa phương dùng lực để bảo vệ quan điểm,
thì giới chuyên gia lại mang đến một góc nhìn cởi mở hơn.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập Khẩu cho rằng với không gian phát triển mới sau sắp nhập,
nên tính toán lại vị trí khu thương mại tự do. Ông thậm chí gợi ý có thể hình thành hai khu thương mại tự do song song,
một ở Liên Chiểu, Đà Nẵng, một tại July, Quảng Nam để tạo dư địa phát triển đa hướng,
phát huy thế mạnh từng vùng.
Gợi mở này không chỉ làm dịu căng thẳng giữa hai địa phương mà còn phản ánh tầm nhìn chiến lược,
thay vì chọn hoặc hoặc thì cùng tận dụng mọi nguồn lực để hướng đến lợi ích lớn nhất cho cả khu vực.
Lan Đại Học và Những Nga Rẻ Bất Ngờ
Nếu khu thương mại tự do là bổn hảo kinh tế thì Lan Đại Học chính là trái tim chi thức của vùng Quảng Đà.
Tuy nhiên dự án này suốt gần 30 năm qua vẫn lây hoay,
gian dở đặc biệt tại phần đất thuộc tỉnh Quảng Nam.
Di sản gian dở
Lan Đại Học Đà Nẵng được phê duyệt từ năm 1997 với diện tích 300 hectare,
chi đều cho hai địa phương, phương Hoa Quý, Đà Nẵng và phương Điện Ngọc, Quảng Nam.
Trong khi phía Đà Nẵng đã xây dựng được một số hạng mục như Trường Đại Học Công nghệ Thông tin
và truyền thông Việt Hàn, thì phần còn lại tại Quảng Nam gần như bất động.
Hàng ngàn hội dân sống trong vùng quê hoạch lâm vào cảnh đi không được, ở không xong,
không thể tách thử, không thể xây dựng, ước tính chi phí giải phóng mặt bằng lên tới gần 4.000 tỷ đồng.
Trước thực trạng đó, Đà Nẵng vẫn lên kế hoạch hồi sinh phần đất của mình,
tích hợp Lan Đại Học và một vụ đội mới sáng tạo tại cửa ngõ phía nam thành phố.
Đây được kỳ vọng sẽ là trung tâm giáo dục,
nghiên cứu hiện đại, khởi đầu cho một giai đoạn mới đầy hy vọng.
Quảng Nam đề xuất chuyển nhà Lan Đại Học về Tam Kỳ
Trước tình trạng bế tắc kéo dài tại dự án Lan Đại Học Đà Nẵng, Quảng Nam đã bất ngờ đưa ra một đề xuất táo bạo,
di dời toàn bộ dự án này về thành phố Tam Kỳ, trung tâm hành chính của tỉnh.
Không chỉ dần lại ở việc thay đổi vị trí quy hoạch, Quảng Nam còn kiến nghị đưa các trường đại học
cao đẳng hiện đang hoạt động tại Đà Nẵng về Tam Kỳ sau khi sát nhập.
Mục tiêu là biến Tam Kỳ thành một trung tâm giáo dục đại học tầm khu vực, giúp đô thị này bước phá mạnh mẽ.
Lý do được địa phương đưa ra là hệ thống giáo dục tại Tam Kỳ hiện còn thiếu và yếu,
và đây sẽ là cú hít lớn giúp cải thiện hạ tầng lẫn chất lượng đào tạo.
Một số thông tin còn cho rằng chính bang quản lý Lan Đại Học Đà Nẵng đã có đề xuất dời địa điểm về Tam Kỳ,
nhưng nhiều khả năng đây là sáng kiến chủ động từ Quảng Nam.
Nếu đề xuất này trở thành hiện thực, Tam Kỳ có thể trở thành cực tăng trưởng mới về chi thức.
Tuy nhiên, việc di dời hàng loạt trường đại học từ một đô thị phát triển như Đà Nẵng chắc chắn sẽ gặp nhiều
thách thức, cả về tài chính lẫn sự đồng thuận của người dân.
Tập trung và phân tán
Tranh luận về vị trí Lan Đại Học không chỉ xoay quanh chuyện địa lý, mà là lựa chọn mô hình phát triển giáo dục,
nên tập trung một nơi để tạo sức mạnh tổng hợp, hay phân tán nhằm lan tỏa chi thức.
Đà Nẵng muốn giữ và mở rộng Lan Đại Học tại Hoa Quý, gắn với kế hoạch khu đội mới sáng tạo.
Trong khi đó, Quảng Nam kỳ vọng xây dựng một trung tâm đại học mới tại Tam Kỳ,
nơi có Đại học Quảng Nam và quỷ đất rộng. Mô hình nào sẽ tối ưu cho Quảng Đà mới?
Tập trung để tạo thương hiệu mạnh, hay phân tán để bao phủ vùng rộng lớn?
Đây là câu hỏi chiến lược cho tương lai toàn vùng.
Tiếng nói của người trong cuộc
Phó Chủ tịch Bỹ Ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Trần Trí Cường thừa nhận việc sát nhập sẽ
mang đến không gian kinh tế lớn hơn. Lãnh đạo thành phố vẫn tiếp tục xúc tiến các dự án khu thương
mại tự do và Lan Đại Học như là trung tâm phát triển. Tuy nhiên, phản ứng của Đà Nẵng trước
việc đề xuất di dời của Quảng Nam là vẫn giữ sự thận trọng, thể hiện một chiến lược vừa tiến vừa quan sát.
Quảng Nam lại thể hiện rõ mong muốn sự chủ động, từ đề xuất đặt khu thương mại tự do tại
chưu lai đến chuyển Lan Đại Học về tam kỳ. Đây không chỉ là nguyện vọng phát triển mà còn là lời
khẳng định vị thế, tránh trở thành vùng ven của một Đà Nẵng mở rộng. Những lo ngại về tên gọi,
trung tâm hành chính hay cơ cấu cán bộ cũng phản ánh nhu cầu được lắng nghe và đối xử công bằng
trong quá trình hợp nhất. Tiếng nói từ cộng đồng
Bên cạnh những tính toán của lãnh đạo, tiến trình sát nhập còn cần lắng nghe tiếng nói từ người dân
và doanh nghiệp. Những lo lắng về việc làm, thủ tục hành chính hay thay đổi cuộc sống là hoàn
toàn chính đáng. Việc lấy ý kiến cộng đồng, dù gấp rút, vẫn là bước cần thiết để tạo sự
đồng thuận từ xã hội. Trong khi đó, quyết định cuối cùng thuộc về Trung ương. Từ việc thông
qua chủ chương sát nhập cho đến lựa chọn vị trí các dự án lớn, Trung ương sẽ cân bằng giữa lợi
ích quốc gia và mong muốn của địa phương. Sát nhập Đà Nẵng – Quảng Nam là một hành
chính dài. Những tranh luận xoay quanh vị trí khu thương mại tự do và làng đại học thực
chất là biểu hiện cho tiến trình tìm kiếm mô hình phát triển tối ưu cho cả vùng. Không dễ để
lựa chọn giữa việc tiếp tục phát triển các trung tâm hiện hữu ở Đà Nẵng hay xây dựng những
cực tăng trưởng mới tại Quảng Nam. Tuy nhiên, một hướng đi trung dung, kết hợp hài hòa hai cách
tiếp cận đang được nhiều chuyên gia ủng hộ. Ví dụ, khu thương mại tự do có thể phát triển theo
mô hình đa trung tâm liên triệu dẫn đầu về công nghệ cao và dịch vụ tài chính. Còn chu lai,
tập trung vào công nghiệp nặng và logistic. Làng đại học có thể vừa giữ cùng hiện tại ở Đà Nẵng,
vừa mở rộng thêm tại Tam Kỳ, nơi có tiềm năng về quỷ đất và nhu cầu phát triển giáo dục. Điều
quan trọng là xây dựng một cơ chế hợp tác thực chất, vượt qua lợi ích địa phương cùng hướng đến mục
tiêu phát triển toàn khu vực. Những tranh luận gây gắt hôm nay về việc sát nhập Đà Nẵng – Quảng Nam,
nếu dinh nhận tích cực, sẽ trở thành chất xuất tác cho những quyết sách sáng suốt toàn diện hơn.
Bạn nghĩ gì về biện cảnh của một đại đô thị miền trung trong tương lai? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở
phần bình luận bên dưới và đừng quên nhấn đăng ký kênh, bọc chung thông báo để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!