"Gia nhập thị trường đã khó, rời khỏi thị trường còn khó hơn!" – Lời nhận định đầy sức nặng từ Thủ tướng Chính phủ đã phản ánh đúng thực trạng nhức nhối của nền kinh tế năm 2026.
Trong khi hàng triệu tỷ đồng vốn vẫn tiếp tục được bơm vào thị trường, hàng vạn chủ doanh nghiệp cạn kiệt dòng tiền lại đang rơi vào bi kịch "xin được khai tử".
Vì sao một thủ tục niêm yết 0 đồng lại có thể ngốn của doanh nghiệp từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng?
Vòng luẩn quẩn hành chính giữa mã số thuế, chữ ký số và giấy phép kinh doanh đang trói chân các nhà đầu tư ra sao?
0:00 Giới Thiệu 00:59 Số Doanh Nghiệp Rút Lui Bám Sát Số DN Gia Nhập Trong 8 Tháng Đầu Năm 2026 03:21 Doanh Nghiệp Đã 'Ngưng Thở', Muốn Khai Tử Phải Sống Lại 06:43 Doanh Nghiệp Đăng Ký “Tạm Ngưng Hoạt Động” Vẫn Chưa Đủ 07:59 Nút Thắt Quản Lý Và Sự Nhũng Nhiễu Ở "Cửa Ải" Quyết Toán 09:38 Đại Dịch "Doanh Nghiệp Zombie" Và Chế Tài Cấm Xuất Cảnh Năm 2026 11:43 Kết Luận
Video phân tích thực trạng khó khăn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam khi muốn giải thể hoặc phá sản. Dù số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng mạnh, đặc biệt tại TP.HCM, nhưng quy trình hành chính rườm rà, các khoản phạt thuế tích lũy và sự nhũng nhiễu của một bộ phận cán bộ đã biến việc \"khai tử\" doanh nghiệp thành một cơn ác mộng, gây cản trở tinh thần khởi nghiệp.
Gia nhập thị trường đã khó, rời khỏi thị trường còn khó hơn.
Đó là lời nhận định đầy sức nặng và cũng là thực trạng nhất nhối vừa được Thủ tướng Chính phủ thẳng thắng chỉ ra.
Đi kèm với yêu cầu khẩn trương đơn giản hóa, rút gọt quy trình giải thể và phá sản đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tại sao người đứng đầu chính phủ lại phải trực tiếp ra chỉ đạo nóng về vấn đề này?
Bởi vì trên thương trường hiện nay đang tồn tại một nhật lý vô cùng xót xa.
Hàng vạn doanh nghiệp đã ngân thở, cạn kiệt dòng tiền.
Nhưng muốn được khai tử một cách hợp pháp thì lại phải sống lại để an men gánh những khoản truy thu và tiền phạt khổng lồ.
Vì sao cơ chế rút nuôi lại biến thành cơn ác mộng của các chủ doanh nghiệp?
Hãy cùng BCNN giải mã sầu nghịch lý này trong video ngày hôm nay.
Kính mời quý vị cùng theo dõi.
Số doanh nghiệp rút lui, bám sát số doanh nghiệp gia nhập trong 8 tháng đầu năm 2026.
Để thấy rõ sự khốc liệt của thương trường lúc này, chúng ta hãy đặt hai bộ số liệu gia nhập và rút lui lên bàn cần.
Trên bệnh viện cả nước, trong 8 tháng đầu năm 2026, trung bình mỗi tháng,
nền kinh tế đón nhận khoảng 25.800 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Nhưng ở chiều ngược lại, cũng phải ngậm ngùi chứng kiến 19.700 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trên toàn quốc đã vượt móc 40.800 đơn vị,
đánh dấu mức tăng sóc 125,5% so với cùng kỳ năm trước.
Thế nhưng, vòng xoáy thanh lọc này còn bọc lộ rõ nét và tàn khốc hơn nữa tại đầu tàu kinh tế của cả nước,
là thành phố Hồ Chí Minh.
Các báo cáo thống kê mới nhất chỉ ra rằng, tỷ lệ đào thải tại thành phố Hồ Chí Minh
đang ở mức đáng bảo động với tỷ lệ tương quan 18. Nghĩ là cứ 10 doanh nghiệp nỗ lực bước vào thị trường,
thì có tới 8 doanh nghiệp phải ngậm ngùi rời bỏ cuộc chơi.
Hãy nhìn vào các con số sau. Chỉ xét riêng doanh nghiệp thành lập mới, thành phố ghi nhận 38.253,
tăng gần 8%, nhưng tổng số doanh nghiệp rút lui lại lên tới hơn 43.000 đơn vị,
tăng 24,4% so với cùng kỳ. Như vậy, trong 8 tháng qua,
cứ 10 doanh nghiệp thành lập mới thì có đến hơn 11 doanh nghiệp rút lui.
Đáng chú ý nhất, bức tranh khai tử tại thành phố Hồ Chí Minh có tới 9.703 doanh nghiệp chính thức
hoàn tất thuận tục giải thể, bùng nổ với mức tăng phi mã 164,46%. Cùng với đó,
là hơn 33.390 doanh nghiệp phải đăng ký tạm ngừng hoạt động.
Việc số lượng doanh nghiệp gục ngã tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước ký tạm ngừng hoạt động.
Việc số lượng doanh nghiệp gục ngã tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước vọt lên cao hơn
cả số lượng khởi sự kinh doanh mới không chỉ phản ánh áp lực sinh tồn khổng lồ, mà còn cho thấy
hàng vạn doanh nghiệp đã hoàn toàn cạn kiệt nguồn lực, không thể quay lại hoạt động và buộc
phải chấp nhận buông tay. Thế nhưng, hành trình hoàn tất thủ tục giải thể doanh nghiệp lại rất gian nang.
Doanh nghiệp đã ngưng thở, muốn khai tử, phải sống lại.
Theo quy định niêm yếp trên Cổng Dịch vụ Công Quốc gia, lệ phí để nộp một bộ hồ sơ giải
thể doanh nghiệp là đúng 0 đồng. Pháp luật cũng quy định, thời hạn để cơ quan thuế giải quyết
thủ tục đóng mạ số thuế chỉ là 5 ngày làm việc. Ngày qua thì có vẻ như hành lang pháp lý của chúng ta
vô cùng kiến tạo và thông thoáng. Thế nhưng, thực tế lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Câu chuyện của một start-up lĩnh vực năng lượng mặt trời tại Bà Rịa Vũng Tàu, đăng ký thành lập
vào tháng 8 năm 2020. Vừa cầm được giấy phép thì dịch COVID-19 ập đến, dự án hoàn toàn đóng băng,
không triện khai được, không có doanh thu và cũng chưa từng phát sinh bất kỳ một tờ hóa đơn thuế phí nào.
Càng kiệt nguồn lực, chủ doanh nghiệp quyết định bỏ ngang, không thuê kế toán và cũng bỏ quên luôn việc
nộp các báo cáo thuế định kỳ. Đến tháng 12 năm 2024, sở kế hoạch và đồng tư ra quyết định thu hồi
giấy phép kinh doanh. Bặng đi nhiều năm, đến năm 2026, khi người chủ muốn đàng hoàng làm thủ
thuật giải thể để làm sạch lịch sự pháp lý cá nhân, họ đã ngã ngửa khi nhận được thông báo,
phải nộp tổng cộng 34.559.800 đồng mới được phép khai tử. Cụ thể, tờ Bill Shosha này bao gồm
23 triệu đồng tiền phạt vi phạm hành chính do chậm nộp các tờ khai thuế dù chỉ là tờ khai trắng,
8 triệu đồng tiền nợ lệ phí môn bài tích lụy trong 4 năm và hơn 3,5 triệu đồng tiền lại chậm nộp
vaccine. Nhưng sự trớ treo chưa dừng lại ở đó. Nghịch lý hành chính tiếp theo đây sẽ cho chúng ta thấy
sự lưỡng quẩn đến mức bi hại của toàn bộ quy trình giải thể. Ông Huỳnh, đại diện Hồ Kinh doanh Tư
vấn thuế Nguyễn Hình, có chia sẻ về một chủ doanh nghiệp có công ty ngưng hoạt động lâu ngày và bị
khóa mạ số thuế. Để hoàn tất thuật tục khai tử, cán bộ thuế hướng dẫn phải nộp đầy đủ các tờ khai
thuế còn thiếu lên cổng dịch vụ công. Nhưng ngoại âm thay, muốn đẩy hồ sơ lên cổng dịch vụ công thì
hệ thống bắt buộc phải có chữ ký số. Khi đi mua chữ ký số thì đơn vị cung cấp lại yêu cầu phải
trình ra giấy phép kinh doanh hợp lệ thì mới được cấp. Khi lên cổng dịch vụ công xin cấp lại giấy
phép kinh doanh thì hệ thống tự động chặn lại với lý do mạ số thuế đang bị khóa. Quý vị có nhìn thấy sự
phi lý ở đây không? Một cái vòng lưỡng quẩn mạ số thuế bị khóa thì không xin được giấy phép kinh doanh,
không mua được chữ ký số, không nộp được tờ khai trực tuyến và kết quả là không mở được mạ số
thuế để giải thể. Cái vòng lưỡng quẩn ấy buộc ông Huỳnh phải mang hồ sơ lên tận cơ quan thuế
để năng nỉ xin nộp tờ khai giấy. Dù rõ ràng trên fanpage của Cục thuế TP.HCM có hướng dẫn cho
phép người nộp thuế được nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa nếu không có chữ ký số. Nhưng trên thực tế,
quá trình xin nộp giấy và xử lý thủ công này đã ngốn của ông cả tháng trời chờ đợi trong mòn mỏi
và kiệt sức. Đó chính là câu trả lời trực quan và sót xa nhất cho câu hỏi. Vì sao hàng vạn
người chủ doanh nghiệp để công ty thành sát sống thay vì đàng hoàng đi làm thủ tục giải thể?
Doanh nghiệp đăng ký tạm ngưng hoạt động vẫn chưa đủ. Rất nhiều người khi cạn vốn,
không trả nổi tiền mặt bằng liên quyết định nghỉ bán, giải tán nhân viên và nên nên rằng thế là xong.
Họ sử dụng thủ tục tạm ngưng hoạt động nhưng lại vứt lẫn hồ sơ đó.
Hệ thống hành chính nhà nước không vận hành bằng cảm tính. Khi hết thời hạn tạm ngưng mà không có giấy
gia hạn, hệ thống đăng ký kinh doanh sẽ tự động kích hoạt doanh nghiệp trở lại trạng thái đang hoạt động.
Ngay khoảnh khắc hệ thống tái kích hoạt, một đồng hồ đếm ngược nợ nâng bắt đầu chạy.
Doanh nghiệp bắt buộc phải nộp lệ phí môn bài hàng năm từ 1 đến 3 triệu đồng và phải nộp các
tờ khai thuế định kỳ dù là tờ khai trắng vì không có doanh thu. Khi bỏ mặt công ty 3 năm, 5 năm,
thậm chí 10 năm, khoản nợ này phinh to như một quả bom. Đại diện Cục thuế và các chuyên gia tài chính
đã chỉ ra rằng, đối với một doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều năm, chỉ riêng tiền truy thu lệ phí môn bài
đã có thể lên tới 10 triệu đồng. Phạt chậm nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh
nghiệp với mức phạt từ 8 đến 15 triệu đồng một lần vi phạm, đẩy tổng tiền phạt hành chính lên 23
đến 30 triệu đồng. Nút thác quản lý và sự nhũng nhiễu ở cửa ải quyết toán. Nếu lỗi một phần do doanh
nghiệp thiếu hiểu biết, thì một phần lớn khác đến từ tư duy quản lý bất cập của hệ thống hành chính.
Dù thông tư 90-2026 quy định thời hạn giải quyết là 5 ngày, nhưng trên thực tế, các doanh nghiệp thường
xuyên bị ngâm hồ sơ từ vài tháng đến vài năm. Lý do là bởi cơ quan quản lý chưa có cơ chế
phong loại rủi ro thông minh. Một quán cà phê mở ra vài tháng, thu lỗ, tờ khai thuế trắng trơn cũng
phải trải qua một quy trình thanh tra, kiểm tra, đối chiếu hóa đơn, làm cam kết, khắc khe y hệt như
một tập đoàn đa quốc gia có dấu hiệu chuyển giá hay mua bản hóa đơn. Từ duy cào bằng này,
biến cơ quan thuế cơ sở rơi vào tình trạng quá tải. Còn doanh nghiệp thì tuyệt vọng chờ đợi.
Nghiêm trọng hơn, lợi dụng sự rắc rối của thủ tục và tâm lý nôn nóng của giới chủ,
một bộ phận công chức thuế tại các địa phương đã nảy sinh hành vi nhũng nhiễu. Có những trường hợp,
doanh nghiệp đã nợ đủ tiền phạt, không còn nợ ngân sách, nhưng cán bộ vẫn cố tình giữ hồ sơ,
chậm ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực mạ số thuế. Thậm chí, theo công văn hỏa tóc chỉ đạo
chấn chỉnh của cuộc thuế mới đây, đã xuất hiện tình trạng cán bộ voi vĩnh, đặt thêm các giấy tờ ngoài
luật định, bắt người dân đi lại nhiều lần, hoặc móc nối với các công ty dịch vụ kế toán bên ngoài
để làm nhanh, xử lý ngầm, nhằm trục lợi. Sự tư lợi của một bộ phận cán bộ đã trực tiếp bôi
đen môi trường đầu tư, làm sói mòn niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.
Đại dịch, doanh nghiệp zombie và vũ khí cấm xuất cảnh năm 2026. Hậu quả của sự kết hợp giữa sự
chủ quan của doanh nghiệp và thuộc tục giải thể phức tạp là một cuộc khủng hoảng diện rộng mang tên
doanh nghiệp zombie. Theo ra soát của Bộ Tài chính, cả nước hiện có tới 1,1 triệu hồ sơ người nập thuế
đã ngừng hoạt động nhưng chưa giải quyết dứt điểm. Hệ lụy của 1,1 triệu sát sóng này không chỉ làm
nhiễu loạn số liệu thống kê vĩ mô, mà nó còn là kẻ hở khổng lồ cho các đường dây mua bán hóa đơn
khóng, chiếm đoạt tiền hoàn thuế hoạt động. Nhằm siết chặt kỷ luật tài chính và nâng cao tính
tuân thủ pháp luật, từ năm 2026, chính phủ chính thức áp dụng biện pháp cưỡng chế tạm hoãn xuất
cảnh theo quy đền tại Nghị đền 252-2026. Nghị đền mới đã cụ thể hóa và siết chặt các điều kiện.
Bất kỳ cá nhân, chủ hộ kinh doanh nào nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên, quá hạn 120 ngày hoặc
doanh nghiệp nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên đều bị đưa vào danh sách cấm xuất cảnh.
Đối với nhóm doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh, lệnh cấm xuất cảnh có thể được kích hoạt,
không phụ thuộc có nợ thuế hay không. Điểm đáng chú ý nhất của Nghị đền là lệnh cấm xuất cảnh giờ đây
không chỉ áp dụng với người đại diện theo pháp luật, mà còn nhắm thẳng vào cá nhân là chủ sở hữu hướng lợi.
Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026 đã có nhiều trường hợp giám đốc đã bị chặn lại tại các cửa khẩu,
sân bay. Tuy nhiên, quá trình thực thi biện pháp này cũng bọc lộ bất cập lớn phát sinh từ tình trạng đánh
cấp dữ liệu cá nhân. Rất nhiều giáo viên, nhân viên văn phòng bất ngờ bị cấm bay chỉ vì số căn cức
cộng dân của họ bị các đường dây tội phạm đánh cấp, mua bán để lập ra các công ty ma,
nợ thuế hàng tỷ đồng. Để tự giải oan, các nạn nhân này đang phải đối mặt với một quy trình hành
chính phức tạp, đi từ sở kế hoạch đầu tư sang cơ quan công an, rồi đến cục thuế,
tốn kém cả tiền bạc lận sức lực. Thưa quý vị, một nền kinh tế khỏe mạnh giống như một cơ thể sống,
nó còn có sự trao đổi chất, dưỡng chất hay vốn ý tưởng mới, phải được bơm vào và các tế bào già yếu
cạn nghiệt năng lượng phải được đào thải một cách tự nhiên. Chỉ phí khai tử lên tới hàng trăm triệu đồng,
cùng với hệ luyện cầm xuất cảnh không chỉ là sự trừng phạt tàn nhẫn đối với những người thất bại,
mà nó còn là chiếc mỏ nèo khổng lồ níu giữ nguồn lực xã hội và đánh gục ý chí khởi nghiệp
của những thế hệ doanh nhân tiếp theo. Đã đến lúc còn phải xây dựng một hành lăng pháp lý cho phép những người
pháp ngã được quyền rút lui dễ dàng, bảo toàn phần năng lượng ít ỏi còn lại để có thể tái khởi nghiệp vào ngày mai,
đóng góp trở lại cho sự phùng vinh của đất nước.
Quý vị có nghĩ rằng, việc phạt nặng các doanh nghiệp bỏ trốn bằng lệnh cầm xuất cảnh là cần thiết để giữ kỹ cương?
Hay chúng ta cần nới lỏng cơ chế để giải phóng cho hàng triệu pháp nhân đang mắc kẹt?
Hãy để lại ý kiến của quý vị ở phần bình luận bên dưới để cộng đồng BCNN có thể cùng thảo luận nhé!
Đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những phân tích tiếp theo từ BCNN.
Xin cảm ơn, xin chào và hẹn gặp lại!