Trận Chi Lăng - Xương Giang: Quỷ Môn Quan: nơi hiểm địa chôn vùi giặc Minh (Khởi Nghĩa Lam Sơn)

Đình Sự
546 người theo dõi
Trận chiến Chi Lăng - Xương Giang đã đi vào lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc | Dòng Chảy Sử Việt |
Đây là trận đánh giữa quân khởi nghĩa Lam Sơn và quân đội Đại Minh tại dọc tuyến đường hành quân vào năm 1427.
Trận chiến đã đánh tan 10 vạn quân của Liễu Thăng, tiếp sau đó 5 vạn quân của Mộc Thạnh cũng bị đại bại.
Vương Thông đầu hàng và được thả về nước qua sự kiện "Hội Thề Đông Quan". Khởi Nghĩa Lam Sơn kết thúc, Lê Thái Tổ lập ra nhà Hậu Lê #toiueybinhduong #riviubinhduong #toiyeushenyun
Đầu năm 1427, trong nỗ lực cấu vãn tinh thế ở Giao Chỉ, Minh Tuyên Tông giả lệnh tập hợp 15 vạn quân do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy, chia hai hướng tiến về thành Đông Quan.
Cánh quân Liễu Thăng tiến theo đường Quảng Tây, cánh quân Mộc Thạnh theo đường Vân Nam.
Bọn chúng dự định sẽ tạo thành hai mũi tiến quân cùng nhau tiến về thành Đông Quan, hợp binh cùng Vương Thông để phản công, lật ngược thế cờ.
Thông tin có 15 vạn quân viện binh khiến Vương Thông như vớ được phào cấu sinh.
Nhưng ngược lại, đối với nghĩa quân Lam Sơn thì là một thử thách cực lớn.
Hiện tại, tuy đang giữ thế chủ động nhưng các thành trí kiên cố như Đông Quan, Thị Cầu, Sương Giang, Trí Linh, Tàm Giang, Cổ Lộng, Tây Đô và Khâu Âu thì quân minh vẫn đang chốt giữ.
Bọn chúng vẫn giữ con đường huyết mạch tiến quân từ Quảng Tây tới Đông Quan.
Nếu không có phương án đối phó kịp thời thì nghĩa quân Lam Sơn sẽ bắt lợi cực lớn khi bọn chúng tiến quân sang.
Trước tình thế đó, Bình Định Vương Lê Lợi lập tức họp bàn cùng các tướng và thấy rằng nếu dốc sức công thành Đông Quan sẽ là hạ sách, ông đã quyết định thực hiện chiến lược Vây Thành Diệt Vận.
Với chiến lược này, một mặt nghĩa quân Lam Sơn sẽ chặn được đường liên lạc giữa vị trí đóng quân của giặc Minh, không để chúng có thể cấu viện cho nhau.
Mặt khác, ông cũng sẽ quyết định phải hạ bằng được các thành trì trên dọc hai tuyến đường trước khi viện binh của chúng tiến sang.
Ngay lập tức, chiến lược được thực thi, Bình Định Vương cho một đạo quân Vây Thành Đông Quan.
Sau đó, ông truyền đại bản doanh từ Tây Phủ Liệt sang Dinh Bồ Đề để chỉ đạo trực tiếp, đồng thời dễ dàng quan sát thành Đông Quan, lệnh cho tướng Bùi Quốc Hưng tấn công thành Điêu Diêu.
Tướng Nguyễn Trích tấn công thành Thị Cầu, hai tướng Lê Sát và Lê Thụ dẫn quân lên vùng biên giới với đánh thành Khâu Âu.
Hai tướng Trịnh Khả và Phạm Văn Xảo đang chấn thủ phía Tây, lập tức tấn công thành Tam Giang.
Ngày 9 tháng 2 năm 1427, hai tướng Lê Sát và Lê Thụ đã phá được thành Khâu Âu.
Tin tức tòa thành này thất thủ là một đòn trí mạng khiến quân mình lung lay tinh thần chiến đấu.
Tuyến đường phía Đông từ Quảng Tây tới Đông Quan của bọn chúng dân mất kiểm soát.
Nhân cơ hội đó, Nguyễn Trãi viết thư dụ hàng.
Thư được gửi tới thành Điêu Diêu đang bị tướng Bùi Quốc Hưng vây kín, nên bọn chúng mở cửa đầu hàng.
Trước tình thế bất lợi đó, vùng thống quyết định phản công, danh thế chủ động.
Ngày 4 tháng 3 năm 1427, vùng thống lệnh Phương Chính xuất quân,
bất ngờ đánh thẳng vào danh trại Cảo Động thuộc từ Liêm Hà Nội ngày nay.
Nơi đây đang chân giữ là tướng Lý Triện và Đỗ Bí.
Đoán đánh tấn công quá bất ngờ, tướng Lý Triện đã hy sinh tại trận, Đỗ Bí bị bắt.
Trận tấn công bất ngờ ra ngoài thành đã giành thắng lợi, làm cho vùng thống vui mừng.
Nhưng chưa được bao lâu thì nhận tin giữ, tướng Nguyễn Trích đã thu phục được thành Thị Cầu.
Hắn cảm thấy hoang mang khi các thành xung quanh Đông Quan đang dần bị đánh phá.
Nhằm cứu vãn tình thế khó khăn đó, ngày 16 tháng 3 năm 1427,
vùng thống lệnh cho quân mở cuộc tập kích tiếp theo vào Bến Sa Đôi.
Tuy nhiên lần này, Nghĩa quân Lam Sơn đã cảnh giác và chiến đấu anh dũng,
dù ít quân chân giữ nhưng đầy lùi được bũi tấn công của giặc mênh.
Trong khi đó, ngày 2 tháng 4 năm 1427,
Nguyễn Trãi đã thành công trong việc dụ hàng tướng giặc mênh tại thành Tam Giang.
Vùng thống tại Đông Quan đã bị cô lập hoàn toàn, mất liên lạc với các thành xung quanh.
Tình hình nguy cấp, hắn trực tiếp ra lệnh chỉ huy.
Ngày 4 tháng 4 năm 1427, vùng thống dẫn quân Tinh Nhuệ
mở cuộc tấn công lớn vào doanh trại Lam Sơn ở Tây Phủ Liệt.
Lê lợi xài Đình Lễ và Nguyễn Sý đem quân tới ứng cấu.
Quân Lam Sơn hai mặt phối hợp giáp công, đẩy lùi thành công vùng thống.
Hai tướng Lam Sơn tiếp tục truy kích, nhưng không may, Đình Lễ và Nguyễn Sý bị bắt.
Quân mình áp giải hai tướng về thành Đông Quan.
Tại thành Đông Quan thì vùng thống cho hành quyết Đình Lễ,
bắt Nguyễn Sý giam vào ngục, chờ ngày xét xử,
nhưng sau đó ông đã may mắn trốn thoát thành công.
Sau ba lần đột kích ra ngoài và gây nhiều tổn thất cho nghĩa quân Lam Sơn,
nhưng vùng thống cũng không thể xoay chuyển được cục diện.
Ngoài thành Đông Quan của Hắn và thành Sương Giang của Lý Nhiệm đang cố thủ,
thì tất cả các thành còn lại trên hai cung đường quân tiếp viện có thể tiến sang đã bị hạ.
Nguyễn Trãi tiếp tục dụ hàng các thành trì ở phía nam.
Thái Phúc đang chấn giữ thành Nghệ An và Tiết Dụ đang chấn giữ thành Diễn Châu
đã mở cửa đầu hàng.
Một loạt các thành trì đã bị mất, vường thống bắt đầu khủng hoàng thật sự.
Trong khi đó, Bình Định Vương Lê Lợi bắt đầu cho bố trí các đạo quân để đón đánh viện binh.
Tại hướng đông bắc, ông lệnh cho tướng Trần Lộ Lê Bồi đóng quân chấn giữ ải Phà Lũy.
Hai tướng Lê Sát và Lê Thụ rút về bao vây thành Sương Giang.
Tại cánh phía tây thì tướng Trần Ban được lệnh giữ ải Lê Hoa.
Các tướng Phạm Văn Sảo, Trịnh Khả đang chấn thủ thành Tam Giang
tiếp tục được huy động lên mặt trận phía tây.
Tháng 7 năm 1427, trước tình hình cực kỳ nguy cấp tại Giao Trì,
tin tức bất lợi đã lan đến tận Bắc Kinh.
Trong khi 15 vạn đại quân của Liễu Thăng và Mộng Thạnh vẫn chưa huy động được đầy đủ.
Mình tuyên tổng giải chiếu lệnh gấp rút Điều Tổng binh Quảng Tây là Cố Hưng Tổ
đem quân bản bộ ngay lập tức sang Giao Trì để giải vây.
Cố Hưng Tổ đem quân từ Quảng Tây tấn công vào ải Pha Lũy
nhưng bị 2 tướng Trần Lộ và Lê Bôi đánh tan, bọn chúng tháo chạy về Quảng Tây.
Tiếp tục nhận tin giữ từ phía Quảng Tây,
mình tuyên tổng ra lệnh cho Liễu Thăng và Mộng Thạnh
huy động thêm quân đang đóng tại các thành trì, lập tức tiến binh.
Đầu tháng 9 năm 1427, 2 đạo quân Minh đã áp sát biên giới.
Đạo quân phía Đông Bắc tấn công theo hướng Lạc Sơn
gồm 10 vạn quân dưới sự chỉ huy của Tổng binh Liễu Thăng
cùng bọn tướng đi theo như Lương Minh, Thôi Tụ, Hoàng Phúc.
Đạo quân phía Tây tấn công từ Vân Nam gồm 5 vạn quân
dưới sự chỉ huy của Thái Phó kiểm Quốc công Mộc Thạnh
và những tên tướng Từ Hanh, Đàm Trung.
Trước tỉnh thế quân Minh tiến sang nhanh hơn dự định
trong khi tuyến đường từ Quảng Tây tới Đông Quan
vẫn còn một điểm chốt chặn chưa được phá, đó là thành Sương Giang.
Mặc dù đã vây hãm lâu và nhiều lần rụ hàng
nhưng tên tướng giữ thành là Lý Niệm không chịu đầu hàng.
Bình Định Vương Lê Lợi quyết định cho công thành.
Ông ra lệnh cho tướng Trần Nguyên Hãn dẫn quân yểm trợ
cùng 2 tướng Lê Sát và Lê Thụ đang bao vây lập tức công thành Sương Giang.
Những trận ác chiến nổ ra cả ngày lẫn đêm.
Tới ngày 28 tháng 9 năm 1427, thành Sương Giang đã bị hạ.
Tên tướng Lý Niệm tự sát trong thành.
Hạ xong thành Sương Giang, Bình Định Vương Lê Lợi
cho bối trí các lực lượng để chặn đánh viện binh của giặc Minh.
Cánh phía đông bắc, ông ra lệnh cho các tướng Đinh Liệt, Lâu Nhân Chú
kết hợp quân cùng các tướng Lê Sát, Lê Thụ
dẫn theo 1 vạn quân tênh Nhuệ, 100 ngựa chiến, 5 voi chiến
tổ chức mai phục tại ải Tri Lăng.
Cánh phía tây bắc, Lê Lợi nhận định rằng
Mộc Thạnh rất cẩn trọng trong việc tiến quân
nên chúng sẽ không dám manh động khi chưa có thông tin cánh quân Liễu Thăng.
Do vậy, ông viết thư lệnh cho các tướng đang chốt giữ ải Lê Hoa, không xuất chiến.
Ngày 8 tháng 10 năm 1427, đại quân của Liễu Thăng bắt đầu tấn công vào ải Phà Lũy.
Tướng chấn thủ tại đây là Trần Lộ và Lê Bôi, vừa đánh vừa lùi quân.
Thành Khâu Âu cũng rút theo.
Hai ông rút sâu về hậu cứu, đóng giữ ải Lô.
Liễu Thăng thúc quân đuổi theo tiến về ải Lô.
Hai tướng làm sơn tiếp tục vừa đánh vừa lùi quân
để nhử giặc minh vào trận địa đáng mai phục tại ải Tri Lăng.
Lúc này, thư của Lê Lợi gửi cho Liễu Thăng đã tới, nhưng hắn không thèm mở ra xem.
Ngược lại tiếp tục đốc thúc quân tiến binh nhanh chóng.
Các trận đánh chiếm quá dễ dàng tại các ải Phà Lũy và ải Lô
đã làm cho Liễu Thăng tỏ ra khinh thường.
Ngày 10-10-1427, đại quân Minh đã tiến tới ải Tri Lăng.
Bọn chúng không hề biết rằng quân làm sơn đã mai phục rất đông tại đây.
Các tướng chỉ huy mai phục tại ải Tri Lăng
đã bí mật sai tướng Trần Lộ và Lê Bồi tiếp tục tiến quân đánh nhử giặc Minh.
Vẫn chỉ có hai tướng đó và đã bại trận hai lần trước Liễu Thăng,
nên hắn hung hồ dùng kỵ binh đuổi theo.
Khi đuổi tới chân núi Mã Yên thì đã rơi vào địa điểm phục kích.
Các tướng làm sơn phất cơ xuông trận.
Vòi chiến và quân tinh nhuệ thiết đột đổ ra đánh vào mạng dườn bỏ chúng.
Toàn bộ đạo kỵ binh đi trước của Liễu Thăng đã bị chia cắt.
Quân làm sơn ao ạt tiến ra từ các điểm phục kích.
Hai tướng Trần Lộ và Lê Bồi quay trở lại tấn công thẳng vào đoàn kỵ binh.
Địa hình hiểm trở. Trên vách núi cao thì mưa tên chút xuống.
Dây đất thì xung quanh là cánh đồng lề lội.
Bị vầy từ bốn mặt, Liễu Thăng hoảng loạn quay đầu rút chạy.
Nhưng tất cả đã quá muộn.
Khi rút chạy về phía đại bình,
hắn kinh hãi khi nhìn lên vách núi bắt gặp một khuôn mặt đáng sợ.
Ngọn núi có hình dạng mặt quỷ như đang nhìn thăng vào hắn.
Quá sợ hãi, tóc gáy của hắn đã dựng đứng lên.
Chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra,
thì một lưỡi đau xé toạc bầu trời đã kết Liễu Hắn.
Liễu Thăng tử trận tại chân núi Mã Yên.
Toàn bộ quân tiên phong của giặc Minh bị dôn ép và tiêu diệt.
Quân phía sau do phó tướng Lương Minh sắp xếp đội hình,
chuẩn bị nganh chiến, thì Lam Sơn thu quân.
Mất tướng chỉ huy, phó tướng Lương Minh lên làm tổng binh,
tiếp tục dẫn quân tiến về phía đông quan.
Nghĩa quân Lam Sơn đã giành thắng lợi
và diệt được chủ tướng giặc Minh.
Các tướng Lam Sơn tiếp tục lui quân về Cần Chạm để mai phục.
Nhận tin thắng trận và chạm được tổng binh Liễu Thăng,
lê lợi cho bổ sung 3 vạn quân lên Cần Chạm, tiếp tục chặn đánh.
Ngày 15 tháng 10 năm 1427, giặc Minh tiến tới Cần Chạm.
Bọn chúng tiếp tục bị chặn đánh quyết liệt.
Trận đại chiến nổ ra với hàng vạn quân tham chiến.
Trong trận này, tên tổng binh Lương Minh vừa lên thay đã bị chém tại trận.
Sau trận chiến, Thôi Tụ lên làm tổng binh.
Liên tiếp bại trận nặng nề.
Tiến không được, lùi cũng không xong.
Nhưng quân Minh vẫn còn rất đông.
Thôi Tụ ngoan cố tiến quân.
Mục đích của hắn là tiến về thành Sương Giang hội quân.
Vì hắn chưa biết thành Sương Giang đã bị phá.
Khi quân Minh tiến tới phố Cát,
tiếp tục bị quân Lam Sơn phục binh đón đánh.
Bọn chúng quân số đông tiếp tục mở đường để tiến về thành Sương Giang.
Khi tiến tới chân thành Sương Giang,
Thôi Tụ vui mừng vì đã có thành trì kiên cố để chốt giữ đóng binh.
Nhưng hắn chưa kịp nói sức lời,
thì cờ của nghĩa quân Lam Sơn đã phất lên.
Tướng Trần Nguyên Hãn đang đứng hiên ngang trên cổng thành Sương Giang.
Thôi Tụ kinh hoàng khi nhìn lên cổng thành.
Hắn như chết lặng.
Một lát sau, hắn buộc phải cho quân hạ chạy ngoài thành.
Thôi Tụ đưa toàn quân ra cánh đồng Sương Giang để hạ chạy quân.
Một mặt cho quân đáp thành, dựng chạy cố thủ.
Mặt khác cho người đi do thám xung quanh,
đặc biệt là thành trí linh để tổ chức ứng cứu cho nhau.
Mọi phương án của Thôi Tụ đều bị Lê Lợi nắm bắt được.
Ông cho quân lập tức bao vây cô lập thành trí linh.
Lệnh cho các tướng thủy binh chốt giữ sông Thương và sông Lục Nam.
Viết thư lệnh cho các tướng Lê Sát, Lưu Nhân Chú chặn đường rút quân.
Ông dành Nguyễn Trãi viết thư dụ hàng Thôi Tụ.
Tùy đang trong tình thế bị vầy hãm,
tình thần lung lay liên tục nhận thư dụ hàng của Lam Sơn.
Nhưng Thôi Tụ vẫn có trong tay số lượng khoảng 7 vạn quân,
nên hắn vẫn kiên quyết không đầu hàng.
Hắn cho quân dựng pháo thần công bắn về hướng thành Đông Quan,
nhằm hy vọng vương thông sẽ xuất bên ứng cứu.
Trước tình hình đó, Bình Định Vương hạ lệnh,
tổng tiến công vào trại giặc tại Sương Giang.
Ngày 3-11-1427, quân Lam Sơn từ 4 hướng
đồng loạt tấn công giặc Minh trên cánh đồng Sương Giang.
Một trận đại chiến đã nổ ra.
Mở màn là những trận đấu súng thần công,
sau đó là những thớt voi chiến Lam Sơn tiến lên mở đường cho bộ binh.
Thiếp đột quân cũng sung trận phá giặc.
Giặc Minh đại bại ngay trong một ngày giao chiến.
Nghĩa quân Lam Sơn đã tiêu diệt hoàn toàn giặc Minh tại đây.
Hơn 6 vạn tên giặc cùng toàn bộ các tướng lĩnh nhà Minh
đã bị tiêu diệt hoặc bắt sống.
Thổi tụ không đầu hàng nên bị tiêu diệt.
Hoàng Phúc bị bắt làm tổ binh.
Vậy là toàn bộ 10 vạn quân cánh phía Đông Bắc của giặc Minh
đã bị tiêu diệt hoàn toàn.
Trong khi đó, cánh quân Mộc Thạnh vẫn chưa dám động binh.
Bình Định Vương lê lợi sai người áp giải
một số tướng nhà Minh bắt được tại cánh phía Đông Bắc
cùng những sắc thư phù ấn của Liễu Thăng mang tới trại Mộc Thạnh.
Biết rằng 10 vạn quân của Liễu Thăng đã bị đập tan,
Mộc Thạnh hoảng sợ cho quân rút lùi.
Nhưng các tướng Lam Sơn là Trần Ban, Phạm Văn Sảo, Trịnh Khả
đã mài phục từ trước tung quân ra đánh.
Mộc Thạnh may mắn chạy thoát thần, cánh phía Tây hoàn toàn sụp đổ.
Vườn Thống đang ở thành Đông Quan.
Nhận tin hai đạo quân Viện Bình với 15 vạn đã bị đại bại.
Hắn hoảng loạn và tuyệt vọng.
Nhưng nếu đầu hàng về nước cũng bị sự tội chết,
nên hắn liêu chết xong ra đánh.
Tuy nhiên đã bị nghĩa quân Lam Sơn đẩy lùi,
thành Đông Quan đã bị siết chặt vòng vây.
Lúc này, Bình Định Vương lê lợi với lòng nhân nghĩa, thiện trí hòa bình
và muốn chấm dứt cảnh chiến tranh giữa hai nước
nên ông đã tha mạng cho Vườn Thống để rút quân về.
Ngày 10-12-1427, hai bên đã tổ chức hội thề Đông Quan.
Theo đó, Vườn Thống sẽ đầu hàng và phải giúp toàn quân trở về Đại Minh.
Sự kiện này cũng đánh dấu kết thúc 10 năm của khởi nghĩa Anh Dũng,
cuộc cường của nghĩa quân Lam Sơn,
đánh dấu chấm dứt 20 năm đô hộ tan bạo của nhà Minh.
Giang Sơn đã thu về một mối,
quốc hiệu Đại Việt mà tổ tiên để lại đã được khôi phục.
Ngày 15-4-1428, Lê Lợi chính thức lên làm vua,
tức Lê Thái Tổ, lập ra nhà hậu Lê.
Ông đổi tên Đông Quan thành Đông Kinh.
Sau khi lên ngồi, Lê Thái Tổ xài Nguyễn Trãi soạn thảo Bình Ngô Đại Cáo
để thay lời nhà vua tuyên cáo kết thúc cuộc kháng chiến chống quân Minh,
khẳng định sự độc lập của Đại Việt.
Bình Ngô Đại Cáo được xem là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của nước ta.
Kể từ đây, một chất sự mới đã được mở ra,
một thời kỳ phát triển độc lập, tự chủ,
cùng với đó là một triều đại tồn tại lâu nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
