Giữa những xôn xao về sự thay đổi lớn trên bản đồ hành chính Việt Nam, một câu hỏi lớn đang được đặt ra: Liệu việc sáp nhập các tỉnh thành có thể trở thành "liều thuốc" mạnh mẽ để tái cấu trúc nền kinh tế khu vực?
Từ miền Tây sông nước trù phú, ý tưởng về một "tam giác phát triển" giữa Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng đang dần hiện lên, hứa hẹn tối ưu hóa nguồn lực và khơi dậy tiềm năng chưa được khai phá của “vùng đất chín rồng”.
Cùng lúc đó, ở Tây Nguyên, khát vọng vươn ra biển Đông của Đắk Nông có thể tìm thấy câu trả lời qua sự kết hợp với Bình Thuận, mở ra hành lang kinh tế mới. Nhưng câu chuyện sáp nhập không chỉ dừng lại ở địa lý, mà còn kỳ vọng tạo ra một "làn gió mới", kết nối tiềm năng rừng núi và biển cả.
Liệu Bình Định và Gia Lai có thể cùng nhau xây dựng mô hình phát triển Đông - Tây năng động, với cảng biển quốc tế Quy Nhơn làm cửa ngõ giao thương quan trọng? Những kịch bản này đang dần vẽ nên một tương lai tươi sáng cho các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước.
Giữa những sông sao về sự thay đổi lớn trên bản đồ hành chính Việt Nam, một câu hỏi lớn đang được đặt ra
Liệu việc sắp nhập các tỉnh thành có thể trở thành liều thuốc mạnh mẽ để tài công trúc nền kinh tế khu vực?
Từ miền Tây sông nước trù phú, ý tưởng về một tam giác phát triển giữa Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng
đang dần hiện lên, hứa hẹn tối ưu hóa nguồn lực và khởi dạy tiềm năng chưa được khai phá của vùng đất chính rồng.
Cùng lúc đó ở Tây Nguyên, khát vọng vương ra biển đông của đất nông có thể tìm thấy câu trả lời
qua sự kết hợp với Bình Thuận mở ra hành lan kinh tế mới.
Nhưng câu chuyện sắp nhập không chỉ dừng lại ở địa lý mà còn kỳ vọng tạo ra một làn gió mới kết nối tiềm năng rừng núi và biển cả.
Liệu Bình Định và Gia Lai có thể cùng nhau xây dựng mô hình phát triển Đông Tây năng động
với cảng biển quốc tế nguy nhân làm cửa ngõ giao thương quan trọng?
Những kịch bản này đang dầm vẽ nên một tương lai tươi sáng cho các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước.
Nếu Hậu Giang, Sóc Trăng về với Cầm Thơ sẽ tạo ra vùng tam giác phát triển.
Việc sắp nhập ba địa phương Cầm Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng nếu được thực hiện thì không chỉ là thay đổi
về mặt địa giới hành chính mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Theo các chuyên gia, đây sẽ là tiền đề để tối ưu hóa nguồn lực,
nâng cao vị quả quản lý và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vẩn.
Mái nhà sư gắn bó lâu đời Cầm Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng vốn có lịch sử gắn bó chặt chẽ.
Trong quá khứ, ba địa phương từng nhiều lần nhập tách theo yêu cầu phát triển của từng giai đoạn.
Tỉnh Hậu Giang trước đây là một trung tâm quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và thủy sản.
Trong giai đoạn nổi mới sau năm 1986, Hậu Giang từng là địa phương tiên phong trong sản xuất lúa và xuất khẩu nông sản,
đóng góp lớn vào sự phát triển của cả vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều đặt ra yêu cầu quản lý khác nhau.
Trước đây, việc chi tắt tỉnh Hậu Giang vào các năm 1991 và 2004 đã phù hợp với bối cảnh lúc đó,
giúp địa phương phát triển độc lập. Tuy nhiên, sau thời gian hoạt động riêng rẽ,
nhiều hàn chế về liên kết vùng và hiệu quả quản lý đã bọc lộ.
Hiện nay, định hướng sắp nhập Hậu Giang và Sóc Trăng vào thành phố Cần Thơ đang được kỳ vọng sẽ mở ra
một phong gian phát triển mới cho khu vực. Việc hợp nhất này nhằm tối ưu hóa nguồn lực,
giải quyết tình trạng phân mạnh hành chính và đáp ứng yêu cầu phát triển của vùng đồng bằng sông Cửu Long
trong giai đoạn mới. Ba địa phương vốn có sự gắn bó về địa lý, kinh tế và lịch sử,
nay nếu trở thành một mái nhà chung, sẽ tạo thành một thực thể hành chính mạnh, có sức cạnh tranh cao.
Thành phố Cần Thơ hiện là trung tâm vùng đồng bằng sông Cửu Long, với hệ thống hạ tầm giao thông,
đô thị, thương mại, y tế và giáo dục phát triển. Trong khi đó, Hậu Giang có thế mạnh về vùng
nguyên liệu nông nghiệp, còn Sóc Trăng nổi bật với tiềm năng kinh tế biển và thủy sản.
Nếu sắp nhập, ba địa phương này sẽ thành thành một vùng kinh tế đa dạng, có sự bổ trợ lắng nhau,
từ cảng biển Trầm Đê, Sóc Trăng, các tuyến quản tải dọc sông Hậu,
đến thế mạnh nông nghiệp của Hậu Giang và hạ tầm hiện đại của thành phố Cần Thơ.
HÔNG GIANG MỚI, NGUỒN LỰC MỚI
Việc chi cắt bởi ranh giới anh chính giữa các tỉnh đã khiến không gian phát triển vùng thời
gian qua gặp nhiều hạn chế, các dự án hạ tầm và kinh tế bị trồng chéo, thiếu liên kết,
dẫn đến hiệu quả không cao. Chẳng hạn hai trung tâm Logistics của Cần Thơ và Hậu Giang nằm
gần nhau dọc sông Hậu, nhưng lại thiếu sự kết nối. Việc phát triển khu công nghiệp ở đầu nguồn
sông Hậu của Hậu Giang cũng khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng
đến vùng nuôi thủy sản của Sóc Trăng. Nếu các địa phương được hợp nhất hoặc phối hợp chặt
chẽ hơn, sẽ tạo ra ba nguồn lực mới quan trọng. Trước hết là mở rộng quy mô kinh tế,
giúp cả vùng trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư trong và ngoài nước,
từ đó thu hút thêm nhiều dự án lớn. Việc hợp nhất giữa các địa phương được kỳ vọng sẽ
tháo gỡ những bước mắt về không gian phát triển, thông qua quy hoạch đồng bộ và liên kết vùng
hiệu quả hơn. Nhờ đó các dự án đầu tư sẽ tránh được tình trạng giàn trải, trong chéo. Hạ tầng
chung như sân bay, bến cảng, hệ thống Logistics sẽ được khai thác tối ưu, đồng thời phát huy được
thế mạnh riêng của từng địa phương trong tổng thể vùng. Sự hợp nhất này cũng được đánh giá sẽ tạo ra
sự thống nhất cao hơn trong chính sách phát triển kinh tế xã hội, cải thiện môi trường đầu tư
kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân trong tiếp cận dịch vụ công và nguồn lực.
Tuy nhiên, việc nhập tỉnh cũng đặt ra không ít thách thức. Việc giảm số lượng đơn vị hành chính sẽ
khiến khối lượng công việc của cán bộ, công chức tăng lên, đòi hỏi họ phải có năng lực xử lý
đa nhiệm và làm việc hiệu quả hơn. Vì vậy, cần mạnh mẽ cắt giảm các thủ thuật hành chính không
cần thiết, tinh gọn bộ máy và cải tiến nguyên trình làm việc. Việc này cần sự hỗ trợ của công
nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI và dữ liệu lớn Big Data như dữ liệu quốc gia về dân cư,
căn cứ công dân, dữ liệu đất đai để giảm tải khối lượng công việc cho các cơ quan chuyên
nguồn và chính quyền địa phương. Việc sắp nhập Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng nếu được triển khai
hiệu quả thì không chỉ thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển lớn để hình thành
một phong gian phát triển mới, năng động và bền vững hơn, tận dụng tốt hơn nguồn lực vùng và nâng
cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đắc Nông có thể sắp nhập Bình Thuận để tiến ra biển gần nhất.
Hiện nay, việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính đang là chủ đề được quan tâm, đặc biệt với các
tỉnh không giáp biển như Đắc Nông. Theo định hướng được nêu trong dự thảo tờ trên của Ủy ban Thường vụ
Quốc hội, việc sắp nhập sẽ ưu tiên kết hợp giữa miền đuối, đồng bằng với các đơn vị hành chính có biển,
bảo đảm liên kề và hợp lý. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi. Vậy Đắc Nông sẽ sắp nhập
với tỉnh nào để có đường ra biển gần nhất? Hướng ra biển gần nhất Đắc Nông – Bình Thuận
Đắc Nông là tỉnh nằm sâu trong nổi địa nhất của khu vực Tây Nguyên. Để ra biển, tỉnh này có thể đi
theo nhiều hướng khác nhau. Hai tuyến phổ biến nhất hiện nay. Hướng 1 qua Lâm Đồng, sau đó nối vào
các tuyến đường từ Lâm Đồng đi Bình Thuận. Hướng 2 theo quốc lộ 20 và quốc lộ 14 qua các
tỉnh Đồng Nai, Bình Phước rồi xuống Ba Rịa – Vũng Tàu. Tuy nhiên, theo định vị trên Google Map,
từ thành phố Gia Nghĩa – Đắc Nông đi qua Phan Thiết – Bình Thuận chỉ khoảng 205km, ngắn hơn nhiều
so với quảng đường gần 280km nếu đi xuống Vũng Tàu. Điều này cho thấy hướng đi qua Bình Thuận là gần
và thuận tiện nhất để Đắc Nông tiếp cận biển. Từ thành phố Gia Nghĩa có thể đi thẳng ra biển Phan Thiết
theo quốc lộ 28 mà không cần rẽ hướng qua tuyến đường nào khác. Đây được xem là tuyến đường gần nhất,
thuận viện nhất kết nối Đắc Nông với biển. Tuy nhiên, thực tế tuyến quốc lộ này hiện đang trong
tình trạng xuống cấp, mặt đường hẹp và nhiều đoạn đèo dốc nguy hiểm, đặc biệt đèo Gia Bắc,
đoạn nối giữa Lâm Đồng và Bình Thuận có nhiều khúc cu gác, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Trước tình trạng này, tỉnh Bình Thuận đã nhiều lần kiến nghị Trung Mương xem xét đầu tư nâng cấp quốc lộ 28
để bảo đảm việc đi lại được an toàn và thuận lợi hơn. Ngoài quốc lộ 28, để chạy từ trung tâm
Đắc Nông đến biển Bình Thuận còn nhiều lựa chọn khác. Cụ thể có thể đi theo quốc lộ 28 từ Đắc Nông
đến quốc lộ 20 đoạn qua thành phố Bảo Lộc để nhập vào quốc lộ 55 xuống thị xã La Ghi, huyện Hàm Tân.
Ngoài ra quốc lộ 28B qua phía bắc Bình Thuận đang được cải tạo và nâng cấp để kết nối với các
tỉnh Tây Nguyên. Vì vậy, từ Đắc Nông có thể đi theo quốc lộ 28 đến quốc lộ 20 ở huyện Đức Trọng,
Lâm Đồng. Từ đây, di chuyển theo quốc lộ 28B thay vì quốc lộ 28 nhỏ hẹp. Đi theo lộ trình này
còn kết nối đến cảng quốc tế Bình Tân, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận thuận lợi hơn.
Đắc Nông, Lâm Đồng, Bình Thuận hình thành trục liên kết đông tay. Với các tỉnh Tây Nguyên như Con Tâm,
Gia Lai, Đắk Lắc và Lâm Đồng, khả năng sắp nhập để có biển là khá thuận lợi vì đều tiếp giáp với ít
nhất một tỉnh Nguyên Hải Nam Trung Bộ. Riêng Đắc Nông lại nằm sâu hơn trong nội địa,
muốn ra biển phải đi qua 2-3 tỉnh tùy theo từng tuyến quốc lộ. Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng
nếu Đồng Nai và Bình Phước sắp nhập như một số đề xuất gần đây, thì hướng kết nối ra biển khả
thi nhất của Đắc Nông chính là đi theo trục vùng Lâm Đồng và Bình Thuận. Đây là ba tỉnh liên kệ,
có thể tạo thành một trục đồng tay hoàn chỉnh. Trao đổi với báo Tụi Trẻ Online,
Phó Giáo sư Tiến sĩ Võ Trí Hảo, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam VIAC, đánh giá phương
án sắp nhập Đắc Nông, Lâm Đồng và Bình Thuận không chỉ để tạo ra một địa phương mới có biển,
mà có nhiều ý nghĩa quan trọng, tạo nhiều ưu thuế kết nối và mở ra nhiều cơ hội phát triển mạnh
mẽ cho các tỉnh Nam Tây Nguyên. Trước đây, khi chính phủ xác định nhân cơ Đắc Nông là Trung tâm
công nghiệp Hoàng Nhôn, đã có chủ trương nâng cấp quốc lộ 14 để đưa sản phẩm xuống cảng kê gà Bình Thuận.
Nếu phát triển theo hướng này, Việt Nam sẽ có thêm một mặt hàng xuất khẩu bằng đường biển, đó là Hoàng Nhôn.
Việc sắp nhập cũng giúp hình thành các tuyến giao thông chiến lược như mở rộng quốc lộ 28, kết nối Bình Thuận,
Lâm Đồng, Đắc Nông. Điều này không chỉ hỗ trợ công nghiệp, mà còn kích thích phát triển du lịch.
Từ trước đến nay, du lịch Tây Nguyên chủ yếu tập trung vào Đà Lạt, Lâm Đồng. Nhưng nếu mở các tuyến
từ kê gà qua Bảo Lọc, Lâm Đồng đến Gia Nghĩa, Đắc Nông, hai khu vực có tiềm năng lớn về du lịch sẽ được đánh thức.
Bên cạnh đó, việc kết nối Hạ Tầng Bình Thuận lên núi rừng Tây Nguyên mở ra một hành trình du lịch kết hợp biển
núi độc đáo và hấp dẫn. Sắp nhập tỉnh thành, mong làng gió mới kết hợp rừng và biển.
Trước chủ chương lớn của đảng và nhà nước về việc sắp xếp lại các tỉnh thành nhằm tạo không gian phát triển mới,
ông Vũ Hoàng Hà, nguyên bí thư tỉnh hủy Bình Định, đã bày tỏ sự đồng tình và kỳ vọng vào một làng gió mới
nếu việc sắp nhập được thực hiện hợp lý.
Theo ông Hà, trong trường hợp cụ thể của tỉnh Bình Định, việc sắp nhập với Gia Lai sẽ là phương án khả thi
và có nhiều triển vọng hơn so với các tỉnh lâm cần khác như Quảng Ngãi hay Phú Yên, dù trong quá khứ từng có thời kỳ,
Bình Định và Quảng Ngãi hợp nhập thành tỉnh nghỉ bình.
Nhưng hiện tại, việc kết hợp giữa Bình Định và Gia Lai sẽ được đánh giá là sẽ tạo ra động lực phát triển mạnh mẽ hơn.
Ông phân tích rằng Bình Định có thế mạnh về công nghiệp, du lịch, thương mại, dịch vụ,
sở hữu hạ tòng giao thông hiện đại và cảng biển quốc tế.
Trong khi đó, Gia Lai có nguồn tài nguyên đất đai rộng lớn, phù hợp với phát triển nông nghiệp, cây công nghiệp, rau màu và chăn nuôi.
Sự kết hợp giữa hai địa phương này sẽ tạo ra một cấu trúc kinh tế cân bằng và hỗ trợ lẫn nhau,
đồng thời hình thành hành lan kinh tế Đông Tây từ cửa khẩu Lệ Thanh, nối Campuchia, kéo dài tới cảng Nguyên Nhơn.
Ông Hà cho rằng, mô hình phát triển này không chỉ phù hợp với Bình Định, Gia Lai mà còn có thể áp dụng
cho các cặp tỉnh khác trong khu vực như Quảng Ngãi, Con Tông hay Đắk Lắk, Phú Yên.
Tuy nhiên, để việc sắp nhập ban lại hiệu quả thực chất, ông nhấn mạnh rằng cần đầu tư mạnh mẽ
cho hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến cao tốc nối liền vùng Duyên Hải và Tây Nguyên
như Nguyên Nhơn, Pleiku, Quảng Ngãi, Con Tông. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong hoạn lý
và điều hành xã hội là yếu tố không thể thiếu để khai thác tối đa tiềm năng vùng sau sắp nhập.
Định hướng kết hợp Đông Tây là phương án khả quan.
Ông Huỳnh Thành, nguyên phó trưởng đoàn, chuyên trách đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Gia Lai,
cũng bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương sắp nhập tỉnh Thành.
Theo ông, dù hiện có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc này, song phần Đông vẫn ủng hộ,
bởi đây là bước đi cần thiết để mở rộng phong gian phát triển và nâng cao hiệu quả quản lý.
Ông Thành nhắc lại rằng trước đây, các tỉnh khu vực Tây Nguyên từng trải qua nhiều lần tắt nhập
như Gia Lai-Con Tông hay Đắk Lắc-Đắk Nông.
Tuy nhiên, những lần sắp nhập nội vùng này, nhìn chung chưa tạo được động lực phát triển rõ rệt.
Lý do chính, theo ông, là bởi các tỉnh đều có đặc điểm tương đồng, điều kiện kinh tế xã hội
khó khăn như nhau, nên việc kết hợp chỉ khi các địa phương cùng ôn nhau kêu khổ,
thay vì tạo ra bước đột phá mới.
Đến thời điểm hiện tại, nhiều tỉnh Tây Nguyên vẫn chưa thể tự cân đối ngân sách,
phải phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ trung ương, điều này làm hạn chế khả năng đầu tư phát triển,
khiến kinh tế khu vực khó bức phá.
Trong bối cảnh đó, ông Thanh cho rằng định hướng kết hợp giữa tỉnh Miền Núi và tỉnh Vang Biển,
tức mô hình Đông Tây, là một hướng đi hợp lý và có nhiều triển vọng hơn.
Trong bối cảnh lần sắp nhập này, ông Thanh cho rằng định hướng kết hợp Đông Tây,
nhập tỉnh Miền Núi và tỉnh Vang Biển có thể xem là một phương án khả quan tạo ra dư địa
và không gian phát triển mới cho vùng Tây Nguyên. Việc kết hợp này không những thay đổi về địa giới,
mà còn thay đổi về con người, tư duy phát triển.
Kính thưa quý vị, bản tin kinh tế hôm nay xin khép lại tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo
dõi. Hãy chia sẻ suy nghĩ của mình bằng cách để lạc lực để chúng tôi mang đến những bản tin
chất lượng hơn. Rất mong được lắng nghe từ quý vị. Kính chúc quý vị một ngày bình an và hẹn gặp lại
trong bản tin tiếp theo.