#vănhóaviệtnam #9CuuDinh #vanhoavietnam#NhàNguyễn#HoàngĐế#Vua #Su8#Sử8#Su8VietNam\ Cửu Đỉnh của nhà Nguyễn (tiếng Anh: The Nine Tripod Cauldrons of Nguyen Dynasty; tiếng Hán: 阮朝九鼎) là chín cái đỉnh bằng đồng, đặt ở trước sân Thế miếu trong Hoàng thành Huế. Cửu Đỉnh được vua Nguyễn Thánh Tổ ra lệnh đúc vào mùa đông năm 1835 và khánh thành vào ngày 1 tháng 3 năm 1837. Lấy ý tưởng từ Cửu đỉnh của nhà Hạ ở Trung Quốc, vua Minh Mạng ban chỉ dụ cho Nội các vào tháng 10 âm lịch năm Ất Mùi (1835), ra lệnh cho Nội các cùng bộ Công đôn đốc công việc đúc Cửu Đỉnh. Tháng 5 âm lịch năm Bính Thân (1836), phần thô của chín đỉnh đúc xong. Nhưng phải mất gần 8 tháng sau, Cửu Đỉnh mới được chính thức hoàn thành. Buổi đại lễ diễn ra vào ngày 1 tháng 3 năm 1837 để đặt đỉnh ở sân Thế Miếu dưới sự chủ trì của vua Minh Mạng. Trong thời kỳ chiến tranh Đông Dương rồi chiến tranh Việt Nam, theo đó là suy thoái của thời kỳ bao cấp (1945 - 1981), Cửu Đỉnh vẫn không dời chuyển và còn nguyên vẹn tới ngày nay. Cửu Đỉnh gồm chín cái đỉnh đồng, mỗi đỉnh có một tên riêng ứng với một thuỵ hiệu của mỗi vị hoàng đế triều Nguyễn. Trên mỗi đỉnh, người ta đều chạm khắc 17 bức họa tiết và 1 bức họa thư, gồm các chủ đề về vũ trụ, núi sông, chim thú, sản vật, vũ khí,...tập hợp thành bức tranh toàn cảnh của đất nước Việt Nam thống nhất thời nhà Nguyễn.Sử sách không ghi rõ về quá trình thiết kế, vẽ kiểu Cửu Đỉnh nên rất khó để xác định xem hình dáng của Cửu Đỉnh bây giờ có phải được giữ nguyên như thiết kế ban đầu hay đã bị sửa đổi trong quá trình chế tạo. Nhìn chung, cả chín chiếc đỉnh đều có dáng chung giống nhau : bầu tròn, cổ thắt, miệng loe, trên miệng có hai quai, dưới bầu có ba chân. Ở phần cổ đỉnh, bên phải ghi năm đúc đều là "Minh Mạng thập lục niên Ất Mùi" tức là năm 1835. Nhưng mỗi đỉnh cũng có nét riêng. Cũng là quai đỉnh hình chữ U úp, nhưng góc đáy của nó ở các Cao đỉnh, Nhân đỉnh, Dụ đỉnh và Huyền đỉnh thì vuông góc, còn ở các đỉnh khác lại uốn cong. Mặt quai thì tùy đỉnh mà bện thừng, cong vỏ măng, cong lòng máng, phẳng bẹt hay có gờ, triện hoặc để trơn. Phần lớn cổ các đỉnh có hình lòng máng, nhưng ở Cao đỉnh, Dụ đỉnh lại để thẳng. Vành miệng của Thuần đỉnh, Dụ đỉnh và Huyền đỉnh đều cong nửa vỏ măng, còn ở các đỉnh khác thì thẳng đứng với gờ vuông. Vai nhiều đỉnh có gờ đơn hoặc gờ kép, nhưng một số đỉnh để trơn. Đáy bầu đỉnh phần lớn cong một phần của khối cầu, nhưng ở một số đỉnh khác lại bằng và hơi lõm lên. Chỉ có chân Dụ đỉnh là được tạo đáy thẳng hơi chếch, còn ở các đỉnh khác đều công dạng chân quỳ. Các mảng hình được chạm trên bàu của đỉnh, mỗi đỉnh có 18 mảng hình. Nguyên liệu đúc Cửu Đỉnh do triều đình cung cấp, gồm hai nguyên liệu chính là đồng và kẽm, có thể thêm chì, thiếc... lấy từ trong kho hoặc các phế khí hay những vật phẩm bằng đồng không cần dùng nữa. Tổng khối lượng đồng để đúc chín đỉnh là 22473 kg nhưng cũng có tài liệu ghi số liệu là 22088 kg.
Comments are disabled for this video.
Trong sách Đại Nam nhất thông chí, cuốn sách địa lý chính thức của Triều Đình nhà Nguyễn có chép rằng
Năm 1836, vua Minh Mạng cho đúc kiểu đỉnh
Trong chỉ dụ đúc đỉnh của vua Minh Mạng có ghi
Ngay đúc đỉnh, tất cả hình tượng sông núi và mọi vật không cần phải cắt đủ cả
Dì phải cắt rõ tên, hiệu và xứ sở để tiện nhận xét
Đến nay, trải qua bao thịnh suy của thời đại
Triều Đình vẫn vi nhiên trong sân thượt ở Kinh Thành Huế
Và được coi như một cuộc tiệc lại đặc lập hoang trang
Và một bách hòa thư với đất nước Việt Nam lần thế kỷ 19
Các bạn thân mến, đây là 9 chiếc đỉnh đồng hay còn gọi là kiểu đỉnh
Đối với những người đã đến Huế, chắc hẳn sẽ không xa lạ với hình ảnh 9 chiếc đỉnh được chạm khắc tinh xào
Và còn được coi là kiệt tác nghệ thuật bằng đồng này
Thế nhưng, đằng sau những hình ảnh ấy là cả câu chuyện lịch sử về một vương triều
Câu chuyện đó cụ thể là gì?
Có một điều rất đáng chú ý ở 9 chiếc đỉnh
Đó là những hình ảnh trang trí rất sinh động
Tầng giữa lấy tên đỉnh làm nội dung trang trí chính
Đối lại phía sau là các mô hình thể hiện vũ trụ như các tinh cầu
Hay các biểu tượng thiên nhiên mạnh mẽ và thần bí
Hai bên trên đỉnh là hình các núi cao hùng vĩ, chập trung
Và đối lại bên kia là biển cả manh mông hay cửa sông rộng mở
Trên kiểu đỉnh còn có 36 hình động vật các loại như
Hổ, báo, tê giác, ngựa, voi, rồng, phượng
Ngoài ra còn có 54 họa tiết các loại thực vật
Từ những cây gỗ lớn cho đến những loại cây lương thực và rau gia vị
Như vậy có thể thấy tất cả 90 nhóm hình động thực vật
Trên tổng số 153 hình chạm khác trên kiểu đỉnh
Khi nghe tôi thống kê như vậy
Có lẽ nhiều người sẽ cho rằng đó là những con số khô khan
Nhưng nếu bạn để ý sẽ thấy rằng
Nếu đem cộng những con số đó lại với nhau sẽ có những bất ngờ thú vị
Chẳng hạn nếu tách con số 153 hình chạm khác ấy
Và cộng từng số lại với nhau sẽ thấy
1 cộng 5 cộng 3 bằng 9
Tương tự như vậy
54 họa tiết thực vật tách ra để cộng lại với nhau cũng có tổng bằng 9
Chắc chắn còn rất nhiều những con số có tổng 9 khác mà tôi chưa liệt kể hết ra đây
Nhưng con số 9 ấy có ý nghĩa gì?
Người xưa gửi gắn những thông điệp gì vào đó?
Từ những thông điệp ấy tôi sẽ tìm được thêm những điều gì?
Để khám phá rõ hơn về điều này
Hãy cùng tôi gặp gỡ và trò chuyện với nhà nghiên cứu Huế Phan Thanh Hải
Thưa anh ạ, cữu đỉnh thì gắn liền với con số 9
Vậy con số 9 ở đây thì mang ý nghĩa gì?
Chúng ta đều biết trong chế độ quân chủ ở phương Đông
Ảnh hưởng của văn hóa nho giáo
Ảnh hưởng của tư tượng kinh dịch
Thì số 9 được xem là số cực dương
Số đứng đầu trong dạy số tự nhiên
Chúng ta đếm từ 1 đến 10
Thì số 9 là số lẽ đứng đầu cao nhất trong hàng số dương
Và nó được xem là biểu hiện cho cái cực cao nhất của bên dương
Bên tượng trưng cho hoàng đế đứng đầu thiên hạ, cai trị thiên hạ
Do đó không chỉ là cữu đỉnh
Mà bước vào trong trốn cung đình ngày xưa
Thì chúng ta đều thấy gắn liền với các con số 9
Nhưng là cữu đỉnh, cữu vị thần công
Rồi chỗ vua ngồi thì người ta gọi là chỗ bậc cữu trùng
Tức là 9 trùng
Và các con số, các bậc cấp
Nếu chúng ta bước lên cũng thấy đếm đủ 9 bậc
Dễ hiểu tại sao số 9 là tư tưởng chủ đạo của vua Minh Mạng
Trong việc đúc cữu đỉnh cho triều đại mình
Tất cả các loại cảnh vật đều được chọn lọc và sắp xếp theo số 9
Chính vì tinh tú và hiện tượng thiên nhiên trong vũ trụ
Là mặt trời, mặt trăng, gió, xét, mây, mưa
Ngũ tinh, bắc đầu, nam đầu
9 ngọn núi lớn
9 con sông lớn
9 con sông đào
9 loại chim
9 loại cây lương thực
9 loại rau củ
9 loại hoa
9 loại cây lấy quả
9 loại dược liệu quý
9 loại cây thần gỗ
9 loại vũ khí chiến trận
9 loại thuyền bè, xe cộ, cờ
Từ những kiến giải của nhà nghiên cứu Phan Thanh Hải
Một câu hỏi khác tiếp tục xuất hiện trong đầu tôi
Tại sao 9 chiếc đỉnh đồng lại được đặt thành 2 hàng
Trong đó, chiếc đỉnh lớn nhất là cao đỉnh
Lại được đặt nhô hẳn lên phía trước
Trong tòa Thế tội Miếu thì chúng ta thấy
Đi qua cộng chính đến hiện Lâm Các
Chúng ta sẽ gặp ngay là 9 cái đỉnh
Tức là cụ định được xếp ứng
Đăng đối với 9 gian thờ
Ở trong Thế tội Miếu
Cái cách sắp nó cũng rất là thú vị
Tức là nó xếp thành 2 hàng
Hàng dưới gồm có 8 cái đỉnh
Xếp thẳng hàng nhau
Và riêng cái đỉnh ở giữa là cái cao đỉnh
Thì được xếp lệch lên trên
Vì đó là đứng thành 1 cái hàng riêng
Vậy đó là cái đỉnh chủ đạo
Cái đỉnh tượng trưng cho vị vua khai sáng là triều đại
Tức là vị Thế tội cao hoàng đế
Tức là vua Gia Long
Còn 8 cái đỉnh còn lại là 8 cái vương triều
8 cái đời hoàng đế tiếp theo
Nó được đặt như 1 cái sự nối tiếp
Và cái điểm thú vị nữa là
Như chúng ta biết là 9 cái đỉnh này
Thì khi mà ứng với 9 gian thờ
Thì tên của mỗi cái đỉnh cũng chính là miếu hiệu của mỗi ông vua
9 chiếc đỉnh được đặt thành 1 hàng ngang trước sân Thế Miếu
Nơi thờ các vua triều Nguyễn
9 chiếc đỉnh này cũng có những tên riêng
Mỗi đỉnh đối diện với 1 gian thờ trong tòa miếu ấy
Cao đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Gia Long
Nhân đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Minh Mạng
Trương đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Thiệu Trị
Anh đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Tự Đức
Nghị đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Kiến Phúc
Thuần đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Đồng Khánh
Tuyên đỉnh ứng với gian thờ của hoàng đế Khải Định thờ trong Thế Tổ Miêu
Theo anh Hải liệt kê
Mới chỉ có 7 đỉnh tương ứng với 7 hoàng đế
Trong khi nhà nguyện còn tới 13 đầy vua
Vậy 2 đỉnh còn lại là Dụ Đỉnh và Huyền Đỉnh tự trưng cho những vị vua nào
Như chúng ta biết con số 9 là con số quan trọng nhất
Biểu tượng cho vị vua và cũng biểu tượng cho sự trưởng cựu lâu dài
Do đó Thế Tổ Miếu được xây dựng đầu tiên thì gồm có 9 gian thờ chính
Và vua Minh Mạng đã dự kiến 9 cái gian thờ này
Ngoài cái gian chính giữa sẽ thờ Thế Tổ Cao Hoàng đế
Tức là vua Gia Long
Thì 8 cái gian thờ còn lại sẽ là thờ 8 cái vị vua tiếp theo
Như vậy ý tưởng của vua Minh Mạng khi đúc cựu định và đặt tên cho chiến chức định này
Thì ông muốn đặt ra một sự chuẩn bị cho các đời con cháu tiếp theo
Nhưng mà không phải sự dừng lại sau 9 đời mà nó còn kéo dài nữa
Chiều Nguyễn thì có 13 vị hoàng đế
Nhưng trong đó chỉ có 7 vị hoàng đế có miếu hiệu
Bởi vì lúc đó người ta có điều kiện để đặt tên
Và khi thăng hà thì chiều đại mới
Khi mà kế tục thì người ta có điều kiện đặt tên, lấy miếu hiệu của chính cự định
Để làm cái miếu hiệu của vị hoàng đế đó
Nên chúng ta mới thấy có 7 vị hoàng đế được sử dụng miếu hiệu
Còn các vị hoàng đế còn lại, 6 vị hoàng đế còn lại
Thì do những điều kiện, họ đều là những vị xuất đế hoặc phế đế
Xuất đế tức là những người bỏ ngai vàng chạy
Trong đó có cả những vị do điều kiện lịch sự
Cũng có những vị vua do yêu nước chống giặc ngoại sâm
Như là Hàm Nghi chẳng hạn
Hoặc là những vị vua bị phế đế như là vua Thành Thái, vua Duy Tân
Nhưng mà do yêu nước chống Pháp nên bị giặc Pháp, phế tuất ngai vàng
Thì những vị đó theo gọi là gia quy của dòng họng Nguyễn
Vì những vị xuất đế và phế đế thì không được thờ
Khi không được thờ trong thế miếu thì lại không có miếu hiệu
Và không có miếu hiệu thì nhiễm nhiên
Thì chắc chắn là miếu hiệu họ sẽ không được lấy từ cựu đỉnh để đặt tên
Đó chính là lý do vì sao 6 vị hoàng đế về sau thì không có
Kiều đỉnh được đúc trong thời nhà Nguyễn
Vậy ngoài những hình trạng vật linh thì trên kiều đỉnh còn những hình trạng khác gì
Mang đặc trưng của vương trường này không ạ?
Tất cả các dấu ấn trên cựu đỉnh như tôi đã nói
Nó có những ý tưởng chung
Với lại bao hàm cả một hình tượng của đất nước, non sông gấm vóc
Được thể hiện các hình ảnh trên cựu đỉnh
Nhưng đồng thời nó cũng có những câu chuyện
Mà gắn liền với sự phát tích, sự khai sinh của triều đại
Ví dụ ở trên cựu đỉnh, trên cao đỉnh
Thì chúng ta có thể thấy hình ảnh của núi Thiên Tôn
Tức là Thiên Tôn Sơn, núi ở Thanh Hóa
Là nơi phát sinh, nơi gốc tích của triều Nguyễn
Nơi đó cái vị mà triệu tộ tỉnh hoàng đế
Tức là thân sinh của chúa Nguyễn Hoàng
Vì chúa đầu tiên vào Nam
Tức là ông Nguyễn Phúc Luân hay là ông Nguyễn Phúc Côn
Khi mà mất thì được tán tại núi Thiên Tôn
Và người ta cho rằng là khi mà cái mộ tán xuống cái núi đó
Thì cũng là do thiên tán
Tức là khi gánh quan tài đến đó
Thì một cái dông tố nổi lên
Và tất cả những người đưa quan tài đi
Thì đều hoạn loạn bỏ chạy tất cả
Sau khi quay trở lại thì thấy núi non
Người ta đã tạo thành một cái khoảng
Nó san lấp lại hoàn toàn
Và cái quan tài đã biến mất
Người ta cho rằng là đó là trời đất đã tán vua vào đó
Và đó chính là cái điểm xuất phát
Để sau này con cháu phát thành một cái triều đại mới
Hay là ngay trên cao đỉnh
Chúng ta thấy hình ảnh của cái quả lòn bon chẳng hạn
Tức là cái quả mà một cái thứ cây
Mà cái vị vua đầu tiên của triều đại Nguyễn
Khi khai sáng triều đại Nguyễn
Trong khi lưu lạc
Trong khi mà tìm cách mà phục hồi triều đại
Thì đã lưu lạc ra đảo
Thì khi trên đảo này thì ông đã sống bằng cái trái cây đấy
Khi này sau khi mà đúc cửu định
Thì vua Minh Mạng vẫn nhớ đến cái tích
Tuần cũ của thân sinh mình
Để đúc cái hình ảnh của cái cây đó lên
Như là một sự ghi nhớ
Về cái việc mà cha ông mình đã phải
Là đã vượt qua bao nhiêu gian khó
Mới có được cái như hôm nay
Và cũng là như là một cái sự ghi ơn
Của đất mẹ
Đối với cái sự hưng phát của triều đại
Vân vân chúng ta có thể thấy rất nhiều cái hình ảnh
Mà gắn liền với sự khai sáng của triều đại
Như vậy cái dấu ấn của triều đại
Thể hiện qua các hình ảnh trên cửu định
Cũng sẽ phải nói là rất là rõ
Bên cạnh những hình ảnh mang biểu tượng của vương triều
Những hình ảnh cây lúa hay cây lương thực
Cây ăn quả
Cây bóng mát
Xuất hiện rất nhiều trên cửu định
Đây là một tư tưởng thú vị của vua Minh Mạng
Tư tưởng đó cụ thể là gì
Câu trả lời nằm ở hiếu lăng
Nơi an nghỉ của vua Minh Mạng
Trong các vị vua Triều Nguyễn
Thì Minh Mạng
Vị vua ở ngôi từ năm 1820
Đến năm 1840
Là vị vua để lại nhiều dấu ấn đậm nét nhất
Trong lịch sử nền công nghiệp Việt Nam
Có thể nói
Trong 21 năm trị vị của ông
Là 21 năm làm nông nghiệp
Và lúc này thì tôi đã tới lăng vua Minh Mạng
Chắc chắn
Với vị vua được mệnh danh là vị hoàng đế của cây lúa
Thì tại nơi an nghỉ của ông
Sẽ có dấu ấn của loại cây lương thực này
Tư tưởng dĩ nông vi bản của vua Minh Mạng
Không chỉ là những chính sách
Mà nó còn thấm rất sâu vào tâm thức của ông
Và biến thành tình cảm
Thành máu thịt trong hàng trăm bài thơ tâm huyết còn lưu lại
Trong đó
Thơ viết về cây lúa chiếm vị trí độc tồn
Thơ viết về cây lúa
Theo những tài liệu tôi đã được đọc
Thì tại điện Sùng Ân của lăng vua Minh Mạng
Có rất nhiều những bài thơ của ông viết về cây lúa
Và tôi nhận thấy kiến trúc trong lăng
Được trang trí theo lối nhất thi nhất họa
Có một bài thơ được vua Minh Mạng viết
Đã ý là
Ta cầy ba đường thì chưa thấy mệt
Quan cầy theo chín đường thì mồ hôi đầm đìa
Từ đó mới biết
Người nông phu nhọc nhằn thế nào
Khi cầy hàng ngàn mẫu ruộng
Sử sách ghi lại
Sau khi đích thân cầy ba vòng đi
Ba vòng về
Trong một lễ tịch điền năm Mình Mạng thứ 9
Nhà vua xúc động nhận ra rằng
Việc cầy cấy khó khăn hơn các nghề khác sao
Nên dám ân chọn năm Mình Mạng thứ 10
Chỉ bớt 3 phần 10 thuế lúa mà
Sau đó nhà vua viết bài thơ như trên
Đặc biệt
Nhà vua còn cho khắc vẽ hơn 100 bài thơ của mình
Trong đó rất nhiều bài thơ về cây lúa
Về nghề nông và lăng Mình Mạng
Hay còn gọi là hiếu lăng
Nơi an nghỉ cuối cùng của ông
Thơ về cây lúa Việt Nam
Đã theo ông vào cõi vĩnh hàng
Đó là điều chưa từng thấy
Trong lịch sử nước Việt
Chúng ta đã hiểu được
Tại sao vua Mình Mạng
Lại rất chú trọng chạm khác
Những hình thực vật lên kiều đình như vậy
Đó chính là do tư tưởng
Coi trọng nông nghiệp của ông
Thế nhưng còn rất nhiều
Những câu chuyện khác về vị vua này
Và 9 chiếc đỉnh đồng
Vẫn ẩn trứ nhiều thông tin quan trọng
Hãy cùng tôi trò chuyện
Với nhà nghiên cứu Mai Khắc Ấng
Vương Triều Nguyễn đánh dấu
Một giai đoạn thăng trầm
Trong lịch sử Việt Nam
Trong đó vua Mình Mạng
Vị vua thứ 2 của Triều Nguyễn
Được đánh giá là vị vua anh minh nhất
Trong số 13 đế vua
Bác có thể cho cháu
Và khán giả truyền hình được biết
Những đóng gốc của vua Mình Mạng
Trong lịch sử vương Triều Nguyễn được không ạ
Vương Triều Nguyễn có 13 vị vua
Thì tôi nghĩ rằng là vua Mình Mạng
Là người làm được nhiều việc nhất
Việc đầu tiên tôi nghĩ là việc
Câu hèn tai như lổ chức thế cử
Việc thứ 2
Ông ta làm được
Là mở rồng biên cương
Lên phía Tây Nguyên
Việc thứ 3
Là ông ta
Biết chọn những người giỏi
Giao những việc
Chính đáng
Đó là Nguyễn Công Trứ
Người đã làm nên Tiền Hải
Người đã làm nên Kim Sơn
Người đã làm nên một phần
Của Quảng Yên
Và chính Nguyễn Công Trứ
Cũng là người đã từng
Nam chinh bắt chiến
Để củng cố
Cái khối thống nhất của đất nước này
Nam Bồ là vùng đất khai hoang
Của nhiều thế hệ, của nhiều thế kỷ
Và thời trước
Ai
Vào sớm, có sức
Thì khai phá rồi quản lý nó
Nhưng không
Không biết giới hạn
Thì năm 1836
Với quyết định của vua Mình Mạng
Và với sự
Mần cán của trướng Đăng Quế
Một năm thôi
Thì số đài thân này
Đã lập được địa bà cho toàn Nam Bồ
Và đưa Nam Bồ trở thành
Một vùng đất hoa
Vào lãnh thổ Việt Nam
Qua câu chuyện của bác
Và qua những hình chạm khắc về
Đại pháo trên Kiều Đình
Thì có lẽ vua Mình Mạng là vị vua có khá nhiều thành tựu về quân sự
Ông ta chăm lo
Củng cố cộng phòng
Trong thời đại ông ta
21 năm
Là thời đại trên đất nước này
Nhiều thanh kỳ nhất
Nhiều pháo đài nhất
Và kể cả những pháo đài vươn ra biển
Do đó
Công lao của Mình Mạng ngoài cái tôi vừa nói
Mở mang lãnh thổ
Thì về mặt quân sự
Ông ta đã xây dựng được một đội gục quân sự
Hoàn hảo
Và ông ta đã có những thanh kỳ hoàn hảo
Và ông ta đã có những chiến công hoàn hảo
Mới giữ được đất nước
Mỗi thế hệ con dân đất nước
Mỗi triều đại trên đất nước này
Họ có sứ mệnh lịch sử
Ở giai đoạn họ sống
Tư tưởng Đúc Kiều Đình
Trước hết
Có như là một bản tuyên ngôn
Tuyên ngôn về độc lập
Tuyên ngôn về thành vượng
Tuyên ngôn về thống nhất
Và tuyên ngôn về vững bền
Đó là 4 cái tuyên ngôn
Cái thứ 2
Kiều Đình là một cái địa dư trí
Để giới thiệu đất nước mình
Với mọi người
Cái thứ 3 tôi muốn nói
Kiều Đình là chân dung của tổ quốc
Anh nhìn chỗ nào anh nhìn thấy núi sông
Nhưng trên đó nên để ý
3 đỉnh giữa
Cao Đình, Nhân Đình
Chương Đình
Xếp thành một hình tám giác đều
Đó là trung tâm đất nước
Đó là thể hiện lãnh thổ đất nước
Thì trên đấy có
Biển Đông
Có Biển Nam, có Biển Tây
Nước Việt Nam ta 3 phía có biển
Biển Tây tức là vùng
Hà Tiên
Biển Nam tức là vùng Khánh Hòa
Bờ rìa vùng Tàu
Biển Đông tức là vùng Hải Phòng, Quảng Ninh
Đến Thái Thanh Huế
Trên biển có đảo
Như vậy ngay từ hồi ấy tứ duy của Minh Mạng
Đã nhập biển
Lành hại
Lành thổ là một
Chủ quân của dân tộc mình
Đó là tư tưởng
Quản lý một quốc gia
Tròn vẹn mà phải có
Những tấm lòng yêu nước
Thì mới thể hiện
Được điều này
Huyền Đình
Đình thứ 9
Coi như một đình tổng kết toàn bộ
Tư tưởng của
Vương Triều và của đất nước
Trên đình thứ 9
Ngoài những sinh vật bình thường
Thì có
Sông Thao
Có Hoàng Sơn
Có Sông Kiều Long
Là gì? Đấy là biểu tưởng đại biểu
Của ba miền đất nước
Ba miền đất nước nằm trên một đình
Vây lại vòng tròn
Và giữa cái trung tâm đấy
Có một cái hình tưởng của mưa
Nhưng hạt mưa rất đều
Người ta gọi là vụ thuần
Một nước mà có phong điều
Có vụ thuần, có trường nhất
Thống Sơn Hà
Thì nước đó là thành vượng
Minh mạng đã làm được điều đó
Trong cái đình tổng kết này
Và ngay triều huyền thôi
Huyền Đình, triều huyền thôi
Huyền là sâu xa, huyền là bền vượng
Huyền là thắm thẳm
Thì chính đó là tư tưởng
Thống nhất, tư tưởng vượng bền
Và tư tưởng thành vượng
Của Triều Định
Khi khảo sát văn hóa thời Đông Sơn
Nhiều học giả gồm cả phương Đông
Lẫn phương Tây đã đồng ý rằng
Các hình vẽ và trang trí tàu thuyền trên trống đồng Đông Sơn
Luôn luôn tạo nên ý tưởng
Về những biểu tượng của nghệ thuật hàng hải
Đồng thời minh chứng một cách
Không thể lầm lẫn về tầm ảnh hưởng
Của một thế lực dựa trên căn bản của biển cả
Bắn đi hơn 2.000 năm
Nhà Nguyễn nhận thức được
Cái tinh thần hàng hải cao quý lâu đời đó
Cần phải được phát huy trở lại
Nhưng hơn thế nữa
Còn phải khẳng định chủ quyền độc lập
Về đất đai và biển đảo
Thủy chiến vốn là thế mạnh của dân tộc
Nước Đại Việt ta đã dùng thủy chiến
Để đánh tan những đội quân xâm lược hùng mạnh
Đến thời các chú Nguyễn
Thủy chiến đã được nâng lên một tầm cao mới
Đại chiến
21 năm trị vị của vua Minh Mạng
Cũng có thể coi là đỉnh cao của nền hàng hải
Thuân Quồng và công cuộc xây dựng
Hải quân thời phòng kiến Việt Nam
Khi thăm quan Triều Định
Thì người ta thường quan sát thấy hình tượng
Của biển đảo, của tàu chiến, của thuân buông
Qua đó có thể thấy vua Minh Mạng
Rất quan tâm đến vấn đề an ninh biển
Đối với vấn đề này thì ông đã có những chính sách gì ạ?
Vua Minh Mạng
Đã có tầm nhìn của biển
Ông ta đã có
Bia xác định chủ quyền trên Hoàng Sa
Năm 1823 thế
Ông ta đã
Có những
Đã cho xây dựng những pháo đai lớn
Hải phòng
Trấn hải đai
Ở Cửu Biển Thuận An
Thánh đảo ở
Con Sơn
Như vậy ngoài những cái thanh tri
Mà vua Minh Mạng cho xây dựng như
Thành Bắc Ninh, Thành Nghệ An, Thành Hà Tịnh
Thành Sơn Tây, Thành Quảng Ngãi
Thành Bình Định
Không loại kiến Thành Huế
Thì Minh Mạng còn cho xây dựng cả một hệ thống
Bố phong trên bờ biển
Và trên đảo
Tôi nghĩ chưa một vị vua nào làm được điều đó
Những nơi bờ biển sung yếu hoặc gần kinh đô
Vua Minh Mạng cho xây dựng hàng loạt
Các pháo đai canh phòng
Và không ngừng tăng cường phòng thủ
Vua cũng thường xuyên
Cử các đội tàu đi thăm dò
Tuần thám các hải đảo
Kể cả các quân đảo Hoàng Sa và Trường Sa
Theo những châu bản Triều Nguyễn còn lưu lại
Vua Minh Mạng có nhiều chỉ dụ
Vua Mạng cũng khẳng định chủ kiên quân đảo Hoàng Sa của Việt Nam
Bằng những công việc hành trình cụ thể
Cho người vẽ bản đồ Hoàng Sa
Cho lập hải đội Hoàng Sa
Thưởng phạt những người đi công cán ở Hoàng Sa về
Tất cả các châu bản này
Đều do nhà vua Ban
Và có chủ tí của vua
Tôi rời thành phố Huế
Sau khi đã tìm hiểu xong những thông điệp từ Kiều Đình
Nhưng cuộc hành trình của tôi không dừng lại ở đó
Tôi lên đường tới huyện đảo Lý Sơn
Địa điểm nổi tiếng trong lịch sử
Là nơi tiền tiêu sản sinh ra nhiều đoàn tuần thám
Đi thực thi chủ quyền
Tại Hoàng Sa và Trường Sa
Chính dấu chân Lý Sơn
Năm xưa đã là nơi sứ Hoàng Sa
Mà người Lý Sơn vẫn quen gọi là
Bãi Cắt Vàng
Tính mái trèo người Lý Sơn
Đã biến bãi cắt vàng thành một phần
Không thể chia cắt của Tổ quốc
Nơi vua Minh Mạng đã có chỉ lệnh rằng
Bản quốc hải cương
Hoàng Sa sứ tối thị hiện hiếu
Nghĩa là
Sứ Hoàng Sa
Cõi biển nước ta thật là hiểm yếu
Đã có nhiều người lính ra đi
Không trở về
Chủ quyền đường biển Việt Nam
Đã được dựng bằng máu và nước mắt
Của lớp lớp những con người như thế
Huyện đảo Lý Sơn có đến hơn 40 tập họ
Có người tham gia vào các đội hùng binh
Vâng mệnh triều đình rộng buồn ra Hoàng Sa
Triều Sa khải thác những sản vật quý
Cắm mốc chủ quyền với lãnh hải
Đến nay vẫn còn được lưu danh
Ở Lý Sơn có những ngôi mộ chiêu hồn
Đó là những ngôi mộ không có hài cốt
Của những binh lính đi ra đảo Hoàng Sa
Và vĩnh viễn không trở lại
Tôi ghé thăm ngôi mộ của một vị đô đốc họ Phạm
Đã hy sinh ở đảo Hoàng Sa
Và trò chuyện cùng một hậu duệ của ông
Bác Phạm Thoại Tuyển
Đây là mộ cụ Phạm Nhật
Cụ ra Hoàng Sa
Năm 1836
Đưa binh ra đi xem xét đòi đạt
Và cắm mốc chủ quyền
Tại Hoàng Sa từ đây trở thành lẻ hàng nam
Từ năm 1854
Sau này cụ đi
Không về
Trong gia tộc
Làm mộ chiêu hồn
Để tưởng nhớ
Trên đường trở về đất liền
Những câu chuyện ở huyện đảo Lý Sơn
Vẫn còn quanh quẩn trong đầu tôi
Bao nhiêu lớp người đã ngã xuống
Để bảo vệ chủ quyền biển đảo
Và non sông gấm bóc
Giữ cho bức tranh toàn cảnh về Tổ quốc trên kiểu bình
Được vẹn toàn
Để kiểu bình cho đến ngày nay
Vẫn được coi là một cung tượng đài độc lập hoàn trang
Không chỉ của Tổ quốc tại Nam Triều Nguyễn
Mà còn của Tổ quốc Việt Nam hiện tại
Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn