CHIẾN THẮNG VANG DỘI CỦA TT TRUMP: CANADA, MEXICO QUỲ GỐI, BẮC KINH LO NGAY NGÁY

Tri Thức Mới
2.1K người theo dõi
1.1K Lượt xem video·5 thg 2, 2025
Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ MÌNH.
Một đòn phủ đầu chấp nhoáng, một được đi khiến cả thế giới nín thở.
Khi Tổng thống Donald Trump vung tay ký lệnh áp thuế, đó không chỉ là một quyết định thương mại đơn thuần,
mà còn là một canh bạc chính trị đẩy Canada và Mexico vào thế phải nhượng bộ.
Trước khi những dòng thuế quan trở thành hiện thực, ông đã kịp thu về chiến thắng khai cuộc.
Đêm ngày 3 tháng 2, Washington bưng sáng bởi tin tức Trump và Trudeau đã được thỏa thuận tạm hoãn
thuế quan trong 30 ngày, với một điều kiện, đó là Canada phải xếp chặt an ninh biên giới,
chặt đứng dòng người nhập cư và phê ta ninh từ bên kia lãnh thổ.
Cùng lúc đó, Mexico cũng chịu nhượng bộ, cử hàng nghìn binh lính đến bảo vệ biên giới phía nam Hoa Kỳ,
một trận chiến chưa kịp nổ súng nhưng kết quả đã dần rõ ràng.
Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ sau cú lau dốc ban đầu nhanh chóng hồi phục
bởi Fowler hiểu rõ một điều, Trump không chỉ đang chơi một ván cờ thuế quan,
mà còn định hình lại chật tự thương mại khu vực theo cách mà chỉ ông mới dám làm.
Canada và Mexico đã nhượng bộ nhưng cuộc chơi vẫn chưa kết thúc và câu hỏi đặt ra lúc này là,
ai sẽ là đối thủ tiếp theo trong bàn cờ chiến lược của Trump?
Tổng thống Trump giành chiến thắng khai cuộc trước khi súng lên nỏng
Đêm ngày 3 tháng 2, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Thủ tướng Canada Justin Trudeau
tuyên bố rằng họ đã đạt được thỏa thuận tạm thời quan trọng.
Hai bên đã nhất trí hoãn hấp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu của nhau trong 30 ngày,
trong khi chờ hoàn tất thỏa thuận an ninh biên giới cuối cùng.
Cùng ngày, Hoa Kỳ cũng đạt được thỏa thuận tương tự với Mexico về việc đình chỉ áp dụng thuế
quan đối với nước này. Vậy Canada và Mexico đã có những cam kết gì với Mỹ để hoãn lại đòn trừng phạt thuế
quan? Theo các báo cáo và thông tin trước đó, chúng ta có thể đưa ra một số phỏng đoán về những cam kết
các nước này có thể đã đưa ra. Đầu tiên, chắc chắn là phải giải quyết vấn đề biên giới.
Canada có thể đã cam kết tăng cường hợp tác với Mỹ trong việc kiểm soát dòng người di cư và vấn đề tị nạn,
cụ thể bao gồm việc tăng cường hợp tác trong việc kiểm soát các cửa khẩu biên giới và ngăn chặn
tình trạng nhập cư trái phép hoặc cải thiện các thỏa thuận liên quan đến việc xử lý người tị nạn
tại biên giới chung. Hôm 4 tháng 2, kênh thông tin chính phủ của Canada cho biết, họ bổ nhiệm một chuyên gia
về Fentanyl để phụ trách kiểm soát biên giới và chặn nguồn chất cấm này ngay trước khi chúng chảy vào Canada.
Sau đó, nước này thực hiện liệt kê các băng đảng tội phạm có tổ chức ở Canada là các thực thể khủng bố
theo bộ luật hình sự, rồi triển khai lực lượng tấn công chung Canada-Hoa Kỳ để chống tội phạm có tổ chức
Fentanyl và rửa tiền. Đặc biệt, kiểm soát nghiêm ngặt biên giới thông qua hoạt động giám sát 24-7
và huy động lực lượng thực thi pháp luật và dân sự với các thiết bị mới và hiện đại. Gần 10.000 nhân viên
tuyến đầu đang làm việc để bảo vệ biên giới. Thủ tướng Canada Justin Trudeau ngày 4 tháng 2 đã viết trên
Instagram, tôi vừa có cuộc gọi tốt đẹp với Tổng thống Trump, Canada đang thực hiện kế hoạch biên giới
trị giá 1,3 tỷ đô la. Chúng tôi củng cố biên giới bằng trực thăng, công nghệ và nhân sự mới,
tăng cường phối hợp với các đối tác Hoa Kỳ và tăng cường nguồn lực để ngăn chặn dòng chảy của Fentanyl.
Tôi cũng đã ký một chỉ thị tình báo mới về tội phạm có tổ chức vào Fentanyl và chúng tôi sẽ hỗ trợ nó
bằng 200 triệu đô la. Các mức thuế được đề xuất sẽ bị tạm dừng trong ít nhất 30 ngày trong khi
chúng tôi làm việc cùng nhau. Nhìn chung Canada đang thực thi một cách nghiêm túc mô hình thỏa hiệp. Còn
Mexico, với vai trò là một phần quan trọng trong vấn đề nhập cư vào biên giới phía Nam của Hoa Kỳ,
có thể đã đồng ý cam kết thêm nguồn lực và biện pháp để ngưng dòng người di cư bất hợp pháp qua
biên giới Mexico vào Hoa Kỳ. Hiện Mexico cũng cử 10.000 quân đến biên giới để ngăn chặn người
nhập cư bất hợp pháp vào tuý. Như vậy, đây là những hành động mang tính thực tiến đầu tiên của Canada
và Mexico, và nó cũng chính là chiến thắng của ông Trump. Nhưng đây chưa phải là sự thỏa hiệp duy nhất
mà Trump bận tâm. Canada và Mexico có thể đã đưa ra cam kết bảo vệ các chuỗi cung ứng và hợp tác
trong các ngành công nghiệp quan trọng như ô tô, nông sản và sản xuất. Điều này bao gồm các cam kết
về cải thiện các quy định thuế quan hoặc giảm bớt các rào cản thương mại trong một số lĩnh vực
nhất định. Ngoài ra, các quốc gia này có thể đã đạt được các cam kết liên quan đến vấn đề năng lượng
và môi trường nhằm giảm bớt căng thẳng trong các lĩnh vực này. Một yếu tố có thể nằm trong thỏa thuận
là việc tăng cường hợp tác trong các vấn đề an ninh quốc gia, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan
đến công nghệ và chống khủng bố. Các quốc gia đồng ý chia sẻ thông tin tình báo hoặc thực hiện các
biện pháp an ninh bổ sung tại biên giới. Hiện tại, ngay sau khi thông báo tạm dừng thương chiến
bằng thuế quan trong 30 ngày để tiếp tục đàm phán, cảnh báo đỏ đã tạm thời được dỡ bỏ.
Mexico là đối thủ tương đối yếu và ông Trump có thể dễ dàng tạo ra bước nột phá để đánh
bại từng đối thủ một. Vì vậy, sau khi giảm mạnh vào lúc mở cửa, thị trường chứng khoán Hoa Kỳ
đã phục hồi. Vào buổi trưa ngày 3 tháng 2, chỉ số công nghiệp Dow Jones đã thu hẹp mức giảm xuống
chỉ còn 0,2%. S&P 500 đã thu hẹp mức giảm xuống còn 0,6%. Còn Nasdaq thì đã thu hẹp mức giảm xuống
còn ít hơn 0,3%. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Canada Justin Trudeau sẽ tiếp tục có những
cuộc đàm phán tiếp theo. Chúng tôi cũng đang chờ tin tức, và tất nhiên là sẽ có những tin tức mới
về các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ, Canada, Mexico bất cứ lúc nào. Cần phải nói rằng, lời đe dọa áp
thuế của ông Trump cuối cùng đã có hiệu lực ngay trước khi nó được thực hiện.
Giải má nước cờ của Tổng thống Trump
Thưa quý vị, khi ông Trump tung ra lá bài thuế quan, thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã phản ứng ngay
tức khi xuất giảm mạnh, sau đó khi có tín hiệu tạm ngừng áp mức thuế quan thì nó lại phục hồi
và trở lại như cũ. Có người cho rằng, ông Trump đang chơi lá bài thuế quan và đó là một nước đi liêu lĩnh
và chính là tự bắn vào chân mình. Thế nhưng trên thực tế, bên trong Trump có rất nhiều tính toán.
Ngày công bố thuế quan là thứ Bảy ngày 1 tháng 2 và ngày có hiệu lực ngày 4 tháng 2.
Trump đã tránh những ngày giao dịch chứng khoán vào cuối tuần để có thêm hai ngày thổi bùng cảm xúc
của công chúng, đồng thời buộc Canada và Mexico phải thực hiện cuộc đàm phán đầu tiên với chính phủ
Hoa Kỳ dưới áp lực thuế quan. Một số người lo ngại rằng cuộc chiến thuế quan sẽ dẫn đến hỗn loạn
trên thế giới. Họ lo ngại rằng Trung Quốc và Liên minh châu Âu sẽ trả đũa mạnh mẽ như Mexico và Canada
khi phải đối mặt với thuế quan trong tương lai và thương mại tự do sẽ kết thúc. Nhưng trên thực tế,
Mexico và Canada đều quay xe và buông tay, còn Trung Quốc thì cũng đang lo ngay ngáy đối phó.
Bây giờ thì chúng ta hãy phân tích sơ qua về mức độ khốc liệt của cuộc chiến thuế quan giữa Hoa Kỳ,
Canada và Mexico. Khi mới nhậm chức, ông Trump đã tuyên bố là sẽ áp dụng mức thuế 25% đối với các
sản phẩm của Canada. Trên thực tế, chỉ có 10% được đánh thuế đối với dầu thô và điện nhập khẩu
từ Canada. Nhưng mức thuế áp dụng đối với các loại hàng hóa khác là bao nhiêu? Có thể là 25%.
Mặc dù chúng ta chưa thấy Hoa Kỳ công bố danh sách thuế áp dụng đối với Canada và Mexico. Thay vào đó,
chính phủ Canada đã công bố danh sách thuế quan phức tạp đối với hàng hóa Mỹ vào ngày 2 tháng 2.
Phần lớn thương mại Hoa Kỳ-Canada là năng lượng, dầu thô, khí đốt tự nhiên và điện.
Năm ngoái, Canada đã xuất khẩu 170 tỷ đô la năng lượng sang Hoa Kỳ. Tổng giá trị xuất khẩu của nước
này là 360 tỷ đô la, trong đó xuất khẩu năng lượng chiếm gần một nửa. Chỉ áp dụng mức thuế 10% đối với
mặt hàng này thì tương đương với một nửa lượng hàng xuất khẩu của Canada sang Hoa Kỳ. Mặt hàng này
chưa bị áp thuế 25%, nên tác động tàn phá đối với thương mại giữa hai nước cũng khá hạn chế.
Lần này, thủ tướng Canada cũng đã chơi một lá bài chủ nghĩa dân tộc và tự đứng lên bảo vệ mình.
Để khôi phục lại mức độ ủng hộ đang giảm sút của mình, ông đe dọa sẽ áp thuế với 155 tỷ đô la hàng
nhập khẩu từ Hoa Kỳ. Nhưng kế hoạch chung được chia thành hai giai đoạn. Chỉ có 30 tỷ đô la hàng
hóa Mỹ sẽ bị đánh thuế trong giai đoạn đầu tiên và nếu không bị hoãn lại thì nó sẽ bắt đầu vào ngày 4 tháng 2.
Các sản phẩm được chọn đều ít ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, còn giai đoạn thứ hai sẽ là hàng
hóa trị giá 125 tỷ đô la sau đó ba tuần. Như chúng tôi đã đánh giá trước đây,
thì sự trả đũa hiện tại của Canada là có hạn, họ không có nhiều đòn bầy trong đàm phán.
Hơn một nửa lượng dầu thô xuất khẩu của nước này sang Hoa Kỳ là dầu nặng,
trong khi sản lượng trong nước tại Hoa Kỳ bao gồm cả đá phiến dầu, chủ yếu là dầu nhẹ.
Dầu thô nặng của Canada được tinh chế thành nhiên liệu cho các phương tiện vận tải lớn,
dầu cho xe tải hạng nặng, tàu thủy và đầu máy xe lửa, cũng như dầu diesel,
dầu hỏa hàng không, nhiên liệu sởi ấm và phát điện. Đây là loại sản phẩm phụ,
với cơ bản nó không phải là xăng, do đó dầu nặng của Canada sẽ không thể dễ dàng được thay thế
trong thời gian ngắn, và Trump cũng không thể tăng thuế quá nhiều cùng một lúc.
Canada khó có thể chịu đựng được một cuộc chiến thuế quan kéo dài với Hoa Kỳ trong lĩnh vực dầu
thô. Ngành công nghiệp dầu mỏ của họ phụ thuộc nhiều vào các nhà máy lọc dầu của Mỹ.
Phần lớn dầu thô khai thác từ Alberta, khu vực sản xuất dầu quan trọng,
được vận chuyển qua hệ thống đường ống đến Hoa Kỳ. Một lượng đáng kể dầu thô cũng được đưa
bằng tàu chở dầu qua vịnh Mexico để đến các nhà máy lọc dầu nằm ở miền nam và miền
đông nước Mỹ. Hiện tại, hơn 70% sản lượng dầu thô của Alberta được tiêu thụ tại thị trường này.
Tuy nhiên, nhu cầu đối với dầu thô từ Alberta tại các nhà máy lọc dầu ở miền đông Canada không
thực sự cao dẫn đến tình trạng cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như là hệ thống đường ống dẫn dầu
Đông Tây phát triển kém. Thực tế cho thấy, xét trên khía cạnh kinh tế, Alberta và Ontario
có mối liên kết chặt chẽ với Hoa Kỳ hơn là với các tỉnh khác của Canada, khiến các giao thương
theo chiều Bắc Nam trở nên mạnh mẽ hơn so với chiều Đông Tây. Chính bối cảnh khách quan này đã
khiến Canada khó duy trì lập trường cứng rắn trong thời gian dài.
Phụ thùng ô tô là mặt hàng xuất khẩu quan trọng thứ hai trong thương mại giữa Hoa Kỳ và Canada.
Nhiều hãng sản xuất xe hơi có dây chuyền lấp dắp trải dài qua cả hai bên biên giới,
khiến các bộ phận xe phải di chuyển qua lại nhiều lần trong quá trình sản xuất. Mỗi lần vào lãnh
thổ Hoa Kỳ, các linh kiện này đều phải chịu thuế nhập cầu, tạo ra không ít thách thức về hậu
cần. Đáng chú ý, mặt hàng này đóng góp hơn 10% tổng giá trị xuất khẩu của Canada sang Hoa Kỳ.
Trong ba đối thủ thương mại chính của Mỹ lúc này, Canada, Mexico và Trung Quốc,
thì có vẻ như Trump đánh giá Trung Quốc là mục tiêu ít quan trọng hơn,
đồng thời tỏ thái độ hòa nhã hơn với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Thế nhưng điều này có đồng nghĩa với việc là Tổng thống Trump thực sự có mối quan hệ
thân thiết với Chủ tịch Tập hay không? Ông đang theo đuổi kế hoạch nào?
Chúng ta đã có một số dấu hiệu hé lộ ý định của ông. Một manh mối quan trọng khác xuất hiện đúng
thời điểm công bố thuế quan chính là lịch trình hoạt động của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Vào ngày 25 tháng 1, ông Rubio đã trao đổi với ông Vương Nghị,
chủ nhiệm văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Nó diễn ra trước cuộc điện đàm của ông Rubio với đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại an ninh
của EU, diễn ra vào ngày 28 tháng 1. Cuộc điện đàm với Trung Quốc được thực hiện trước cuộc gọi
với các nước đồng minh và điều này đã gây ra một sự hiểu lầm.
Trong thông cáo báo chí do phương tiện truyền thông chính thức của Trung Quốc phát hành,
có nói rằng ông Vương Nghị đã cảnh báo ông Rubio rằng hãy tự lo cho mình.
Trong bản dịch tiếng Anh do Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố thì câu tương ứng lại được diễn đạt là
tôi hy vọng ông sẽ hành động phù hợp. Cách sử dụng ngôn từ này mang sắc thái nhẹ nhàng hơn,
đáng kể. Điều đáng chú ý là Trung Quốc tiếp tục áp dụng chiến thuật đổi màu như tắc kè hoa,
tuyên truyền trong nước theo một cách, nhưng khi phát ngôn trên trường quốc tế thì lại có một cách diễn giải
hoàn toàn khác về cùng một sự kiện. Thông tin này đã được các phương tiện truyền thông Trung Quốc
đăng tải rộng rãi, thậm chí bị diễn giải theo hướng rằng là bộ trưởng ngoại giao Vương của chúng ta
đã lạnh lùng bỏ mặt phái đoàn ngoại giao Mỹ, thể hiện thái độ ngạo nghế như đang dạy bảo một học sinh
tiểu học. Rubio chỉ biết cúi đầu lắng nghe mà không thốt lên lời. Cách diễn đạt này đã khơi dậy niềm
tự hào dân tộc theo phong cách đặc trưng của Trung Quốc. Nhưng ông Rubio đã nói trên chương trình
The Meghan Kelly Show vào ngày 30 tháng 1 rằng ông chưa bao giờ nghe Vương Nghị nói điều này. Ông
cũng sẽ cảnh báo rằng Vương Nghị hãy chăm sóc chính mình. Rubio cho biết ông hiểu các chiến thuật tiên
truyền của Bắc Kinh, rằng các báo cáo của Trung Quốc không nhất quán và họ sẽ bị ả đặt những từ
ngữ không được nói đến trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao. Thông thường, những lời lẽ này đặc biệt có
sức thuyết phục và gây ấn tượng để đáp ứng nhu cầu tiên truyền trong nước. Sau khi video phỏng vấn
Rubio được phát sóng, cư dân mạng đã thêm phụ đề tiếng Trung và phát tán nó trên mạng xã hội.
Đây rõ ràng là một gáo nước lạnh dội vào mặt giới chức cầm quyền Bắc Kinh.
Trên thực tế, chính phủ Hoa Kỳ đã sớm nhận thức được hành vi thao túng ngoại giao trắng trợn của Trung Quốc,
nhưng họ chọn cách không trực tiếp vạch trần để giữ thể diện cho Bắc Kinh. Tuy nhiên,
Thượng nghị sĩ Rubio thì không hề do dự mà thẳng thắn chỉ ra những lời dối tra đó,
như câu nói nổi tiếng của Chủ tịch Tập Cận Bình, dám rút gươm vào chiến đấu Anh Dũng. Nhưng điểm
khác biệt là Vương Nghị chỉ rút ra một thanh kiếm giả, trong khi Rubio thì lại mang theo một thanh kiếm thực sự.
Câu chuyện tiếp theo xoay quanh sự thay đổi lập trường đầy bất ngờ của Panama. Điểm dừng chân đầu tiên
trong chuyến cung du của tân Ngoại trưởng Mỹ chính là Panama. Điều này phản ánh tầm quan trọng chiến lược
của canh đảo Panama trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Trước sức ép mạnh mẽ từ Washington,
chính phủ Panama duy trì thái độ cứng rắn trên bề mặt nhưng lại có những động thái mềm mỏng trong thực tế.
Họ tuyên bố chủ quyền sẽ không bị ảnh hưởng, đồng thời cam kết hạ nhiệt căng thẳng bằng cách tư chối
gia hạn sáng kiến vành đai một con đường với Trung Quốc, cũng như tiến hành điều tra các công ty Trung Quốc
đang nắm quyền kiểm soát các cảng ở hai đầu canh đảo. Tuy nhiên, mục đích thực sự của chuyến thăm này
không chỉ dừng lại ở ngoại giao. Tân Ngoại trưởng Mỹ được cho là đang thực hiện một cuộc điều tra nhằm xác định xem
Trung Quốc có thực sự chuyển giao lợi ích cho các quan chức Panama hay là đã đạt được quyền nhượng quyền
đối với canh đảo này hay không. Lời cam kết từ phía Panama có thể chỉ là một nước cờ chiến thuật.
Việc rút khỏi sáng kiến vành đai một con đường không đồng nghĩa với việc nước này hoàn toàn thoát khỏi
ảnh hưởng của Bắc Kinh. Do đó, Hoa Kỳ được dự đoán là sẽ tiếp tục gia tăng áp lực.
Chính quyền Trump đặt ra yêu cầu cứng rắn, thậm chí không loại trừ khả năng giành lại quyền kiểm soát
canh đảo Panama. Việc Panama tuyên bố điều tra các công ty Trung Quốc có thể chỉ là bước khởi đầu
trong chuỗi các cuộc đàm phán kéo dài. Ngoài phương án trực tiếp thu hồi canh đảo,
Washington có thể cân nhắc những mô hình lịch sử, chẳng hạn như cách Anh kiểm soát canh đảo
Suez trong nửa đầu thế kỷ 20, một phương án khác là thiết lập một liên minh giữa Hoa Kỳ và Panama.
Theo đó, quân đội Mỹ sẽ được đồn trú tại khu vực canh đảo và một công ty chung giữa hai nước
sẽ chịu tranh nhiệm quản lý. Tương lai của canh đảo Panama vẫn còn là một rỡ hỏi lớn.
Tuy nhiên, việc Panama trở thành điểm đến đầu tiên của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy ưu tiên hàng đầu
của chính quyền Trump không phải là cân bằng cán cân thương mại, mà là đảm bảo an ninh quốc gia.
Cuộc chiến thương mại với Canada và Mexico chỉ là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn
nhằm kiểm soát tình hình nội bộ. Trump hiểu rằng, trước khi đối đầu với các thế lực bên ngoài,
ông phải bảo vệ biên giới và ngăn chặn các mối đe dọa tiềm tàng ngay từ những quốc gia láng diện.
Một số người đặt câu hỏi, vì sao Trump lại đe dọa cả Liên minh châu Âu? Liệu đó có phải chi bi tiên?
Câu trả lời là không. Việc áp đặt thuế quan đối với EU không chỉ đơn thuần vì lợi ích kinh tế,
mà còn nhằm buộc EU phối hợp với Mỹ để đạt được một thỏa thuật ngừng bắn tại Ukraine,
trong đó thuế quan được sử dụng như một công cụ gây sức ép.
Về mặt tài chính, không thể phủ nhận là Trump đang quan tâm đến vấn đề này.
Kết quả cuối cùng có thể là duy trì mức thuế cao hơn hiện tại,
chẳng hạn như áp dụng mức thuế tối thiểu 10% đối với tất cả đối tác thương mại.
Khi cấu trúc doanh thu của chính phủ thay đổi, thì Mỹ có thể giảm thuế trong nước
và sử dụng thuế quan để hỗ trợ ngân sách liên bang.
Tuy nhiên, mục tiêu tối quan trọng vẫn là đảm bảo an ninh. Chính an ninh tạo ra thịnh vượng,
chứ không phải là thịnh vượng đảm bảo an ninh. Và chất tựa nhân quả này không thể bị đảo ngược.
Trong hai thập kỷ qua, bản thân quá trình toàn cầu hóa không phải là vấn đề,
sai lầm nằm ở việc đảo ngược chất tự nguyên tắc này.
Việc cho rằng nếu chúng ta từ bỏ các tiêu chuẩn an ninh, mở rộng thương mại tự do và để các nước
như Trung Quốc, Nga hay Iran hưởng lợi từ hệ thống hiện hành, thì họ sẽ tự động tuân theo luật chơi
chung là một ảo tưởng. Trên thực tế, những chế độ như Bắc Kinh lại tận dụng lợi thế kinh tế
để thay đổi chất tự toàn cầu theo hướng có lợi cho họ.
Trong nhiều năm qua, một diễn biến quan trọng đã diễn ra trong thầm lặng mà ít người nhận ra.
Khi nhắc đến Trung Quốc, phần lớn các tuyên bố đều tập trung vào việc Hoa Kỳ đang bao vây Bắc Kinh
thông qua chiến lược chuỗi đảo thứ nhất. Tuy nhiên, ít ai để ý rằng Trung Quốc cũng đang thực hiện
một chiến lược bao vây ngược lại đối với Hoa Kỳ. Trên thực tế, sau một loạt sự kiện gần đây,
những dấu hiệu về một cuộc chiến nhằm phá vỡ thế bao vây đã dần xuất hiện ở phía Nam Hoa Kỳ.
Ảnh hưởng của Bắc Kinh đã mở rộng đáng kể tại Mexico và Panama. Đặc biệt, các công ty thuộc sở hữu
của tập đoàn Lý Gia Thành đang kiểm soát hoạt động tại kênh đào Panama,
nơi có tới 40% lượng tàu container của Mỹ đi qua.
Hải quân Hoa Kỳ khi triển khai lực lượng trên cả hai đại dương là Đại Tây Dương và Thái Bình Dương
cũng phải dựa vào tuyến đường quan trọng này. Việc ai kiểm soát và điều hành kênh đào có thể
ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Từ cuối thế kỷ 19, sau khi hoàn thành kênh đào Panama,
Hoa Kỳ đã nhanh chóng trở thành một cường quốc hàng đầu ở khu vực Thái Bình Dương.
Tuyến đường này không chỉ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa,
mà còn nâng cao đáng kể khả năng triển khai quân sự của Mỹ tại khu vực.
Với tầm quan trọng chiến lược tương đương kênh đào Suez đối với Anh Quốc,
thì kênh đào Panama đóng vai trò then chốt trong vận mệnh của Hoa Kỳ.
Trung Quốc hiện có ảnh hưởng sâu rộng tại đây, dù chưa thể tạo ra sự kiểm soát tuyệt đối,
Bắc Kinh ít nhất đã đặt tay lên một huyết mạnh quan trọng của Mỹ.
Ngoài ra, ngành công nghiệp fentanyl có mối liên kết chặt chẽ giữa Trung Quốc và Mexico,
với sự tham gia của cả chính quyền và các nhóm tội phạm Mexico.
Cùng với đó, số lượng người nhập cư trái phép vào Hoa Kỳ từ Mexico ngày càng gia tăng,
trong đó có nhiều người đến từ Trung Quốc.
Một số cá nhân trong dòng người này có thể có liên hệ với các tổ chức chính trị của Bắc Kinh,
tạo nên một khía cạnh khác của chiến lược bao vây Hoa Kỳ.
Ở phía Bắc, Trung Quốc cũng đã thiết lập ảnh hưởng mạnh mẽ đối với Canada.
Mặc dù dân số Canada chỉ sấp xỉ 40 triệu người,
nhưng cộng đồng người Trung Quốc tại đây đã lên đến gần 2 triệu người,
một tỷ lệ cao hơn đáng kể so với Hoa Kỳ.
Với hệ thống dân chủ nghị viện của Canada, nơi chính phủ phụ thuộc vào cơ hội,
khoảng cách phiếu bầu giữa các ứng viên chính trị đôi khi rất xít xào.
Điều này cho phép các đại diện ngoại giao Trung Quốc tại Canada dễ dàng huy động cử tri gốc hoa bỏ phiếu
cho các ứng viên có quan điểm thân thiện với Bắc Kinh, góp phần tác động đến kết quả bầu cử.
Đây không còn là vấn đề giả định, mà đã trở thành một thách thức thực tế.
Ở vùng đông bắc Canada, các tập đoàn Trung Quốc cũng đang gia tăng hoạt động tại Greenland,
giành quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên và mở rộng ảnh hưởng tại khu vực này.
Chế lực bao vây Hoa Kỳ của Trung Quốc không chỉ giới hạn ở các nước láng giềng
mà còn nhắm đến các khu vực ít được chú ý,
theo đúng nguyên tắc là lấy nông thôn vây thành thị của mau trạch đông năm xưa.
Giữa thời chính quyền Trump, những nỗ lực nhằm đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc
đã tập trung vào các điểm nóng như Panama, Mexico, Canada và Greenland.
Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi hầu hết các động thái chiến lược của chính quyền Trump
đều gắn liền với mục tiêu kiểm trí Trung Quốc.
Đến đây, chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép tạm dừng.
Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm ở phần dưới.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại!
