Phong Tục Tết Nguyên Đán | Uyên Nhân Kiệt

Kính chào quý khán thính giả Xuân về Tết đến, nhà nhà tương bừng đón Tết cổ truyền Mang theo niềm hy vọng vào một năm mới tràn đầy hạnh phúc Dân tộc Trung Hoa và dân tộc Việt Nam cùng chung Tết nguyên đán Do vậy có nhiều phong tục giống nhau Hôm nay Kính mời quý vị đến với bài viết Phong tục Tết Nguyên đán Kính mời quý vị theo dõi và cảm nhận Năm Mễ Âm Lịch còn gọi là Quá Niên Là ngày lễ được coi trọng nhất trong mấy nghìn năm nay của dân tộc Trung Hoa Trong văn hóa truyền thống Trung Quốc Mong một tháng riêng, bắt đầu một năm Cũng tức là ngày đầu tiên của một năm gọi là Tết Nguyên đán Còn gọi là Nguyên Thần, Bình Minh đầu tiên, Nguyên Nhật ngày đầu tiên, Nguyên Sóc ngày mù một đầu tiên Chứ Nguyên ban đầu cũng vậy, chứ đán lúc đầu cũng vậy Khi Hán Vũ Đế lập ra Thái Sơ lịch Là lấy ngày đầu tiên của tháng riêng làm Tết Nguyên đán So với sau cách mạng Tân Hợi năm 1911 Lấy ngày một tháng một dương lịch là Tết Nguyên đán là khác nhau Hàng năm qua ngày, đông trí tiến đến Tháng Trạc Bầu không khí đón năm mới càng ngày càng háo hức Tập tục ăn Tết rất phong phú đa dạng, vô cùng náo nhiệt Thông thường thời gian diễn ra bắt đầu từ ngày Tiểu Niên Tức ngày 23 Tháng Trạc cúng ông Táo Sau đó là quét dọn, treo thần cửa, viết câu đối xuân, dán tranh Tết Làm tranh cắt giấy, treo đèn kết hòa Biểu thị cho mọi người là trừ trần bố tân Bỏ cũ bầy mới, buổi tà trừ bệnh Vui đón tân xuân, khẩn cầu năm sau bình an may mắn Trong cung đình còn có các bức họa Các bức tuyế triều đồ miêu tả Các loại vật phẩm biểu tượng tốt lành nhu ý cho năm mới Làm thực phẩm Tết Thấp bánh bao khung nhân Bánh mật Nấu đường Làm đậu hũ Mua thịt Xấm đồ Tết Chuẩn bị món ăn ngày Tết Bận rộn quên cả thời gian Đêm 30 giao thừa từ hoàng gia cho đến dân chúng đều Muốn mọi người xung họp cùng ăn bữa cơm đoàn viên Đón giao thừa Đốt pháo Bái thiên điện Cúng tổ tiên Sáng mù một thì đốt pháo Chúc Tết Núa sư tử Chơi đèn rồng Nhận tiền mừng tuổi Ngình đón thần tài Kéo dài tới ngày 15 tháng riêng xem lễ hội đèn lồng Ăn xong Tết nguyên tiêu mới kết thúc lễ hội Hết năm cũ cúng ông Táo Lễ mừng năm mới bình thường bắt đầu từ cúng ông Táo Vào thời xưa Mọi nhà đều sắp đặt bài vị Táo quân Phụ trách quản lý nhà bếp mỗi nhà Cũng được xem là thần bảo hộ của nhà đó Mỗi năm vào ngày 23 tháng tràn Táo quân cần phải lên trời báo cáo Với Ngọc Hoàng đại đế việc thiện ác Trong một năm vừa qua của gia chủ Lúc này người trong nhà cần phải cử hành Nghi thức tiến đưa ông Táo Ngọc Hoàng đại đế sẽ quyết định khắc hùng hoạng phúc Cho nhà này vào năm sau Sau đó giao lại cho Táo quân phụ trách Khi quay về nhân gian vào đêm giao thừa Trừ tịnh Nghi thức tiến đưa ông Táo gồm có đốt hương Dân đường Mạch Nha Kẹo Mạch Nha Trong ca giao dân gian có câu 23 Kẹo Mạch Nha ý tứ muốn ông nói nhiều lời tốt Không nói lời xấu Hoàng thất cũng không ngoại lệ Ở Khôn Ninh Cung sẽ thiết lập bản thờ cùng nhang đèn Đồ cúng nhiều đến 32 loại Từ Thần Vương Quận Vương Bối Lạc Là cách gọi vị thủ lĩnh của các bộ lạc người nữ chân Cho đến các đại quan có nhiệm vụ quan trọng trong triều đình Đều cho nghỉ về nhà cúng ông Táo Để các đại thần cấp bậc thấp hơn thay thế tốt trực Bởi vì báo cáo của ông Táo Đối với tất cả các nhà mà nói thật sự rất quan trọng Quét dọn nhà cửa Ngày 24 tháng trạp là ngày quét dọn nhà cửa Bắt đầu thịnh hành từ thời nhà đường Tống ngộ trong cuốn mộng lương lục ghi chép Cuối tháng 12 Ngày cuối tháng cùng cuối năm hết Gọi là đêm triều tịch Nhà ai bất luận lớn hay nhỏ Đều vẩy nước quét nhà cửa ngõ Dọn bụi bẩn Lau sạch phòng ốc Thay thần cửa bới Treo hình trung quỳ Đóng đào phủ Dán chữ phúc Mong năm mới bình an Trong cuốn thanh ra lục của phố lục thời nhà thanh Làm cương tản Trạch biến thư Sắp hết trạc Chọn chữ viết Ngày quét dọn nhà Loại bỏ nhiêu bẩn là ngày 23 24 cho đến 27 Tục gọi là đả ai trần Vứt bỏ bụi bẩn Nhà nào cũng muốn quét dọn xung quanh Lau chùi các loại vật dụng Tháo giặt chân màn Vẩy nước quét nhà khắp cửa ngõ sân vườn Quét dọn mạng nhện Nạo vét kinh mương Đường thoát nước Điều này cũng mang ý nghĩa là trừ trần bố tân Bỏ đi cái cũ để bày cái mới Sau đó mới bắt đầu chuẩn bị đồ Tết Xấm nến thơm giấy mã Đồ cúng Viết câu đối Cắt tranh giấy Mua dây tiền Tranh Tết Pháo trúc v.v Vào ngày này Trong Hoàng cung bắt đầu đốt pháo Hoàng đế từ tầm cung đi ra Mỗi lần qua một cửa Sẽ có tiếng pháo nổ vàng lên Đổi môn thần Treo câu đối xuân Dán tranh cắt giấy Môn thần Dán môn thần tại cung đình Và trong dân gian Đều là một việc rất quan trọng Trong hoạt động ngày Tết Trong quan niệm truyền thống Cửa là nơi tương thông ra vào Giữa bên trong và bên ngoài nhà Có tác dụng bảo vệ Che trở quan trọng Môn thần Cái tên cũng hàm chứa ý nghĩa Chính là vị thần bảo vệ Giữ cửa cho nơi ở Mỗi khi đến năm mới Từ thiên tử bá quan Cho đến bá tính bình thường Từng nhà từng nhà Đều nhất định Phải dán môn thần Ở trước cửa Để bảo vệ cho gia đình bình an Liêu nhiệt ngu Thời nhà Minh Trong chức trung trí có ghi Trong chiều đỉnh Thời nhà Minh Cứ mỗi 24 tháng chặt Đem môn thần canh giữ Tại hai bên các điện Trong cung đỉnh Đời nhà Thanh mỗi năm Cũng vào thời gian này Đều do phụ nội vụ Đem môn thần Cầu đối treo trên các cửa Vườn nụ quyển Mãi đến ngày 3 tháng 2 Âm lịch mới tháo xuống Cất đi Môn thần được vẽ trên giấy Lụa hoặc trên vài song Được trang hoàm Bằng khung gỗ Đỉnh không có vòng Bằng đồng dùng Để treo trên cánh cửa Dùng xong Lấy xuống bảo quản cẩn thận Miễn là không dơ cú Hay hư hại Thì vẫn có thể tiếp tục sử dụng Các hình vẽ môn thần Chủ yếu là có môn thần Gắn trên cửa chính Cửa bên trong nhà Thì có văn môn thần Và phúc môn thần Còn có đồng tử môn thần Tiên tử môn thần Vân vân Hình tượng phong phú đa dạng Hoàng thân quốc thích Còn thường vẽ bằng phấn thiếp vàng Tạo thêm mười phần May mắn vui mừng Thần đồ Âm thân thư Cùng Úc Lũy Âm Ngọc Luật Là tổ sư của môn thần Trong sơn hải kinh có ghi chép Ở độ sóc sơn bên Đông Hải Trên núi có gốc cây đảo Lớn quấn lượng Quanh co trải dài Đến ba nghìn dặm Trên cây có con kim kê báo trời sáng Công việc của thần đồ và Úc Lũy Chính là giám sát các loại yêu mà Quỷ quái bên trong độ sóc sơn Không cho phép chúng chạy đến nhân gian Làm điều ác Một khi phát hiện ác quỷ Liền dùng dây thừng trói lại Đem cho mánh hồ ăn Về sau hoàng đế đã lệnh cho dân chúng Dùng gỗ đào mà khắp lên đó Hình tượng của thần đồ và Úc Lũy Hoặc tải gỗ đào mà khắp lên đó Tên của hai người này Tức đào phù Để làm môn thần đảm nhận Nhiệm vụ buổi quỷ tránh tà Bảo vệ bình an Môn thần lý tần quỷ Quý trì cung Hai vị mánh tướng luôn là sự lựa chọn Hàng đầu trong lòng dân chúng Sự tích của họ trong Tây Du Ký Hồi mời nhị tướng quân Trấn quỷ Cửa Cung Đường Thái Tông Địa phủ hồi sinh Bên trong có miêu tả sinh động Kính Hà Long Vương Vì vi phạm luật trời Về sau Bị Nguyễn Trưng Trong mộng chém đầu Âm hồn của ông ta Quán hận Đường Thái Tông Nói không giữ lời Không ngăn cản Nguyễn Trưng Mỗi đêm đều đứng trước cung vua Mà kêu khóc đòi mạng Đường Thái Tông Bị kinh sợ đến nỗi tâm thần không yên Nên sinh bệnh nặng Đại tướng Khai Quốc Là Tần Quỳnh Và ủy trì cung tình nguyện nhận nhiệm vụ Mặc đầy đủ áo giáp Đứng bên ngoài cửa canh gác Bảo vệ Hoàng đế Long Vương quả nhiện Không dám tới nữa Đường Thái Tông Vì không đành lòng Để hai vị tướng vất vả khổ nhọc Liền đem hình tượng uy phong Lấm liệt của họ Đầu đồi kim côi sáng lấp lánh Thân mặc áo giáp Long lân dáng ở trên cường Từ đó lưu truyền cho đến nay Trên nền đám bay màu lam sám Ở bên dưới làm tôn lên Hai vị võ tướng Họ mang mũ vàng giáp vàng Tay cầm kim quà Đeo cung tiễn và bảo kiếm Uy phong lấm liệt Thông thường người phía bên Phải mặt trắng mắt phượng Nam tròn dâu dài là tần thúc bảo Người bên trái mặt tím mắt tròn Dâu hùng tóc mai là ủy trì kính đức Môn thần tướng quân nhà Thanh Được vẽ thanh xảo mỹ lệ Sử dụng tối đa các loại Giấy thiếp vàng bạc Mực nhũ Và các quáng vật có màu tươi sáng Trong các bức tranh Năm mới tại Thanh Cung Giáp trụ dùng phấn giáp vàng Ánh sáng trói cả mắt Đó cũng là sự khác nhau Chủ yếu so với tranh Năm mới của dân gian Chúng được chế tác bởi phù nội vụ Và chủ yếu được sử dụng Cho lối vào chính của cung điện Tranh Trung Quỳ thì càng nổi tiếng hơn Đường Huyền Tông có một lần Mắc bệnh sốt dép Nằm ở trên giường gặp ác mộng Mờ thấy một tên tiểu quỷ trộn Lấy bảo vật của Ngài và Dương Quý Phi Nó không có chỗ Ở trước mặt Ngài Mà đùa dẫn Huyền Tông đang muốn nổi giận Trở thấy một đại quỷ tướng Bắt lấy tiểu quỷ Móc hết mắt của tiểu quỷ Sau đó bổ ra nuốt sống Đại quỷ này tự xưng Là Trung Nam Sơn tiến sĩ Trung Quỳ Vào thời Cao Tổ tổ chức thi Khảo võ cử nhân nhân không trúng Xấu hổ giận dữ quá Mà đập đầu vào bậc thang cung điện chết Cao Tổ thấy được tấm lòng trung nghĩa Đặc biệt ban cho áo Vài an táng long trọng Trung Quỳ cảm ơn mà phát hệ Muốn vì hoàng đế mà trừ sạch ma quỷ Xem ra tích thiện chi già Tất hữu dư khánh Nhà nào tích lũy điều lạnh Thì tất có thừa phúc Quả thật không sai Huyền Tông sau khi tỉnh mộng thấy bệnh xuất rét tủng khoan Liền lập tức lệnh cho ngô đạo tử Chiều theo những gì thấy trong mộng Mà vẽ một bức tranh Trung Quỳ bắt quỷ Từ đó cái tên Trung Quỳ thịnh hành Khắp thiên hạ Trong Nguyệt lệnh Quảng Nghĩa Chính Nguyệt lệnh của phùng ứng kinh có viết Cành ba tiết nguyên đán ngành đón táo sông Đóng đào phù Dán môn thần Trung Quỳ vào cửa Để tránh bị ma quế nhiễu Trung Quỳ khoác luộc bảo Trên áo có nũ kim miêu tả Hoa văn trúc thảo Dán vẽ hoai phong Trung Quỳ tay cầm một con rơi màu đỏ Nâng lên trước mặt Ngụ ý phúc tại nhãn tiền Văn môn thần cũng còn gọi là thiên quan môn thần Phúc thần Hình tượng là trang phục quan văn thời xưa Đầu độ mũ ô xa Eo mang đai ngọc, chân cửa mây Sắc bảo trái xanh và đỏ Trong tay là một chiếc mâm Với tiền khí tỏa lên từ các loại như đạo tiền Phật thủ, linh trị Mẫu đàn, tiền hạc v.v Đều là biểu tượng Cho phúc thọ, phú quý Ngụ ý là thiên quan tứ phúc Thường treo ở sảnh đường Trai cắt và các nơi khác trong nội cung Mang lại việc vui mừng Nhưng lại không mất đi sự nho nhã Bên phải là môn thần trên thân Bộ quan phục màu đỏ Trong tay là khay cùng tiền khí Tỏa ra xung quanh trái đảo Bên trái là môn thần trên thân Mang bộ quan phục màu xanh Trong tay cầm khay cùng tiền khí tỏa ra Bên trong có hình vẽ vạn phúc Hai hình vẽ này tổ hợp lại Con ngụ ý là vạn thọ Phúc thọ ngụ ý mang lại may mắn Hình tượng đồng tử, môn thần cũng tương tự Với hòa hợp nhị tiên Trong tranh tiếp của dân gian Hai đồng tử giống nhau Mặc trên người hồng bào hoặc lục bào Đầu búi tóc con trai Nét mặt vui cười Trong tay cầm bông lúa, nâng hộp vân vân Đều mang hàm ý là hòa hợp Trong hộp chứa đảo, liệu Hòa mẫu đơn, con rơi vân vân Với hàm ý may mắn Tốt lành như phúc thọ phú quý Con cháu muôn đời vân vân Thường treo ở nơi của hoàng hậu vỏ phi tần Đồng tử, môn thần Hai đồng tử với búi tóc trẻ con Cổ mang vòng, một người tay cầm sàn hồ Trên đó có thắt dây chứa vạn Một người tay cầm bông lúa Ngụ ý may mắn Tiên tử môn thần vẽ Một đôi tiên nữ, có nhiều biểu hiện Như áo xanh tím, áo lan Áo quác có giải đai, lưng mang Giỏ trúc chứa đầy trái đảo Ngụ ý phúc thọ song toàn Cầu đối xuân Cầu đối xuân có nguồn gốc từ đảo Phủ Vào triều đại nhà Tống đã trở thành Một loại phong tục nhò nhã Của các văn nhân, sĩ phù Trong thờ Vương An Thạch có viết Bộ trúc thành trung nhất tuế trực Xuân phong tống loãn nhập đổ tô Thiên môn vạn hộ Đồng đồng nhật Tổng bảo tân đảo hoán cựu Phủ Dịch nghĩa Phó trúc nổ vang hết năm cũ Gió xuân gửi Ấm rượu đổ tô Thiên môn vạn hộ bị minh giải Đều mang đảo Và sau đó dùng giấy đỏ Để viết được phổ biến trong dân gian Từ thời trung nguyên trương Ngày hội tới gần Cầu đối xuân tràn ngập niềm vui Khi bình minh ứng hồng Khiến cho bầu không khí mọi người Tăng thêm phần rộn rã Tranh Tết Tranh Tết là một thời loại đặc thủ của tranh Trung Quốc Bắt đầu từ môn thần Là hình thức nghệ thuật vui thích nhất Của dân chúng nông thôn Bắc Thiên Tần Dương Liễu Xanh Sơn Đông Duy Huyện và Tô Châu Đảo Hoa Là ba nơi nổi tiếng nhất Hình vẽ có trúc thọ, mừng thọ Niên miền hữu dư Thiên quan bàn phúc, cá chép vượt lòng môn Ngũ cốc bội thu Lòng phụ hiện hình vân vân Cắt trành giấy rán cửa Cũng là tập tục dân gian thinh hành nhất Nội dung xoay quanh Các chuyện cổ tích về độc, thực vật vân vân Như hình thức đăng mai Chìm khách đậu cành mai Yến xuyên đảo liễu Chìm én bay xuyên vườn đảo Không tước hí mẫu đan Chìm công đùa mẫu đơn Sư tử cổn tú cầu Sư tử lăn tú cầu Tam dương, dương, khai thái Ba điểm lành rộng mở Nhị lòng hí châu Hai dòng đùa hạt châu lộc hạt đồng xuân Hiêu hạt đồng xuân Hay còn gọi là lục hợp đồng xuân Bốn phương trên dưới đều là mùa xuân Ngũ bức phủng thọ Năm còn rơi ôm thọ Hay ngũ phúc phủng thọ Ngũ phúc nâng thọ Tê dưu vọng nguyệt Tê giác ngắm trắng Liên, liên, niên hữu ngưng Dưng, năm nào cũng có dư Uyên ương hí thủy Uyên ương nghịch nước Liêu hải hí kim thiền Diết biển đùa ve sầu Hòa hợp nhị tiên đẳng Hai vị tiên hòa hợp vân vân Chữ phúc Mọi nhà vào dịp tết Cùng với dán câu đối xuân Dán muôn thần đồng thời còn có tập tục dán ngược chữ phúc Ngụ ý phúc đáo Phong tục này bắt nguồn từ cung đình Vào sáng sớm Mùa một tháng chạp nhà thanh trước đây Hoàng đế tại hoa cung nghiêm túc Ăn mặc trình tể cung kính dùng bút viết cứ phúc thường sanh Ban phúc trăm họ Gồm có chu sa Trên lụa trắng có hoa văn dồng mây ánh kim Viết lên chữ phúc Hoặc câu nhất niên khang chữ Một năm an khang Nghi nhập tần niên Năm mới hòa hợp cho đến những thành ngữ tốt lành Dán tại cung vua và tất cả nội cung Ngày 26 27 tháng chạp Hoàng đế còn phải triệu tập vương công đại thần Học sĩ nội đình đến cản thanh cung Để hoàng đế đích thân ban chữ Ban thường chữ phúc Bởi vì vua nhà thanh từ nhỏ Đã tiếp thụ giáo dục nho ra Chính thống nghiêm khắc Mỗi lĩnh vực đều tinh thông Do đó người có thể nhận được Chữ từ hoàng đế thì đều xem nó Như là ân huệ vô cùng to lớn Mà chân quý cất giữ Bài viết đến đây xin được kết thúc Chúc quý vị chuẩn bị bước sang Một năm mới tiện lương và hạnh phúc