Tinh hoa nghề mộc xứ Thanh

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
206 Lượt xem video·9 thg 1, 2025
Từ xa xưa, thợ mộc xứ Thanh đã nổi tiếng tài hoa trong cả nước. Tiếng thơm ấy còn lưu truyền đến tận ngày nay qua những câu ca dao, tục ngữ: “Thợ mộc xứ Thanh ở quanh kinh kỳ” hoặc: “Anh làm thợ mộc Thanh Hoa / Làm cầu, làm quán, làm nhà khéo thay”. Câu ca xưa đã khẳng định những tinh hoa của nghề mộc xứ Thanh và sức sống trường tồn của nghề mộc truyền thống trong quá trình dựng xây quê hương đất nước.
Từ xa xưa, Thợ Mộc Sứ Thanh đã nổi tiếng tài hoa trong cả nước, tiếng thơm ấy còn lưu truyền đến tận ngày nay qua những câu ca giao tục ngữ
Thợ Mộc Sứ Thanh ở quanh Kinh Kỳ, hoặc Anh làm Thợ Mộc Thanh Hoa, làm cầu, làm quán, làm nhà khéo thay
Câu ca xưa đã khẳng định những tinh hoa của nghề mộc Sứ Thanh và sức sống trường tồn của nghề mộc truyền thống trong quá trình dựng xây quê hương đất nước
Huyện Hoàng Hóa từ xa xưa đã nổi tiếng với những làng nghề mộc truyền thống
Trải qua bao thăng trầm biến cố của lịch sử, nghề mộc ở đây vẫn giữ được nét độc đáo đặc trưng
Anh Lê Văn Hoàn là chủ một cơ sở chuyên làm nhà gỗ theo phong cách truyền thống ở Hoàng Tiến
Sinh ra và lớn lên ở làng nghề mộc, ngay từ nhỏ anh đã quen với tiếng rục, tiếng cưa, tiếng bào và không ngừng học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước
Đến nay, anh đã gắn bó với nghề mộc được hơn 20 năm
Với tình yêu nghề và quyết tâm giữ gìn nghề truyền thống, từ khi còn trẻ, anh đã mở một cơ sở sản xuất đồ mộc nhỏ
Qua nhiều năm, anh xây dựng được một cơ ngơi khá vững chắc, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 50 lao động
Trước kia, những người thợ ở đây phải mang đồ nghề đi khắp nơi
Nhưng nay, nhiều loại gỗ tốt, gỗ quý được phép nhập khẩu
Thợ làm nghề nhận khoán gọn công việc, đưa nguyên liệu về sản xuất tại sườn
Sau đó, mang đi lắp ghép hoàn thiện cho chủ đầu tư ở bất cứ nơi nào theo hợp đồng đã ký
Cấu kiện nhà gỗ truyền thống gồm rất nhiều chi tiết, đòi hỏi phải tinh tế và tỉ mỉ
Do vậy, nghề làm nhà cổ bao năm qua, vẫn chủ yếu là lao động thủ công, cần nhiều nhân lực
Việc đục, học, sử dụng cơ sở sản xuất đồ mộc nhỏ, tạo nghề truyền thống cho hơn 50 lao động
Trước kia, anh xây dựng được một cơ sở sản xuất đồ mộc nhỏ
Khắc, các họa tiết trong sườn, đòi hỏi phải là những người thợ lành nghề, có kinh nghiệm lâu năm
Và đặc biệt là phải có tâm, có đức, bởi đây là những công trình tồn tại hàng trăm năm
Yêu cầu chất lượng kỹ thuật và mỹ thuật rất cao, không thể giao vào tay những người có tâm tính cầu thả, thiếu trách nhiệm
Một người thợ có thâm niên, tuổi đời tuổi nghề càng cao, thì càng thấu hiểu những biến đổi của nếp nhà gỗ Việt
Trong từng thời điểm, để chế tác và xử lý gỗ cho phù hợp
Nói chung trong làm thợ thì phải có cái tâm, tức là mình phải nhiệt tình, rồi là giữa chủ và thợ phải hài hòa với nhau
Rồi là tâm huyết của người thợ phải làm như vậy là đem hết cái khả năng kỹ thuật của mình
Có bao nhiêu kỹ thuật thì phải đem ra là cống hiến để cho như vậy là làm cái tù vẻ lên cái nét đẹp của một cái công trình đó
Từ những khúc gỗ vô chi, người thợ mộc tài hoa đã chạm trổ thành những bức hoành phi, câu đối
Những bức phú điêu tinh xào như lòng ly quỳ phượng, ngư tiểu canh mục, mã đáo thành công để trang trí cho ngôi nhà
Qua thời gian, đến nay những người thợ mộc quê thanh bằng sự tài hoa tâm huyết đời nối đời
Vẫn cứ miệt mài khẳng định thương hiệu của nghề mộc nổi tiếng bậc nhất xứ thanh
Cái nhà gỗ này thì ở đây thì nó có rất lâu đời
Lâu lắm khi anh lớn lên đã nghe các cụ nói rất nhiều về cái làng nghề truyền thống này rồi
Thì anh lớn lên thì anh cũng theo học các cụ
Rồi đến bây giờ anh đã truyền lạc cho các em, các con cháu
Họ cũng làm rất nhiều
Nói chung là đội làm nghề làm mộc này ở xã Hồng Tiến này thì đi khắp nước
Khi tôi đã làm cái nghề này rồi, mình đã yêu nghề này, mình quý nghề này rồi
Thì tâm huyết của mình thì mình cũng muốn là nhìn giữa cái nghề này nó lâu dài
Và mình cũng muốn rằng là các cơ quan chính quyền phải tạo điều kiện hết mức
Để cho cái khu vực làng nghề này nó giữ mãi được cái làng nghề truyền thống
Không chỉ nổi tiếng về làm nhà gỗ, thợ mộc xứ thanh
Còn tạo nên nhiều sản phẩm đồ gỗ nổi thất tinh xào
Những ngày cuối năm, làng Đạt Tài xã Hoàng Hà, làng Hạ Vũ xã Hoàng Đạt
Những địa danh nổi tiếng với nghề mộc truyền thống của huyện Hoàng Hóa
Luôn rộn rã tiếng đục, tiếng máy của những người thợ
Ngay ngay thổi hồn vào từng tất gỗ
Ông Lê Văn Bồn sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống nhiều đời làm nghề mộc
Ngay từ khi còn bé, chứng kiến sự cần cù và tài hoa trong lao động của cha ông
Quan sát, nhập tâm rồi học làm theo
Lòng yêu nghề cứ thế được nuôi dưỡng lớn dần lên trong ông
Trải qua hàng trăm năm, các thế hệ trong gia đình ông
Vẫn cố gắng giữ gìn và phát huy nghề truyền thống của gia đình
Đến bây giờ là cái hệ để ông Tổ mộc đạt tài là do ông có người nằm định
Và coi như là riêng cái làng nghề mộc đạt tài trước đây là của một tổng
Nhưng mà cái làng nghề chính thức là có nghề mộc đạt tài
Còn sau đó mới lan truyền ra là làng Hà Vũ và làng Hà Thái
Tức là ở cái xã này và phòng Hà, phòng Đạt là có ba làng nghề
Tức ba làng
Cũng như nhiều làng nghề truyền thống khác, nghề mộc làng đạt tài có lúc thăng lúc chầm
Đã có một thời, nghề mộc đạt tài bị mai một
Do thiếu lao động và sản phẩm đồ gỗ bị cạnh tranh bởi nhiều chất liệu khác
Xong với lòng yêu nghề, muốn bảo tồn và phát triển nghề cha ông chuyển lại
Những người thợ vẫn cần mẫn lao động
Qua năm tháng, đồ gỗ vẫn khẳng định được giá trị lâu bền của nó
Nên làng nghề mộc đạt tài lại có cơ hội hồi sinh
Và quan trọng hơn nữa là những người thợ của làng luôn giữ vững được tay nghề
Phát triển tài năng nên danh tiếng vẫn lưu truyền
Giờ đây, các nghệ nhân, tổ thợ ở đây không chỉ giỏi thiết kế kiến trúc nhà ở, đình, chùa
Mà còn thể hiện tài năng trong lĩnh vực điêu khắc gỗ
Họ có thể tạo hình chạm trổ hoa văn với trình độ kỹ mỹ thuật cao
Sản phẩm của làng nghề mộc làng đạt tài đa dạng về chủng loại và mẫu mã
Được xuất bán rộng rãi trong và ngoài tỉnh
Tôi làm cái nghề này là được hơn 30 năm rồi
Vì nhà tôi là, đời tôi là đời thứ ba làm thợ rồi
Nên là tôi chọn cái nghề này, tôi yêu cái nghề này
Là tôi làm cái nghề này để sinh sống bằng cái nghề này thôi
Trong quá trình làm nghề thì bác có gặp khó khăn gì không ạ?
Có, nói chung là làm cái nghề mộc này hắn cũng gặp rất nhiều khó khăn
Vì ngày trước là mình cái hàng cái tiêu thụ này là hắn không như bây giờ
Vì là ngày xưa là nói chung là chưa bao giờ làm người ta làm là
Ví dụ cái nhà này người ta chỉ mua cái tủ cái tặng thôi
Nhưng còn đến bây giờ là người ta xoay dựng là hầu như là người ta thích làm đồ gỗ nhiều
Ngày nay máy móc hiện đại đã được đưa vào nhiều công đoạn chế tác để thay thế sức người
Thế nhưng những người thợ mộc quê thanh vẫn không ngừng sáng tạo
Thổi hồn vào các sản phẩm của mình nhằm đáp ứng nhu cầu thị hiếu của khách hàng
Danh tiếng sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ của những làng nghề mộc như Hạ Phũ, Đạt Tài
Không thua kém các làng nghề mộc lớn trong cả nước
Từ những tấm gỗ thô sơ qua đôi bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của người thợ
Đã trở thành những đồ nội thất sang trọng, những tác phẩm nghệ thuật trú danh
Tiếng tăng của nghề mộc xứ thanh cũng như đó mà ngày càng vang xa
Những người thợ mộc quê thanh không chỉ giữ gìn và phát huyết được nét tinh hoa của nghề mộc xưa
Mà còn nâng tầm phát triển, cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của những làng nghề mộc nổi tiếng trong cả nước
