Sắc màu làng hương Thủy Xuân | Làng nghề Việt

xuất hiện từ khoảng 700 năm trước dưới thời nhà Nguyễn. Làng hương Thủy Xuân xưa kia cung cấp hương cho triều đình, phủ quan và người dân trong vùng. Dù trải qua hàng trăm năm, những cây hương thơm ngát vẫn làm nên tiếng tăm cho sản phẩm làng nghề. Và nơi đây còn là điểm du lịch hấp dẫn của du khách thậm phương. Trước đây hàng năm, vào những tháng cận Tết, không khí làng nghề hương Thủy Xuân, phường Thủy Xuân, thành phố Huế luôn ruộng ràng nhộn nhịp. Bà còn tập trung sản xuất để phục vụ nhu cầu hàng Tết của khách hàng trong và ngoài tỉnh. Những năm trở lại đây, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, hình ảnh mua bán tấp nập không còn như trước, nhưng người dân nơi đây vẫn cung ứng số lượng hương lớn cho thị trường. Một trong những gia đình làm hương lâu đời phải kể đến nhà bà Tôn Nữ Ánh Tuyết. Dân làng hay gọi là mẹ Tuyết. Nay bà cũng đã già, nhưng hàng ngày, đôi tay bà vẫn thoan thuất xe hàng trăm cây hương. Hiện nay, ở làng vẫn còn rất nhiều hộ sản xuất hương hoàn toàn thủ công. Mẹ Tuyết chủ yếu làm hương quế. Đây là một loại hương phổ biến có giá cả phải trăng. Hương quế được làm chủ yếu bởi bột xay từ vỏ cây quế, pha trộn với keo để tạo độ kết dính. Hương quế thơm nhẹ nhàng, tạo cảm giác ấm áp, dễ chịu. Có một điều đặc biệt của làng nghề hương Thủy Xuân khác với những làng hương ở các địa phương khác, là ở đây, người dân còn trú trọng việc nhuộm chân hương. Họ pha trộn màu sắc với nhau để tạo nên bảy màu sắc đa dạng như bảy sắc cầu vồng. Có nhiều loại hương thơm, ví dụ như hương bột Tùng, hương bột Đàn, hương bột Bắc. Người ta gọi là bột Bắc nhưng không phải. Hương thơm mùi Thủy Bắc nên người ta gọi là hương bột Bắc. Tuy nhiên chỉ có bột nữa, pha thêm rất ít, mình tùy theo. Ví dụ như mình muốn thơm nhiều thì mình pha bột để làm hương quế một ít thôi. Nguyên liệu chính cũng là keo. Có keo để bôi vô mà hẳn mình dính được. Còn cái hương đắt nhất là hương trâm. Trâm có hai loại, là trâm bột sấm. Tức là người ta mềm mốt cái bột mà họ đậy hàng, đậy cái miệng hương sấm. Rồi bây giờ mình xay ra, mình dôi cái keo và mình ra hương hương bột sấm. Những ngày nắng, chân hương đủ màu sắc được phơi bặt ngàn ở khắp hai bên đường đi, ở sân nhà, ở những đồng cỏ. Người Thủy Xuân phơi chân hương cũng phải cho đẹp. Cách họ bài trí những chân hương cũng để lại nhiều ấn tượng đối với du khách. Họ xếp thành hình tròn, hình hoa, đối xứng và sen kẽ màu sắc, tạo ra những không gian rực rỡ đẹp mắt cho cả xóm làng. Thế nên làng hương từ lâu đã trở thành nơi check-in chụp ảnh nổi tiếng và đầy lý tưởng. Để tránh cho việc hương khi thắp không bị cháy nửa vời, người dân làng hương Thủy Xuân đã chọn ruột tre khô trẻ nhỏ, phơi nắng nhiều ngày để làm phần lõi hương. Cách làm này sẽ giúp hương khi đốt cháy đều đến tận chân hương. Không chỉ có hương quế, làng hương Thủy Xuân còn sản xuất các loại hương trầm. Đây chính là sản phẩm tạo nên nét đặc trưng riêng biệt, trở thành thương hiệu nổi tiếng của Sư Huế trong lòng du khách phương xa. Đây cũng là một nét văn hóa tâm linh độc đáo, lưu giữ cái hồn của mảnh đất con người nơi đây. Hương trầm được làm từ cây gió trầm hay cây gió bầu, còn gọi là cây hương trầm. Tùy vào nhu cầu của khách hàng để pha trộn tỷ lệ trầm ít hay nhiều, bột trầm nhiều sẽ có giá cao hơn. Bên cạnh đó, ngoài trầm, người dân có thể trộn thêm hương quế chi, hoa hồi, đinh hương, thảo quả, lụ tùng, theo tỷ lệ cẩn thận. Bột vỏ bờ rừng, bạch đàn, quế cũng là những nguyên liệu có thể được thêm vào để tạo nên mùi hương hoàn thiện cho sản phẩm. Hương trầm giờ đây được làm theo nhiều hình thức, không chỉ có hương cây để cắm, mà còn có hương để sông đốt. Hương trầm xứ này không có hóa chất, không ảnh hưởng tới sức khỏe, thậm chí sông trầm đốt trầm mang lại sự sạch sẽ, tẩy uế, tránh tả khí cho người nhà, mang cảm giác thư thái dễ chịu, giảm căng thẳng cho gia chủ. Hương trầm tự nhiên thì mùi thơm rất là nhẹ nhàng, và khi mình cảm nhận mùi thơm vào tinh thần mình rất là sạch khỏe, rất là nhẹ nhàng, rất là an đạc. Còn nếu mình dùng trầm để nhân tạo thì phải truy theo loài, có nhiều loài mình nghĩ rất là khó chịu. Bên cạnh việc xe tay, nhiều hộ đã đầu tư máy móc thiết bị để tăng năng suất, đáp ứng kịp nhu cầu khách hàng, nhất là vào dịp lễ Tết. Các sản phẩm xay bằng máy sẽ đều hơn, đẹp hơn, và không ảnh hưởng đến chất lượng của hương. Hương là một mặt hàng đặc biệt. Người Việt quan niệm thắp một nén hương lên ban thở là thể hiện sự thành kính đối với Tổ tiên Thần Linh. Cũng chính vì thế mà người dân nơi đây làm hương rất cẩn thận trong từng công đoạn, và họ quan niệm là phải làm bằng sự đam mê, phải có tâm mới cho ra sản phẩm chất lượng. Đó cũng là những điều kiện quan trọng nhằm giữ gìn những giá trị tốt đẹp của làng nghề truyền thống, của thương hiệu hương truyền thống. Không chỉ có nhiệm vụ sản xuất một mặt hàng để buôn bán, mà người dân nơi đây còn luôn ý thức cùng địa phương trong việc phát triển du lịch. Du khách tới đây được trải nghiệm những công đoạn làm hương, chụp những bức ảnh tuyệt đẹp, đầy ấn tượng. Để làm được điều đó, ngoài việc tạo ra những không gian tham quan cho du khách, thì chính người dân của làng luôn cởi mở thân thiện, đôi khi còn đóng vai trò của một người hướng dẫn tiên du lịch để giúp du khách hiểu hơn về những sản phẩm hương mang nhiều giá trị văn hóa đặc trưng của xứ Huế. Ở mình đây sản xuất chủ yếu là cái nguyên liệu hoàn toàn là tự nhiên, nên chỉ cái lượng khách là có sự kẹo tròn. Bây giờ mình chỉ có một vài khách thôi, chứ không phải là nhiều khách đề tra giống như người ta. Đấy, mình cũng phải sản xuất hàng tà, hàng tấn. Mình chỉ sản xuất, nếu mà tỉnh ra, mỗi đô mỗi mình lấy của mình. Nếu mà người lấy nhất thì khoảng tầm là, nếu mà người ta dùng thì khoảng tầm 20-30kg thôi, trăm đó. Thì từ giá rẻ nhất của mình, thì loại là 3 triệu là rẻ nhất. Đấy, còn đắt nhất thì có thể tùy vào khách hàng. Có thể là người ta đặt một loại viếp, nó giá thanh nó cao hơn. Đến với làng nghề hương, được đến những sắc màu, những được giới thiệu của người làm hương và check-in những tấm ảnh rất là sẵn đồng và đẹp. Và cảm thấy người làm hương ở đây rất là ân cân với du khách. Khi mà được đến thì cả cô đưa những bỏ hương để mình chụp check-in để có những tấm ảnh đẹp nhất và chỉ mình những địa điểm mà mình ngồi vào check-in để có những tấm ảnh đẹp. Và cảm thấy cô và du khách đều rất thân thiện và mình là một người con sự Huế và mình cảm thấy là rất là tự hào khi mà mình cũng là một người sống lên ở Huế. Từ xa xưa, nén hương đã đi vào đời sống văn hóa, tính ngưỡng của người Việt như một nét truyền thống và thiêng liêng. Làng hương Thủy Xuân đã góp phần để những ngôi nhà, mái chùa, mái đình Việt luôn ấm đồng hương thơm của những nén nhang trầm, nhang Huế. Và không phải ngẫu nhiên khi Huế được biết đến là vùng đất tâm linh nổi tiếng về Phật xáo của Việt Nam. Bởi xưa kia, nơi đây là mảnh đất thiêng liêng, kinh đô của các vị vua triều Nguyễn, với hàng trăm miếu vũ đền đài. Và tục thác hương đã ăn sâu vào văn hóa của người dân sứ cố đô từ bao đời. Tất cả tạo nên một hương sắc riêng biệt, hiếm nơi đâu có được. Nếu ai đó có dịp thăm mảnh đất cố đô, đừng quên tìm đến làng hương Thủy Xuân để cùng cảm nhận mùi hương thơm ngát, phẳng vất, len lỏ trong gió, để cảm nhận mùi hương của một làng nghề truyền thống, mùi hương của những xá trị mà đôi khi ta không sở thấy được nhưng lại chạm vào trái tim và ký ức của chúng ta. Nằm trên trục đường Huyền Trân Công Chúa, cách thành phố Huế khoảng 7km, làng nghề làm hương Thủy Xuân nằm trên tuyến đường du lịch lăng tự đức đồi vọng cảnh nên khá thuận lợi để du khách kết hợp địa điểm tham quan du lịch. Đến đây, du khách được khám phá các công đoạn làm hương và có thể tự tay xe một cây hương. Đây đây hứa hẹn sẽ mang lại không gian check-in tuyệt vời, đầy màu sắc dành cho du khách.