Hạm Đội Bắc Dương - Hải Đoàn Mạnh Nhất Châu Á TAN XÁC NHỤC NHÃ Dưới Tay Quân Đội Nhật Bản
Cuối thế kỷ 19, dưới sự thống trị của triều đình nhà Thanh, Trung Quốc ngày càng suy yếu cả về kinh tế lẫn sức mạnh quân sự. Sau hàng loạt những cuộc khởi nghĩa nông dân và liên tục bị liên quân 8 nước xâu xé, quân đội Trung Quốc trở nên bạc nhược thê thảm. Tuy nhiên vào thời điểm này cũng không thể phủ nhận rằng ở Trung Quốc cũng có các điểm sáng, và một trong những điểm sáng đó, chính là Hạm đội Bắc Dương, là sản phẩm và là niềm tự hào của Từ Hy Thái Hậu. Tuy nhiên, trên thực tế thì hạm đội từng được đánh giá là có sức mạnh hàng đầu thế giới vào cuối những năm 1880 ấy, lại bị Hạm đội liên hợp Nhật Bản đanh cho tan tác vào ngày 12/2/1895, và không bao giờ còn lấy lại được vị thế cũ nữa. ------------------------ ▶ ‘Kiến Thức Quân Sự’ là Kênh cung cấp cho các bạn những tri thức, hiểu biết chung về tình hình quân sự, chính trị trên thế giới. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: [email protected]
Chào mừng tất cả quý vị và các bạn đã quay trở lại với Kiến Thức Quân Sự.
Kính thưa quý vị, vào cuối thế kỷ thứ 19, dưới sự thống trị của Triều Đình Nhà Thanh,
Trung Quốc ngày càng suy yếu cả về kinh tế lẫn sức mạnh quân sự.
Sau hàng loạt những cuộc khởi nghĩa nông dân và liên tục bị liên quân tám nước sâu xé,
thì quân đội Trung Quốc trở nên bạc nhực thề thẳng.
Tuy nhiên vào thời điểm này, cũng không thể phủ nhận rằng ở Trung Quốc cũng có các điểm sáng.
Và một trong những điểm sáng đó chính là hạm đội Bắc Dương là sản phẩm và là một niềm tự hào của từ thi Thái Âu.
Tuy nhiên, trên thực tế thì hạm đội từng được đánh giá là có sức mạnh hàng đầu thế giới
và cuối những năm 1880 ấy lại bị hạm đội Liên Hợp Nhật Bản đánh cho tan tát vào ngày 12 tháng 2 năm 1895
và không bao giờ còn lấy lại được vị Thế Khu nữa.
Nhưng đó chỉ là nguyên nhân trực tiếp.
Phất lấp dưới những vấn đề chiến sự thuần túy,
niềm kêu hãnh một thời của Hải quân Mạng Thanh đã bị tan phá bởi chính những vấn đề trong nội bộ nhà này.
Vậy hạm đội Bắc Dương của Trung Quốc đã bị xóa sổ như thế nào?
Câu trả lời sẽ có trong video ngày hôm nay.
Đó là cuộc chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất, bắt đầu vào năm 1894
khi cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản đều đưa quân vào lãnh thổ Triều Tiên đọ sức với nhau ở đó.
Triều Thanh vốn đã lụn bại sau cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc
muốn vãn hồi uy thế xa xưa của Thiên Tử.
Trong khi đó, sau cuộc minh trị duy tân,
Nhật Bản mỗi ngày một cường thịnh, họ tiến rất nhanh
với mức phát triển tiệm cận các cường quốc phương Tây,
đặc biệt là về lĩnh vực hàng hải.
Họ cũng xem Triều Tiên là ngoại thổ của mình,
bất kể việc Trung Quốc coi Triều Tiên là nước phiên thuộc truyền thống.
Và điều gì phải đến, đã đến.
Hàm đội Bắc Dương, đỡ con cưng của Tổng đốc Trực lệ Lý Hậu Trương,
người cùng với Tăng Quốc Viên và Tả Tông Đường
có công rất lớn trong việc chấn náp Thái Bình Thiên Quốc,
được giao nhiệm vụ chủ lực.
Từ năm 1861 đến năm 1888,
tổng cộng chi phí dành cho Hàm đội Bắc Dương là 100 triệu lạng bạc.
Song lần này, đoàn chiến thuyền ấy
đã gặp phải một địch thủ quá mạnh và quá quyết tâm.
Đầu tiên, trong trận phong đảo diễn ra vào ngày 25 tháng 7 năm 1894
tại Vĩnh Nga San,
4 tàu Bắc Dương bị tập kích bởi 3 tuần dương hạng của Nhật Bản.
Tàu Tế Viễn chạy trốn,
tàu phóng lôi Quảng Ất
và tàu vận tải Cao Thăng bị bán chìm.
Tàu Thao Giang bị bắt.
Hàm đội Bắc Dương mất 1.100 quân,
trong khi quân Nhật không tổn thất một người nào.
Ngày lập tức sau đó,
Nhật Bản đã thành lập một hàm đội liên hợp cực mạnh gồm 12 tàu,
gấp gáp tiến vào Hoàng Hải,
nỗ lực đánh chiếm các cứ điểm đầu cầu
để bộ binh đổ bộ.
Lý Hồng Trương cũng tức tức điều động 10 chiến hạm
cùng với 2 tàu phóng lôi đến Tri Viện,
giấy quyền chỉ huy của đối đốc Đinh Nhữ Xương.
Đinh Nhữ Xương chia hải đoàn thành 2 cánh,
tiến theo hình bán nguyệt
với 2 thiết giáp hạm Trấn Viễn và Định Viễn nơi trung tâm.
Vào ngày 17 tháng 9 năm 1894,
hàm đội Liên Hợp Nhật Bản đã tiến vào
và chiếm được ưu thế về địa hình
Tỉ lệ thiết giáp giữa hàm đội Bắc Dương
và hàm đội Liên Hợp Nhật Bản lúc này là 6-1.
Tỉ lệ pháo hạm của các tàu Trung Quốc
cũng vượt trội bất kể cỡ nào.
Tàu Nhật Bản chỉ có chút ít
ưu thế về tốc độ,
khi đạt vận tốc nhanh hơn tàu Bắc Dương
khoảng 1,44 hải lý trên giờ.
Các pháo hạm Nhật Bản thoải mái nhả đạn,
trong khi pháo hạm Bắc Dương
rất khó xác định mục tiêu cũng như tầm bán.
Những tàu nhỏ của Bắc Dương
bị trống đạn, bị loại khỏi vòng chiến ngay lập tức.
Sau đó thì đến lượt
các tàu chủ lực. Từng tàu một
đầu đuôi không cứu được nhau.
Kết thúc giao tranh vào ngày
17 tháng 9 năm 1894
kết quả hàm đội Bắc Dương bị bán chìm 5 tàu,
bắn hỏng 3 tàu,
chết 850 người,
bị thương 500 người.
Số tăng quân còn lại bắt buộc phải tháo chạy.
Đổi lại thì hàm đội Liên Hợp Nhật Bản
chỉ mất có 190 thùy thủ,
bị thương 200 người và bị hỏng 4 tàu.
Thời tháng xong lên,
Mình Trị Thiên Hoàng ra lệnh cho các tướng quân
của mình đánh chiếm Lữ Thuận
và Cửa Uy Hải, tạo thể hợp
vầy ngay trên bờ biển Trung Quốc.
Với sức khí ngất trời,
bộ binh Nhật Bản nhanh chóng chiếm được các pháo đài.
Quay nòng pháo bắn vào
đám tàn tích của hàm đội Bắc Dương,
vốn đang khốn đốn trước sức tấn công mạnh liệt
của 25 tàu chiến,
cùng với 16 tàu phóng lôi Nhật Bản.
Chính sự diễn ra suốt
23 ngày, từ ngày
20 tháng 1 đến ngày 12 tháng 2
năm 1895, và kết thúc
với việc Đô Đốc Đình Nhữ Sương phải đầu hàng.
Hai đoàn mạnh nhất châu Á
và lớn thứ 8 thế giới ngày nào,
xem như đã hoàn toàn bị xóa phiên hiệu.
Thưa quý vị,
nếu chỉ nhìn vào diễn biến của chiến dịch
trên thì không ai có thể hình dung nổi
hàm đội Bắc Dương từng xứng đáng
được mệnh danh bằng những khái niệm
lại kêu loảng soảng đến như vậy.
Xong thực tế,
từ khi mới xuất hiện thì đoàn thuyền
đó đã là một thực thể hoàn toàn khác.
Hàm đội Bắc Dương được thành lập
vào năm 1861, và được tập trung
đầu tư với chi phí khổng lồ trong hơn 10
năm sau đó. Trong biên chế của nó
thì định viễn và trấn viễn là những
thiết giáp hàm cỡ lớn, với lượng dạng nước
7.300 tấn, được đặt mua từ Đức.
Với mỗi tàu, 4
đại pháo, cỡ nòng 305 ly,
được bọc thép, dày 460 ly,
và là những tàu chiến
đáng sợ nhất trên mặt biển châu Á
vào thời điểm đó.
Số tàu còn lại
cũng đều được mua từ Đức và Anh,
các cường quốc công nghiệp phương Tây.
Suốt chừng ấy năm, uy thế của hàm đội
Bắc Dương đủ sức dọa nạt mọi địch thủ
ven duyên hải Trung Quốc.
Tuy nhiên, ở bất cứ lĩnh vực nào
thì vấn đề quan trọng nhất vẫn là
con người, và con người thì
luôn luôn có thể bị tác động bởi hoạt cạnh.
Từ các thủy thủ đoàn thiện
chiến và kỳ luật, được chui
rèn trong chiến đấu với quân Thái Bình
Thành quốc bản đầu, đến khi chiến tranh
Trung Nhật lần thứ nhất xảy ra,
thì hàm đội Bắc Dương chỉ còn đã tập hợp
lợn xộn của những con người ưa hưởng tụ,
sĩ khí thấp, hầu như không
có năng lực tác chiến, hèn nhát
và cả những người lính
thiếu ăn hoặc bị nợ lương.
Trong tình hình ấy, một chút
danh dự quân nhân, họ cũng
khó mà giữ được.
Thưa quý vị, chuyện kể rằng
trong trận đánh cuối, lúc Đình
Nhữ Sương trúng đạn bị thương,
không một phó thủ nào dám đứng ra thay ông
chỉ huy. Khi kết cục thất bại
đã là điều không thể thay đổi, Đình Nhữ
Sương ra lệnh đánh chìm các tàu,
nhưng không ai chấp hành. Bởi vậy
mà tất cả các chiến hạm của Bắc Dương,
nếu không bị bán chìm, thì đều bị
bắt sống. Vậy ai
đã tạo nên tất cả những thảm cảnh ấy,
những thay đổi đầy vi kịch ấy?
Thưa quý vị,
đó chính là Lý Hồng Trương
cùng các địch thủ chính trị của mình.
Hãy nói đúng hơn là
chế độ chính trị thối nát và hủ bại
Từ năm 1891,
mọi ngân sách cho hàm đội Bắc Dương
bị Từ Hy Thái Hậu đình chỉ,
chuyển sang phục vụ việc xây di
hòa viên ở Bắc Kinh.
Như vậy là bà đã ráng một đòn
mạnh bóp chết hàm đội Bắc Dương,
khiến cho hàm đội Hùng Hậu này mất
hoàn toàn khả năng sửa chữa các chiến hạm,
duy trì hoạt động huấn luyện chiến đấu.
Nhưng trước đó,
phái thân Tây của Lý Hồng Trương,
một quan chức người Hán, đã là cái gai
trong mắt các quý tộc người Mãn.
Họ xem việc Lý Hồng Trương
đòi hỏi các đặc quyền cho hàm đội Bắc Dương
cũng như quân đội là vun vén
vinh hoa cho bản thân mình.
Không chỉ vậy,
việc Lý Hồng Trương nắm binh quyền lớn cũng tạo nên
những mối lo ngại về nguy cơ xoán đoạt
nhất thiết phải đề phòng.
Hàm đội Bắc Dương
và hoài quân của Lý Hồng Trương
càng lớn mạnh thì quý tộc Mãn Thanh
càng khó mà chấp nhận.
Việc cho phép phát triển hàm đội Bắc Dương hay không
không còn là vấn đề an ninh quốc phòng nữa.
Câu chuyện ấy đã trở thành
một quân bài đổi trác quyền lực
giữa các đại thần tại triều.
Trong khi đó, những tên nạn thâm căn cố
đế của xã hội Trung Quốc như
Tham Nhũng hay Vô Kỳ Luật
lại cùng làm sói mon rất nhanh
sức chiến đấu của các thủy thủ Bắc Dương.
Thưa quý vị, đến đây
nhất định phải nhắc đến nạn Tham Nhũng
hoành hành từ cấp thấp lên đến cấp cao.
Tôi vẫn nhớ hình ảnh
những quả đạn pháo bị nhồi xi măng
và mạt cưa thay cho thuốc súng.
Thậm chí còn có sĩ quan
cho tháo cặp pháo 254 ly
đem ra chợ bán
lấy tiền tiêu xài.
Từ sĩ quan đến binh lính đùa nhau
tha mồ biệt thủ, cấp bậc càng cao
thì Tham Nhũng càng nhiều.
Ngay cả thứ nhỏ nhặt nhất
như các tay đóng cửa bằng đồng,
lan can cầu thang, cho đến những lá chắn
bảo vệ ủ pháo bằng thép giày
đều bị ăn cắp để đem bán.
Đây là điều tất yếu
bởi do ngân sách của hàm đội
bị cắt giảm, khiến hoạt động đình trẻ
thùy thủ đoàn không có tiền lương
nuôi bản thân và gia đình
lại nhàn cư vi bất thiện
mà quên đi bổn phận người lính đối với đất nước.
Có thể quý vị chưa biết
điều lệ hải quân Bắc Dương
quy định sĩ quan là không được
đặt văn phòng và công quán
phải ở trên tàu cả năm
nhưng chính Đinh Như Sương lại xây nhà
ở đảo Liêu Công vốn là đất công
rồi cho các sĩ quan hải quân
dưới quyền mình thuê
Bạn đêm thì có tới một nửa quân số không
ở dưới tàu. Há chẳng phải
coi thường quy tắc hay sao?
Lý Hồng Trường cũng biết
nhưng không có cách nào cản được
Trước khi tuyên chiến với Nhật Bản một ngày
ông mới phát lệnh triệu tập tất cả
các thùy thủ về tàu. Nhưng thùy thủ
lên bờ, người thì đánh bạc
người thì ngã vào vòng tay của những cô gái bán hoa
vật tệ nghiện hút thuốc viện
lan tràn cũng làm suy kiệt
thể chất và tinh thần của không ít binh lính
và sĩ quan
Đến cuối cuộc chiến, thậm chí chỉ huy
tàu uy viễn là Lâm Dĩnh Khải
vẫn còn bỏ trực rơi tàu để lên bờ
hưởng lạc. Một quân đội như thế
một khi vào trận
đương nhiên là khuẩn loạn
Một quân đội như thế, dù có
tàu to súng lớn, cũng sao
có thể là đối thủ của quân Nhật
trọng giành dự và nghiêm minh kỷ luật
Huống gì?
Từ thời những đám hoa khấu
tức cướp biển Nhật Bản, tàn phá
và duyên hại Trung Quốc thời mình
thì các chiến binh Nhật đã đủ sức khinh
miệt tinh thần chiến đấu của người Trung Quốc rồi
Thưa quý vị
vừa rồi là toàn bộ video
về sự sụp đổ của hạm đội
từng được coi là mạnh nhất châu Á từ bấy giờ
Quý vị nghĩ sao về đội quân này?
Hãy chia sẻ ý kiến của mình ở phía dưới phần bình luận
Còn bây giờ xin chào và hẹn gặp lại
ở những video tiếp theo