Đinh Tiên Hoàng - Người Dẹp Loạn 12 Sứ Quân, Lập Nên Đại Cồ Việt

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#ĐinhTiênHoàng #NhàĐInh #ĐinhBộLĩnh
#Loạn12SứQuân,
#NinhBinhtravel #dulichninhbinh
#Su7 #Sử7 #Su7VietNam #XuavaNay
Đinh Tiên Hoàng - Người Dẹp Loạn 12 Sứ Quân, Lập Nên Đại Cồ Việt
Sau khi Ngô Quyền mất, đất nước nổ ra cuộc tranh chấp giữa các thế lực quân phiệt, rơi vào tình trạng chia rẽ toàn diện mà lịch sử thường gọi là Loạn 12 sứ quân. Trong tình thế nguy kịch đó, bằng bản lĩnh và chiến lược đúng đắn, Đinh Bộ Lĩnh đã từng bước thu phục các sứ quân. Đến năm 968, ông chính thức dẹp loạn thành công, lên ngôi hoàng đế với danh xưng Đinh Tiên Hoàng.
Nguồn: vi.wikipedia.org, nguoikesu.com, vnexpress.net, baophapluat.vn, kienthuc.net.vn, zingnews.vn, nghiencuulichsu.com
Sau khi ngôi nguyên mất thì đất nước đã nổ ra một cuộc tranh chấp giữa các thế lực quân Việt
rơi vào tình trạng chia rẽ một cách toàn diện mà lịch sử hay gọi là loạn 12 sứ quân.
Trong tình thế nguyên ngập đó, bằng bản lĩnh và chiến lược đúng đắn,
Đinh Bộ lĩnh đã từng bước thu phục được các sứ quân.
Đến năm 1968, ông chính thức dẹp loạn thành công lên ngôi hoàng đế với danh sinh Đinh Tiên Hoàng.
Trong video hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về Đinh Tiên Hoàng,
người dẹp loạn 12 sứ quân lập ra đại cộ việt.
ÔNG HOÀNG CỦA NHỮNG CHUYỄN THUYẾT
Trong thời kỳ Đinh Bộ lĩnh sinh sống, sự học chưa được trú trọng nên rất nhiều những câu chuyện về ông chỉ là truyền thuyết theo dệt.
Chỉ biết rằng, Đinh Bộ lĩnh sinh vào ngày rằm tháng 2 năm Giáp Thân,
tức 22 tháng 3 năm 924 ở thôn Kim Lư, làng Đại Hữu, châu Đại Hoàng, nay thuộc xã Gia Phương, Gia Viễn, Ninh Bình.
Cha ông là Đinh Công Chứ, nhà tướng của Dương Đình Nghệ, giữ trước Thứ Sử Hoan Châu.
Mẹ ông họ Đàm, dân gian quen gọi là Đàm Thị Thiềm.
Ngoài ra ông còn có một người chú tên là Đinh Thúc Dự.
Ngay đến cái tên Đinh Bộ lĩnh cũng gây tranh cãi gai gắt.
Hầu hết các chính sử như An Nam Trí Lược, Việt Sử Lược, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Việt Sử Tiêu Án đều viết ông vốn họ Đinh tên Bộ lĩnh.
Tuy nhiên đắc giả Trần Trọng Kim trong sách Việt Nam Sử Lược lại chú thích rằng
có sách chép ông tên là Hoàn chứ không phải Bộ lĩnh, Bộ lĩnh là tước quan Trần Lãng phong cho ông.
Hiện nay, nhân dân vùng Hoa Lư, Ninh Bình vẫn còn truyền tụng vô vàn những truyền thuyết về Đinh Bộ lĩnh.
Người ta cho rằng ông vốn là con của thần nước, khỏe mạnh, thông minh hơn người,
giỏi bơi lặn, có thể ở lâu dưới nước hàng giờ.
Lớn lên một chút, ông tỏ ra can đảm khác thường.
Đám trẻ chăn trâu đều nể sợ, bầu lên làm tướng.
Truyền thuyết nổi tiếng nhất về tuổi thơ của ông chính là cờ lau đánh trận.
Đinh Bộ lĩnh cho bầy trận giả, sai lũ trẻ bẻ hoa lau làm cờ, chặt tre làm khi giới,
rồi mấy đứa trẻ khác vòng tay làm kiệu cho ông ngồi.
Bọn trẻ làng khác khi đánh trận đều thua nên lũ lượt xin theo.
Nhờ đó Đinh Bộ lĩnh kết giao với rất nhiều hào kỳa tương lai như Đình Điền, Nguyễn Bậc.
Sau này, Đinh Bộ lĩnh theo một đoàn ngư phủ làm nghề đánh cá.
Trong Đại Việt sử ký Tiền Biên Chép.
Khi vua còn hàn vi, thường đánh cá ở sông Giao Thủy,
kéo lưới được viên ngọc khuê to nhưng va vào mũi thuyền sứt mất một góc.
Đêm ấy, vào ngủ nhờ ở chùa Giao Thủy,
giấu ngọc ở rơi đáy giỏ cá, đợi sáng ra chợ bán cá.
Bấy giờ vua đang ngủ say, trong giỏ có ánh sáng lạ.
Nhà sư chùa ấy gọi dậy, hỏi duyên cớ.
Vua nói thực và lấy ngọc khuê cho xem.
Sư than rằng, anh ngày sau phu quý không thể nói hết,
chỉ tiếc phút không được dài.
Dẹp đoạn 12 Sứ Quân
Năm 944 Ngô Quyền mất,
ủy thác con trường Ngô Sơn Ngập cho Dương Tam Kha.
Dương Tam Kha cướp ngồi, tự lập mình làm vua.
Ngô Sơn Ngập chạy về nhà hào trường Phạm Lệnh Công
ở làng Trà Hương, tức Nam Sách Hải Dương,
để trú ngụ chờ thời cơ.
Từ khi Dương Tam Kha lấy ngôi của nhà Ngô,
nhiều nơi không chịu thuần phục.
Các thủ lĩnh nổi lên các cứ,
thường đem quân đánh chiếm lẫn nhau.
Năm 950, Dương Tam Kha sai một người con khác
của Ngô Quyền là Ngô Sơn Văn đi đánh Thái Bình.
Ngô Sơn Văn dẫn quân quay lại lật đổ Dương Tam Kha,
dán ông xuống làm trương Dương Công.
Năm 950, Ngô Sơn Văn tự xưng làm Nam Tấn Vương
đóng đồ ở Cổ Loa cho người đón anh trai Ngô Sơn Ngập về.
Được Dương Thái Hậu chuẩn tấu,
Ngô Sơn Ngập cũng được làm vua,
gọi là Thiên Sách Vương.
Thế là hai vua cùng tồn tại,
sử sách gọi là Hậu Ngô Vương.
Năm 954, Ngô Sơn Ngập chết,
chỉ còn một vua là Nam Tấn Vương Ngô Sơn Văn.
Năm 965, Ngô Sơn Văn chết,
con trai Ngô Sơn Xí đối nghiệp
nhưng thế lực ngày càng yếu kém,
phải lui về giữ đất Bình Kiều.
Thấy cơ hội đã đến,
các xứ quân cứ thế đua nhau nổi lên tranh giành quyền lực.
Đến năm 966,
hình thành đầy đủ 12 xứ quân chiêm giữ các địa phương.
Các xứ quân cứ thế chiến đấu,
giành giật nhau từng chút một,
gây nên tình trạng vô cùng nguy ngập cho đất nước.
Đình Bộ Lĩnh nhanh chóng cùng với các anh em Hào Kiệt
hợp lại tại Hoa Lưu, Ninh Bình.
Để thực hiện nhiệm vụ dẹp loạn và thống nhất đất nước,
ông đã khôn khéo vận dụng kế sách chính trị
kết hợp với quân sự.
Khi lực lượng còn non yếu,
Đình Bộ Lĩnh đã liên kết với xứ quân Trần Lãm
ở Bố Hải Khấu, tức Thái Bình,
rồi thu phục được Phạm Bạch Hổ
ở Đằng Châu, Hưng Yên
về làm thân vệ tướng quân.
Cuối cùng, khi lực lượng đổ mạnh,
ông không tiêu diệt mà hàng phục
Ngô Nhật Khánh ở Đường 5, tức Hà Nội,
Ngô Sương Sí ở Bình Kiều, tức Thanh Hóa,
vốn là những hậu duệ nhà Ngô
để lấy lòng thiên hạ.
Chỉ trong hơn một năm,
từ năm 966 đến 967,
Đình Bộ Lĩnh lần lượt đánh thắng
các xứ quân còn lại,
được xưng tụng làm Vạn Thắng Vương.
Chiến tranh kết thúc vào năm Mậu Thìn,
tức năm 968,
bằng việc Đình Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng Đế,
hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế.
Ông chấm dứt loạn 12 xứ quân
khi nhà Tống bên Trung Quốc
đã diệt nước Nam Hán,
áp sát biên giới nước ta.
Nếu không có sự xuất hiện của Đình Bộ Lĩnh,
quốc gia khó lòng thoát khỏi
họa xâm lăng từ phương Bắc.
Xây Dựng Đại Cổ Việt
Ngay khi lên ngôi,
Đình Bộ Lĩnh đã cho đặt lại
tên nước thành Đại Cổ Việt,
với Cổ có nghĩa to lớn vĩ đại,
bắt đầu dựng đô mới,
đắp thành đào hào,
xây công điện, đặt triều nghi.
Từ năm canh ngọ 970,
bắt đầu đặt hiệu năm là Thái Bình.
Kinh đô nhà Đinh
đóng tại Hoa Lư, Ninh Bình.
Dựa vào các khối đá vôi dựng đứng,
ôm lấy vùng đất cao không bị ngập,
lại có sông Hoàng Long ở phía Bắc,
sông Sào Khê chảy xuyên qua
Kinh Thành, thuận lợi giao thông.
Việc Đinh Tiên Hoàng
chọn Hoa Lư mà không chọn Cổ Loa
hay Đại La được xem là quyết định
khôn hoan. Với hoàn cảnh đương thời
sau nhiều năm loạn lạc,
Hoa Lư là địa điểm chiến lược,
nằm ở trung tâm đất nước, không chế được
cả khu vực sơn cước từ Thanh Hóa đổ ra,
sông Đà đổ xuống.
Thêm địa thế vừa hồng vừa hiểm
có thể cầm cự với Trung Hoa
nếu có cuộc xâm lăng.
Với việc chọn Hoa Lư quê hương làm Kinh đô,
Đinh Tiên Hoàng còn có thêm
sức mạnh của yếu tố nhân hòa.
Nhà Đinh là triều đại đầu tiên
đặt nền móng cho nền tài chính
tiền tệ của nhà nước phong kiến Việt Nam.
Đinh Tiên Hoàng đã truyền cho
Đúc Tiền Đồng, gọi là Tiền Đồng Thái Bình.
Ông kết hợp an sinh xã hội
bằng quân sự với phương án
ngụ binh ư nông,
phân ra đạo, quân, lữ,
tốt, ngũ.
Mỗi một đạo có 10 quân,
1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt,
1 tốt 10 ngũ,
1 ngũ 10 người.
Như vậy, quân đội nhà Đinh khi đó
có 10 đạo, khoảng 1 triệu người,
trong khi dân số đất nước khi đó
có khoảng 3 triệu.
Về chính trị, ông chủ trương
sử dụng hình phạt nghiêm khắc để chế ngự tiên hạ,
đặt vạc lớn ở sân chiều,
nuôi hổ giữ trong cũi,
hạ lệnh rằng
kẻ nào trai phép phải chịu tội
bỏ vạc giàu cho hổ ăn.
Mọi người đều sợ phục, không ai dám phạm.
Về ngoại giao,
để tránh đụng độ với Trung Quốc,
năm Nhâm Thần 972,
Đinh Tiên Hoàng Sai Con
là Đinh Liễn sang cống nhà tống Trung Quốc.
Năm 975,
vua nhà tống Sai Sứ sang phong cho Tiên Hoàng
làm giao chỉ quận vương
và phong cho Nam Việt vương Đinh Liễn
làm tỉnh hải quân kết độ
Sứ An Nam Đô Hộ.
Từ đó, đại cổ Việt giữ lệ
sang chiều cống phương Bắc.
Tùy bên ngoài, vua Đinh xưng phiền thuộc,
nhưng trong nước thì vẫn xưng danh đế.
Vị vua có 5 hoàng hậu
Thường thì đa phần
các vua chúa trong lịch sử Việt Nam
đều là những người có rất nhiều thê thiếp.
Nhưng việc một vị vua lập nhiều hoàng hậu
lại là điều hiếm có.
Mà người mở đầu không ai khác
chính là Đinh Tiên Hoàng.
Cả chính xử lẫn giã xử
tuy không thống nhất tên họ của tất cả,
nhưng đều khẳng định
ông lập tổng cộng 5 vị hoàng hậu.
Vì điều này,
ông bị nhiều sử gia về sau chê bai.
Sử gia Lê Văn Hươu thế kỷ 13
đã viết trong Đại Việt Sử Ký
Hoàng hậu sánh với ngôi vua
cho nên mới đứng đầu
làm tiêu biểu trong cung
và giáo hóa cho thiên hạ.
Từ xưa chỉ lập hoàng hậu một người
để chủ việc nội trị mà thôi.
Chưa từng nghe thấy con 5 hoàng hậu.
Tiên Hoàng không có học vấn kê cứu đời xưa
mà các bề tôi lúc bấy giờ
lại không có người nào biết giúp sửa cho đúng.
Sau đến hai triều
Lê, Lý cũng nhiều khi bắt trước
làm thế.
Chính là do Tiên Hoàng khơi đầu mối loạn.
Nhà sử học Ngô Thị Sĩ
thế kỷ 18 viết trong
Việt Sử Tiêu Án
Một âm và một dương gọi là đạo.
Các bà hoàng hậu dựng lên nhà hạ
giúp đỡ nhà tru.
Không nghe có đến hai hoàng hậu
huống chi lại con 5 hoàng hậu.
Từ năm thiên nguyên nước tru lập 5 hoàng hậu.
Bài sách văn phòng hoàng hậu có câu
Đức ví với khôn nghì
ngũ hành là số 5
đó là lấy một câu kinh
để che lỗi của mình.
Vua Đinh Tiên Hoàng không đọc sách
theo ý riêng mà làm càn
đúng như chuyện nước tru
lỗi đó hai bên cũng như nhau.
Tuy nhiên với quan điểm khách quan
các xử gia hiện đại đã nhận thấy
sau khi dẹp loạn
các xứ quân thống nhất đất nước
Đinh Tiên Hoàng lên ngồi và cũng
chỉ muốn lập người vợ cả
người sinh ra con trưởng Đinh Liễn làm hoàng hậu.
Nhưng đất nước mới thống nhất
các thế lực chống đối chưa hẳn
đã chịu quy phục hoàn toàn.
Đinh Tiên Hoàng hiểu rõ điều đó
nên đã quyết định mở rộng hậu cung
lập thêm hoàng hậu để thông qua
hôn nhân với những gia tộc có uy vọng
tiến tới khống chế hoàn toàn
cục diện trong nước, thiết lập một
vương chiều vững chắc.
Lại thêm các xử gia có những
nhận xét khắt khe với ông đều là
những người theo tư tưởng nho giáo
mà trong thời kỳ từ nhà Đinh cho tới
tận hết thời nhà Hồ, ba tôn giáo
Nho, Phật, Đạo cùng tồn tại
hòa bình gọi là tam giáo
đồng nguyên. Tư tưởng nho giáo
vẫn chỉ là một khía cạnh trong tư tưởng
xã hội. Với nhiều người,
việc các hoàng đế có lập nhiều hoàng hậu
cũng không đáng bị chê trách.
Sau thời Đinh bộ lính,
nhiều vị hoàng đế ở các triều
Tiền Lê và Lý như Lê Đại Hành,
Lê Ngoại Triều, Lý Thái Tổ,
Lý Thái Tông,
Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông,
Lý Thẳng Tông cũng vì những lí do
liên quan đến triều đình, đất nước
mà lập nhiều hoàng hậu.
Chính điều này đã giúp cho ba triều đại
Đinh, Tiền Lê và Lý
có thể tránh khỏi những cuộc sâu sát nội bộ
gây ảnh hưởng tới toàn thể đất nước.
Cái chết đầy uẩn khúc
Lên ngồi hiển hách,
nhưng cái chết của Đinh Tiên Hoàng
và con trai cả Đinh Liễn
lại được coi là một trong những cái chết
uẩn khúc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Sử sách ghi lại,
bên cạnh vua Đinh Tiên Hoàng có một tên
thái giám tên Đỗ Thích.
Một đêm, hắn mơ thấy nuốt sao khoe,
nghĩ mình có thể làm vua
nên lập mơ phản nghịch.
Tháng 11 năm Kỳ Mão
tức tháng 12 năm 979
y đầu độc cả Đinh Tiên Hoàng
và Nam Việt vương Đinh Liễn.
Tuy nhiên, sau khi theo dõi
lại nhiều sự việc trước và sau khi
Đinh Tiên Hoàng mất, trong đó nổi bật lê
là việc thập đạo tướng quân Lê Hoàng
được Thái hậu Dương Vân Nga
đưa lên ngồi hoàng đế, và ngay sau đó
Lê Hoàng đã tiến hành thanh trừng
nhiều thuộc tướng từng kề vai sát cánh
với Đinh Tiên Hoàng như Đinh Điển,
Phạm Hạp, Nguyễn Bạc.
Nhiều sự gia đã nghi ngờ
đây là một cuộc đảo chính mà chủ mưu
không ai khác, chính là Lê Hoàng
và Dương Vân Nga.
Theo đó, nhà Đinh lúc ấy có 3 hoàng tử
trưởng là Liễn, thứ là Toàn,
út là Hạng Lăng.
Liễn là con trưởng, có nhiều công lao.
Hạng Lăng lại được vua yêu
nên đã lập làm thái tử
dù mới lên 4 tuổi, khó có thể
bộc lộ những phẩm chất cao siêu hơn
Đinh Liễn. Đinh Tiên Hoàng
lại có những năm hoàng hậu,
có thể đã xảy ra cuộc canh đua
giữa năm hoàng hậu về tương lai của ngôi thái tử.
Trong cuộc đua ganh này,
Dương Hậu đã chọn Lê Hoàng
làm chủ dựa.
Một giả thuyết nữa của tác giả
Lê Văn Siêu trong sách Việt Nam Văn Minh Sử
cho rằng cái chết của
2 cha con hoàng đế là do bà mẹ
Hạng Lăng cùng công thần Nguyễn Bạc
cây nền để trả thù cho con
sau sự kiện Đinh Liễn giết Hạng Lăng.
Tuy nhiên, giả thuyết này còn
có những điểm không thỏa đắng.
Nguyễn Bạc là bạn trí cốt của Tiên Hoàng
từ nhỏ, ông lại không được lòng
cả Đinh Liễn lẫn Dương Vân Nga,
mẹ của Đinh Toàn.
Giả thuyết còn lại là việc Đinh Tiên Hoàng
và Đinh Liễn bị nhà Tống đầu độc
trong một mô đồ thôn tính nước ta
được xem là thiếu thuyết phục nhất
cho tới tận 8 tháng sau khi họ mất
tức tháng 7 năm 980,
Lê Hoàng lên ngôi, vua Tống mới
bắt đầu có những động thái thiếu thiện trí
và phải tới tháng 3 năm 981
mới xua quân sang đánh,
tính tổng cộng là một năm rưỡi.
Nếu như đã có ý định xâm lược thì
ngay sau khi vua Đinh bị đầu độc,
nhà Tống phải cho quân tràn sang
chứ không án binh lâu như thế.
Thông qua các giả thuyết kể trên,
các xử gia dần quy trung lại
vai trò của Đỗ Thích sẽ rơi
vào hai trường hợp. Thứ nhất,
y chính là tên sát thủ được phái tới.
Thứ hai, y chỉ là
vô tình chứng kiến sự việc trên.
Nhưng dù có như thế nào,
thì một điều chắc chắn là Đỗ Thích
ngay sau đó đã trở thành người chịu
toàn bộ tội trạng và bị đem ra hành hình
vô cùng thảm khốc sau 3 ngày lẩn trốn.
Cho tới tận bây giờ,
dưới xử gia hiện đại Việt Nam
vẫn chưa có một kết luận chính thức nào
liên quan đến cái chết của 2 cha con
Đích Tiên Hoàng và Đinh Liễn.
Với người dân thì câu chuyện
cậu bé Trăng Trâu bày cờ lâu tập trận,
trở thành người thống nhất đất nước
và lên ngôi hoàng đế đã trở thành bất hữu.
Tên cô ông cũng được đặt cho tên đường
và trường học trên khắp cả nước.
Năm 2011, tàu hộ tống tên lửa
Seabat 3.9 đầu tiên
của Hải quân Nhân dân Việt Nam
cũng được đặt theo đế hiệu Tiên Hoàng.
Ngoài ra, Hoa Lưu Ninh Bình,
quê hương của ông vẫn được tôn vinh
là cố đồ của Việt Nam.
Cảm ơn bạn đã xem video trên kênh Người Nổi Tiếng.
Đừng quên nhấn nút đăng ký
và xem thêm những video mới để ủng hộ nhé!
