Đinh Tiên Hoàng lập nước Đại Cồ Việt mở đầu thời kỳ nhà Đinh (968 -980) [Lịch sử Việt Nam P14] | Dòng Chảy Sử Việt | Năm 968, sau khi dẹp yên được 12 sứ quân và thống nhất đất nước. Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, tức Đinh Tiên Hoàng đế, khai mở triều đại nhà Đinh, khẳng định nền độc lập hoàn toàn của nước ta. Đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt. Đinh Tiên Hoàng chuyển kinh đô từ Cổ Loa về động Hoa Lư. Vua ban hành nhiều chính sách khẳng định vị thế và ngang hàng với các nước xung quanh. Hoàng đế Đinh Bộ Lĩnh - vị vua đầu tiên Nhà nước Đại Cồ Việt, người lập ra nhà Đinh gắn liền với ngọn cờ bông lau. Ông được biết đến là bậc hào kiệt trí lực song toàn, bình định thiên hạ, lập lại trật tự xã tắc sau thời loạn lạc 12 sứ quân. Thế nhưng, tên tuổi ông cũng gắn liền với tiền lệ “phế trưởng lập thứ” tạo nên cảnh tương tàn chốn hoàng cung.#toiyeubinhdung#riviubinhduong#toiyeushenyun
Thời kỳ nhà Đinh
Năm Mậu Thìn 968, sau khi dẹp yên được 12 sứ quân và thống nhất đất nước, Đinh bộ lĩnh lên ngồi, tức Đinh Tiên Hoàng đế, khai mở chiều đại nhà Đinh, khẳng định nền độc lập hoàn toàn của nước ta, đặt quốc hiệu là Đại Cổ Việt.
Đinh Tiên Hoàng chuyển kinh đồ từ Cổ Loa về Động Hoa Lư.
Đinh Tiên Hoàng lập Năm Hoàng Hậu, bàn hành nhiều chính sách tiến bộ, khẳng định vị thế độc lập, ngang hàng của nước ta với các chiều đại phong kiến Trung Quốc.
Năm 970, Đinh Tiên Hoàng lấy niên hiệu Thái Bình, sau đó còn đúc đồng tiền, Thái Bình hưng bào, góp phần khẳng định nên độc lập, tự chủ của dân tộc ta không chỉ ở lĩnh vực chính trị, ngoại giao, văn hóa mà còn cả kinh tế.
Năm 971, Đinh Tiên Hoàng bắt đầu quy định cấp bậc văn, võ, tàng đạo, xét công lao của các tướng khai quốc công thần.
Tước phòng Nguyễn Bạc làm định quốc công, Nguyễn Bạc cũng chính là vị tể tướng đầu tiên của nước ta.
Lê Hoàn làm thập đạo tướng quân, Đình Liễn làm Nam Việt phương, Đinh Điền làm ngoại giáp, Phạm Hạp làm vệ úy, Phạm Cựu Lạng làm tâm phúc tướng.
Các tăng đạo cũng được phong trước, Lục ơ làm đô hộ phủ sĩ sư, Tăng thống Ngô Trân Nâu được ban hiệu là Khuôn Việt đại sư, Trương Mani làm tăng lục.
Về pháp luật, Đình Tiên Hoàng dùng uy chế ngự thiên hạ, bèn đặt vạc lớn ở Sân Triều, nuôi hổ giữ trong cỗi, hạ lệnh rằng kẻ nào trai phép phải chịu tội, bỏ vạc giàu cho hổ ăn.
Về quân đội, nhà Đinh có 10 đạo quân với vị tướng đứng đầu là Lê Hoàn giữ trước thập đạo tướng quân.
Trở lại phía Bắc thì lúc này là cuối thời Mũ Đại thập quốc.
Nhà Tống đã thống nhất các vương quốc phía Bắc của thời kỳ Mũ Đại thập quốc và đánh bại nước Nam Hán ở phía Nam vào năm 1971.
Năm 1972, Đinh Tiên Hoàng sai con là Đinh Liễn sang thăm nhà Tống giao hảo.
Kể từ đó, Đinh Liễn được cử phụ trách việc giao hảo với các nước xung quanh.
Năm 1974 đến 1975, Đinh Tiên Hoàng sinh được hai người con trai nữa là Đinh Toàn và Đinh Hạng Lan.
Cũng tại thời điểm này, Đinh Tiên Hoàng đã mắc một sai lầm lớn nhất trong cuộc đời mình.
Năm 1978, vì quá yêu quý hai con nhỏ nên Đinh Tiên Hoàng lập con nhỏ Hạng Lan làm hoàng thái tử,
phòng còn thứ là Đinh Toàn làm vệ vương.
Việc này gây mâu thuẫn trong nội tập khi Đinh Liễn, con trai trưởng của vua,
từng trải qua nhiều gian khổ với vua lại không được lập làm hoàng thái tử.
Vì vậy Đinh Liễn không bằng lòng và đã có biến cố lớn nhất trong lịch sử nhà Đinh dẫn tới bì kịch.
Mùa xuân năm 1979, Đinh Liễn vì quá giận dữ không được làm hoàng thái tử nên đã sai người ngầm giết Hạng Lan.
Tuy nhiên sau đó, Đinh Liễn cũng sám hối lại và cho dựng cột kinh khắc chữ để cầu siêu cho người em của mình.
Trong khi đó, các gian thần nhận cơ hội cấu kết các thế lực muốn chiếm đoạt ngai vàng,
làm loạn triều đình và tìm cách lật đổ vương triều nhà Đinh.
Mùa đông tháng 10 năm 1979, Đỗ Thích, một viên quan trong triều đình nhà Đinh,
đã ra tay giết vua Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn ở sân Cung Đình Khoa Lư.
Sau khi giết vua, Đỗ Thích sợ hãi bỏ trốn nhưng sau đó bị bắt và bị tiêu diệt ngay.
Các quyền thần bấy giờ rước vệ phương mới có 6 tuổi lên ngôi hoàng đế.
Đinh phê đế, Hoàng hậu Dương Vân Nga làm hoàng thái hậu.
Vì vua còn nhỏ nên Lê Hoàng làm nhấp chính đảm đương Việt nước, xưng là phó vương.
Sau đó định quốc công Nguyễn Bặng, ngoại giáp Đinh Điền, Phạm Hạp
nghi ngờ Lê Hoàng sẽ làm điều bất lợi cho vùa nhỏ nên rút về Ái Châu
tập hợp quân đội khỏi binh chống lại Lê Hoàng.
Dự định chia hai đường thủy bộ từ Ái Châu tiến quân về Hoa Lơ để đánh Lê Hoàng.
Trong lúc này Ngô Nhật Khánh trước đây là một sứ quân đã được đinh tiên hoàng cho hàng phục nhà Đinh
cũng đã được phòng tước hiệu và làm phò mã nhưng cũng muốn tạo phản để lập quốc.
Ngô Nhật Khánh đã sang Chiêm Thành, suối vua Chiêm Thành lúc này là phê Mị Thuế
tập hợp quân để đánh Đại Cổ Việt.
Phê Mị Thuế cho quân đội đóng hơn 1.000 chiến thuyền, tập hợp quân tiến chiếm Đại Cổ Việt.
Tình thế nguy nàn, Lê Hoàng liên tập hợp quân đội tiến đánh Nguyễn Bạc, Đinh Điền ở Ái Châu.
Lê Hoàng vốn là người giỏi dùng binh, Nguyễn Bạc và Đinh Điền không phải là đối thủ nên không chống nổi.
Sau đó lại đem quân thủy ra đánh, Lê Hoàng theo chiều gió cho phóng lửa đốt cả chiến thuyền.
Đinh Điền bị chết tại trận còn Nguyễn Bạc bị bắt đưa về Kinh Đô xử tội chết.
Sau khi cánh quân Nguyễn Bạc Đinh Điền tan giã, quân của Phạm Hạp mất tinh thần, chạy lên hương cát lợi ở Bắc Giang.
Lê Hoàng đem quân đuổi theo đánh tan và bắt được Phạm Hạp đưa về Kinh Đô xử tội chết.
Cánh quân chiêm thành của Ngô Nhật Khánh tiến chiếm Đại Cổ Việt bằng đường Thủy, kì vào cửa Đại Ác, cửa Thần Phù.
Tuy nhiên chỉ qua một đêm, gặp gió bão nổi lên, thuyền đều lật đắm, chim gần hết.
Nhật Khánh cùng bọn người chiêm đều chết đuối, chỉ có thuyền của vua chiêm thành thoát nạn chạy về.
Lê Hoàng đã giữ vững được nước Đại Cổ Việt trước những biến cố xảy ra.
Sàng đầu năm 1980, nhà Tống nhân lúc nước Đại Cổ Việt binh biến dối sen, liền nảy ý đồ đánh chiếm.
Vua Tống xuân chiếu, trinh phạt Đại Cổ Việt.
Trước tỉnh thế nguy nàn, tất cả các tướng sĩ đã đưa thập đạo tướng quân Lê Hoàng lên ngôi vùa để khởi binh chống Tống.
Lê Hoàng lên ngôi vùa, tức vua Lê Đại Hành lập ra nhà Lê hay còn gọi là tiền Lê của nước Đại Cổ Việt.
Như vậy, nhà Đinh kết thúc, truyền được đến đời thứ hai chỉ vì 12 năm từ 1968 đến 1980.
Trong lịch sử Việt Nam, hình ảnh Hoàng đế Đinh Bộ Lĩnh, vị vua đầu tiên nhà nước Đại Cổ Việt,
người lập ra nhà Đinh, cắn liền với ngọn cờ bông lao.
Ông được biết đến là bậc hào kiệt, trí lực song toàn, bình định thiên hạ,
lập lại trật tự xã tác sau thời loạn lạc 12 sứ quân.
Thế nhưng, tên tuổi ông cũng cắn liền với tiền lệ, phế trưởng lập thứ, tạo nên cảnh tương tàn, trốn, hoàng cung.
Hiện nay, Đinh Tiên Hoàng cùng các con Đình Liễn, Đình Toàn và Đinh Hạng Lang
được thờ ở đền vua Đinh Tiên Hoàng thuộc quần thể di tích cố đô Hoa Lơ, huyện Hoa Lơ, Ninh Bình.