Người truyền ký ức | Nghệ nhân tò he Hà Nội

Sao nhà nông
179 người theo dõi
400 Lượt xem video·24 thg 11, 2024
Cái đặc biệt của cái nghề nặn tòa hè này thì làm thủ công bằng tay nên là không có khuôn mẫu nào
Tòa hè xuất phát từ con giống bột nặn trên cái vòng tre
Nắp cái coi vào, thổi toe toe, các cụ nói lệnh lại là con tòa hè
Nghề nặn con tòa hè còn gọi là con giống bột
Theo các cụ kể lại là có trên 300 năm
Đối với mình thì truyền thống làm bằng tay
Ít sâu vào những ý ước
Ngày trước thì cứ đến gầm trung thu là các gia đình
Làm đồ chơi ở nhà xong mang đi bán
Gia đình nhà mình thì nặn con tòa hè để phục vụ các cháu thiếu nghi
Ông, bà, bố mẹ, các chú các bác ngồi làm thì mình cũng cùng bà làm
Và từ đấy mình làm quen với nhà con tòa hè
Mình ở nhà từ trước là cái thời gian khó khăn
Đồ chơi đối với cả trẻ con thì nó rất là xa xỉn
Được cái món quà đấy mình cảm thấy rất là ấn tượng
Trong quá trình mình chơi, các ông, các bà hay các cô, các bác
Nó có thể tạo ra những con rồng đặc sản
12 giác, 21 quả
Thì mình cảm giác là rất là thích nghề truyền thống của ông trai lại
Năm 1998, mình và bố mình theo ông ngoại đi làm con tòa hè
Đi đâu cũng được người dân hưởng ứng
Thì mình cảm thấy là có một cái gì đó, nó rất là ý nghĩa
Và từ đó là mình đã chuyển hàng sang làm con rồng tòa hè
Nguyên liệu tòa hè của em mình thì nó rất là thân thiện với cả cuộc sống
Tạo ra bằng bột lếp
Bột lếp xay nhỏ, xong rồi mình nguộc chín này
Nguộc chín xong rồi mình pha màu
Màu vừa thì ngày xưa là các cụ dùng màu thiên nhiên
Như màu vàng là từ củ nghệ
Màu xanh là từ lá trâu không
Màu đỏ là từ quả hước
Cái bột lếp này nặn ra phơi khô chỉ để được trong vòng 1 tuần, 2 tuần thôi
Thế bột nó sẽ khô lại, nó ngót lại
Và nó sẽ bị lứt, không để được lâu
Làm tòa hè thì nó có 7 màu cơ bản
Nó gồm có màu trắng này
Màu trắng này là bột nguyên chất, không phải pha màu
Màu vàng, màu đỏ, màu đen
Màu xanh lá, màu xanh nước biển và màu hồng
Trong 7 màu này mình có thể pha thêm được ra màu tím này
Ví dụ như màu hồng này với màu xanh này
Thì mình sẽ trộn nhào lên ra màu tím Huế
Hoặc là màu xanh lá cây với màu đỏ
Thì cho ra màu lâu
Trong quá trình nghệ nhân làm là sẽ pha được ra thêm một số màu nữa
Như màu trắng với màu đen thì ra màu hy
Màu xanh với màu hồng thì ra màu tím Huế
Từ năm 2016 mình hoạt động ở Bộ Hồ
Nghệ tòa hè thì tách buộc là mình phải đi bán
Đi bán và ngồi nặng
Khách hàng nhìn thấy cái tay mình làm thì rất là thích
Đặc biệt là có sự trải nghiệm
Mình cũng dạy trải nghiệm cho khách nước ngoài
Thế là được rất nhiều bạn bè quốc tế khen
Và gửi lời cảm ơn
Nghệ của mình thì phục vụ phủ yếu là khách thiếu nghi
Mỗi lần các cháu đặt, nặng những hình mà các cháu thích
Mình cảm thấy các cháu rất là vui vẻ
Và rất là thân thiện với mình
Và mình nặng được ra sản phẩm ưng ý cho các cháu
Thì mình cảm thấy rất vui
Cuổi thơ mình trỗi dậy
Và cảm thấy trẻ lại
Cái trò chơi dân gian thì nó đã ngắm sâu vào tâm hồn của người dân
Bên mình làm nghề thì có vất vả là phải đi Quảng Bá
Trong quá trình đi làm nghề
Mình có rất nhiều kỷ niệm
Những ngày thời tiết lắng, nóng
Thì mình phải ngồi ở trưa lắng
Tương bán hàng thì có cơn mưa bứt trượt
Nãy gặp gió to nữa
Bây hết cả ô
Ôm áo mưa để che hàng
Trong khi đó mình ướt
Nó cảm thấy rất mỏi mệt
Nhưng mà đến chiều tối mà trẻ con nó đi
Thì niềm vui của mình lại tăng lên
Nãy có động lực để ngày hôm sau
Mình tiếp tục phục vụ các cháu nhỏ
Với suy nghĩ làm sao để đẩy mạnh nghề truyền thống của mình
Thì mình cũng quyết tâm bám nghề
Và lúc đấy là mình đi các tỉnh
Đầu năm mình thường xuyên đi làm ở các nếu hội nổi tiếng
Như ở trong Nghệ An có nếu hội Đền Cờn, Đền Khuông
Và mình bắt nếu hội Lim
Nếu hội Hoàng Hoa Thám
Thì bây giờ nó ra cái dáng đầu rồng
Xong mình cũng xếp như làm thân nhỏ nhỏ thôi
Mình để trong lòng bàn tay xếp cho một tí
Xếp ra cái dâu vây rất đẹp
Ở bên trong cái nhỏ thôi
Ngày xưa mà chưa có điều kiện này
Thì hình này chơi sao nó còn ăn được
Nhưng bây giờ có điều kiện rồi thì mình chỉ chơi thôi
Ngày xưa mình chơi thôi hả cháu?
Đúng rồi
Chỉ để khô thôi hả?
Khô thì mình cho vào mình rang hoặc lướng lên
Ăn nó rất thơm, thơm như bánh đa
Được, được
Đây, trước khi nào mà bôi tay phải sạp ong
Không hoa không ạ?
Bây giờ dẫn nha
Đầu tiên con cho nhụy nha
Đây, cái nhụy nha
Nhụy 1 vàng
Đây, vê tròn
Đúng rồi, vê tròn vào, ấn vào cái đầu què
Xong rồi cành nha, nha
Cành hoa này, vê tròn này
Vê tròn này
Con sẽ bóp
Để 2 tay bóp mỏng nó ra
Rồi ôm nó vào như này, ra 1 cành
Tiếp cành thứ 2
Vê
À đúng rồi
Đúng rồi, đúng rồi
Nó rất là nhiều thứ bột
Không phải là Hàn Quốc
Mà thật ra là các nghệ nhân tòa hè cũng đã
Phản chế ra cái bột để lâu rồi
Chứ không phải là Nhật nữa
Năm 2000 thì là 5 dòng
Một khách hàng bên Nhật
Có sang đặt 1 vãn con tòa hè
Chất niệm của bột Đài Loan
Trong thời gian mà mình làm hàng
Xuất sang Nhật năm 2000
Mình rất là can trở
Vì cái đất nặng người ta tại sao để lâu
Mà trong khi đó
Mình lại không thể học khỏi nghiên cứu được
Thì trong đầu mình có suy nghĩ là
Phải cố gắng tìm tòi và liên hệ các anh em
Chuẩn xuất đồ chơi dân gian
Kết hợp để tìm cái bột
Một là cái giá thành nó sẽ giảm được hơn
Hai là mình làm nó chủ động
Về cái nguồn nguyên liệu hơn
Trong cái thời gian đấy là
Mình phải tìm tòi rất nhiều
Vừa rồi tròn 12 năm
Thì cũng khách hàng người Nhật đấy qua
Đặt thêm 6.000 con
Thì là gia đình mình cũng đáp ứng
Nhưng mà lần này là mình không làm bột Đài Loan nữa
Mà làm bằng chính cái bột của nhà mình soán xuất ra
Bên mình hiện tại là có 2 chất niệm
Chất niệm truyền thống thì mình làm để dạy
Cho cháu ở các trường
Hoặc là các chương trình thải nghiệm
Bột mà để được lâu
Thì mình làm ở nhà
Để xuất đi các tỉnh
Để cho các khu lưu liệm
Khu du lịch bán
Thì là cái chất niệm đấy được lâu
Ở thành phố Hà Nội cũng như là các tỉnh gần cận
Mình được rất nhiều trưởng mời
Làm sự kiện, trải nghiệm cho các cháu
Được các cháu hào hứng, chào đón
Thì mình cảm thấy là rất là vui
Và cảm thấy là
Mình phải cố gắng giữ cái gì
Nghề để càng ngày càng phát triển thêm
Mình đã làm ở phố đi bộ
Tính đến năm nay cũng là 9 năm
Nhiều khi ngắm phong cảnh của Hồ Hoàn Kiếm
Mình cảm thấy
Trong lòng mình rất tự hào
Thủ đô có một cái gì rất là thiêng niên
Khi đi xa thì
Mình cũng cảm thấy xa xuyến
Lúc nào hướng về thủ đô
Xa Hà Nội thì mình thấy là rất nhờ nhờ nhung
Cái phong cảnh của Hồ Hoàn Kiếm
Một thời gian rồi thì mình cũng
Lặng những cái mô hình
Hoặc là những cái bức hình
Để vừa quảng bá
Vừa nâng cao cái tay nghề của mình
Nâng cao cái sản phẩm
Nghề truyền thống lên
Sự khác biệt đây là cái nguyên liệu
Được làm từ gạo nếp
Cho nên là nó sẽ có độ dính
Các so với lại đất xếp
Mà mình thường gặm từ hồi bé
Em thấy như là một bộ nguồn nghệ thuật
Dân gian của Việt Nam
Mình thấy khá là hay và thú vị
Nó thật sự là rất là khó
Thế nhưng mà bởi vì là
Chú ấy hướng dẫn rất là tận tình
Chú ấy làm từng bước một
Cho nên là mình cũng
Đã nặng được một sản phẩm toàn trình
Mình thì cảm thấy là cái
Bột nếp
Nó rất là mềm
Việc mà blend màu
Nó rất là dễ dàng
Bởi vì nó mềm nên là
Mình cứ đưa lên tay mình ve thôi
Thì nó sẽ tự blend vào với nhau
Mình có cảm giác là
Nó dễ tạo hình hơn
Và khi mà ấn vào
Thì nó dính vào nhau luôn
Nó bền kênh rất là khó léo
Không thấy nó ẩm
Nên nó dễ nặn
Bởi vì là
Thời ngày xưa
Đồ chơi rất hiếm
Nên các cụ đã nghĩ ra
Làm những con giống
Để cuội thơ vui chơi
Em nghĩ là
Em nên được bảo tưởng
Và phát triển hơn nữa
Bởi vì đây là một cái
Đây là một cái nếp văn hóa
Mà đặc sắc
Của Việt Nam
Theo đuổi một cái nghề truyền thống
Của Việt Nam
Và trở thành một nghệ nhân
Được mọi người công nhận
Nó là một trận đường rất là khó khăn
Và mình cũng thấy là
Cũng rất là may
Là các bạn trẻ bây giờ
Phải quan tâm đến
Bộ môn này rất là nhiều
Con nhìn thấy rất nhiều
Loại vật ngày xưa
Và từng đời to he
