Tinh hoa giò chả Hà Nội | Nghệ nhân Hà Nội

Sao nhà nông
179 người theo dõi
54 Lượt xem video·8 thg 1, 2025
Giò chả của người làng ước lễ làm thì bao giờ mặt giò nó cũng sáng bóng
Và nó có các cái lỗ chạch là cái lỗ chứa gia vị
Cho nên ăn cái miếng giò nó mới đậm
Vị nó không phải ở đầu lưỡi mà nó đậm vào cổ họng
Cái giò thì nó giòn, nó dai, nó ngọt
Nhưng cái chả thì nó phải gậy và nó bùi
Nghe người bảo anh là nghệ sĩ à?
Không, tôi không phải là nghệ sĩ
Nhưng tôi cũng hơi hơi một tí nghệ sĩ
Tôi nghĩ rằng cái giã giò nó là một môn nghệ thuật trong lao động
Trong cái giò chả của mình
Nó được kết nối, nó được kết nối với màu sắc hội họa
Nó kết nối với âm nhạc, với âm thanh
Tôi sinh ra thì từ một cái làng nghề
Mà một cái làng nghề truyền thống nó có từ rất lâu đời
Ở Việt Nam thì không có bất kể một nơi nào
Có một cái nghề làm giò chả lâu như ở Làng Ước Lễ
Thì người ta từng đụng nhau con lợn
Một cái làng nghề thì người ta rủ nhau, người ta giã thật chút
Mà nghề nó rất rất là
Người ta giã người ta cũng phải tạo được cái nhiệm địa
Để cho một cái không khí giã giò nó vui
Nó có nhiệm địa trong sản xuất
Thế nên nó không mệt
Nghề giò chả nó gắn liền với làng Ước Lễ
Từ rất là lâu đời rồi
Cái giò chả nó được gắn liền với văn hóa tâm linh
Ngày xưa từ ngày lễ, ngày Tết, đám cưới em biết
Người ta phải đặt lên ban thờ cúng hết
Mà chỉ có giò lụa và chả cuối đặt lên ban thờ
Thì cái đó nó rất là thiêng liêng
Cho nên cái người làm nghề, cái tâm người làm nghề
Thì người ta phải tâm huyết
Người ta phải chọn những cái thịt tốt nhất
Các cái thành phần, nguyên liệu đầu vào tốt nhất
Để ra cái sản phẩm nó có mỹ thuật đẹp nhất
Có chất lượng ngon nhất
Về tất cả công thức của giò chả người làm Ước Lễ
Người ta cũng lấy quy luật âm dương để người ta pha chế
Tức là người ta lấy thịt nạc là dương
Và phần mỡ là âm
Thì giã như nào để cho nó được
Giã miếng thịt nào vào với miếng thịt nạc
Cái giã tay thì nó có cái bước đầu tiên là giặt thịt
Đầu tiên nó phải giặt thịt cho nó nhỏ thịt
Khi nó nhỏ rồi, nó bắt cối rồi
Khi mà cái thịt nó dính với nhau rồi
Thì mới lên được 2 chảy
Cái giã 2 chảy khi nó nhỏ rồi
Thì mới được cho gia vị
Về cân bằng với gia vị
Người ta lấy muối là âm
Và lấy mật là dương
Mà ngày xưa người ta làm cũng không có phụ gia
Và cũng không có bất kể một cái thức bảo quản nào cả
Chỉ là cách truyền miệng nhau thôi
Khi người ta giã ra và tạo cái cấu trúc
Nó dẻo, nó dai
Về cái hương liệu
Thì cái nước mắm để dẫn hương
Cái nước mắm là rất là quan trọng
Trong cái hương về giò
Rất là chú trọng về cái hương liệu này
Khi mình cho gia vị xong rồi
Thì mình vẫn phải lên 2 chảy
Già 2 chảy lên 2 chảy
Thì nó phải có nhịp chảy cấp tập
Cái người thợ làm giò
Hoặc cái người thợ làm giả
Thì khi người ta giã hoặc là người ta chạy máy
Thì người ta luôn luôn
Theo đổi cái màu sắc trong cối
Cái người người ta giã
Thì người ta giã đến thời điểm nào
Mà nó
Người ta thấy nó chuyển màu thịt
Bắt đầu nó chuyển màu thịt là người ta phải cho gia vị
Và người ta thúc ngay
Và cho ra ngay
Nếu như mà để quá
Thì cái cấu trúc đó tự nhiên nó bị bở
Nó bị dán về tế bào
Thì tất cả các cái nước thịt
Tiếc gia vị nó sẽ chảy ra hết
Thế nhưng ngược lại
Cái tế bào thịt nó tốt
Khi mình luyện cấu trúc
Thì mình luyện càng kỹ
Thì giò chả càng ngon càng giòn càng dai
Thì đến khi người ta cho vị vào
Thì nó mới
Nó mới tỏa hương
Thì tôi nghĩ là nó rất là nghệ thuật
Con có biết ông
Cái giò này là giò gì không?
Không, cái này là giò lụa
Thế con có biết làm sao người ta gọi giò lụa không nào?
Không biết
Ông lấy ông vớt cho lên cho con xem nhé
Thế ông giã xong rồi ông vớt này
Ông lấy cái đũa ông vớt lên
Thấy chưa?
Vớt lên nó chảy như một giải lụa
Nhìn rõ chưa?
Đấy nó chảy ra nó dẻo thế mà
Nhìn thấy chưa?
Giò với cả chả thì hai món nó khác nhau như thế nào?
Ông giảng giải cho con nghe này
Giò là chỉ có giã thịt nạc này không thôi
Khi mà gói vào lá chuối
Mà luộc
Hoặc là mình hấp lên thì gọi là giò
Thế còn chả
Thì khi mình giã
Thì mình cho mỡ vào
Ví dụ mình làm chả quế thì mình cho bột quế vào
Còn mình làm chả bìa
Mình cho mỡ vào
Cái nào gián và nướng thì là chả
Ở Việt Nam một là làng nghề giò chả ước lễ
Hai là làng nghề
Chỉ có hai làng nghề duy nhất
Là không có
Không có người làm nghề ở làng
Hoặc là chỉ có một hạng hộ
Một vài hộ gia đình làm ở làng
Thì người ta
Chủ yếu người ta phải bám vào
Thành thị
Người ta phải bám vào thành thị
Là những nơi đông dân cư
Để người ta có cái sản phẩm
Người ta được phục vụ đông đảng của mọi người
Năm 1953 là tôi bắt đầu làm nghề
Khi tôi rời khỏi con ngũ
Xong vòng một năm tôi làm rất nhiều nghề
Nhưng mà nó cũng không có
Đủ nguyên sinh cuộc sống
Nuôi vợ nuôi con
Và tôi quyết định tôi làm nghề
Đến bây giờ thì nó vào tầm 41 năm
Làm nghề
Năm 83 tôi quay trở về
Tôi làm nghề
Mà lúc đó còn rã hai tay hay chảy
Thực ra mà nói người
Có một số gia đình ở Hà Nội
Người ta cũng làm máy rồi
Thì cái máy xay giò đầu tiên
Của Việt Nam làm
Là của ông Tuyên Thành
Mà ông ấy chế từ
Cái máy xay pate
Của Pháp
Cơ duyên khi giải phóng Việt Nam
Tôi đã kết thúc với ông làm
Cái máy đầu tiên
Tôi quyết định về để tôi làm
Cái máy đó
Đầu tiên tôi chỉ có sửa thôi
Sửa hộ công các bà thôi
Sau vậy tôi
Làm ra cái máy xay giò
Tôi phải khẳng định rằng là cái máy xay giò
Mà mình nghiên cứu ra mình làm
Nó
Nó rất lợi ưu Việt
Để cái chất lượng giò nó không thay đổi
Giữa trả tay và làm máy
Như ngày xưa
Cái giò sả
Nó chỉ có cái giò lụa
Là cái đặc biệt
Và cái chả quế
Hai cái là cái đặc biệt nhất
Mà khó làm nhất
Trong giò chả
Nếu như người nào làm được giò lụa ngon
Mà làm được chả quế ngon
Là những người
Có đỉnh cao trong nghề
Cái giò lụa người ta làm làm sao
Cái giò lụa bắt buộc thịt
Phải thật thật tốt
Không phải ai làm giò lụa cũng ngon được
Cái chả quế làm nó khác
Phải đắp đi đắp lại vài ba lần
Nếu như mình đắp liên tục lên
Thì nó sẽ rơi hết
Nó chảy
Thế nên bắt buộc làm xong rồi phải chờ
Chờ đến khi mình đắp một lần
Xong rồi nó xen mức độ nào
Rồi mình đắp tiếp, vỗ tiếp
Sau cùng nó đủ độ dày là bao nhiêu
Thì mình cho ra mình nướng
Nếu còn dày quá thì nó rơi hết
Hoặc là mỏng quá thì nướng nó khô hình cảnh
Cái chả quế nó khó riêng
Và cái giò lụa nó khó riêng
Riêng cái chả quế nó còn phải phụ thuộc theo thời tiết
Cái thời tiết nó nóng
Thì mình làm chả quế rất nhanh
Là 45 phút làm được mở ống chả quế
Nhưng mà thời tiết nóng
Thời tiết nó lạnh, nó lạnh quá
Có khi đến 15-20 phút sau
Chưa đắp được đường kiếp
Nói chung là tôi cũng may mắn
May mắn là được cắt con dâu tôi nó rất ngon
Các bạn đi về là cũng
Theo bố
Để hàng sáng ngày ra
Để cùng bố tham gia vào công việc
Sau rồi là để bố truyền dạy lại
Ngoài cái vấn đề
Mình truyền dạy nghề
Thì phải truyền cho nó
Cái tâm huyết trong nghề
Làm nghề nó phải có tâm
Tâm huyết với nghề thì phải truyền toàn bộ
Văn hóa nghề cho nó
Tôi thì thấy mình rất là may mắn
Khi mình được làm dâu trong một gia đình
Có cái nghề
Truyền thống
Đi đâu mình cũng thấy tự hào
Và mình hãnh diện lắm
Giò chả không phải làm ngon hay không ngon
Tôi làm ngon hay ông làm không ngon
Cái quan trọng nhất
Trong nghề làm giò chả
Là phải hợp khẩu vị với nhiều người
Tôi luôn nghiên cứu
Về cái vị
Trong giò trong chả
Để cái tiến truyển xã hội nó hợp
Với từng lớp từng giới tuổi
Ngoài việc mình ăn xong
Mình giới thiệu cho bạn bè mình
Họ hai nhà mình sang bua đặt hàng
Tết thì bao giờ nhà cô cũng phải đặt hàng trước
Trong cùng đời làm nghề
Mà được tôn vinh thì ai cũng rất là quý
Nhưng trong cái thâm tâm
Cái mong muốn của tôi là
Giò chả ước lễ
Được vinh danh vào di sản của nước Việt
Và lúc nào cũng được khách hàng
Không những trong ngoài nước
Trân trọng
Cái điều đó là điều mong muốn trong tôi rất nhiều
