Bí ẩn tượng cổ 700 năm tuổi biết đứng lên ngồi xuống và giếng Bán Nguyệt | VTC Tin mới

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#vtcnow #vtctinmoi #tượngcổ
#LýLinhLang #TháitửLýLinhLang
#LýHoằngChân #NhàLý #LýTháiTông
#HảiPhòng #Tượng #BảoHà #CổVật
#Su7 #Sử7 #Su7VietNam
VTC Tin mới | Tượng Đại vương Lý Linh Lang ở miếu Bảo Hà (Hải Phòng) được tạc cao khoảng 1,7m, nét mặt khôi ngô, tuấn tú, đầu đội mũ Bình Thiên, thân vận áo Long Cổn ngồi trên ngai, tay cầm văn tự. Cạnh tượng là 4 mỹ nữ đứng hầu, phía trước là quan văn, quan võ đứng chầu.
Đêm nhà nữa, đêm có thần về báo cho là ra ngoài cái sông thì ra đấy để vớt gỗ về để tạc tượng, chứ trước là không có tượng.
Trước kia là thời vua chúa thì người ta không cho ai xem.
Thì chỉ có quan ở trên vè thì mới được xem.
Đấy là một phong trọng cổ thì chúng ta không ai mở được.
Kính chào quý vị khán giả của VTC Now.
Hiện nay tôi đang có mặt tại ngôi miếu Bảo Hà thuộc thành phố Hải Phòng.
Đây không phải là một ngôi miếu bình thường như bao ngôi miếu khác.
Tại đây có hai điều rất đặc biệt mà tất cả các du khách rất tò mò về nó.
Hai điều đó là gì?
Hãy cùng chúng tôi vào trong khám phá nhé.
Và hôm nay chúng ta sẽ gặp gỡ ông Đặng Văn Thạnh, một thủ tử tại ngôi miếu Bảo Hà để khám phá ngôi miếu này nhé.
Dạ chào ông ạ.
Ông có thể giới thiệu qua một chút cho cháu về lịch sử hình thành của ngôi miếu Bảo Hà này được không ạ?
Vâng.
Thứ nhất là ngôi miếu Bảo Hà này nó đã có từ thế kỷ thứ 13, tức là cuối đời nhà Lý và đầu đời nhà Trần.
Cuối đời nhà Trần và đầu đời nhà Lý là thế kỷ thứ 13.
Ngôi miếu này xây trên ngôi miếu Bảo Hà trước là Trăng Linh Động.
Trước khi mà cụ thờ cụ Lý Linh Lan, con Lý Thanh Tông là thời kỳ mà cụ cùng với thầy Lý Trường Kiệt đánh trận bên sông Như Nguyệt.
Sau khi mà cụ đánh trận mà cụ về đây, chúng tôi có một điểm thờ ở đây.
Chúng ta cứ đi vào đến nơi, đây là sân đèn.
Bây giờ mình vào trong đèn.
Ngôi đèn này trước nó nhỏ thì có điển tích là miếu.
Cho nên bây giờ dù có lớn như thế này chắc nữa vẫn là miếu chứ không thể gọi là đèn.
Đây là năm dan bái đường.
Năm dan bái đường này thì phía bên trái là chúng ta thờ một ông tổ sư làm nghề.
Đây là cụ Nguyễn Công Huệ.
Cụ Nguyễn Công Huệ là có từ thế kỷ thứ 15.
Cụ đã dạy cho nhân Bảo Hà chúng tôi là nghề tạc tượng, nghề mua rối, nghề dệt vải và nghề chữa bệnh.
Đến cùng nhất thì đặc cùng nhất là chỉ có một tượng Lý Linh Lan đứng lên ngồi xuống.
Tôi đã giới thiệu từ đầu.
Cụ ấy là con Lý Thanh Tông ở thời kỳ thứ 13.
Bây giờ đây là trước mặt chúng ta là phó tượng Lý Linh Lan, con của Lý Thanh Tông ở thế kỷ thứ 13.
Sau khi đánh xong trận rồi thì miếu Bảo Hà chúng tôi là được một điểm để thờ ngài.
Ông ơi, vậy ông cho cháu hỏi một chút là cái bức tượng này này là có lịch sử từ bao giờ ạ?
Cái bức tượng này là sau khi ông Lý Linh Lan, con vua Lý Thanh Tông, ông ấy mất đi.
Thế kỷ thứ 13 thì khi mà cờ trận của ông ấy là bay về đến đâu thì đấy được thờ ông ấy.
Thế tính đến nay là niên đại là bao nhiêu năm?
Niên đại là 780 năm.
Hiện nay ông này là cái phó tượng này cũng có cái công nghệ từ 780 năm đến giờ.
Tức là từ ngày có ông tượng là có công nghệ.
Trong một trận giao tranh quyết liệt với giặc tống trên phòng tuyến sông Như Nguyệt, sông Cầu ngày nay,
Hoàng tử Linh Lan đã anh Dũng hy sinh.
Về sau, để tượng nhớ công ơn của Ngài, dân làng Bảo Hà xây miễu thờ Ngài trên nền đồn binh xưa.
Dân làng khi đó đã tạc tượng Ngài để thờ cúng.
Là vùng đất nổi tiếng với nghề tạc tượng và cái nôi của bộ môn nghệ thuật mua dối cản,
những người thợ tài ba đã tạo nên một pho tượng có một không hai.
Đổ sư của làng nghề này đi bị đẩy sang Trung Quốc thì tự nhiên là cũi ra cũi nghĩ ra được mấy nghề.
Thứ nhất là cái nghề lục tượng làm đồ thờ.
Cái nghề thứ hai là nghề điêu khắc.
Là khắc thì bây giờ mới có cái rối nước và rối cạn của Bảo Hà.
Tức là hiện tượng đứng lên ngồi xuống này thì cũng là công nghệ của người ta mua rối thôi, không có vấn đề gì cả.
Nhưng mà cách đây 800 năm thì các cụ lúc bây giờ là công nghệ của các cụ rất là tài.
Thế còn đến bây giờ thì cái công nghệ thì nó không phải là tài lắm nữa.
Nhưng mà cách đây 800 năm thì thời tiền cổ mà đã như thế rồi.
Cho nên đặc biệt chỉ có một ngôi tượng của Đí Lì Làng là được đứng lên ngồi xuống thôi.
Chứ không thể là làm cho tất cả cũng đứng ngồi xuống được.
Trước kia là thời vua chúa thì người ta không cho ai xem.
Thì chỉ có quan ở trên về thì mới được xem cái ông tượng đứng lên ngồi xuống như thế này.
Thì đấy là một pha tượng cổ thì chúng ta không ai mở được.
Cho nên là chúng tôi là hậu sinh những cứ thế mà thực hiện theo cái lời của các cụ để lại.
Chúng tôi sẽ xin phép để bở.
Khi mà thủ tử vào mở cửa thì tượng ngài đứng lên.
Rồi đóng cửa thì ngài ngồi xuống.
Đây là một hệ thống mà đoàn bẫy mà người ta làm.
Bây giờ cho cụ tượng đứng lên ngồi xuống tất cả cái cửa.
Rồi đóng cửa lại thì cụ lại ngồi xuống.
Trong một hậu cung này là cung nhất là ngài Lý Ly Nhan.
Là người đứng giữa đứng lên ngồi xuống.
Còn 4 người tì nữ này là bố trí sau cung điện của nhà vua.
Tức là mỹ nữ đệ hầu.
Tức là toàn bộ là do cái cánh cửa này và sẽ liên kết để đi vào ông tượng.
Và ông tượng đứng lên ngồi xuống thì sẽ là có một cái lực từ cái đoàn bẫy.
Và chúng ta từ tượng ra đến cánh cửa.
Sau khi cụ ngồi xuống thì quý vị sẽ xem được công nghệ,
gọi là đoàn bẫy của miếu bảo hạ của chúng tôi.
Từ thế kỷ thứ 13 trở về đây.
Đêm của thần về báo cũng cho là ra ngoài cái sông,
cái sông chỗ bảo vệ nổi đấy.
Thì ra đấy để vớt gỗ về để tạc tượng.
Chứ trước là không có tượng.
Nhưng mà sau khi một người báo là cái đèn này là có cái điểm
là được tượng của ngài Lý Ly Nhan Đại Vương.
Thì là tự nhiên có một khu gỗ nó trôi về ở sông.
Vì chúng tôi, các cụ thời bấy giờ là ra ngoài sông là tính là cứ kêu là...
Vì ra đấy là có nước xoáy rồi gió cho.
Thì nước gỗ không trôi vào được.
Thì các cụ kêu khấn các ngài.
Thế là tự nhiên khu gỗ nó mới trôi vào để đúc cái ông tượng
ở trong cái khám đầu tiên kia đấy.
Đấy là ông tượng của tiền cổ.
Nên là lý do là vì thế cho nên là có tượng.
Đây là đất làng nghề.
Cho nên là ngài mới được các tạc tượng ngài từ đấy đến giờ.
Thế còn cái sau này thì...
Còn đây là bố ký sau cung điện nhà vua thôi.
Tức là bây giờ là mấy nữ đứng hậu hai bên là quan văn, quan võ.
Tức là gọi là cái...
Đây là một cái cung điện của nhà vua thôi chứ không có vấn đề gì.
Phò tượng thờ Đức Linh Lan Đại Vương
trong ngôi miếu cổ hơn 700 tuổi ở Hải Phòng
là sự sáng tạo độc nhất vô nhị của những thợ thủ công tài hoa xưa.
Nghề tạc tượng Bảo Hà đã nổi tiếng khắp nơi
với nhiều nghệ nhân giỏi được triều đình trọng dụng
đã từng tạc ngai vàng cho vua với những nghệ nhân lừng danh.
Trong ngôi miếu cổ này còn có một câu chuyện về chiếc giếng mắt thần
khiến nhiều du khách muốn khám phá.
Công trình độc đáo này còn có tên gọi khác là giếng bán nguyệt.
Sau tiếp tục là có một cái đặc biệt nữa.
Tức là...
Tầng sau các vị đây là một cái giếng.
Đây là một cái giếng thần.
Ngay trong lòng đất này.
Đây là một cái giếng bán nguyệt chỉ bằng nửa cái nón thôi.
Sau khi mà chúng ta...
Chương truyền ngày trước đấy.
Tức là bây giờ để thả quả bưởi ở cái giếng này thì...
Tự nhiên là bưởi nó trôi ra cách khoảng gần 2.000m cơ.
Thế khi mà trong giếng thấy bưởi mất
thì dưới kia người ta báo đây là có phải là bưởi của miếu không.
Thì tự nhiên là đúng quả bưởi ở cách đấy 2.000m là có bưởi của miếu.
Quý khách sẽ viết tên vào cái quả bưởi này.
Viết tên đoàn của mình vào đây.
Viết tên của đoàn vào quả bưởi.
Quả bưởi này.
Sau khi đấy thì cô sẽ thả bưởi vào cái giếng này.
Rồi bây giờ chúng tôi sẽ thả quả bưởi này xuống.
Mời quý khách chúng ta sẽ thả quả bưởi vào trong giếng.
Sau khi mà quý khách chúng ta thả quả bưởi đây
thì không phải là nó sẽ nổi ngay ra cái giếng này.
Cái trống kia bắt đầu đánh lên khoảng trừng 3 hồi trống gì đó.
Thì bây giờ là quý vị có nghiên cứu xem tiếp.
Đây là bắt đầu chỗ đánh trống.
Rồi quả bưởi trên đường nó mới ra ngoài kia.
Thì chúng ta vớt ra ngoài kia.
Quả bưởi đã lên nha.
Đúng đoàn VTC chưa nào.
Quả bưởi của chúng ta đã vớt.
Mời cô.
Đúng tên.
Thưa quý vị.
Đúng là quả bưởi mà tôi đã biết tên.
Ông có thể giải thích qua một chút về nguyện của cái giếng này được không ạ?
Nguyện lý hoạt động cái giếng này
tức là trứng trống trứng chiêng thì nó áp động theo vật lý
nên là nó có cái lực ép nó ra thì nó mới ra được.
Nếu không là chúng ta không bao giờ bưởi nó ra được
nếu mà không có trống và không có chiêng.
Thả quả bưởi vào đây
thì trong quả bưởi này là đây nó có một cái dòng nước.
Đây cũng là dòng nước đặc biệt
mà để cho mang lại cái sự nô ấm cho tất cả dân dân Bảo Hà chúng tôi.
Nó riêng vào cái khu vực này.
Nó riêng.
Thế rồi tất cả là nhờ cái mặt nước này cho nên là dân dân thì đầm ấm.
Thế cái cụ mà thả bưởi vào đây
thì bưởi nó sẽ đi qua cái sân đấy
nó ra ngoài cái hồ trước cửa.
Tức là đấy là một con sông vĩnh trinh ngày trước.
Ngoài sự độc đáo của pho tượng Đại vương Lý Linh Lang
thì ngôi miếu Bảo Hà cũng rất linh thiêng.
Vì vậy thường có nhiều người lui tới đây để thờ cúng.
Miếu không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng
mà còn là sản phẩm đặc trưng của địa phương
có nền văn hóa đặc sắc của cha ông bao đời để lại.
