GÒ ĐỐNG ĐA LÀ NGÔI MỘ TẬP THỂ LỚN NHẤT THẾ GIỚI?

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#BLVHảiThanh #GòĐốngĐa
#TrậnĐốngĐa #HàNội #ThăngLong
#Su8 #Sử8 #Su8VietNam
#quânThanh #đạiphá29vạnquânThanh
#vuaquangtrung #QuangTrung
#nguyenhue #NguyễnNhạc
#khoinghiatayson
GÒ ĐỐNG ĐA LÀ NGÔI MỘ TẬP THỂ LỚN NHẤT THẾ GIỚI?
Đống đa xưa bãi chiến trường, ngổn ngang giặc chết vùi xương thành gò.
Mùng năm tết trận thắng to, gió gieo còn vẳng tiếng hò ba quân.
Chiến thắng kỷ dậu chính là thắng lợi của nước Đại Việt dưới thời Tây Sơn do vô quan trùng lãnh đạo
vào đầu năm kỷ dậu 1789.
Đã đánh tan đội quân Mãn Thanh do tôn sĩ Nghị chỉ huy,
kéo sang biên giới và tràn vào lãnh thổ nước ta dưới sự cầu viện của Lê Triêu Thống, nhà hậu Lê.
Chiến thắng này gắn liền với những địa danh như Ngọc Hồi, Khương Thượng, Đống Đa.
Sau cuộc chiến, vua quan trùng đã ra lệnh thu nạp và nuôi dưỡng hàng vạn tù binh Mãn Thanh.
Ông sai thu nhặt xương cốt của quân thanh tử trận, trôn thành từng gò đống, lập đàn cúng tế
và sai võ huy tấn, soạn văn tế, biểu thị sự thương xót với người Trung Quốc chết xa nhà.
Đây là một phương pháp ngoại giao rất khôn khéo của vua quan trùng.
Vậy tại sao lại gọi là gò Đống Đa?
Và gò Đống Đa có phải là ngôi mộ tập thể lớn nhất trên thế giới hay không?
Đống Đa hiện nay là một quận trung tâm của thủ đô Hà Nội nước ta.
Quận Đống Đa là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là hệ thống các trường đại học lớn,
ví dụ như trường giao thông vận tải, ngoại thương, thủy lợi, trường y, trường đại học luật.
Quận Đống Đa cũng là một trong những khu vực mang tính lịch sử của thủ đô Hà Nội.
Nơi này có văn miễu quốc tử Giám được xây dựng từ thế kỷ thứ 11 dưới triệu của vua Lý Thanh Tông
và đó chính là trường đại học đầu tiên của Việt Nam.
Đống Đa là vùng đất của kinh thành Thăng Long xưa.
Địa hình của quận Đống Đa tương đối bằng phẳng, phía đông có một vài gò nhỏ, trong đó có gò Đống Đa.
Gò Đống Đa ở đây là một gò đất và cũng là một di tích lịch sử
nằm trên phố Tây Sơn thuộc phường Quang Trung, quận Đống Đa.
Tại sao phường này tên là phường Quang Trung thì các bạn cũng hiểu được ý nghĩa lịch sử rồi.
Và tại đây vào năm 1789, quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của vua Quang Trung
đã đại phá và đánh thắng quân Thanh trong trận Ngọc Hồi Đống Đa.
Đêm mùng 4 dạng sáng ngày mùng 5 tháng riêng năm kỷ rậu năm 1789,
trận đánh của quân Tây Sơn đã diễn ra với sự tham gia của nhân dân vùng Khương Thượng.
Trận này thì quân Tây Sơn đã diệt đồn Khương Thượng và buộc tướng của nhà Thanh
là sầm nghi đống phải tự tử ở núi Ốc hay còn gọi là Loa Sơn gần chùa Bộc Bây Giờ.
Trận tháng này đã mở đường cho đại quân Tây Sơn từ Ngọc Hồi thưa thắng tiến thẳng vào Thăng Long.
Nhưng tại sao địa danh mà chúng ta đề cập đến lại là Đống Đa chứ không phải là Đống Mối hoặc là Đống gì đó?
Theo cách hiểu thông thường của người Việt Nam,
Đống ở đây khiến người ta liên tưởng đến tập hợp của một thứ gì đó được đắp lên cao,
ví dụ đống đất, đống đá, đống cát.
Nhưng liệu có phải là như vậy hay không?
Theo tác giả Lê Đình Danh trong Tây Sơn Bi Hùng Chuyện,
sở dĩ nơi này có tên gọi là Gò Đống Đa là bởi vì
nơi đó có một gò đất, trên gò đất có một cây đa cổ thụ mọc um tùm,
người quanh vùng gọi là gò cây đa.
Khi lính Tây Sơn kéo đến, vây tàn quân Thanh trốn theo chủ tướng
thì thấy sầm nghi đống đã treo cổ trên cánh đa.
Sau này, trẻ trâu ra gò cây đa thường hát rằng
Ông đống treo cổ cây đa,
vì câu hát ấy về sau mới quen gọi là gò đống đa.
Xem ra về mặt cắt nghĩa ớt thì đây cũng là một cách giải thích hợp lý.
Như vậy, chữ đống trong đống đa là chỉ sầm nghi đống,
chứ không phải là đống giống như đống đất, đống đá hay là đống cát.
Vậy sầm nghi đống là ai?
Sầm nghi đống ở đây chính là một tướng của nhà Thanh
và đã đại bại dưới tay của quân Tây Sơn.
Trước khi sang xâm lược Đại Việt,
sầm nghi đống làm chi trâu, điền trâu ở Vân Nam hàm ngũ phẩm
cũng không phải là một chức vị quá cao
và sầm nghi đống là người dân tộc Choang.
Theo lời cầu viện của Lê Triều Thống,
vua Thanh là Cà Long đã phái Tổng đốc Lưỡng Quảng là Tôn Sĩ Nghị
thống lĩnh đội quân dưới giai nghĩa Phù Lê
để hộ tống Lê Triều Thống về Thang Long,
nhưng thực chất là để xâm lược Đại Việt.
Và một trong những mũi quân mà Tôn Sĩ Nghị đưa sang
đó là quân điền trâu của sầm nghi đống.
Quân điền trâu của sầm nghi đống tiến vào nước ta qua ngã Cao Bằng.
Sau khi chiếm được Thành Thang Long,
cánh quân điền trâu của sầm nghi đống được Tôn Sĩ Nghị
giao trấn giữ Đồn Khương Thượng phía tây nam ngoài Thành Thang Long
tại khu vực Đống Đa Hà Nội bây giờ.
Đêm mùng 4, dạng sáng ngày 5 tháng riêng năm kỷ rộng 1789,
Đồn Khương Thượng do sầm nghi đống trấn giữ
thì bị tấn công bất ngờ bởi đạo quân nhà Tây Sơn
do đối đốc Đặng Tiến Đông chỉ huy.
Và bây giờ thì ở Đống Đa có phố Đặng Tiến Đông,
một cách đặt tên đường vô cùng ý nghĩa.
Quân Tây Sơn khi đó đã dùng súng đặt trên lưng voi
bắn thẳng vào Đồn Khương Thượng
khiến quân Thanh trong đồn chết rất nhiều.
Sầm nghi đống thấy không giữ được đồn nên đã thắt cổ trên đài chỉ huy.
Theo một số tài liệu mới mà giới nghiên cứu đã đưa ra gần đây
thì kịch bản có đôi chút khác.
Sầm nghi đống không thắt cổ ngay
mà vẫn cố thủ chờ cứu viện của Tôn Sĩ Nghị
Nhưng chờ mãi không thấy quân ứng cứu
thì Sầm nghi đống mới tuyệt vọng
và điều gì đến thì cũng phải đến.
Tôn Sĩ Nghị đã bỏ trốn từ lâu.
Sau chiến tranh
để thúc đẩy bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Nhà Thanh
Vua Quang Trung đã mang xác Sầm nghi đống trả cho Nhà Thanh đưa về Trung Quốc
trôn cất
và cho phép Hoa Kiều xây đền thờ Sầm nghi đống
ở khu vực ngõ Sầm Công
nay thuộc phố Đào Duy Từ của thủ đô Hà Nội.
Nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã từng đến đền thờ Sầm nghi đống
và làm một bài thơ được đưa vào sách giáo khoa như thế này
Ghé mắt trong ngang thấy bảng treo
Kìa đền thái thú đứng treo leo
Ví đây đổi phận làm trai được
Thì sự anh hùng há bế nhiều
Nhưng nếu vậy thì tên gọi Đống Đa
chỉ có sau khi Sầm nghi đống đã tử trận.
Còn theo một cách giải thích khác
cái tên Đống Đa bắt nguồn từ việc
trên các gò đất ở đây
từng tồn tại nhiều gốc đa
nên người dân quen gọi là
gò Đống Đa.
Vậy gò Đống Đa có phải là ngôi mộ tập thể lớn nhất trên thế giới hay không?
Nếu quả thật là như vậy
thì với diện tích khoảng 6.000m2
cùng chiều cao gần chục mét
đây chắc chắn là ngôi mộ tập thể lớn nhất trên thế giới.
Tương truyền rằng sau chiến thắng
Vâng, lịch sử Việt Nam thì luôn có tương truyền
Sau chiến thắng thì Vua Quang Trung đã cho thu nhận xác rằng
Xếp vào 12 cái hố rộng
lấp đất trôn
và đắp thành gò cao gọi là Kình Nghê Quản
tức là gò trôn Kình Nghê
Kình Nghê là hai loài cá giữ ở ngoài biển
cách gọi ám chỉ quân tàu xâm lưỡng
Theo truyền thuyết
12 gò này nằm rải rác từ làng Thịnh Quang đến làng Nam Đồng
Đến giữa thế kỷ thứ 19
do mở đường, mở chợ
đào xẻ nhiều và thấy nhiều hái cốt
thì người ta lại cho đắp thêm một hố cao nữa
nỗi liền với núi xưa
thành gò thứ 13
và tương truyền gò thứ 13
chính là gò còn lại ngày nay
Còn 12 gò khác thì đã bị bạt phẳng
12 gò khác đã bị bạt khi mà Hoàng Cao Khải
lập ấp Thái Hà vào cuối thế kỷ 19
Hoàng Cao Khải được coi là một cộng sự đắc lực của thực dân Pháp
vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20
bị người Việt coi là Việt gian tiêu biểu trong giai đoạn lịch sử này
Hiện nay có làng Hoàng Cao Khải ở Thái Hà
Nhưng nhiều ở chứng cứ thực tế và các nghiên cứu lịch sử cũng cho rằng
gò Đống Đa là một gò tự nhiên
tự hình thành từ cách đây khoảng 4.000 năm
và tất cả những gò mà vua Quang Trung xưa kia
cho trôn sắc rạc thì đều đã bị bạt phẳng
và không còn dấu tích nữa rồi
Theo cô giáo sư Trần Quốc Vượng
các gò ở Đống Đa cũng không phải là kình nghe quán gì cả
bởi nó đã có từ thời điểm trước chiến thắng của vua Quang Trung
và những gò này liên quan đến trường thi bác cử vào thời hậu lê
ý kiến này nhận được nhiều sự tán đồng
và một lần nữa nó phủ định chuyện
gò Đống Đa là một mộ trôn tập thể
Thậm chí trước đây
sát dưới chân gò Đống Đa có một rãnh nước lớn
nhiều người nghĩ đó là do máu rạc tạo thành
nhưng sự thật cũng không phải như vậy
bởi vì vùng này xưa là vùng chiêm trũng, đầm lầy
cây cối mọc hoang rất nhiều
vì vậy dưới chân gò có một rãnh nước sâu cũng là điều dễ hiểu
Lâm luận tiếp theo bảo vệ cho việc
gò Đống Đa không phải là ngôi mộ tập thể của Quân Thanh là bởi
trên bình gò hiện còn vết tích của Miễu Trung Liệt
Miễu này được xây từ thời Nguyễn
Miễu thờ các vị quan nhà Nguyễn để hy sinh trong chiến đấu
như là Nguyễn Tri Phương
cùng người con trai là Nguyễn Lâm
cùng với đó là Hoàng Diệu, Trương Cúc Dụng, Đoàn Thọ và Nguyễn Cao
Sau này thì Miễu còn thờ cả Vua Quang Trung
Hiện nay thì chính điện của môi người yếu không còn
chỉ còn cổng miễu và cầu thang dẫn lên
Trên bình gò Đống Đa còn một vài hàng gạch vuông vốn là nền miễu
mà miễu này là miễu thờ những vị anh hùng dân tộc của nước ta
mà lại xây trên ngôi mộ của quân giặc
thì cũng là điều không hợp lý
Tổng kết lại đúng là Vua Quang Trung đã cho xây mộ tập thể
với những cảnh xâm lược phương Bắc
nhưng đó không phải là gò Đống Đa hiện nay
