Linh thiêng Đền thờ Đức Thánh Nguyễn

NINH BÌNH QUÊ MẸ
751 người theo dõi
623 Lượt xem video·10 thg 10, 2024
Clip là hành trình tìm hiểu về nguồn gốc, phát triển, nét kiến trúc văn hóa độc đáo của Đền Đức Thánh Nguyễn gắn liền với cuộc đời của một bậc Vĩ nhân- Ông là Nguyễn Minh Không ( Lý Quốc Sư)
Ninh Bình, vùng đất hội tụ đầy đủ các yếu tố của một Việt Nam thua nhỏ.
Rừng, sông, biển và núi.
Ninh Bình từng là kinh đô của Việt Nam.
Ninh Bình từng là niềm tự hào về lòng yêu nước và truyền thống đánh giặc tặng nước.
Tự hào lắm khi được sinh ra và lớn lên tại mạng đất địa linh nhân kiệt ấy.
Đàm giang cố chạch, đàm xá cố thương.
Vùng quê nghèo, mạng đất đã từng trải qua bao thăng trầm của lịch sử.
Sinh tổng chiến đấu để bảo vệ kỷ phương xã ác.
Bảo vệ danh lam thắng tích tiền nhân.
Nơi sản sinh hai vị anh hùng cái thế.
Thiên cục sĩ nhân.
Nguyễn Minh Kông, câu hiến hành, lưu danh hậu thế.
Đứng trước lâu đài của núi sông.
Cảnh thêm người sáng, sắc thêm hồng.
Linh đài thắng tích ai xê đó.
Thế hệ gieo lên những tiếng lòng.
Mảnh đất mà chúng ta đang dừng chân
Xưa kia được biết đến là điềm giang cố chạch.
Nay là thuộc địa phận 2 xã Gia Thắng.
Gia Tiến, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Đây là mảnh đất sản sinh ra một anh hùng kiệt xuất của dân tộc.
Thiền sư Nguyễn Minh Kông.
Nguyễn Minh Kông được lịch sử Việt Nam ghi nhận
là một danh nhân kiệt xuất, một anh hùng tai thế.
Và là tổ sư của nghề đúc đồng ở Việt Nam.
Được nhân dân suy tôn là thánh, một trong tứ bất tử của Việt Nam.
Hành trình của chúng ta hôm nay, tôi và các bạn
sẽ cùng nhau tìm hiểu về nhân vật lịch sử Nguyễn Minh Kông
và Đền Thanh Nguyễn, tức Ngôi Đền Thờ Phụng Ông.
Các bạn hãy cùng theo chân hành trình của chúng tôi.
Sẽ có rất nhiều điều thú vị chờ đón các bạn.
Cháu là một nhóm học của Trường Trung Học Phổ Thông dân Bệ.
Và hôm nay thì bọn cháu có cơ hội
được về lại Đền Thanh Nguyễn của Gia Thắng quê mình.
Và để tìm hiểu về những nét văn hóa, kiến trúc cũng như...
Để quay trên các cháu mặt, thì ông là thủ tư thánh ở đây.
Thì ông cũng nói theo qua về lịch sử của ngài.
Đền Thanh Nguyễn là một ngôi đền cổ thuộc làng Điểm, Phủ Tràng An
gọi đất Đàm Giang hay Điểm Giang Xưa.
Nay là hai xã Gia Thắng, Gia Tiến, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Đền được xây dựng trên nền ngôi chùa cũ mang tên Viên Quang
do Nguyễn Minh Kông lập vào năm 1121.
Sau khi ông mất, nhân dân Đàm Giá Cảm Tạ
đã biến Viên Quang cổ tự thành đền thờ Đức Thanh Nguyễn.
Đền nằm trên mảnh đất dài 100m, rộng hơn 40m.
Tổng thể công trình kiến trúc khá quy mô, xây dựng theo kiểu nội công ngoại quốc.
Các công trình kiến trúc của đền được bố trí theo trục dọc đăng đối
theo đường thần đạo là điểm hình của kiến trúc thời hậu lê.
Hệ thống tường bao chạy dài, dọc theo hướng Bắc Nam,
theo lối Thượng Thu Hạ Thách,
che chắn cho các công trình kiến trúc trùng trùng lớp lớp,
theo chiều sâu vừa hải hòa vừa trang nghiêm.
Vào đền, đi theo hai lối Đông Tây,
thấy có hai cổ cờ hai bên cao vút.
Đầu tiên là Vọng Lâu.
Bên hồ của Vọng Lâu là cây đèn đá,
cao hơn 1m, là biểu tượng của trí tuệ.
Huyền thoại kể rằng, cây đèn tự nhiên mọc lên.
Nguyễn Minh Kông đêm đêm ngồi bên cây đèn thắt sáng,
thiền định, đọc tách và chim nghiệm.
Các loài chim, loài thú rời trầu xung quanh.
Ánh sáng cây đèn chiếu sáng tận tầng mây trên không.
Chính vì thế, nhân dân tôn hiệu ông là Minh Kông.
Từ đó trở đi, tụ gọi là Thiền Sư Minh Kông.
Đền có bốn tòa, theo lối Tiền Nhất, Hậu Công,
Tiền Đường, Hai Tòa, Đệ Tam, Nam Gian,
làm theo kiểu trồng rường.
Hồi có mái đại, trụ non, xà đua chuột,
các cặp xà dọc, xà ngang, xà nách
được bám sát vào cột, chắc khỏe như những ngấn mộng chính xác.
Năm bức cửa võng của Nam Gian
đều được sơn xoan thiếp vàng lộn lẫy,
chạm lưỡng long, trồng nguyệt, tứ linh hài hòa,
phong phú mà không hề đối mặt.
Gian phía Đông và Tây, sử sách ghi lạ
đã từng là nơi dạy trẻ học chữ, học sách thánh hiền.
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ,
nơi đây từng là trường lớp tại học.
Nó gắn liền với truyền thống hiếu học của quê hương gia viện.
Có lẽ do thiên thời địa lợi nhân hòa
mà năm 1965 đến năm 1967
trong bom lửa ác liệt của cuộc chiến,
trên tinh thần vừa chiến đấu, vừa học tập, vừa tăng gia sản xuất.
Trường Trung học phổ thông gia viện B chúng tôi
đã có một khoảng thời gian dựng trường, dựng lớp
tại quê hương gia Thắng, ngay gần ngôi đền Linh Thiên ấy.
Đức Thánh Nguyễn, tên thật là Nguyễn Trí Thành,
sinh ngày 15 tháng 10 năm 1965,
viên tịch năm 1141.
Năm 11 tuổi, sau khi cha mẹ qua đời,
ông xuất ra tu hành đạo Phật, cơ duyên thiền định.
Nguyễn Minh Không kết giao với Nguyễn Giác Hải và Tử Đạo Hạnh,
tu hành đắc đạo, ông trở về quê nhà
đóng góp tài năng sức lực cho quê hương.
Nguyễn Minh Không không chỉ mang tầm ảnh hưởng của quốc gia dân tộc
mà còn vô cùng huyền bí linh thiêng.
Ông được dân tộc tôn vinh là Thánh,
đến độ Điển, Xá, Trung, Linh sinh Nguyễn Thánh,
Hoa Lưu, Dục Tú xuất binh hoàng.
Trong tình ngưỡng Việt Nam,
ông còn được xem là một trong tứ bất tử hiển thoại,
là hiện thân quyền lực linh thiêng của Phật giáo Hưng Thịnh thời Lý,
là vị thiền sư sáng lập lên nhiều ngôi chùa nhất Việt Nam,
trong đó có viên quang tự và bái đính cổ tự.
Chính vì thế, ông được vua ban quốc tính
và cho ghép với chức danh pháp lý cao nhất
của một vị thiền sư, Lý Quốc Sư.
Còn tên gọi Nguyễn Minh Không
bởi xuất pha tử tích Điển Cây Đèn Đá như đã nói ở trên.
Không chỉ là thiền sư tài cao đức trọng,
Nguyễn Minh Không còn là Bậc Thánh Tổ,
là tổ sư của nghề đúc đồng Việt Nam,
là người làm nên huyền thoại,
an nam tứ đại khí.
Có lẽ rằng, Nguyễn Minh Không
là một trong những nhân vật lịch sử
được suy tôn và thờ phụ nhiều nhất
không chỉ ở Ninh Bình,
mà cả lãnh thổ Việt Nam
theo kiểu Tiền Phật Hậu Thánh.
Trên quê hương Ninh Bình,
Đức Thánh được thờ phụng
tại cố đô Hoa Lư,
khu văn hóa tâm linh núi Chùa Bái Đính,
Chùa Địch Lộng, Chùa Nhất Trụ,
Đồng Am Tiên, v.v.
Trên lãnh thổ Việt Nam,
rất nhiều ngôi đền chùa thờ phụ
như ở Nam Định, Hải Dương,
Quảng Ninh, Hà Nội, v.v.
Tên tuổi của Nguyễn Minh Không
được đặt cho nhiều đường phố ở Hà Nội
như đường Lý Quốc Sư
ở thành phố Nha Trang, Hà Nội,
Bắc Ninh, thành phố Hồ Chí Minh
hay đường Nguyễn Minh Không
ở thành phố Ninh Bình, Đà Nẵng, v.v.
Cũng giống như các đền thờ thần khác
trong Hoa Lư tùy chấn,
lễ hội Đền Thánh Nguyễn diễn ra
cùng với dịp lễ hội cố đô Hoa Lư
hàng năm, hình thức lễ hội dân gian
mang đậm đà bản sắc dân tộc.
Tháng 2 năm 1989,
Đền Thánh Nguyễn được xếp hạng
Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia,
Đảng và Nhà nước,
chính quyền địa phương và người dân
luôn ý thức bảo vệ và phát triển,
quảng bá Đền Thánh Nguyễn
cùng nhân vật lịch sử Nguyễn Minh Không.
Bây giờ tuổi các cháu đang học sinh
thì một là mình là con cháu của chúng tổ
thì coi như là mình phải
có cái trách nhiệm bảo tồn bảo tàng
di tích lịch sử,
rồi có trách nhiệm tức là phải siêu tầm
để hiểu biết thật rộng rãi và chính xác
để quảng bá với các khách quốc tế
và khách thật phương trong nước
để biết đến miếu ngàn.
Thế thôi, trách nhiệm của các cháu
như giờ này là như thế.
Tạm biệt mảnh đất Đàm Giang,
chúng tôi sẽ trở lại.
Hãy đến với Ninh Bình chúng tôi,
một Việt Nam thu nhỏ.
Các bạn sẽ thấy yêu hơn, tự hào Việt Nam tôi.
