Căng Thẳng Biển Đông: Ngư Dân Việt Bị Tấn Công Bởi Tàu Trung Quốc

Góc Nhìn Lê Minh
706 người theo dõi
Tôi làm thuyền trưởng hơn 10 năm và chạm với Trung Quốc nhiều lần, nhưng lần này thấy họ rất bạo lực, dùng gậy sắt đánh người dã man.
Thuyền trưởng Nguyễn Thanh Biên, 40 tuổi, thôn Châu Thuận Biển, xã Bình Châu, viện Bình Sơn, nói.
Sau 4 ngày bị đánh, lưng anh Biên còn 2 vết bầm dài ở vị trí gần phổi, khó thở, đang điều trị ở Bệnh viện Đa Khoa Quảng Ngãi.
Anh Nguyễn Thanh Biên, ngụ thôn Châu Thuận Biển, xã Bình Châu, thuyền trưởng tàu cá Quy Ngờ 95739TS vào ngày 2 tháng 10 cho biết
nói chung tính trang thiết bị gồm máy móc, ngư cụ và máy tấn cá thì sơ sơ thiệt hại hết 500-600 triệu đồng.
Vâng, những câu chuyện này có vẻ cũng đã rất quen thuộc với quý vị rồi đúng không ạ?
Hôm nay thì chúng ta sẽ cùng nghe các ngư dân Quảng Ngãi kể lại câu chuyện kinh hoàng mà họ vừa trải qua trên Biển Đông,
khi bị tàu Trung Quốc tấn công và đánh đập.
Anh Biên cùng 9 bạn thuyền xuất bến từ cảng Sa Kỳ ngày 13 tháng 9 ra Hoàng Sa đánh bắt hải sản.
Sau một ngày, thuyền tới ngư trưởng. Thời gian này biển khá êm, ngư dân phân công nhiệm vụ,
chia nhau ra các thúng làm nghề lặn và câu. Sau nửa tháng, được 4 tấn cá.
Khoảng 6 giờ ngày 29 tháng 9, khi tàu cách đảo Chim Yến gần 15 hải lý, khoảng 28 km,
anh Biên phát hiện tàu sắt chạy với tốc độ cao hướng về tàu mình.
Sau một giờ rượt đuổi, tàu sắt bắt kịp tàu cá. Lúc này ngư dân mới nhìn rõ tàu đang rượt đuổi mang số hiệu 301 của Trung Quốc.
Khi áp sát tàu ngư dân, tàu sắt 301 thả hai cano chạy hai bên sườn tàu cá,
còn tàu sắt vượt lên trước mũi tàu mục tiêu để truy cản.
Mỗi khi bị tàu lớn chặn đường, thuyền trưởng Biên lại lái tàu lách đi hướng khác,
truy đuổi không thành, một tàu khác mang số hiệu 101 được điều động phối hợp tàu 301 vây ráp tàu cá ngư dân.
Tàu 101 thả thêm một cano tạo vòng vây, bám sát và cản đường.
Ở trên tàu cá, các ngư dân phân công nhiệm vụ để thoát khỏi cuộc truy đuổi.
Ông Huỳnh Tiến Công, 47 tuổi, ở bên mạng trái, còn anh Nguyễn Thương, 34 tuổi, ở bên mạng phải tàu,
đóng vai trò quan sát hướng của cano và tàu Trung Quốc để chỉ hướng cho thuyền trưởng Biên lái.
Sau hơn một giờ giật đuổi, khoảng 9 giờ, gần 40 người trên tàu giật đuổi dùng cây móc vào tàu cá để khống chế,
treo lên mạng trái tàu.
Anh Công đứng quan sát ở đây, bị họ dùng gậy sắt đánh tới tấp, khiến tay chân bị gãy.
Họ lao ra đánh sối xả vào tay chân tôi bằng gậy sắt dài khoảng một mét.
Tôi chỉ biết chịu trận.
Anh Công nhớ lại, thấy đồng nghiệp bị đánh quá nặng.
Anh Võ Văn Thi, 44 tuổi ở Khánh Hòa, ôm lấy anh Công để đỡ đòn, nên bị đánh bầm tím lưng vào đuổi.
Sau đó, nhóm người Trung Quốc xông vào đập phá cabin, dùng gậy phang tới tấp vào vai và lưng, khiến thuyền trưởng Biên bất tỉnh.
Ở phía mạng phải tàu, người dân Nguyễn Thương cùng những người còn lại bị dồn tới mũi tàu.
Dù mọi người không có vật dụng gì, tay dơ che chắn đầu, cũng bị nhóm người cầm hung khí đánh tới tấp.
Thấy thuyền trưởng bị ngất xỉu trong cabin, anh Thương quỳ xin được hô hấp, nhưng nhóm người truy đuổi không cho.
Lực lượng truy đuổi sau đó dùng tấm bạc đậy cá để chùm đầu các ngư dân, nhằm không cho họ thấy diễn biến.
Chùm đầu xong, họ cho nhân viên y tế bắt mạch thuyền trưởng, rồi cho phép anh Thương cùng một người khác khiêng anh Biên ra phía sau hô hấp.
Trong thời gian đó, phía Trung Quốc tịch thu ngư cụ và hơn 4 tấn cá thuyền viên đánh bắt được với tổng giá trị hơn 310 triệu đồng.
Họ không để lại gì ngoài một bộ định vị để chúng tôi có thể về bờ, anh Thương kể.
Đến 13 giờ, sau khi hoàn thành lục soát và tịch thu nhiều tài sản, phía Trung Quốc cho thông dịch viên yêu cầu các ngư dân lái tàu về đất liền.
Lúc này, thuyền trưởng Biên dân hồi tỉnh gọi điện vào bờ báo tin.
Lúc cách bờ khoảng 50 hải lý, chừng 90 km, các ngư dân gặp tàu cảnh sát biển 6001 được chăm sóc bằng bó chấn thương.
Ngư dân Huỳnh Tiến Công, 47 tuổi, chú xã Tịnh Hòa, thành phố Quảng Ngãi, là người bị đánh nặng nhất.
Ông bị gãy tay, chân bị đánh xưng vù và bị thương nhiều nơi khác trên cơ thể.
Tối 29 tháng 9, tàu cá cập cảng Sa Kỳ, 4 ngư dân được đưa đến bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi.
Ngoài thuyền trưởng đang điều trị, ngư dân Công bị thương rất nặng, phải chuyển ra Quảng Nam để phẫu thuật.
Xóm Gành Cà, thôn Châu Thuận Biển, nổi tiếng với nghề lặn biển ở Hoàng Sa.
Tuy nhiên, quá trình ngư dân đánh bắt cá ở đây thường xuyên bị tàu nước ngoài cản trở.
Thuyền trưởng Biên kể lại, anh từng vai trạm nhiều lần với tàu Trung Quốc ở Hoàng Sa.
Năm 2009, tàu của anh bị phía Trung Quốc lai rắt tàu tới đảo Hải Nam.
Anh và một số thuyền viên bị nhốt 12 ngày, gia đình phải gửi khoảng 140 triệu đồng sang chuộc.
Ngư dân Nguyễn Thương cho biết, từng bị bắt và nhốt ở đảo Hải Nam năm 2009.
Chính anh là người về trước để lấy tiền chuộc thuyền trưởng Biên.
Tháng 6 năm 2023, anh cũng bị Trung Quốc tấn công gần đảo Hai Trụ.
Các ngư dân đều cho rằng, mức độ bạo lực trong những lần truy đuổi của tàu Trung Quốc ngày càng gia tăng,
khiến họ lo ngại.
Quần đảo Hoàng Sa bị Trung Quốc dùng vũ lực chiếm đóng từ năm 1974.
Nước này thành lập cái gọi là thành phố Tam Sa, đặt trụ sở trên đảo Phú Lâm từ tháng 7 năm 2012,
nhằm thâu tóm các quần đảo ở Biển Đông, trong đó có Trường Sa và Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.
Nhiều năm qua, Việt Nam luôn khẳng định có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử
để khẳng định chủ quyền với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Tuy nhiên, do Trung Quốc đã kiểm soát thực địa tại quần đảo Hoàng Sa từ hơn nửa thế kỷ qua,
nên ngư dân Việt Nam khi đánh cá tại ngư trường này luôn đối mặt với sự xua đuổi,
thậm chí là hành hung của các lực lượng Trung Quốc.
Trong một động thái liên quan, người phát ngôn Bộ Cộng giao Việt Nam Phạm Thu Hằng lên tiếng,
hành động của lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam
đối với quần đảo Hoàng Sa, vi phạm luật pháp quốc tế, công ngược của Liên Hợp Quốc về luật biển 1982.
Bà Hằng cho rằng, cách hành xử của lực lượng chấp pháp Trung Quốc đi ngược nhận thức chung
của lãnh đạo cấp cao hai nước về kiểm soát và quản lý tốt hơn tranh chấp trên biển,
theo thông cáo của Bộ Cộng giao.
Việt Nam hết sức quan ngại, bất bình và kiên quyết phản đối cách hành xử thô bảo
của lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc đối với ngư dân và tàu cá Việt Nam đang hoạt động
tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, gây thương tích, đe dọa đến tính mạng
và gây thiệt hại về tài sản của người dân Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói.
Bộ Ngoại giao đã giao thiệp nghiêm khắc với Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội,
mạnh mẽ phản đối hành động nói trên của lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc,
yêu cầu Trung Quốc tôn trọng đầy đủ chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa,
khẩn trương điều tra và thông báo kết quả cho phía Việt Nam, không tái diễn các hành động tương tự.
Trong khi đó, Hội Thủy sản Việt Nam đã gửi công văn cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển Đông thôn,
Bộ Ngoại giao, Ban Đối ngoại Trung ương vào thứ Tư ngày 2 tháng 10 về việc phản đối phía Trung Quốc
cản trở, cướp phá tài sản, đánh đập ngư dân và kiến nghị cần tăng cường hỗ trợ ngư dân
khi đi đánh cá trên biển.
Công văn dẫn báo cáo của Hội Nghe cá tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong thời gian gần đây,
lực lượng chức năng Trung Quốc liên tục nhiều lần xua đuổi, ngăn cản, cướp phá tài sản,
trang thiết bị, ngư cụ và sản phẩm hải sản đánh bắt của ngư dân Quảng Ngãi
khi đang đánh bắt trên vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam, gây nhiều thiệt hại
về kinh tế và đe dọa tính mạng của ngư dân ta.
Công văn liệt kê các vụ việc như là ngư dân bị cướp, bị đánh đập gãy tay gãy chân
vào các ngày 19 tháng 8 và 29 tháng 9 năm 2024.
Do đó, Hội Thủy sản Việt Nam kiến nghị như sau.
Kịp thời xác minh vụ việc, lên tiếng phản đối mạnh mẽ các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên
của phía Trung Quốc, yêu cầu phía Trung Quốc chấm dứt ngay hành động sai trái như trên,
bồi thường thiệt mạng về sức khỏe con người, tài sản cho ngư dân Việt Nam,
không xâm phạm đến hoạt động đánh bắt hải sản của ngư dân Việt Nam
trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Tăng cường các biện pháp hỗ trợ ngư dân, thường xuyên có lực lượng chấp pháp hỗ trợ cho ngư dân,
bảo vệ an toàn cho ngư dân Việt Nam, để ngư dân yên tâm bám biển, sản xuất trên vùng biển
thuộc chủ quyền của Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế biển, bảo vệ tai nguyên biển quốc gia
và giữ vững an ninh chủ quyền biển đảo Tổ quốc.
Trong khi đó, trả lời Reuters vào ngày thứ Ba ngày 1 tháng 10, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết
các tàu cá của Việt Nam đã đánh bắt trái phép ở vùng biển quần đảo Hoàng Sa mà không được chính phủ
Trung Quốc cho phép, và các cơ quan chính quyền Trung Quốc liên quan đã thực hiện các biện pháp để ngăn chặn.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc không đề cập trực tiếp đến vụ tấn công ngày 29 tháng 9.
Bộ này tuyên bố các hoạt động tại khu vực mang tính chuyên nghiệp và có kiềm chế, không có ai bị thương.
Trong một phân tích vào ngày 1 tháng 10, nhà nghiên cứu độc lập Đặng Sơn Duân đã chia sẻ trên website của ông.
Hai tàu Trung Quốc tấn công các ngư dân Quảng Ngãi ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam ngày 29 tháng 9
là tàu Tamsa Chấp Pháp 101 và Tamsa Chấp Pháp 301.
Trong khi đó, dữ liệu tàu biển cho thấy hai tàu 101 và 301 xuất hiện tại khu vực này vào sáng ngày 29 tháng 9.
Đây là các tàu thuộc Cục Chấp Pháp Hành chính Tổng hợp và Quản lý tình trạng khẩn cấp của cái gọi là thành phố Tamsa.
Sự trùng hợp về số hiệu, vị trí hoạt động cũng như cách hành xử bạo lực và vô nhân đảo
cho phép kết luận chúng chính là hai tàu đã tấn công dã man các ngư dân Quảng Ngãi.
Việc tàu cá Việt Nam bị phía Trung Quốc xua đuổi, tấn công,
thậm chí đánh đập và cướp, tích thu tài sản là điều không hiếm.
Hồi tháng 1 năm 2024, Chủ tịch Hội Ngày Cá Việt Nam và Chủ tịch Hội Ngày Cá Đà Nẵng cho biết
các ngư dân đang phải tránh xa vùng ngư trường Hoàng Sa vài chục hải lý để đảm bảo an toàn
trước những tàu dân quân biển và tàu Chấp Pháp của Trung Quốc.
Ông Trần Văn Lĩnh, Chủ tịch Hội Ngày Cá Đà Nẵng khi đó cũng đề cập đến lực lượng dân quân biển
rất đông đảo của Trung Quốc qua các câu chuyện được bà con ngư dân về kể lại.
Lực lượng này đi có chiến dịch, hết mùa cấm biển thì lao xuống vùng biển Việt Nam rất đông.
Bà con ngư dân mình thấy mà sợ luôn, vì họ đi rất là đông, cả trăm ngàn tàu và can quét ngư trường của mình rất dữ dội.
Không những rủi ro bị tàu Trung Quốc tấn công hay xua đuổi, sinh kế của hàng ngàn ngư dân ở Việt Nam
còn bị ảnh hưởng trước lệnh cấm đánh bắt cá thường niên của Trung Quốc tại vùng biển phía bắc vĩ tuyến 12 trở lên,
từ ngày 1 tháng 5 đến 16 tháng 8 hàng năm.
Ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hội nghề cá Việt Nam,
cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Đông thôn Việt Nam,
đánh giá sự tấn công của Trung Quốc nhằm vào ngư dân Việt Nam nhìn chung vẫn cao.
Ông nói, cả năm 2023, vẫn có tàu chấp pháp Trung Quốc ở Trường Sa, Hoàng Sa xua đuổi tàu ngư dân Việt Nam.
Bà con bị cản phá, cản trở, rồi có trường hợp đâm va lên tàu cướp tài sản.
Theo số lượng thống kê sơ lược chưa đầy đủ của hội,
thì mỗi tỉnh xảy ra vài chục vụ ngư dân Việt Nam bị tàu Trung Quốc cản phá trong năm 2023.
Nhìn chung vẫn cao, ông Thắng nói.
Về tình hình ngư dân Đà Nẵng ra khơi, ông Linh cho biết hiện nay bà con đang trang bị bản đồ,
thiết bị vệ tinh, nhưng phải tránh những vùng bị xem là nhạy cảm.
Bà con căn cứ theo bản đồ ngư trường mà Cục Thủy sản Việt Nam công bố và cả kinh nghiệm để ra khơi.
Bản đồ chính phủ thì vẫn ghi Hoàng Sa là của Việt Nam, nhưng ngư dân thì đâu dám tới.
Các ngư dân Đà Nẵng cũng là người làm thuê thôi.
Ông chủ tàu thì không có đi, nên ngư dân cũng tránh những vùng bị cho là nhạy cảm.
Ngư dân thường tránh ngư trường Hoàng Sa khoảng 15 hải lý.
Khi vào từ 15 hải lý trở xuống thì họ sẽ bị tàu Trung Quốc xua đuổi hoặc phát cảnh cáo.
Nên ngư dân không tha thiết gì vào, vì chưa chắc có cá mà cũng nguy hiểm nữa, ông Linh nói thêm.
Dân quân biển Trung Quốc từ lâu đã là một lực lượng giúp quân đội nhân dân Trung Quốc
thực hiện những tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông.
Thời điểm lực lượng này được biết đến rộng rãi là từ năm 1950,
theo một nghiên cứu năm 2020 từ RAND Corporation.
Trong hải chiến Hoàng Sa năm 1974, dân quân biển cũng đóng vai trò quan trọng
giúp Trung Quốc đánh bại Việt Nam Cộng Hòa để chiếm toàn bộ quần đảo này.
Một nghiên cứu từ Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế CSIS của Hoa Kỳ năm 2021 chỉ rõ,
nhờ khoảng cách thuận tiện của các tiền đồn Trung Quốc trên quần đảo Trường Sa,
các tàu dân quân thường tham gia cùng lực lượng chấp pháp Trung Quốc
để chống lại hoạt động đánh bắt và khai thác hidrocarbon dâu khí của các quốc gia Đông Nam Á
có tranh chấp chủ quyền tại khu vực nằm trong yêu sách đường chiến đoạn mơ hồ của Trung Quốc.
Với lực lượng dân quân đóng vai bề ngoài là tàu đánh bắt thương mại,
Bắc Kinh có quyền phủ nhận trách nhiệm trong khi sử dụng lực lượng này
để gây áp lực lên các quốc gia tranh chấp khác với chi phí thấp.
Giáo sư Alexander Vu Vinh từ Trung tâm nghiên cứu an ninh châu Á-Thái Bình Dương
thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ hồi tháng 1 năm 2024 cho rằng,
lực lượng này nằm trong chính sách tầm ăn dâu của Trung Quốc.
Chiến lược tốt nhất của Trung Quốc là tầm ăn dâu, tức là dân dân đẩy đuổi Việt Nam, Philippines
rồi biến thành điều gọi là bình thường mới và dân dân ép các nước chấp thuận thực tế mới của Trung Quốc.
Đây là chiến lược tương đối hữu hiệu của Trung Quốc.
Và trong chiến lược này, Trung Quốc đã sử dụng mọi lực lượng, đi trên tuyến đầu là hải cảnh,
rồi dân quân biển, các loại tàu chấp pháp khác, hải quân thiểu xa hơn, nằm ở các căn cứ.
Giáo sư Vu Vinh cho rằng, lực lượng này phục vụ cho mục đích của Trung Quốc là không có chiến tranh trên Biển Đông,
mà thay vào đó là dân dân thiết lập những thực tế mới.
Ông Vu Vinh nói, theo tôi nhận định thì cho đến nay, lợi ích của Trung Quốc là không có chiến tranh ở Biển Đông.
Vì 40% lượng hàng hóa xuất nhập khẩu Trung Quốc đi qua con đường hàng hải trên Biển Đông,
hậu quả cuộc chiến tranh trên Biển Đông là khôn lượng, không đơn thuần là xung đột Việt Nam và Trung Quốc
hay Philippines và Trung Quốc, đám lửa có thể bùng lên tới mức không ai kiểm soát được.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông,
điều mà Việt Nam và các nước khác trong khu vực phản đối.
Với lực lượng trên biển vượt trội, Trung Quốc hiện thực hóa các yêu sách của mình
bằng việc triển khai rộng khắp lực lượng hải cảnh, tàu dân quân biển, tàu nghiên cứu, tàu cá
ở các khu vực bao gồm vùng đặc quyền kinh tế của các nước láng giềng.
Hải cảnh Trung Quốc đã bị cáo buộc gây hấn và làm gián đoạn các hoạt động đánh bắt thủy sản
và khai thác năng lượng của các nước như Malaysia, Philippines và Việt Nam,
gây lo ngại về sự leo thang mâu thuẫn và thách thức mối quan hệ giữa các nước trong khu vực.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có lực lượng dân quân tự vệ biển thuộc Lực lượng dân quân tự vệ Việt Nam.
Lực lượng này được chia thành đại đội, hải đội, tiểu đoàn, hải đoàn.
Theo luật pháp Việt Nam, dân quân tự vệ biển là lực lượng thuộc dân quân tự vệ nông cốt
được tổ chức ở cấp xã ven biển, xã đảo và cơ quan tổ chức có phương tiện hoạt động trên biển
để làm nhiệm vụ trên các vùng biển Việt Nam.
Đánh giá vì lực lượng dân quân biển Việt Nam, giáo sư Vu Vinh nói,
Việt Nam cũng nhìn rõ chiến lược đó của Trung Quốc, cũng sử dụng toàn dân đánh giặc,
chiến tranh nhân dân trên biển, hải quân không bao giờ đi ra tuyến đầu.
Ngoài ra, cho ngư dân ra đánh bắt cá, vừa miêu sinh, vừa bảo vệ chủ quyền.
Đây là phương thức của Việt Nam để tránh đụng độ, sử dụng lực lượng phi quân sự để thực thư chủ quyền.
Tóm lại, hai lực lượng quan trọng của Việt Nam là kiểm ngư và ngư dân.
Chuyên gia về an ninh quốc tế cho hay,
dân quân biển Việt Nam không thể nào so với dân quân biển Trung Quốc về sức mạnh được.
Việt Nam đang bảo vệ luật pháp quốc tế và cũng để bảo vệ cho mình.
Do đó là dân quân biển thì không trang bị vũ khí được, chỉ có vũ khí tự vệ ở mức độ nhất định thôi.
Thế nhưng Trung Quốc thì dân quân biển chỉ là vỏ bọc và được trang bị đầy đủ,
vì Bắc Kinh đang muốn phá vỡ luật pháp quốc tế để áp đặt luật lệ và ý chí của Trung Quốc
liên quan đến vấn đề biển Đông.
Đây là sự khác biệt lớn nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Còn quý vị thì quý vị nghĩ gì về câu chuyện nóng bỏng vừa xảy ra trên biển Đông lúc này?
Liệu những hành động mang tính bắt nạt và vũ lực của Bắc Kinh có còn tiếp diễn với các nước nhỏ hơn không?
Chúng ta hãy cùng chờ xem.
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng.
Xin mời quý vị để lại quan điểm cá nhân ở phần dưới.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại.
