TƯỞNG NHƯ NHƯỢNG BỘ – TRUMP THẮNG LỚN SAU MÀN “HOÃN CHIẾN” 90 NGÀY!

Góc Nhìn Lê Minh
706 người theo dõi
1.9K Lượt xem video·15 thg 5, 2025
Thưa quý vị, một cú lật mặt chóng vánh chưa từng có vừa diễn ra trên bàn đàm phán tại Geneva.
Ngày 11 tháng 5, Thượng nghị sĩ Dân chủ Mỹ Chris Murphy còn tuyên bố chắc nịch rằng
chưa có bất kỳ thỏa thuận nào với Trung Quốc, nhưng chỉ chưa đầy 24 giờ sau,
toàn thế giới chấn động khi cả hai cường quốc thông báo đình chiến thương mại trong 90 ngày,
kèm theo một cú giảm thuế khổng lồ tới 115 điểm phần trăm mỗi bên.
Câu hỏi đặt ra đó là đây có phải là một thỏa hiệp công bằng hay là một màn tung hỏa mù
Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi đây là tái thiết lập quan hệ,
không phải hòa giải mà là viết lại luật chơi theo cách Hoa Kỳ muốn.
Trung Quốc tưởng được giảm thuế là thắng lợi ưu,
nhưng thực chất họ đang bị kéo lại vào sân chơi với điều kiện Mỹ đặt ra từ đầu.
Trò chơi mới bắt đầu và người ra quân trước chính là người nắm dây cường.
Trong video hôm nay, chúng ta sẽ bóc chần sự thật, ai thực sự đang thắng trong cuộc chơi này.
Mỹ có thực sự kiểm soát được Trung Quốc hay không?
Và vì sao Bắc Kinh giờ đây không thể làm chủ vận mệnh của chính mình nữa?
Hôm 11 tháng 5, Thượng nghị sĩ Chris Murphy đã khẳng định chắc nịnh rằng
không có gì gần với một thỏa thuận với Trung Quốc,
ngũ ý rằng ông Trump thất bại trong đàm phán thương mại với Bắc Kinh.
Ngay sau đó, truyền thông đồng loạt đăng tải về thông tin,
thuế quan đã được cắt giảm xuống còn 10% đối với hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ vào Trung Quốc
và 30% đối với hàng hóa Trung Quốc vào Hoa Kỳ.
Cuối ngày 12 tháng 5, các kênh tin lớn như Reuters đều đăng tải tin tức rằng
Hoa Kỳ và Trung Quốc đồng ý đình chiến thương mại trong 90 ngày.
Hoa Kỳ sẽ giảm thuế đối với hàng hóa Trung Quốc xuống 30% từ 145%,
còn Trung Quốc sẽ giảm thuế xuống 10% từ 125% trong cùng thời gian,
theo tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Benson.
Nếu so sánh con số từ phép toán giảm thuế, thì ai đang thắng lớn trên bàn đàm phán này?
Hoa Kỳ giảm từ 145 xuống còn 30%, tức là giảm 115 điểm phần trăm,
Trung Quốc cũng giảm 115 điểm phần trăm từ 125 xuống 10%.
Nhưng phân tích đơn giản này là chưa đủ, ta cần nhìn sâu vào các tầng như sau.
Đầu tiên đó là tác động thực tế của mức giảm thuế, ai đang hưởng lợi?
Xuất khẩu Trung Quốc sang Mỹ trước khi giảm thì hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ bị đánh thuế
tới 145%, rất cao, gần như là chặt đứng đường vào.
Sau khi giảm còn 30%, hàng Trung Quốc sẽ tràn vào Mỹ dễ dàng hơn nhiều,
vì mức thuế 30% tuy cao nhưng vẫn còn nằm trong biên chịu đựng được đối với hàng tiêu dùng phổ thông,
điện tử, công nghiệp nhẹ, v.v. Lợi lớn cho Trung Quốc đó là họ sẽ khôi phục được năng lực
xuất khẩu sang Mỹ sau thời gian bị siết nặng. Thế còn xuất khẩu từ Mỹ sang Trung Quốc thì sao?
Trước đó, hàng hóa Mỹ vào Trung Quốc bị đánh 125%, bị bóp nghẹt, sau này thuế chỉ còn 10%,
gần như trở về mức bình thường hóa trong thương mại. Lợi rất lớn cho Mỹ đó là hàng Mỹ trở lại Trung Quốc,
nhất là nông sản, bao gồm đậu nành, bắp, thịt bò, v.v., năng lượng, chip hay máy móc công nghiệp.
Thế nhưng ai thực sự thắng về đàm phán?
Đặt trong bước cảnh Mỹ ban đầu áp thuế trừng phán rất cao, gây sức ép tối đa,
Trung Quốc là bên chịu tổn thất xuất khẩu nghiêm trọng và nên kinh tế chứng lại.
Mỹ ép Trung Quốc xuống bàn đàm phán bằng sức mạnh thuế quan. Giờ đây hai bên cùng giảm tương đương 115%,
nhưng Hoa Kỳ đưa ra đòn trừng phạt cao hơn và giờ nhân nhượng để đạt được mục tiêu chiến lược.
Trung Quốc mở cửa, quay lại bàn chơi. Trung Quốc xuống nước để tránh tổn thất lớn hơn, giữ ổn định.
Thế thì ai thắng lớn? Về kinh tế ngắn hạn, cả hai đều có lợi lớn từ việc tái mở cửa thương mại.
Về chiến lược và sức ép đàm phán thì Mỹ là bên thắng thế hơn. Mỹ đã dùng thuế như là vũ khí buộc Trung Quốc
phải chấp nhận điều kiện giảm thuế cân bằng, trong khi ban đầu họ là bên áp thuế cao nhất.
Tuy hai bên giảm thuế giống nhau về con số tuyệt đối, đều giảm 115 điểm phần trăm,
nhưng khi nhìn dưới góc độ chiến lược đàm phán và sức ép chính trị thì Mỹ mới là bên thắng thế hơn rõ rệt.
Chúng ta biết rằng, trong mọi cuộc chiến, ai ra đòn trước, người đó nắm thuế chủ động.
Mỹ là bên chủ động áp thuế cao ngất trời trước, nâng thuế lên 145%. Không phải vì họ muốn thu thuế,
mà họ dùng thuế như vũ khí gây áp lực. Trung Quốc bị buộc phải trả đũa bằng cách tăng thuế lên 125%,
nhưng rõ ràng là phản ứng bị động. Nghĩa là Hoa Kỳ thiết lập lật chơi,
còn Trung Quốc chỉ có thể đánh trả, nhưng không kiểm soát được nhịp độ.
Như vậy, thế đối xứng chỉ là vẻ bề ngoài. Thực chất, Hoa Kỳ đẩy Trung Quốc vào thế phòng thủ.
Cả hai cùng giảm 115%, nghe thì có vẻ công bằng, nhưng ai là người được quay lại trạng thái bình thường hơn?
Trung Quốc giờ mới được mở cửa lại để xuất khẩu sang Mỹ, vốn là thị trường lớn nhất cho hàng hóa của họ.
Hoa Kỳ thì đã hoàn thành mục tiêu chiến lược đó là bắt Trung Quốc phải nhượng bộ mở cửa thị trường nội địa,
mua lại hàng Mỹ. Đây là kiểu đàm phán cho bạn cái mồi, nhưng tôi đạt được điều tôi muốn.
Có một thực tế rõ ràng rằng Trung Quốc cần thỏa thuận này hơn Mỹ. Vì sao?
Kinh tế Trung Quốc đang chứng lại mạnh do xuất khẩu rút giảm, chối cung ứng rơi khỏi và niềm tin thị trường yếu.
Nhiều nhà máy đóng cửa, tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ vượt 20%,
trong khi Hoa Kỳ dù chịu ảnh hưởng lạm phát nhưng vẫn duy trì tiêu dùng nội địa,
thu hút FDI rơi khỏi Trung Quốc, đưa doanh nghiệp công nghệ và sản xuất quay về Mỹ.
Trung Quốc phải ngồi vào bàn đàm phán để ngăn khủng hoảng kinh tế sâu rộng.
Quan sát và đánh giá về tầm nhìn chiến lược đàm phán kiểu Mỹ,
họ thực hiện kiểu cắt đứt rồi chủ động, ban phát lại. Đây là chiến lược quen thuộc của Mỹ,
đầu tiên siết cực mạnh, dùng thuế như đòn trừng phạt tổng lực.
Khi đối phương thấm đòn và cần thỏa hiệp thì Mỹ mới giảm thuế, nhưng có điều kiện đó là
tôi cho bạn quay lại nhưng bạn phải mua hàng của tôi, phải mở cửa thị trường cho tôi vào.
Đây gọi là điều kiện hóa lợi ích, thứ mà người Mỹ làm rất giỏi.
Về mặt hình ảnh quốc tế và thông điệp sức mạnh, Mỹ ở thế áp đảo.
Trung Quốc bị đẩy vào thế bị động trong cuộc đàm phán, phải tỏ ra mềm mỏng, nhút nhường,
nhất là trong khi họ đang đấu khẩu với Ấn Độ, Nhật và cả EU.
Mỹ ngược lại phát đi tiến hiệu rằng họ làm chủ ban cơ thương mại toàn cầu,
không sợ đánh thuế cao, không ngại làm căng và luôn sẵn sàng mở cửa nếu điều kiện của họ được đáp ứng.
Điều này làm tăng nguy tín của Hoa Kỳ trong mắt các đồng minh và nhà đầu tư quốc tế.
Hoa Kỳ giống như là người cầm dây cương trong cuộc đàm phán vậy.
Trung Quốc chỉ là con ngựa đang bị kéo đi và bây giờ được nới lỏng dây một chút để tiếp tục chạy,
nhưng vẫn trong phạm vi kiểm soát của Mỹ.
Sau khi Hoa Kỳ và Trung Quốc công bố thỏa thuận tạm ngừng chiến tranh thương mại trong 90 ngày,
thị trường tài chính toàn cầu đã phản ứng tích cực,
thể hiện qua sự tăng trưởng mạnh mẽ của các chỉ số chứng khoán, giá giàu và đồng USD.
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng vọt.
Ở Hoa Kỳ, Dow Jones tăng 957 điểm, tức khoảng 2,3% lên 42.203 điểm,
S&P 500 thì tăng 2,6%, Nasdaq cũng tăng 3,6%.
Ở châu Âu, FTSE 100 của Anh tăng 0,66%, đạt mức cao nhất kể từ đầu tháng Tư,
DAX của Đức tăng mạnh, phản ánh sự lạc quan của nhà đầu tư.
Ở châu Á, Sensex, Ấn Độ tăng 3,7%, KSI 100 của Pakistan tăng hơn 9%,
được thúc đẩy bởi lệnh ngừng bắn với Ấn Độ vào gói cứu trợ 1 tỷ USD từ IMF.
Thị trường hàng hóa và tiền tệ cũng phản ứng tích cực, giá giàu tăng hơn 3%,
với dầu Brent vượt bốc 63 đô một thùng, vàng giảm 3% do nhà đầu tư rút khỏi tài sản an toàn.
Đồng USD thì tăng giá, đạt mức cao nhất trong một tháng.
Cổ phiếu các hãng công nghệ như Apple, Amazon, Nvidia và Tesla cũng tăng mạnh.
Ngành bán lẻ và du lịch Lululemon, Nike, Carnival và Best Buy ghi nhận mức tăng đáng kể.
Về vận tải biển thì Harpachlor dự báo nhu cầu vận chuyển từ Trung Quốc sang Mỹ sẽ tăng,
đặc biệt trong mùa cao điểm sắp tới.
Mặc dù ở Trung Quốc cũng có những tín hiệu thị trường tích cực nhưng tâm trạng của các doanh nghiệp nước này lại ưu ám hơn.
Họ nói với BBC rằng họ mong đợi nhiều mức thuế quan hơn trong tương lai.
Suốt cuộc, mức thuế quan mới nhất do Washington áp đặt vẫn còn cao, như là Taylor Leakett của BBC đưa tin.
Điều này phản ánh ba sự thật chiến lược quan trọng.
Thứ nhất là đình chiến chỉ là tạm thời, chiến tranh thương mại vẫn còn đó.
Việc giảm thuế từ 145 xuống 30% của Mỹ và 125 xuống 10% của Trung Quốc
trông có vẻ như là một bước lùi trong căng thẳng.
Nhưng các doanh nghiệp Trung Quốc biết rõ rằng đó chỉ là giảm tạm thời trong 90 ngày, không phải kết thúc toàn diện.
Mức thuế 30% vẫn cao hơn nhiều so với thời kỳ trước chiến tranh thương mại, thường rơi vào khoảng 3-8% mà thôi.
Họ không tin là cuộc chiến đã hết, họ đang sống trong một hệ sinh thái có thể bùng nổi trở lại bất cứ lúc nào.
Thứ hai là mức thuế hiện tại vẫn là hình phạt và mang tính gian đe.
Dù đã giảm nhưng thuế 30% vẫn là gánh nặng lớn với các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc.
Nó buộc họ phải cắt giảm lợi nhuận, tăng giá hoặc dịch chuyển sản xuất sang các nơi khác như Việt Nam, Mexico.
Đó là lý do tâm lý ưu ám vẫn bao trùm.
Họ hiểu rằng đây không phải là quay lại thời kỳ vàng son mà là tái câu trúc cuộc chơi.
Thứ ba là Mỹ không còn coi Trung Quốc là đối tác thương mại thông thường.
Việc Washington duy trì mức thuế ở cao là một tuyên bố chính trị ngầm.
Trung Quốc không còn là đối tác thương mại bình thường mà là đối thủ chiến lược.
Thuế quan không chỉ là công cụ kinh tế mà là đòn bảy địa chính trị giống như lệnh trừng phạt để kìm hám ảnh hưởng của Trung Quốc trên toàn cầu.
Các doanh nghiệp Trung Quốc đang đọc được thông điệp này và họ không còn kỳ vọng vào môi trường ổn định nữa.
Thứ tư là mất lòng tin dài hạn.
Những năm qua, doanh nghiệp Trung Quốc đã chứng kiến sự thay đổi đột ngột của chính sách từ Mỹ.
Một ngày được tư đãi, hôm sau thì bị đánh thuế, cấm vận, kiểm soát công nghệ, trừng phạt cá nhân, cấm chip, v.v.
Việc Hoa Kỳ tạm giảm thuế 90 ngày không đủ để phục hồi niềm tin, do đó họ không đầu tư mở rộng mà chuyển sang trạng thái phòng thủ, tiết kiệm, tìm đường né thuế.
Bởi vậy mới nói, thỏa thuận thương mại hiện tại không mang lại cảm giác kết thúc mà chỉ là tạm ngừng bắn trong chiến tranh lạnh thương mại.
Tâm trạng ưu ám của doanh nghiệp Trung Quốc phản ánh một sự thật rằng, cấu trúc lòng tin đã gãy rồi và những gì còn lại là sự đề phòng, lo sợ và chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài.
Sáng ngày 13 tháng 5, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói rằng quan hệ Mỹ-Trung đã được thiết lập lại khi mà thị trường tăng vọt sau khi tạm dừng áp thuế.
Thiết lập lại ở đây không có nghĩa là hòa giải, mà là đặt lại luật chơi theo cách của Mỹ.
Ông Trump không nói hòa giải, không nói hợp tác trở lại, ông dùng từ thiết lập lại.
Đây là cách đỉnh khung lại quan hệ Mỹ-Trung vốn trước đây đã quá bất cần xứng, Trung Quốc hưởng lợi nhiều.
Nay, Mỹ là bên đặt lại luật chơi, thông qua thuế, ép Trung Quốc chấp nhận một trật tự mới, tức là Mỹ đã dành lợi thế làm chủ bàn cờ mới.
Khi ông Trump nhấn mạnh rằng thị trường chứng khoán phản ứng tích cực, ông đang nói với cử tri Mỹ rằng
tôi làm đúng, tôi mạnh tay mà thị trường vẫn yêu tôi, đồng thời nói với giới tài chính và doanh nghiệp rằng
yên tâm, tôi kiểm soát được cả Trung Quốc lẫn thị trường. Ông ấy dùng thị trường như bằng chứng để hợp thức hóa chiến lược đối đầu của mình.
Dù chỉ mới là tạm đình chiến 90 ngày, ông Trump tuyên bố như thế đó là một chiến thắng toàn diện,
quan hệ được thiết lập lại là ngôn ngữ của người chiến thắng.
Ông khẳng định vai trò chủ đạo của Mỹ trong việc viết lại cấu trúc quan hệ toàn cầu.
Với Trump, nắm quyền thuật ngữ chính là nắm quyền kiểm soát dư luận.
Trump không coi thị trường là nạn nhân của thương chiến, mà là vũ khí chiến lược của Mỹ.
Khi đánh thuế cao, thị trường giảm, thì áp lực sẽ đè lên Trung Quốc.
Khi đình chiến, thị trường tăng, thì Mỹ sẽ ban phát ổn định.
Ông cho thấy Mỹ có khả năng điều tiết không chỉ thương mại, mà cả tâm lý toàn cầu.
Nhìn chung thì thương chiến chưa kết thúc, biển lặng không có nghĩa là không có sóng ngầm.
Bây giờ mọi cử động của Trung Quốc đều có thể nằm trong tầm ngắm của Mỹ,
một thực tế đảo chiều mà chúng ta có thể nhìn thấy dễ dàng.
Nếu như trước đây Trung Quốc tự do và làm chủ bàn cờ kinh tế chiến lược Mỹ-Trung trong nhiều thập kỷ,
họ biết rằng Hoa Kỳ phụ thuộc quá sâu vào Trung Quốc, thì bây giờ bàn cờ được lật ngược,
Hoa Kỳ đã lấy lại quyền kiểm soát bàn cờ chiến lược.
Nếu Trung Quốc không muốn bị Mỹ ép mãi mà vẫn tránh va chạm trực diện trong 90 ngày đình chiến,
thì chiến lược hợp lý nhất sẽ là kết hợp đòn phản công có kiểm soát và phòng thủ linh hoạt.
Các nhà phân tích chiến lược đưa ra các kịch bản kết hợp cả phản công và phòng thủ,
dựa trên thực lực hiện tại và mục tiêu sống còn của Trung Quốc.
Mục tiêu chính đó là mua thời gian để ổn định kinh tế trong nước,
duy trì vị thế cường quốc không bị lấn át hoàn toàn,
và chuẩn bị cho thấy trận dài hơi nếu Hoa Kỳ tiếp tục xuyết thuế sau 90 ngày.
Trung Quốc rõ ràng là đang kết hợp nhiều kịch bản ngoài mềm trong cứng.
Về mặt trận ngoại giao và truyền thông, mềm mỏng, hòa nhá, mua niềm tin tạm thời,
truyền thông nhà nước Trung Quốc tung tin hòa rượu, ca ngợi tầm nhìn của Trump,
lợi ích chung toàn cầu, Trung Quốc đóng vai trò xây dựng,
phái đoàn đàm phán thương mại sẵn sàng mở cửa một số lĩnh vực phi cốt lõi,
truyền đi tín hiệu ổn định tới thị trường quốc tế và doanh nghiệp phương Tây,
Trung Quốc đang trở lại bàn chơi. Mục tiêu đó là chất nan nhà đầu tư,
giữ lại vốn FDI đang trực rút, kéo dài thời gian để phản công từ bên trong
mà không bị Mỹ chú ý ngay.
Về mặt trận công nghệ và chuỗi cung ứng thì họ phản công chiến lược âm thầm,
thúc đẩy phát triển chip nội địa, bơm thêm vốn và chính sách hỗ trợ SMIC,
Huawei, Yangtze Memory, mua ngầm công nghệ qua các công ty trung gian tại Đông Nam Á,
tránh bị cấm vận trực tiếp, tăng cường hợp tác với Nga, Iran, Ấn Độ
để xây mạng lưới công nghệ không phương Tây.
Đây là phản công âm thầm, tự chủ công nghệ là cách thoát thế siết cổ của Mỹ.
Về mặt trận tài chính và tiền tệ, phòng thủ linh hoạt, hạn chế dòng vốn ra,
kiểm soát chặt dòng USD chảy ra nước ngoài, tăng cường giữ chữ vàng,
ký thêm thỏa thuận thanh toán bằng đồng nhân dân tệ với các nước BRICS.
Trung Quốc cũng thử nghiệm mở rộng đồng nhân dân tệ số ECNY
trong các hợp đồng năng lượng với Nga và Trung Đông.
Mục tiêu đó là giảm dân rủi ro bị Mỹ siết thông qua hệ thống SWIFT và đồng USD.
Về mặt trận địa chính trị, gây nhiễu chiến lược, không trực diện,
kích hoạt căng thẳng nhẹ tại Biển Đông hoặc eo biển Đài Loan nhưng không vượt giới hạn đỏ,
ủng hộ ngầm Nga và Iran để Mỹ bị phân tán chiến lược,
thúc đẩy khối BRICS mở rộng, đẩy mạnh mô hình thương mại không cần phương Tây.
Đây là phản công kiểu nhiễu loạn biên giới để bảo vệ trung tâm.
Về mặt trận nội bộ, Trung Quốc sẽ tái lập kiểm soát và mua lại lòng tin.
Họ sẽ ổn định thị trướng bất động sản bằng gói tin dụng mềm cho người mua nhà lần đầu,
cải tổ doanh nghiệp nhà nước yếu kém, giữ lại quân cờ quốc gia như BYD, CATL, Huawei v.v.
tăng cường tuyên truyền về niềm tin quốc gia đang phục hồi,
định vị hình ảnh Trung Quốc không lùi bước.
Đây là lớp phòng thủ chính trị xã hội để chống bất ổn nội bộ,
điều mà Hoa Kỳ hy vọng xảy ra.
Nhìn chung thì Trung Quốc không có đủ lợi thế để phản công toàn diện,
nhưng không thể chỉ phòng thủ.
Kích bản khôn ngoan nhất là phòng thủ bên ngoài, tránh đối đầu trực diện với Mỹ,
nhưng phản công từ bên trong, chuỗi cung ứng, công nghệ, địa chính trị, tài chính
theo kiểu lặng lẽ xây pháo đài, trong khi vờ như là đang cúi đầu.
Hẳn quý vị thắc mắc là Nga đã bị cả phương Tây tấn công
về kinh tế một cách toàn diện và đau đớn nhất,
trong khi Trung Quốc mới ra trận hiệp đầu đã tổn thương sâu sắc.
Tại sao lại có sự khác biệt lớn như vậy ở hai quốc gia này?
So sánh chiến lược tự lực chiến đấu của Nga và mô hình phụ thuộc tăng trưởng của Trung Quốc.
Vâng thưa quý vị, trong bối cảnh phương Tây đang xiết chặt các quân bài chiến lược
đối với Nga và Trung Quốc, hai nước này đang đối mặt với các hình thức áp lực khác nhau.
Trung Quốc là một cuộc chiến hệ thống với Mỹ,
còn Nga là đối tượng của chiến lược cấm vận toàn diện.
Tương đồng về vị thế, nhưng hai nhà nước lựa chọn chiến lược rất khác nhau.
Nga thì theo mô hình tự lực chiến đấu,
còn Trung Quốc thì lợi dụng toàn cầu hóa và phụ thuộc vào điểm tựa đó để tăng trưởng.
Nga sau năm 2014, sau khi mà xáp nhập Crimea,
thì đã bị loại khỏi nhiều thiết chế tài chính và cô lập khỏi toàn cầu hóa phương Tây.
Họ đã xây dựng nền kinh tế tương đối khép kín dựa vào nguồn lợi tài nguyên,
dầu khí, quặng sắc, vàng và hệ sinh thái tài chính không phụ thuộc USD.
Nga đã đánh nổi một phần tăng trưởng kinh tế lâu dài,
lấy sự tự chủ trên bàn cờ địa chính trị.
Trong khi đó, Trung Quốc trở thành cường quốc kinh tế nhờ vào xuất khẩu,
FDI và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các tập đoàn công nghệ Trung Quốc phụ thuộc sâu vào linh kiện, thiết bị,
phần mềm và thiết kế từ phương Tây.
Trong chiến tranh thương mại, Trung Quốc đã bị tác động toàn diện.
Thị trường bất động sản lao dốc, FDI du đi, chuỗi cung ứng chuyển dần sang ASEAN.
Kinh tế Trung Quốc không có đòn bẩy tự chủ, hệ sinh thái chip phụ thuộc,
tài chính vẫn bám USD, các tập đoàn lớn vẫn phụ thuộc nhu cầu phương Tây.
Vì Nga đi theo con đường cắt đất toàn cầu hóa để sinh tồn,
Trung Quốc thì muốn dùng toàn cầu hóa làm bực thang.
Cho nên khi bị cô lập thì Nga kháng cự, còn Trung Quốc thì lao đào.
Mô hình Nga tuy nghèo hơn nhưng bền vững, mô hình Trung Quốc nhanh nhưng dễ đổ.
Điều nghịch lý đó là, đối tượng được cho là yếu như Nga lại chịu đòn tốt hơn
kẻ tự coi mình là được xây dựng để lên ngôi thống trị như Trung Quốc.
Phân tích một cách chi tiết thì chúng ta biết rằng, Trung Quốc xuất khẩu chiếm gần 20% GDP,
phần lớn là sang Mỹ, EU, Nhật.
Bắc Kinh phụ thuộc vào công nghệ lõi của phương Tây, chip, thiết kế, AI, phần mềm công nghiệp,
đồng USD, hệ thống SWIFT, đầu tư tài chính từ Mỹ.
Các doanh nghiệp lớn của họ như Alibaba hay Huawei phụ thuộc thị trường nước ngoài để tăng trưởng.
Còn Nga thì có kinh tế nhỏ hơn, GDP thấp hơn cả tiểu bang California.
Dù bị cấm vận thì Nga có thể xuất khẩu dầu, khí, vàng cho Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ.
Giao dịch ngoài USD nhờ lượng giữ chữ lớn từ trước.
Từ năm 2014, họ đã bị cô lập một phần nên có sức đề kháng cao hơn.
Trung Quốc càng hội nhập sâu với phương Tây thì càng bị tổn thương nặng nếu bị Mỹ và đồng minh siết.
Trung Quốc bị rút vốn, Nga bị cô lập nhưng được chuyển vốn sám.
Khi thường chiến Mỹ chung nổi ra, FDI rút khỏi Trung Quốc, chuỗi cung ứng chuyển sang Việt Nam, Ấn Độ.
Trứng khoán Trung Quốc giảm mạnh, nhà đầu tư mất niềm tin.
Nga thì ngược lại, tuy bị cấm vận nhưng dòng tiền từ dầu khí vẫn trải về.
Họ không phụ thuộc vào đầu tư phương Tây như Trung Quốc.
Trung Quốc cần sự tin tưởng để tăng trưởng,
nhưng thương chiến đã làm mất niềm tin của cả thế giới và khả năng thịnh vượng yên bình mà Bắc Kinh đã từng hứa.
Hơn nữa, Nga quen đối đầu, còn Trung Quốc từng ảo tưởng về trỗi dậy hòa bình.
Nga vốn từ lâu đã quen sống trong cấm vận, có tư duy phá trận, tự lực và bẻ gãy luật chơi.
Trung Quốc trong 30 năm qua được hưởng lợi từ toàn cầu hóa.
Họ tưởng có thể vừa giữ mô hình chính trị độc đảng, vừa hưởng toàn bộ lợi ích thị trường phương Tây.
Thương chiến đã khiến họ vỡ mộng, buộc phải đối đầu sớm hơn họ tính toán.
Trung Quốc không chuẩn bị cho một thế giới mà họ bị cô lập công nghệ, tài chính và thông tin.
Đó là lý do mà Trung Quốc dễ lâm vào thế khó khăn hơn Nga vì phụ thuộc sâu vào phương Tây để tăng trưởng
cả công nghệ và thị trường, bị thương chiến hệ thống không chỉ là cấm vận mà là cấu trúc hóa đối đầu.
Mô hình tăng trưởng của họ bị đe dọa từ gốc dế.
Trong khi Nga đã quen sống trong trạng thái phản hệ thống, Nga tách khỏi toàn cầu hóa,
còn Trung Quốc lại bị chính toàn cầu hóa phản đòn khi Mỹ chuyển luật chơi.
Đến đây, chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng.
Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm cá nhân ở phần dưới.
Chúng tôi luôn tôn trọng mọi sự khác biệt.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại!
