SAI LẦM lớn của Hán triều là gì? | Lịch sử Trung Quốc Tập 12

Đảo Khảo Cổ
167 Người theo dõi
5 Lượt xem video·4 thg 10, 2024
Về khía cạnh kinh tế các nhà cai trị của nhà hán phải đối mặt với những tình thế tiến thoái lưỡng nan.
Họ muốn tạo ra một đế chế hùng mạnh và thịnh vượng.
Nhưng học hỏi từ thất bại của những người đi trước.
Họ phải hạn chế quyền lực của tầng lớp quý tộc những người giàu có.
Họ đã tìm ra một cách để có thể làm điều đó.
Đó là phải có một tầng lớp nông dân tự do.
Và những người nông dân này sẽ đóng thuế trực tiếp cho triều đình.
Như vậy thì các quý tộc sẽ không thu được tiền nữa.
Nhờ đó mà họ đạt được cả hai mục tiêu.
Một là làm cho nhà nước thịnh vượng hơn.
Còn thứ hai là hạn chế quyền lực của tầng lớp quý tộc.
Tuy nhiên mọi chuyện diễn ra không hiệu quả như họ mong muốn.
Cách mà họ làm kinh tế đã có những thứ xảy ra mà họ không dự liệu được
Chào mừng bạn đã trở lại với Đào Khao Cổ.
Về khía cạnh kinh tế, các nhà cai trị của nhà Hán phải đối mặt với những tình huống tiến thoái lượng nen.
Họ muốn tạo ra một đế chế hùng mạnh và tình vượng.
Nhưng học hỏi từ thất bại của những người đi trước.
Họ phải hạn chế quyền lực của tầng lớp quý tộc và những người giàu có.
Họ đã tìm ra một cách để có thể làm điều đó.
Đó là phải có một tầng lớp nông dân tự do.
Và những người nông dân này sẽ đóng thuế trực tiếp cho nhà nước.
Như vậy thì các quý tộc sẽ không còn thu tiền thuế nữa.
Do đó mà họ đạt được cả hai mục tiêu.
Một là làm cho nhà nước tình vượng hơn.
Hai là hạn chế quyền lực của tầng lớp quý tộc.
Tuy nhiên mọi chuyện diễn ra không hiệu quả như họ mong muốn.
Cách mà họ làm kinh tế đã có những thứ xảy ra mà họ không dự liệu trước được.
Thuế đất mà những người nông dân phải đóng không phải là keo
để trả cho triều đình chứ không được trả bằng gạo hay là ngũ cốc.
Vậy thì khi những năm mất mùa,
những người nông dân lại không có tiền để nập thuế.
Mà thuế phải nập bằng tiền mặt
cho nên buộc lòng họ phải bán đi ruộng đất để đổi lấy tiền mặt.
Vậy thì ai sẽ là người mua ruộng đất của họ?
Dĩ nhiên là các quý tộc, những người có tiền.
Như vậy mọi chuyện lại diễn ra như cũ.
Vì muốn dễ cho việc thu thuế
cho nên triều đình muốn thu bằng tiền mặt.
Nhưng lại vô tình để những chuyện trong quá khứ xảy ra.
Những người giàu có ngày càng trở nên giàu hơn.
Sau khi bán đất cho quý tộc,
những người nông dân này quay trở lại làm tá điền.
Tức là quý tộc sẽ đưa lại đất cho người nông dân làm
và sau đó người nông dân
phải trích một nửa những thứ mà họ trồng trọt được
trên ruộng đất chia sẻ cho các quý tộc.
Cuối cùng thì củ cải không còn lại được bao nhiêu
khiến cho đời sống của họ ngày càng một cơ cực.
Người giàu thì lúc nào cũng muốn mình giàu hơn
chứ đâu ai muốn mình nghèo trở lại.
Cho đến tận bây giờ thì cũng rất hiếm có những người
hoặc là có những tổ chức
chịu chia sẻ sự giàu có thành vụn của mình cho người khác.
Trên đời này hiếm cực kỳ
mà để có thể hiểu và làm được theo câu
của thiên trả địa
thì phải có văn hóa cực kỳ cao
còn không thì những việc như làm từ thiện
đều có mục đích khác cả
chứ không phải đơn thuần
là muốn giúp người khác mới ai thốt ra được câu
làm bằng cái tâm mà thật sự đúng với bản chất
của câu đó.
Trong thời kỳ đầu tiên của triều đại nhà Hán
dân số tăng lên gấp 3 lần
điều này đã dẫn đến một quá trình tồi tệ hơn
thay vì trước kia
một người sở hữu một mảnh đất
một người chỉ còn sở hữu một nửa mảnh đất
nếu tính theo trung bình là vậy
như vậy số tiền kiếm được
hầu như là không còn bao nhiêu
và không thể nào đủ sống
khiến cho nhiều gia đình phải lâm bầu cảnh túng quẩn lầm than
hơn nửa triệu đình
không còn cách nào khác
để có thể ngăn chặn những người giàu
những quý tộc đi gom ruộng đất về tay của mình
Cái này các bạn nghe có quen hay không
chẳng phải bây giờ những người giàu có
chính là những người đang sở hữu rất nhiều bất động sản hay sao
dẫn đến khoảng cách giàu nghèo
ngày càng lớn hơn
và cuối cùng khiến cho dân oán
điều đó cũng góp phần
vào sự suy tàn của đế chế nhà Hán sau này
ở thời kỳ đầu tiên
kinh tế của nhà Hán rất thình vượng
do đó mà dân số tăng lên nhanh chóng
và công nghệ cũng được đổi mới
vừa có người
vừa có công nghệ
giúp cho nông nghiệp phát triển
họ có thể thu hoạch được lũ gạo nhiều hơn
do một số nơi có nhiều lũ gạo
dẫn đến bị dư thừa
còn một số nơi khác thì không có
vì thế mà nhu cầu thương mại
đã được sinh ra
ban đầu thì
triều đình không coi trọng những người thương nhân
và không ủng hộ họ
vì họ xem thương gia là những kẻ ăn bám
không giúp ích được gì cho xã hội
có thể
vì họ nghĩ thương nhân chỉ đem đồ đi bán
chứ không tạo ra
củ cải hay là trồng trọt được gì cả
vì thế những con buông rất bị khinh khi
trong xã hội do đó mà triều đình
đã đánh thuế rất cao
cho thương mại
và hạn chế cho những thương nhân
giữ những chất vụ ở trong triều đình
như một khi người dân đã có nhu cầu
thì dù triều đình có ngăn cản đi nữa
thì cũng không thể nào
ngăn cản được làn sóng này
trong thời kỳ đầu của nhà Hán
thương mại phát triển mạnh mẽ
các thương nhân đã làm mọi cách
để có thể phá vỡ được
những hạn chế của chính phủ lên họ
họ đã phát triển
một mạng lưới thương mại rộng lớn
do đó mà họ có thể vận chuyển đồ đẹp
đi tới khắp nơi để bán
họ đem hàng hóa sang các nước
láng giềng để bán
thậm chí còn đi xa tới đế chế La Mã
để bán đồ
dù không muốn nhưng nhà Hán không thể nào không công nhận
do thương mại mở rộng
mà có một số tác động tích cực
đến đế chế
tiêu biểu là thương mại để giúp cho kinh tế của Trung Quốc
lúc bây giờ trở nên thành vượng
cũng nhờ thương mại
mà Trung Quốc không còn bị cô lập
và kết nối nhiều hơn với phần còn lại của thế giới
tuy nhiên có lý do mà Triều Đình
lại về chừng với thương nhân
cụ thể là sau đó
đã xuất hiện những tầng lớp thương gia giàu có
bởi vì họ kiếm được
rất nhiều tiền từ buôn bán hàng hóa
trước đó Triều Đình
đã nghi ngờ và sợ
những tầng lớp quý tộc mới sẽ xuất hiện
và cuối cùng nó đã xảy ra thật
thương mại cũng có
những hậu quả tiêu cực
và nó dẫn đến sự lây lan của những căn bệnh mới
ở trong đế chế
gây ra nhiều cái chết và sự đau khổ ở khắp nơi
vì vậy mà Triều Đình sau đó
đã kiểm soát rất nhiều
trong thương mại và sản xuất mọi thứ
bề ngoài thì họ coi thường thương gia
nhưng nhiều khi bên trong
họ lại e dẻ với tầng lớp này hơn
do đó mà Triều Đình
phải khống chế những ngành như là
chế tạo vũ khí
và điều hành các sưởng đóng tàu
các kho lương thực
và các mỏ khai thác khoáng sản
Triều Đình cũng làm những con đường lớn hơn
họ xây dựng những cây cầu mới
những nơi dừng chân mới
giúp cho ngựa có thể nghỉ ngơi
người Trung Quốc thích di chuyển
trên các con sông
có thể do đó mà đường thủy của họ
rất phát triển
nhờ những con sông này họ có thể di chuyển hàng hóa
từ đầu này của đế chế
sang đầu kia của đế chế
ở những nơi có nhiều người
thì họ còn xây thêm
các kênh đào mới để có thể hỗ trợ
cho việc sinh sống và vận chuyển
nhờ vào các dòng sông
đầu thời Tây Hán
mọi nhà công nghiệp muối hoặc là sắc
dù là một vị vương
hay là một vị thương nhân giàu có
đều có thể tự hào
vì sở hữu khối tài sản ngang ngựa
với quốc khố
và nắm trong tay lực lượng lao động lớn
chủ yếu là từ nông dân
điều này khiến cho nông dân lũ lượt
bỏ ruộng
và làm chính phủ thất thu đáng kể về thuế đất
để loại bỏ ảnh hưởng của thương nhân
Hán Vũ Đế
đã quốc hữu hóa
công nghiệp muối và sắc
vào năm 117 trước công nguyên
cho phép nhiều cụ thương nhân
trở thành quan chức
để quản lý các ngành này của chính phủ
tới thời Đông Hán
Trừ Đình bãi bỏ độc quyền chính phủ
nhằm ủng hộ sản xuất
ở cấp châu và huyện
và sản xuất tư nhân
rượu cũng là một mảng công nghiệp tư nhân sinh lời khác
mà Trừ Đình đã quốc hữu hóa
vào năm 98 trước công nguyên
năm 81 trước công nguyên
độc quyền rượu bị bãi bỏ
đối với mua bán rượu tư nhân
Trừ Đình đóng thuế tài sản 2 xu
cho mỗi 0,2 lít rượu
đến năm 110 trước công nguyên
Hán Vũ Đế
tiếp tục can thiệp vào các hoạt động
chống đầu cơ bằng cách bán ngụ cốc
do chính phủ tích trữ
với giá thấp hơn là giá bán
của các tư nhân do đó mà người dân
sẽ mua từ chính phủ thay vì các tư nhân
tuy nhiên ngoại trừ Hán Minh Đế
từng thành lập một cơ quan
bình chuẩn tồn tại trong một thời gian ngắn
thì Trừ Đình của Đông Hán
hầu như không ban hành
những quy định kiểm soát về giá cả
cơ quan bình chuẩn cũng giống như là cơ quan
ổn định thị trường của Việt Nam chúng ta
Xét về khía cạnh sản xuất
những công cụ và máy móc
có thể giúp cho người Hán
kiếm được nhiều tiền hơn
Họ đã tạo ra những công cụ để có thể
dệt vải một cách nhanh chóng
Họ biết cách tận dụng sức mạnh của dòng nước
để có thể làm kinh tế
như là vận chuyển hàng hóa
Họ có thể tạo hình cho kim loại
cụ thể hơn đó là sắt
Nhờ đó mà phát triển ngành luyện kim
Nhờ những cải tiến đó
đã dẫn đến việc thành công
trong việc tạo ra thép
vào những năm sau đó
Người Trung Quốc thời kỳ nhà Hán
dùng đồng và sắt để chế tạo nhiều vũ khí
dụng cụ nấu nướng
công cụ làm mọc và đồ gia dụng
Nhờ những cải tiến trong kỹ thuật luyện ghen
mà một số loài nông cụ mới đã ra đời
Máy gieo hạt ba chân
được phát minh vào thế kỷ thứ 2 trước công nguyên
Cho phép người nông dân
dễ dàng gieo hạt theo hàng mà không cần
trực tiếp dùng tay
Máy kẹo sắt thô sơ cũng được phát minh vào
thời kỷ nhà Hán
Để vận hành máy cày chỉ cần một người điều khiển
và hai con bọ kéo theo
Mỗi máy cày gồm ba lưỡi cày
một hộp đường hạt giống
gieo trồng
một công cụ làm tơi đất
để bảo vệ cây trồng khỏi gió và hạn hán
Thời Hán Vũ Đế
Triệu Hóa đã sáng tạo ra phương pháp
đại điền pháp
thay đổi vị trí lung đất
trong giữa các mùa sinh trưởng
sau khi thử nghiệm mang lại kết quả thành công
Triệu Đình quyết định tài trợ
và khuyến khích nông dân
triển khai đại điền pháp
Nông dân thời nhà Hán
cũng áp dụng các phương pháp ao điện
đạo hố sâu, bón nhiều phân
không cần cày xới đất
và phù hợp với địa hình dốc
Nông dân miền Nam và một phần
của miền Trung Trung Quốc
trồng lúa trên ruột bậc than
Trong khi nông dân dọc theo sông Hoài
lại hay du canh
vào thiên niên kỷ thứ nhất trước công nguyên
Vật liệu viết chủ yếu của Trung Quốc
là đậu đồng, xương động vật
bản tre hoặc là gỗ
Đầu thời nhà Hán
vật liệu viết chính thường là đất xét
vải lộ, giấy gai dầu
và ống quyển tre
được đen với nhau bằng giấy gai dầu
Mảnh giấy gai dầu cổ nhất
được tìm thấy ở Trung Quốc
có niên đại vào khoảng thế kỷ thứ 2
trước công nguyên
Quy trình sản xuất giấy tiêu chuẩn
do Thái Lung phát minh vào năm 105
Mảnh giấy có chữ viết
lâu đời nhất còn xót lại
được tìm thấy trong đống đổ nét
của một tháp canh bổ hoang
từ năm 110 ở Nội Mông
Một trong những phát minh
quan trọng nhất của Trung Quốc là giấy
và nó được phát minh vào trong
thời kỳ nhà Hán
Lần đầu tiên mà người ta dùng giấy
là vào thế kỷ thứ nhất trước công nguyên
Nhưng giấy ở thời kỳ này không được dùng để viết
mà họ dùng giấy để mặc
giống như là quần áo
và để gói lại những vật liệu
giống như là giấy gói quà
Họ còn dùng giấy
để làm áo dép trong quân sự
và dùng giấy để đi vệ sinh
Vào năm 93 trước công nguyên
có một vị hoàng tử thậm chí dùng giấy
để làm khăn tay
thay cho những chiếc khăn bằng vải
Giấy được làm bằng cách
nghi những sợi gai dầu và vải lanh
sau đó họ bỏ những sợi vải
đã được nghiền kỹ lên
một bề mặt phẳng bằng vải lưới
và ngâm trong một cái thùng lớn
sau đó vớt lên
để khô trong không khí
rồi lúc này
họ chỉ việc bóp lớp giấy đã khô ra
Người Hán còn học được cách chế tạo
những con tàu có thể đi trên mặt nước
nhờ vào sức gió
Những con tàu này có bánh lái
và một loại bườm mới
thay vì sử dụng tay chèo
Những con tàu mới của thương nhân Trung Quốc
có thể làm nên những điều phi thường
mà trước kia họ chưa từng làm được
Họ có thể vận chuyển
những hàng hóa
có trọng lượng cực kỳ nặng
đến các đảo trong Đông Nam Á
và thậm chí là đến cả Ấn Độ Dương
Đó cũng là toàn bộ nội dung
của podcast showride lần này
Đừng quên nhớ đăng ký
để không bỏ lỡ showride kế tiếp
Nếu bạn có quan tâm tới những chủ đề khác
như là sáng tạo, như là tiếng văn
thì có thể ghé những kênh khác của quần đảo podcast
Còn bây giờ thì mình xin cám ơn
và hẹn gặp lại vào podcast showride kế tiếp
