Người Được Chọn Để Cai Trị Trung Quốc? | Lịch sử Trung Quốc Tập 3

Đảo Khảo Cổ
167 người theo dõi
25 Lượt xem video·4 thg 10, 2024
Nhà Chu đặt kinh đô trên lãnh thổ quê hương của họ, gần thành phố Tây An ngày nay. Sau đó, họ thành lập kinh đô thứ hai tại Lạc Dương (LWOH-yahng), xa hơn về phía đông, để quản lý các lãnh thổ mới chiếm được từ nhà Thương. Tập quán có thủ đô phía đông và phía tây này sẽ tồn tại và tiếp diễn ở Trung Quốc trong gần hai nghìn năm.
Xin chào các bạn đã đến với podcast của chúng ta ngày hôm nay.
Chủ đề mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong chương trình ngày hôm nay
sẽ là về triều đại Nhà Chu của Trung Quốc.
Trải qua hơn 800 năm,
Nhà Chu đóng vai trò rất nhiều trong lịch sử và văn hóa của Trung Hoa.
Từ việc mở rộng lãnh thổ
đến những việc cải cách lớn trong quản lý về chính quyền và xã hội.
Với tầm quan trọng của nó,
Nhà Chu đã trở thành một đề tài hấp dẫn
cho những nhà nghiên cứu
lẫn những người yêu thích lịch sử.
Và ở trong chương trình ngày hôm nay,
mình sẽ mang đến cho các bạn
một cái nhìn tổng quan về triều đại Nhà Chu
từ thời đầu tiên của nó
cho đến sự suy tàn của nó.
Và bây giờ chúng ta hãy cùng khám phá về triều đại hấp dẫn này.
Nếu mà bạn chưa biết đến Nhà Chu,
tuy nhiên có thể bạn đã nghe về Nho Giáo, Pháp Gia hoặc là Đạo Giáo.
Những thứ đó đều bắt nguồn từ thời đại này.
Và qua podcast này và trong những tập kế tiếp
chúng ta cũng sẽ tìm hiểu
những nguyên lý đó đóng vai trò gì
trong lịch sử của Trung Quốc ở thời kỳ đầu tiên.
Vào thế kỷ thứ 11,
trước công nguyên,
Nhà Thương đã bị lật đổ
bởi một nhà nước
mạnh mẽ hơn, trẻ hơn
có tên là Nhà Chu.
Nhà Chu ban đầu nằm ở phía tây kinh đô Nhà Thương
gần khúc oanh lớn của sông Hoàng Hà.
Theo truyền thống và lịch sử,
nhà cai trị cuối cùng của Nhà Thương
là một bạo chúa
đã đàn áp người dân.
Lãnh đạo của Vương quốc Nhà Chu
đã nổi dậy
và thành lập một triều đại mới.
Theo các nguồn tài liệu của Trung Quốc khẳng định rằng
ông ta là một kẻ đã suy thoái
đã xây dựng những ao tủ
và ra lệnh sáng tác những bài nhạc 18 cộng
hủy hoại tinh thần của quốc gia.
Nhà Chu đã đặt kinh đô trên lãnh thổ
ngay chính quê hương của họ
gần thành phố Tây Ai ngày nay.
Sau đó,
họ đã thành lập kinh đô thứ hai
tại Lạc Dương.
Nó nằm ở phía xa hơn về phía đông
để quản lý các vùng lãnh thổ mới chiếm được
từ Nhà Thương.
Những hiện tượng tương tự
có thủ đô ở phía đông và phía tây
trở thành một truyền thống
tiếp diễn ở Trung Quốc
trong gần 2.000 năm.
Chúng ta cũng phải nói đôi chút
về cấu trúc chính trị
của triều đại Nhà Chu.
Triều đại Nhà Chu áp dụng hệ thống chính trị
của các triều đại trước đó
với một số thay đổi.
Thông lệ Nhà Thương
chia vương quốc thành một số lãnh thổ
do các quan chức
và do nhà vua chỉ định cai quản
vẫn tiếp tục được thực hiện
dưới thời Nhà Chu.
Đứng đầu hệ thống phân cấp chính quyền
là vua của Nhà Chu
sẽ có một bộ máy quen lưu
phục vụ ông.
Còn ở thời này
thì nó bao gồm một số bộ phận
chịu trách nhiệm về nghi lễ, giáo dục,
luật pháp và các công trình công cộng.
Bên ngoài thủ đô của vương quốc
Nhà Chu chia thành một số công quốc
nơi mà được cai trị bởi các thành viên
là các tầng lớp quý tộc
đến từ hình thức cha truyền con nối.
Những người được nhà vua bổ nhiệm
ít nhất là về mặt lý thuyết
phải phụ thuộc vào chính quyền của ông.
Vì sao ở thời cổ Trung Hoa
nhà vua lại có quyền lực lớn đến như vậy?
Đó là người đứng đầu của một quốc gia
thì được coi là được trời giao phó.
Nhưng các vị vua dưới triều đại của Nhà Chu
cũng đã đưa ra một số đội mới.
Theo nghi thức của Nhà Chu
Nhà Chu cai trị Trung Quốc
bởi vì những người đứng đầu
sở hữu thiên mạnh.
Đó là một trong những tài liệu lâu đời nhất
còn sót lại ở trong triều đại này.
Theo quan niệm này
thiên tức là trời duy trì trọt tự
ở trong vũ trụ
thông qua vua của Nhà Chu
người cai trị như một đại diện của trời
chứ không phải là một vị thần.
Nhà vua là người được chọn
để cai trị vì tài năng và nức độ của mình.
Có trách nhiệm cai trị nhân dân
một cách hiệu quả và nhân ái.
Nhiệm vụ của ông là xoa dịu các vị thần
để bảo vệ người dân khỏi thiên tai
hoặc là mùa mèn thất bác.
Nhưng nếu nhà vua không thể cai trị một cách hiệu quả
thì ít nhất là về mặt lý thuyết
ông ta có thể bị lật đổ
và bị thay thế bởi một người cai trị mới
thậm chí là một nhà nước cai trị mới.
Bởi vì ở trong quá khứ
và kể sau thời đại này
đây cũng là lập luận
được biện minh cho những cuộc chinh phục
của nhà Thương, nhà Chu
và nhiều nhà nước sau đó.
Cuối cùng khái niệm về thiên mệnh
sẽ trở thành một nguyên tắc cơ bản
trong nghệ thuật lãnh đạo của Trung Quốc.
Đến thế kỷ thứ 6 trước công nguyên
nhà Chu bắt đầu suy tàn
khi quyền lực của chính quyền Trung ương đã tan rẽ.
Những cuộc cạnh tranh nội bộ gây gắt nảy sinh
giữa các công quốc khác nhau
nơi mà các quan chức cai trị
đã thành công trong việc biến vị trí của họ
thành cha truyền con nối
với cái giá phải trả là nhà vua
bởi vì ông dần mất đi
sức ảnh hưởng của mình
trong tất cả các công quốc.
Tuy nhiên, người Trung Quốc sau này
sẽ coi thời kỳ đầu tiên
của triều đại nhà Chu
là một thời kỳ hoàng kim
khi thế giới hòa hợp
và thiên hạ thuận hòa.
Nó được miêu tả
ở trong một cổ thư
có tên là Chu lễ.
Tất nhiên, liệu hệ thống có hoạt động
theo cách lý tưởng như vậy hay không
vẫn còn là câu hỏi.
Trong mọi trường hợp
thời kỳ hoàng kim không kéo dài
hoặc thậm chí ở trong thực tế
có thể là do nó chưa bao giờ tồn tại
hay do sự phức tạp
ngày càng gia tăng của các nền văn minh Trung Quốc
sẽ thật là một thiếu sót
khi nói về nhà Chu
mà không nói tới khí cảnh kinh tế
và xã hội của triều đại này.
Trong thời nhà Chu
các đặc điểm cơ bản
của thể chế kinh tế
và xã hội Trung Quốc
đã bắt đầu nảy nở.
Nhà Chu tiếp tục mô hình
sở hữu đất đai đã tồn tại trước đó
từ thời nhà Thương.
Nông dân làm việc
trên những vùng đất thuộc sở hữu
của các lãnh chúa
nhưng cũng có đất của riêng họ
Thuật tiện này được gọi là
hệ thống ruộng giếng
vì ký tự ở trong tiếng Trung
có một từ giống như là một chữ tượng hình
về cách đơn giản hóa
về việc phân chia ruộng đất nông nghiệp
thành 9 phần riêng biệt.
Mỗi gia đình nông dân
cây ruộng bên ngoài
để sử dụng riêng
và sau đó liên kết với các gia đình khác
để có thể làm việc
bên trong cho lãnh chúa của họ.
Không rõ hệ thống này
được sử dụng rộng rãi như thế nào
nhưng nó đại diện cho một lý tưởng
được mô tả
bởi các học giả nho giáo sau này.
Có một đoạn văn ở trong sách
nó là một bài hát
cho thấy cuộc sống của một người nông dân bình thường
không hề dễ dàng
trong đó sử dụng hình ảnh
một con chuột lớn
có lẽ là đại diện
tượng trưng cho chính phủ
hoặc là lãnh chúa
đã đánh thuế cao
đối với những người nông dân.
Thương mại và sản xuất
được thực hiện bởi các thương nhân
và các nghệ nhân
những người sống trong các thị trấn
có tường bảo quanh
dưới sự kiểm soát trực tiếp
của lãnh chúa địa phương.
Các thương nhân không hoạt động độc lập
mà được coi là tài sản
của lãnh chúa địa phương
và đôi khi thậm chí
có thể được mua bán
giống như là nô lệ.
Hầu hết trong số họ
có lẽ là tù nhân
từ chiến tranh
bị bắt ở trong các cuộc chiến
các cuộc xung đột
với các công quốc lãnh diện.
Họ thường thực hiện nhiều công việc chân tay
và có lẽ là làm việc
trong những dự án thủy lợi của địa phương.
Thời kỳ Hậu Chu
từ thế kỷ thứ 6
đến thế kỷ thứ 3 trước công nguyên
là thời kỳ tăng trưởng kinh tế
đối với nền công nghệ đang đổi mới
đặc biệt là trong nông nghiệp.
Ở trong thời kỳ đó
các dự án kiểm soát quy mô lớn
đã được thực hiện
để điều tiết dòng chảy của các con sông
phân bổ nước đồng đều
cho các cánh đồng
cũng như là xây dựng các con kênh
để tạo điều kiện thuận lợi
cho việc chuyển hàng hóa
từ vùng này sang vùng khác.
Một dự án thủy lợi
ở miền nam Trung Quốc
phục vụ cho một khu vực
có tới 5 triệu người sinh sống
và vẫn đang được sử dụng
Sản xuất lương thực
cũng được kích thích
bởi một số tiến bộ trong công nghệ.
Vào giữa thế kỷ thứ 6 trước công nguyên
sự ra đời của sắt
đã dẫn đến sự phát triển
của lưỡi cày bằng sắt
lần đầu tiên cho phép
cày sâu hơn ở trong đất.
Những cải tiến khác
có từ thời Hậu Chu
là việc sử dụng phân bón tự nhiên
dây nịch cổ áo
và kỹ thuật cải tạo đất
để bổ sung chất dinh dưỡng cho đất.
Vào cuối triều đại nhà Chu
việc trồng lúa nước
đã trở thành một trong những nguồn lương thực chính
ở Trung Quốc.
Mặc dù lúa gạo khó sản xuất
và tốn thời gian
nhưng nó đã thay thế
cho các loại ngũ cóc khác
ở những vùng có khí hậu ấm áp
vì hương vị thơm ngon
và hình thức chế biến
thì tương đối dễ
cũng như là giá trị dinh dưỡng cao.
Nhờ vào những tiến bộ trong nông nghiệp
đã giúp dân số Trung Quốc
tăng cao lên đến 20 triệu người
vào cuối thời kỳ nhà Chu.
Chắc chắn
một trong những yếu tố chính
đó chính là sự phát triển
của thương mại và sản xuất.
Vào cuối thời kỳ nhà Chu
sự giàu có về kinh tế
đã bắt đầu làm thay đổi
cục diện về địa vị trong xã hội
tức là xuất thân
của những tầng lớp quý tộc.
Cũng như là quyền lực
và những ảnh hưởng chính trị.
Đồ dùng được làm bằng sắc
trở nên phổ biến hơn
và nhờ vào thương mại phát triển
cho nên nhiều loại hàng hóa
đã hữu ích hơn
bao gồm vải, muối
và nhiều loại hàng hóa khác.
Nguyên liệu để sản xuất tơ lụa
đã được trồng vào đầu thời kỳ nhà Thương
đã trở thành một sản phẩm sa sỉ
và rất được ưu chuộng
cũng như là ngọc bích
những khối ngọc bích đã được khai thác
ở vùng núi Tây Tạng
ngay từ thiên niên kỷ thứ 6
trước công nguyên.
Với sự phát triển của thương mại và sản xuất
Trung Quốc bắt đầu chuyển sang
nền kinh tế tiền tệ
hình thức đầu tiên của tiền
cũng như ở phần lớn
các quốc gia khác trên thế giới
có thể là vỏ sò
hoặc là những vật dụng khác
tương tự như vỏ sò
do đó mà ký tự của Trung Quốc
cho hàng hóa hoặc là tài sản
chứa ký hiệu tượng hình
có hình vỏ sò
nhưng đến thời kỳ nhà Chu
người ta đã dùng những miếng sắt
hình con dao
hoặc là những đồng su tròn
có lỗ ở giữa
để sâu thành những sâu chuỗi
tuy nhiên
hầu hết người Trung Quốc bình thường chỉ đơn giản
sử dụng một hệ thống hàng hóa trao đổi
thuế
tiền thuê nhà
và thậm chí là tiền lương của các quan chức
ở trong chính phủ
thường được trả bằng ngũ cốc
và đây cũng là toàn bộ nội dung của podcast
số lần này
đừng quên nhấn đăng ký kênh Đạo Khảo Cổ
để không bỏ lỡ số tiếp theo
xin cảm ơn và hẹn gặp lại
