VỊ TIẾN SĨ NÔNG DÂN_ HỒI SINH ĐỒI ĐÁ TRƠ TRỌI

Sao nhà nông
179 người theo dõi
28 Lượt xem video·30 thg 9, 2024
Thì dân họ khoan giếng họ lấy 1 nước ngầm thì họ khoan 1-2 cái là có
Chứ còn ở đây là khoan 13 cái là không có
Nhưng mà chính vì cái chuyện mà khoan không có nước là mới nghĩ cái chuyện làm sao phục hồi rừng, dưỡng nước và v.v
Sử dụng tất cả cái kỹ thuật để mà nó phục hồi cái sinh thái đó
Một ngày của vị tiến sĩ nông dân Phạm Hồng Đức Phước tại đồi đá ở Tân Phú Đồng Nai luôn bận biệu
Vườn ca cao trong tổng diện tích 13 hectare vừa cho thu hoạch vẫn còn sai chữ quả
Đã hơn 10 năm, kể từ ngày ông đặt chân tới quả đồi chỉ toàn đá là đá, đất xói mòn và dừa trôi, không một bóng cây ngọn cỏ
Và cũng chừng ấy năm, đồi đá hồi sinh trong sự nghiến thở của ông và sự nghi ngại của mọi người
Chiếc xe Suzuki Vitara là bạn đồng hành từ khi ông còn là giảng viên Trường Đại học Nông lâm TP.HCM
Và là phó ban điều phối chương trình ca ca quốc gia cho đến tận bây giờ
Mình đi xe này từ 2006
Trong cái thời mà còn làm ca cao thì cái cử ly nó là thường thường là từ Sài Gòn
Rồi xuống Triền Giang, rồi xuống Bến Tre, xuống Cần Thơ
Rồi quay về Sài Gòn, rồi xuống Bà Rĩa Vũng Tàu
Lên Đồng Nai, lên Lâm Đồng, lên Đắk Lắt, xuống Đắk Nông
Thường thường là cứ 1 tháng mình đi 1 vòng vậy đó
Đủ thứ hết, cây, cối, phần quán, dê, gà, heo
Nói chung là cái gì cần chở được thì chở
Là chuyên gia đồng hành về ca cao ở Việt Nam
Ông Phước chọn 50 bộ giống ca cao phù hợp nhất trong bộ sưu tập 200 dòng ca cao của mình
Vừa trồng vừa nghiên cứu trên vùng đất Đông Nam Bộ
Nhưng thời ấy không điện, chẳng nước, cũng chẳng có sóng điện thoại
Nhiều người đã phải từ bỏ mảnh đất này trước khi ông đến
Nhưng mà khi mà tới cái này thì cái địa thế đặc thù ở đây là nó dốc
Nó dốc rồi nó xoay mòn, cho nên là cái
Tôi nghĩ là cái bước đầu tiên là phải giữ đắp, giữ nước trước vậy đó
Thật ra là mặc dù là kiếm đắp trồng ca cao
Nhưng mà cái xê cây giống đầu tiên là những cái cây mà để mà chống xoay mòn, chống sạt lỡ
Thì tôi đưa cái cây sả lá nhỏ và cái cỏ vetiver, cái bộ rễ nó dài đó
Rồi sau đó là tiến hành các cái kỹ thuật canh tác trên đất dốc
Như là làm đường đồng bức, rồi trồng cây che phủ
Rồi có cái khó là ở đây là cái khó chính đó là
Cái nền đất dưới này là cái đá nó rất là nhiều
Cái tầng canh tác nó rất là mỏng
Và đặc biệt là cái nguồn nước tưới nó rất là khang hiếp
Thì cái đó là khó khắc phục nhất
Nguồn nước lúc đó được ông dẫn từ rừng về
Nhưng chỉ để bù cho mùa khô
Bất đắc dĩ, ông phải dùng nước ngầm
Tức là khoan giếng dự trù trong trường hợp nguy cấp
4 cái giếng khoan đầu tiên không có nước
Sau đó, cứ mỗi năm, ông khoan 1 cái giếng nữa
Nhưng không có giếng nào khoan nổi đá của vùng đất này
Trong 10 năm, ông khoan 13 cái giếng sâu 150 mét
Nhưng chỉ có 2 giếng có nước rất ít đủ cho sinh hoạt
Trong khi đó, nước trên nguồn mỗi ngày 1 cạn kiệt
Vì nạn chật phá rừng
Nhưng mà chính vì cái chuyện khoan không có nước
Là mới nghĩ cái chuyện làm sao phục hồi rừng
Giữ nước và v.v
Sử dụng tất cả cái kỹ thuật để mà nó phục hồi cái sinh thái đó
Lùm là tầm vong như xe xe kia
Hồi xưa về cắm 1 cành và bây giờ nó thành bụi bự rồi
Vậy là ông bắt tay vào khôi phục đồi đá
Phục hồi hữu cơ cho đất cùng với các kỹ thuật
Như ủ than hầm, sử dụng thiên địch, che phủ đất rừng
4 năm, ông đã biến vùng đồi toàn đá thành một rừng cây
Bởi vì cái đất này là trước đây là người ta bốc lột mấy chục năm rồi
Bây giờ mình muốn kể tạo lại, mình muốn trở lại là gần gần như xưa
Thì mình phải là đột tư
Ta phá cái môi trường rồi để mà phục hồi trở lại
Thì cái giá của ta cũng phải trả giá cũng nhiều lắm
Vừa nhiều mà vừa lâu dài nữa
Có một quan điểm rất lạ trong phương pháp canh tác phục hồi hữu cơ của tuyến sĩ Phước
Đó là tạm ứng dinh dưỡng cho cỏ
Điều đó tưởng chừng như mâu thuẫn với kiến thức mà lâu nay chúng ta vẫn làm nông nghiệp
Đó là phải trừ cỏ bằng cách sử dụng thuốc vì có sự cạnh tranh dinh dưỡng
Tuy nhiên ông Phước lại làm ngược lại
Luận giải của ông là cỏ cũng là thực vật, đều cần một lượng phân khoáng
Nếu khi bón phân, chủ hộ chỉ tính toán lượng dinh dưỡng vừa đủ cho cây trồng chính
Thì cỏ sẽ dành dập dinh dưỡng của cây trồng
Kết quả là người trồng tốn công, tốn sức cắt dọn, phun thuốc, vừa ô nhiễm môi trường, vừa tốn chi phí
Cây trồng chính còn một năm một kí, còn cỏ nó còn nửa kí
Thì ta bón một kí rưỡi, thì là hai cây, cây nào cũng xanh tốt hết
Nhưng tất nhiên là khi mà nói cái đó thì là
Cái chi phí đầu tư ban đầu cao hơn hẳn cái canh tác bình thường
Bởi vì vừa cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng mà vừa cung cấp cho cỏ
Nhưng mà cái vấn đề là cỏ nó lấy dinh dưỡng để mà
Nó nuôi sống bản thân nó, để mà nó chạy cái bộ máy quan hợp
Để mà nó tổng hợp chất hữu cơ từ CO2 miễn phí ở trên trời
Và cái nguồn ánh sáng miễn phí ở trên trời để tạo chất hữu cơ
Và định kỳ ta cứ cắt cỏ tủ gốc
Thì cái cỏ mà nó tủ gốc đó thì lo ngày nó mụt
Thì cái dinh dưỡng đó nó trả lại cho cỏ
Nó trả lại cho đất không mất cái gì hết
Thì lúc đó cây trồng chính sẽ sử dụng cái đó
Và đồng thời là ta có phần nuôi ra đó là cái hữu cơ nó tổng hợp được
Và cỏ ở trong cái vườn, đặc biệt là vườn ca cao thì không cần phải phát dọn gì hết
Tới một ngày nào đó mà khi ca cao nó lớn thì nó giáp tán
Thì cỏ tự nhiên nó sẽ chết đi
Thành ra là bao nhiêu dinh dưỡng trước đây mình bón cho nó
Thì nó sẽ trả đủ
Và cái phần nuôi ra là cái hữu cơ nó tính lũy được
Cho nên đối với tôi là phân cho cỏ là một cái dạng đầu tư
Nếu làm nông nghiệp sai kỹ thuật
Thì trồng càng lâu, đất càng thoái hóa, bạc màu
Bởi vậy canh tác phục hồi là phục hồi lại rừng như bản thân nó có
Bằng hướng đa dạng cây trồng và tích lũy hữu cơ
Ông Phước bằng mọi cách tận dụng tối đa các kiến thức về phòng trừ sinh học
Mỗi loại cây cối, côn trùng trong khu vườn đều có vai trò trong mô hình canh tác của ông
Nhưng ông Phước không theo con đường nông nghiệp hữu cơ cực đoan
Bởi dưới góc độ chuyên môn, ông cho rằng những vấn đề của phân hóa học
Như làm chai đất, chết vi sinh vật, ô nhiễm môi trường
Đều có thể giải được bằng việc thường xuyên làm dầu hữu cơ cho đất
Và sử dụng với một liều lượng hợp lý
Thì đối với tôi thì tôi tích lũy hữu cơ ở trong đất rất là nhiều
Thì phân hóa học không thể làm chai cái đất ở đồi đá được
Tất nhiên là khi mới tới thì chưa xài cái gì thì nó đã chai rồi
Nhưng mà sau 10 năm tích lũy hữu cơ thì bây giờ tôi nghĩ là
Không có sử dụng phân hóa học nữa thì cũng không thể chai được
Bởi vì hằng năm là tôi đưa một cái lũy hữu cơ rất là lớn vô
Vậy thì là dùng phân hóa học làm chai đất thì hoàn toàn là có thể giải được
Rồi phân hóa học nó làm chết vi sinh vật đất
Ok cái đó thì chính xác
Nhưng mà với điều kiện là ánh bón với khối lượng lớn
Nhưng mà nếu mà ta pha loạn ra
Thí dụ cùng cái lượng phân đó thay vì một năm ta bón 3-4 lần
Thì ta chia nhỏ ra ta bón 3-40 lần
Thì tôi không nghĩ rằng là nó có thể là cái lượng phân mà pha loạn như vậy
Nó có thể là giết được cái con dung con dế ở trong đất
Thì cái chỗ này là dưới cái táng mà khá rậm á
Thì là bình thường không có cái cỏ nào mà mọc được hết
Thì nếu mà không có cái gì mà chặn lại cỏ mọc không được
Thì chắc cái hữu cơ mà nó tích lưỡi ở đây
Hữu cơ nó tích lưỡi ở đây
Thì mưa cái làng nó kéo trôi đi hết
Nhưng mà lá lốt thì với cái điều kiện ánh sáng tối thiểu thế này nó vẫn phát triển được
Và đặc biệt là về vấn đề thực vật học của cái lá lốt nó có 2 loại thân
Một loại là nó bò ngang như thế này
Nó bò dài đó, nó bò dài
Thành ra nó làm như một cái lưỡi
Nó đè xuống rồi một cái loại thân nữa nó dựng đứng lên
Thành ra nó vừa đè nó vừa chặn
Thành ra là thậm chí là mưa mà nhiều như lũ đi nữa
Nước nó tràn qua thì hữu cơ ở đâu đó nó nằm yên
Là bây giờ cái ứng dụng của nó là diễn tả hơi dài dòng
Là kỹ thuật chống xói mòn trên đất dốc trong vườn cây vài ngày đã khép tán
Ở đây thì mình không phun thuốc bỏ dài thực vật để mà kiểm soát công trùng nữa
Thì ở ca cao cái công trùng mà gây hại chính là cái con bỏ xiếc mũi
Thì hầu như là tất cả các vườn trồng ca cao thì phải phun thuốc để trị bỏ xiếc mũi rất là nhiều
Nhưng mà bỏ xiếc mũi thì có một vài thiên địch nó tấn công cái bỏ xiếc mũi
Thì có hai con mà mình chọn lựa là một là kiến vàng hai là kiến đen
Thì mà muốn nuôi kiến đen thì nó cũng bình thường bất kỳ con nào
Chuyện đầu tiên là phải ăn cương lạc nhiệm
Phải mình làm nhà cho nó
Mình tạo thức ăn cho nó
Rồi mình giết đối thủ nó đi
Đây là cái thiên địch làm nhà cho nó
Và khi mà nó chạy vòng vòng như thế này thì là bỏ xiếc mũi không tới
Thành ra là chỗ nào gần con bia thì ca cao nó rất là đáng
Không có vết nhưng mà xa xa một chút là đây
Bỏ xiếc mũi nó chết nè
Đây bỏ xiếc mũi nó chết
Cho nên là ở đây thì giải quyết hoàn hệ khác đó
Thì cái tổ của nó thì là quyên đoán là nó phải kín
Rồi đưa mấy cái lá mà nó có tròn tròn để mà nó
Lá câu, lá dừa gì đó để cái chỗ nó ẩn áp
Nhưng mà sở dĩ là mình chọn lôn bia bởi vì là nó rẻ nhất, nhiều quản nhất
Phải làm như thế này
Nhưng mà dạo này hơi bỏng ẩn
Thành ra là nó hơi nhiều
Chứ cái công việc này là phải làm thường xuyên
Cái giống này là cái giống TD9 nè
Cái giống này rất là ho
Nói đến canh tác hữu cơ thì nó khá là công phu
Và tốn nhiều thời gian
Nếu ai muốn làm thì nó phải có cái tính kiên trì
Như thầy nói là vấn đề nuôi thiên địch nè
Rồi không sử dụng thuốc trừ sâu á
Thì do cái môi trường của mình ban đầu nó đã bị phá hủy rồi
Mình muốn làm thì nó phải có khoảng thời gian để mình cân bằng lại
Chứ không phải là nhảy vô là làm liền
Như kiểu đó thì nó thiệt hại vấn đề kinh tế khá là lớn
Nếu mà làm nông nghiệp bền vững
Đối với một bạn mới bắt đầu
Phải cần rất là nhiều thứ
Như là kiến thức nè
Nếu mà không có thì dễ thất bại lắm
Và thời gian
Những nỗi băn khoăn của tiến sĩ Phước
Là đồi đá Stonehill
Gần như là vườn rừng ca cao duy nhất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
Và có nhiều bộ giống ca cao chất lượng đặc biệt
Nên năng suất và sản lượng không thể so sánh với những vùng trồng chuyên canh
Là học trò và cũng tự nhận mình là chi kỷ của thầy Phước
Năm nào anh Phạm Duy Lam cũng dẫn các sinh viên cơ khí
Của trường Đại học Nông Lâm TP.HCM
Lên tham quan vườn ca cao của thầy
Năm 2007
Anh bén duyên vào lĩnh vực máy chế biến Chocola
Và hiện là một trong những nhà cung cấp máy chế biến made in Việt Nam cho Stonehill
Ca cao của Stonehill Farm
Cũng là nguồn nguyên liệu sản xuất Stonehill Chocolate
Dòng chocolate đắt nhất Việt Nam hiện nay
Mình bắt đầu bước vào nghề với chuyên ngành đó là cơ khí nông nghiệp
Và có cơ khí chế biến
Thì có được cái kiến thức cơ bản trước
Do đó nó cũng đỡ rất là nhiều
Mình chỉ thiên sau về là chế biến sao cho ra ngon nữa thôi
Cái chữ ngon mình nghe nó rất là ngắn gọn
Nhưng mà nó có rất là nhiều ý nghĩa trong đó
Ngon ở đây là mình ngon cả về chất lượng, về mùi vị
Và ngay cả về chính sức khỏe cho bản thân, những người dùng
Thì mình gặp cũng rất là nhiều khó khăn
Tại mình dân cơ khí mà mình không biết là chế biến ra
Sản phẩm đầu ra của mình nó có đạt chất lượng hay chưa
Nó còn ngon hay chưa đó
Thì mình không biết
Thì mỗi lần mà mình làm ra được sản phẩm
Mình cũng rất là mừng
Mà mang những thanh sô-cla, mang những miếng sô-cla của người Việt Nam mình
Bắt đầu mình mới nhờ thầy thưởng thức
Nhưng mà mình biết là bên Stonehill của thầy
Là có một dòng sô-cla rất là khác biệt với toàn bộ
Mà mình nghĩ là sẽ không có đối thủ cạnh tranh
Cũng như là không có được cái sản phẩm thứ hai trên thế giới
Đó là cái sô-cla làm từ 50 nguồn giống khác nhau
Ở tại vườn Tân Phú này của thầy
Mà tạo ra một cái dòng sô-cla
Có một điều đặc biệt
Thầy Phước tính toán rất kỹ
Để làm sao đạt được mục tiêu về kinh tế tuần hoàn
Quy trình chăm sóc những chú dây này
Cũng song hành với quy trình chăm sóc và sản xuất cacao
Cacao cái phần thuộc hạt chính là cái hạt
Còn cái vỏ thì mình vứt đi
Thì nếu mà vứt đi thì ta có thể dùng nó làm phân ủ
Thì là ok
Nhưng mà nếu mà ta nuôi dê
Thì thay vì 1 kg thịt dê
Thì cái giá trị nó cao hơn phân ủ
Cho nên là để mà tăng cái hiệu quả của vườn cacao
Thì trong cái quy trình sản xuất
Tôi lại luôn luôn là khuyến cáo
Bà con có một cái trùng dê bên cạnh
Thành ra là cái lá cacao thì bỏ vô trùng dê
Cái vỏ cacao sau khi móc hạt xong
Bỏ vô trùng dê
Và cacao thì luôn luôn là có cây chê bóng
Bà ta chọn cây chê bóng nào
Và khi mà tỉa cành, tỉa lá
Cũng là thức ăn cho dê
Thành ra ở đây là tôi chọn cây chê bóng
Nó là chuối, là cây keo dậu
Thì là thức ăn cho dê hết
Thành ra mỗi lần tỉa thì nấm vô dê
Và cái phần thải của dê là phong
Thì là đơn giản thì phong đó đi vô cacao
Còn không thì là ta tiếp tục tăng cái giá trị của nó
Thì nó đi xuống ao cá
Thì như vậy thì là ta thêm cái công đoạn nữa là ta lấy được cái cá
Và khi ta lấy cái nước ao nuôi cá đó
Thì ta tưới lại cacao
Thành ra nếu mà ta ráp nhiều cái quy trình này khác nhau
Mà để làm sao mà cái phế phẩm của quy trình trước
Lại đầu vào của quy trình sau
Buổi sáng thức dậy ở đồi đá
Với các tỉnh, nguyện viên
Thật khác với những thành âm ở phố
Sau 2 ngày, 2 đêm tham gia chạy hè
Duy Thư đã quay trở lại Stonehill
Và dự định sẽ gắn bó lâu dài
Thư ấn tượng với mô hình canh tác bình vững
Và cách mà Thầy Phước đang vận hành Stonehill
2 ngày mỗi buổi sáng ra thì công việc của tôi là chăm sóc những cái cây này
Tại vì ở đây hiện tại là mình đang ưm hạt giống vào khay
Rồi mình mới trồng ra ngoài
Bởi vì là ở đây thì mình có rất là nhiều ốc sơn
Những cái hạt giống ưm vườn rừng thì mình sẽ ưm vào trong bầu
Đây, những cái bầu giống như thế này
Cái này là cây keo dậu nè
Mình đã ưm nó từ hồi giữa tháng 4
Cũng hơn 1 tháng rồi, nó lên được tầm này
Tuy nhiên thì vẫn chưa có trồng được, phải chờ thêm thời gian nữa
Tại vì mình trồng cái này, mình sẽ trồng khúc ở trên đồi đi lên
Thì mình sẽ không có lên đó để mình chăm sóc thường xuyên được
Nên là giao cho thiên nhiên
Thành ra là cái sức sống nó phải tốt
Thì khi mình trồng ra đất thì nó sẽ sống được tốt hơn
Thì mình thấy cái việc mà khách họ đến đây, họ được sống giữa thiên nhiên
Họ nghe câu chuyện kể của mình
Thì đâu đó mình cũng truyền 1 cái cảm hứng
Đến khi họ rời khỏi đây, có thể là 1 cái ý tưởng
Họ làm 1 cái mảnh vườn nào đó
Hoặc là họ kiến thức về nông nghiệp nhiều hơn
Cái lối sống tối giản hơn, lối sống thân thiện hơn
Thì đó là 1 cái rất là hay
Quần thể cây trồng tại Stonehill có tác động qua lại, hỗ trợ đến nhau
Mỗi 1 loại cây có 1 bộ rễ khác nhau
Và được trồng sen 1 cách hợp lý
Hiện nay trên tổng diện tích 13 hectare
Tiến sĩ Phước đã trồng được 4 hectare cao cao
Phần còn lại ông trồng rừng theo tiêu chí đa dạng sinh học
Những tảng đá to chơi trọi trước kia
Giờ cũng được che phủ bằng cây xanh và cây si
Ông Phước cho biết mục tiêu của ông là phủ xanh toàn bộ diện tích
Hấp thụ toàn bộ nguồn năng lượng mặt trời
Không để 1 tia sáng nào rơi xuống đất hay mái nhà
Bởi vì cái nguồn năng lượng đó là tự nhiên, nó miễn phí
Mà mình không tận dụng thì nó lãng phí
Mà không những lãng phí nữa mà nó còn lại cái tác động tiêu cực nữa
Nếu mà nó không rớt xuống cái lá thì nó rớt trên cục đá
Nếu mà nó rớt trên đất thì nó làm đất khô đi
Vi sinh vật chết và nó tỏa nhiệt
Nó làm nóng cái mũi rừng
Cho nên là cái mục tiêu là tất cả các hành sáng
Nó phải rớt trên 1 cái lá nào đó
Đồi đá hoang tàn ngày nào giờ đã được hồi sinh
Ông không mong những gì mình đang làm sẽ được hưởng thụ ngay
Là bởi cái mà chúng ta đang phải trả giá cho sự tàn phá thiên nhiên
Còn nhiều hơn thế
Nhưng nếu không có câu chuyện 10 năm trước
Chắc có lẽ sẽ chẳng có 1 sự tích trồng cây trên đá
Nguôi cá trên đồi
Và sẽ cũng chẳng có 10 năm sau nữa
Để mong rừng trở lại
