#chuavangmyanmar#CHÙAVÀNG#MYANMAR#chùavàng #Myanmar#Pagoda #MiếnĐiện #dongnama Series lịch sử các quốc gia Đông Nam Á: • Lịch sử Đông Nam Á Bài viết trên Blog: https://bloglachong.com/tom-tat-lich-... Fanpage: / lachongblog Liên hệ: [email protected] ------------------------------------------------------------------------------ Tóm tắt Lịch sử Myanmar - Đế chế Miến Điện hùng mạnh - Lịch sử các quốc gia Đông Nam Á #11 Thêm chi tiết 00:00 - 00:58 Đất nước Myanmar 00:58 - 03:50 Thời kỳ sơ khởi: Thaton và Pyu 03:50 - 07:53 Vương triều Pagan - Đế chế Miến Điện lần thứ nhất 07:53 - 12:03 Thời kỳ chia cắt - Vương triều Ava 12:03 - 15:28 Vương triều Toungoo - Đế chế Miến Điện lần thứ hai 15:28 - 21:25 Vương triều Konbaung - Đế chế Miến Điện lần thứ ba 21:25 - 23:40 Miến Điện thuộc Anh 23:40 - 24:24 Liên Bang Miến Điện 24:24 - 24:36 Chế độ quân sự - tên gọi Myanmar ra đời 24:36 - 25:32 Myanmar Dân chủ 25:32 - 25:42 Lời Cảm ơn ------------------------------------------------------------------------------
Xin chào mọi người! Ngày hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu lịch sử hình thành đất nước Myanmar, đề chế Miến Điện Huy Hoàng.
Myanmar là một quốc gia nằm ở cực Tây của Đông Nam Á, giáp Ấn Độ ở phía Tây, Trung Quốc ở Mạng Bắc và Thái Lan ở Sườn Đông.
Myanmar có lịch sử phát triển lông dài và rực rỡ với các chiều đại Miến Điện Hùng cứ một vương.
Tuy nhiên, chủ nhân của các vương chiều Miến Điện Hùng mạnh là người Miến, họ không phải là cư dân bản địa tại đây.
Những người Miến mới chỉ di cư xuống đồng bằng sông Irrawaddy vào khoảng thế kỷ thứ 9, xây dựng lên các đề chế của mình.
Hiện nay, người Miến là nhóm dân tộc chủ đạo, chiếm 68% dân số của Myanmar.
Trước khi có sự xuất hiện của người Miến, vùng đất Myanmar được chia làm hai phần.
Phần phía Nam, hạ lưu sông Irrawaddy giáp với biển là nơi sinh sống của người Mon.
Những người từ vùng văn hóa Mon tại Hariphunchai và Dravati thuộc đất Thái Lan ngày nay.
Người Mon đã định cư và xây dựng lên Vương quốc Tha Tôn ở phía Nam Myanmar.
Theo truyền thuyết, Vương quốc Tha Tôn được thành lập vào thời của Đức Phật Thích Ca, nghĩa là vào khoảng thế kỷ thứ 6 trước Câu Nguyên.
Vương quốc là cầu nối trên đất liền giữa Ấn Độ và Đông Nam Á.
Vì vậy, văn hóa Ấn Độ ảnh hưởng sâu sắc tới Vương quốc này.
Tha Tôn, tên Vương quốc là theo cách gọi của người Miến sau này.
Còn theo tiếng Mon, tên Vương quốc là Sahum, có nguồn gốc từ Suhamapura trong tiếng Ali Ấn Độ, nghĩa là ngôi nhà của Thượng Đế.
Vương quốc và cả một vùng duyên hải này cũng là được người Ấn gọi là Suphanahumi, nghĩa là đất vàng.
Trong khi người Mon dựng lên Vương quốc Tha Tôn Thịnh Vượng ở phía Nam thì tại phía Bắc Myanmar, người Phiêu tại Vân Nam cũng di cư đến đây.
Họ làm chủ cả vùng Bắc và Trung Myanmar hiện nay.
Trong khoảng thế kỷ 1 trước Câu Nguyên, người Phiêu đã xây dựng lên các tiểu quốc của mình.
Thời gian này cũng chứng kiến sự phát triển của thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ theo tuyến đường qua Myanmar.
Các tiểu quốc Phiêu nhanh chóng phát triển phổn vinh.
Theo các sứ giả Trung Hoa thời đó, có tới 18 Vương quốc người Phiêu và các ghi chép cũng mô tả người Phiêu là một dân tộc hòa bình, họ có một cuộc sống sung túc và yên vui.
Giữa các nước Phiêu, gần như không có chiến tranh và tranh chấp thường được hòa giải bằng các cuộc tỉ thí tay đôi.
Người Phiêu theo đạo Phật, tất cả trẻ em được đưa vào giáo dục trong các tu viện từ khi 7 tuổi đến hết 20 tuổi.
Trên thực tế, Vương quốc Phiêu không bao giờ thống nhất thành một mà theo chế độ minh chủ.
Những Vương quốc mạnh nhất sẽ được các Vương quốc nhỏ hơn thần phục và cống nạp.
Sự giàu có của các tiểu quốc Phiêu dẫn đến việc họ thường xuyên bị Vương chiều Nam Chiếu nhòm ngó.
Cuối cùng, vào thế kỷ thứ 9, quân Nam Chiếu đánh hạ hoàn toàn các tiểu quốc Phiêu và gấp phá tan hoang vùng đất giàu có này.
Các tiểu quốc Phiêu tàn giã từ đó. Trước sự suy giảm quyền lực của người Phiêu trong khu vực,
người Miến từ các cao nguyên Vân Nam, Tây Tạng di cư xuống miền Bắc Myanmar và dần chiếm ưu thế trở thành dân tộc chủ đạo trong khu vực.
Tại đây, người Miến lập ra Vương quốc riêng của mình với trung tâm tại Pagan, khởi đầu lên đế chế Miến Điện.
Lịch sử Vương chiều Pagan được bắt đầu vào năm 849 khi thành Pagan được người Miến xây dựng.
Trong khoảng 200 năm tiếp theo, Pagan dựt dần lớn mạnh và thâu tóm các khu vực lân cận, thống nhất miền Bắc và Trung Myanmar.
Năm 1057, Vua Anawaha điến xuống phía Nam chinh phục Vương quốc Tha Tôn của người Môn, lần đầu tiên thống nhất đồng bằng sông Irrawaddy.
Những năm sau đó, chứng kiến Pagan thực hiện công cuộc chinh phục các lãnh thổ mới,
Pagan mở rộng tầm ảnh hưởng về bán đảo Mã Lai ở phía Nam, về phía Đông tới tận sông Thanh Quyền, phía Bắc tới biên giới Myanmar, Trung Quốc hiện nay,
và phía Tây tới vùng đất của người Chin, Arakan tại Ấn Độ.
Trong thời gian hương thịnh của mình, Pagan thực sự là một đế chế hủng mạnh, cạnh tranh ảnh hưởng tại Đông Nam Á lục địa với đế chế Cơ Me và Vương quốc Đại Việt.
Triều đại Pagan để lại trong lịch sử Miến Điện nhiều kiến tác về kiến trúc, chùa thác và các công trình thủy lợi lớn.
Suốt hơn hai thế kỷ tồn tại của triều đại Pagan, kinh tế Miến Điện nhất là nông nghiệp rất phát triển.
Ngôn ngữ, văn hóa của người Miến được phát triển rực rỡ trong thời gian này và lấn át thay thế dần văn hóa phiêu Môn và Pali trên đất Myanmar.
Chính vì vậy, vương triều Pagan được gọi là vương triều Miến Điện lần thứ nhất.
Pagan là một vương triều sùng đạo Phật.
Trong khoảng thời gian trị vỉ, ước tính Pagan có tới 10.000 ngôi trùa, hơn 2.000 ngôi còn tồn tại đến ngày nay.
Người dân cũng rất tích cực cúng dưỡng đất đại để xây trùa, các trùa lại không bị triều đình đánh thuế.
Đến thế kỷ thứ 13, vương triều bắt đầu suy thoái, một phần là di dội sức quá nhiều để xây dựng các công trình tôn giáo.
Vào năm 1280, có tới 2 phần 3 số đất canh tác tại vùng Thượng Miến được miễn thuế.
Điều này làm giảm bổng lộc cho giới quan lại và quân đội, đồng nghĩa với việc giảm lòng trung thành của họ đối với hoàng tộc Pagan.
Tiềm lực đất nước bị suy giảm nghiêm trọng.
Trong khi đó, các thế lực người San, một nhánh của người Thái ở phân Nam thường xuyên xâm lấn và trở thành mối đe dọa lớn ở phía đông bắc Miến Điện.
Còn tại phía Nam, người Môn cũng âm ý nổi dậy với sự huy hoảng trong quá khứ.
Trái súc tác dẫn đến sự rụt đổ của đế chế Miến Điện Pagan xuất hiện khi người Mông Cổ tiến đến và thu phục vương quốc đại lý ở phân Nam, đe dọa trực tiếp đến các nước Đông Nam Á, trong đó có Miến Điện.
Năm 1273, Mông Cổ hủy sứ giả đến Miến Điện đòi người Miến phải thần phục và cống nạp, nhưng bị vua Pagan khớc tử.
Đến năm 1277, quân Mông Cổ do tướng Hốt Đô cầm đầu đi từ vân Nam xuống trừng phạt Miến Điện.
Quân Miến tổ chức kháng Mông ngay tại vùng biên phía Bắc, khiến quân Mông chịu tổn thất nặng nề và không thể tiến xuống đánh chiếm Pagan.
Sau một thời gian dài hao tốn sức lực, quân Mông đành chịu rút về.
Sau năm 1282, sau khi bình định Nam Tống lên ngôi Hoàng đế lập giữa phương triều Nhà Nguyên trên toàn cõi Trung Hoa,
Hoàng đế Hốt Tất Liệt lại cử sứ sang Miến Điện đòi người Miến thần phục.
Lần này, vì quá ngạo mạn nên cả đoàn sứ giả nguyên Mông bị vua Pagan hành quyết hết.
Nổi dận trước người Miến, Hốt Tất Liệt cử một đạo quân rất lớn tiến xuống hủy diệt Miến Điện.
Đạo quân này lớn hơn rất nhiều đạo quân đã từng xâm lược Miến Điện lần đầu tiên.
Chính vì vậy, quân Nguyên ồ ạt kéo từ vân Nam xuống và vỡ các tuyến phỏng ngự của người Miến.
Quân Miến thua to phải lui dần về kinh đô Pagan.
Đến năm 1287, Pagan thất thủ, đầy chế Miến Điện diệt Phong.
Quân Nguyên Mông tràn vào Miến Điện và xác nhập hai phần Thượng Miến và Trung Miến làm hai tỉnh của đế quốc đại nguyên.
Mười năm sau, năm 1297, Khởi nghĩa của ba anh em Người San do Asam Kaya làm thủ lĩnh,
nổi lên tập hợp dân chúng Khởi nghĩa kiểm soát miền Trung Miến Điện,
chống lại giữa đô hộ của quân Nguyên Mông lập ra chiều Mi Saing.
Lực lượng Khởi nghĩa của ba anh em Người San không ngừng lớn mạnh đã đánh đuổi quân Nguyên đến tận biên giới phần Nam.
Không cảm chịu thất bại, quân Nguyên Mông quay trở lại Miến Điện vào năm 1301 nhưng lại bị người Miến chống trả quyết liệt.
Quân Nguyên phải rút về nước, từ bỏ giấc mộng Miến Điện.
Sau khi quân Nguyên rút đi, những người anh hùng San đồng ca trị vương quốc đến năm 1310 và 1313 thì lần đợt qua đời.
Thời gian sau đó chứng kiến khoảng trống quyền lực tại mảnh đất Miến Điện rộng lớn không tìm được người kế tục xứng đáng.
Mi Saing bị tách làm hai tiểu quốc đối lập, Pinya và Sagaing.
Cùng với vết thương từ sự sụp đổ của vương chiều Pagan 250 năm chưa được hàn gắn,
cuối cùng đã đẩy xứ Miến tới 250 năm chia cắt tiếp theo trong lịch sử.
Đất nước rơi vào tình trạng chia rẽ nghiêm trọng.
Trong thời kỳ chia cắt này, hàng loạt các tiểu quốc của các dân tộc người Miến, San, San miền Hóa,
người Môn và người Arakan được thành lập. Các quốc gia này thường xuyên xung đột với nhau.
Lớn mạnh nhất trong số các tiểu quốc gồm chiều Hattawadi của người Môn tại miền Nam, đóng đô tại Pigu.
Vương chiều này tiếp tục làm sống lại đạo Phật với việc xây dựng các chùa tháp ở Kinh Đô và mở rộng xây dựng chùa Suedragun.
Dưới thời cai trị của các vua người Môn, quan hệ ngoại giao với các nước phương Tây cũng bắt đầu được chú ý.
Người Môn chính là những người mở đường cho quan hệ với phương Tây sau này.
Trong khi đó, người San cũng tách khỏi đế quốc Miến Điện, nắm quyền kiểm soát ở phía Đông Bắc, thành lập lên các tiểu quốc San.
Người Arakan cũng lập quốc gia riêng của mình tại vùng phía Tây Miến Điện bên cạnh Ấn Độ.
Những người San miến hóa lập ra chiều Ava tại Ava và xưng làm hậu duệ của Bagan.
Những người Miến còn lại rút về Tango bên bờ sông Sitaung, chờ đợi cơ hội tái thống nhất Miến Điện.
Trên lãnh thổ Miến Điện hình thành 5 trung tâm quyền lực mang đậm chất chủng tộc.
Phía Tây là vương quốc người Arakan, phía Nam là vương quốc người Môn, phía Đông là vương quốc người Miến.
Phía Đông Bắc là các tiểu quốc người San và ở Trung Miến là vương chiều Ava của người San miến hóa.
Trong đó, chiều Ava được kiến lập năm 1364 là lớn mạnh nhất và thường xuyên đi trinh phạt các tiểu quốc lân cận với nguyện ước thống nhất, tiếp nối đề chế Miến Điện Bagan.
Vào thời kỳ hùng mạnh nhất, Ava đã chiếm được Tango của người Miến ở phía Đông và một số tiểu quốc San ở phía Bắc.
Đồng thời, nhiều lần xuôi quân đánh Hatha-Wadi của người Môn ở phía Nam.
Chính cuộc chiến với Hatha-Wadi đã đẩy Ava đến bởi suy tàn.
Sau 40 năm đẳng đắng, từ năm 1385 đến năm 1424 công phá không thành Hatha-Wadi, Ava suy kiệt nghiêm trọng.
Các nước trừ hầu Ava xác nhập trước kia tách ra ly khay, nước Tangu lớn mạnh quay trở lại thành địch thủ lớn của Ava.
Còn các tiểu quốc San liên minh với nhau và bắt đầu tấn công dồn dập Ava từ phía Bắc.
Năm 1527, liên minh các tiểu quốc San đánh hạ Ava và biến Ava trở thành trừ hầu của mình.
Sáng năm 1555, Ava lại bị Tangu công phá, kinh đô Ava bị Tangu chiếm.
Vương triều Ava chính thức diệt vong.
Vai trò lịch sử quay trở lại với vương triều Tangu người miến.
Trước đó, Tangu chỉ là một tiểu quốc nhỏ hay nói đúng hơn là một khu tập trung bên bờ sông Sitaung được lập lên bởi những người miến chảy loạn.
Rất may cho dân tộc miến, những nhà cãi trị Tangu là những vị minh quân.
Ban đầu xứ Tangu chịu thần phục Ava của người San miến hóa và kiên quyết chống lại các tiểu quốc người San ở phía Bắc.
Đến để vua thứ tư, Tangu đã tách ra khỏi Ava và trở thành một vương quốc mạnh tại phía Đông.
Sáng năm 1527, khi liên minh San đánh phá Ava, các nạn dân từ Ava chạy về Tangu đã càng làm vương quốc thêm mạnh mẽ.
Từ năm 1535, dưới thể vua Tabin Suwiti, Tangu mở rộng ảnh hưởng tây phía Nam và liên tục công phá vương quốc Khantawadi của người Môn.
Cuối cùng, Tangu chiếm được kinh Đô-Pê-gu vào năm 1539 và chuyển đế đô Tangu về Pê-gu, mở ra thời kỳ phát triển mới của vương quốc.
Vua Tabin Suwiti xưng làm vua của miến điện.
Kinh Đô-Pê-gu là một vùng đất màu mỡ về nông nghiệp và giàu có về thương mạnh, điều này giúp quân đội Tangu lớn mạnh.
Trong các năm sau đó, vua Tabin Suwiti dẫn quân đánh sang vương quốc người Arakan ở phía Tây nhưng gặp thất bại.
Sau đó ông lại rút quân từ phía Tây sang phía Đông để đánh chiểu Ayutthaya của người Thái nhưng cũng bại trận.
Chuyển hướng lên phía Bắc, vua Tabin Suwiti đánh vào Ava nhưng lại tiếp tục thua nốt.
Những thất bại quân sự liên tục này đã dẫn tới cuộc nổi loạn của quân đội và tướng Ba-Gin-Na-Gung được tôn lên làm vua năm 1550.
Dưới sự trị phí của tướng Ba-Gin-Na-Gung, quân đội Tabu đánh ngang đánh dọc thắng như chảy tre, Tangu đã thống nhất được miến điện xưa kia.
Không những thế, vương chiều miến điện thứ hai này còn giúp quân đánh chiếm cả nước Lanna và Ayutthaya của người Thái, vạn tượng của người Lào cùng rất nhiều tiểu quốc khác.
Tangu miến điện trở thành vương chiều hùng bệnh bậc nhất ở Đông Nam Á.
Tuy nhiên, vua Ba-Gin-Na-Gung khi đánh chiếm các vương quốc khác, ông chỉ yêu cầu sự huy thuận mà không tiêu diệt vương quốc đó.
Vì vậy, ngay sau khi vua Ba-Gin-Na-Gung mất các vương quốc này lập tức nổi dậy ly khai.
Tình hình tại miến điện cũng không khá hơn khi hàng loạt các tiểu quốc trước đó bị vua Ba-Gin-Na-Gung trình phục đã nổi dậy chống lại chiều Tangu.
Không kiểm soát được tình hình, năm 1599, các vua Tangu đã phải bỏ kinh đô chủ phú Phe-Gu mà rời lên thành Afa để duy trì vương chiều thêm 150 năm nữa.
Đến năm 1740, tại đế đô Phe-Gu xưa, vương quốc Hatta-Wadi được người Môn tái lập với sự giúp sức của Pháp.
Tiếp sau đó, trong những năm 1742, người Môn mở nhiều chiến dịch tiên đánh Tangu và kết liễu chiều Tangu vào năm 1752 khi công hạ được kinh thành Afa.
Những người Môn không duy trì được quyền lực Afa và chịu sự phản kích mạnh mẽ từ người miến.
Những người miến nhanh chóng tập hợp dưới lá cờ của một vị thủ lĩnh địa phương tại Mandalay, vùng Thượng Miến.
Vị thủ lĩnh đó là Alung Paya, mặc dù có quân số ít hơn nhưng ông đã liên tục đánh bại người Môn, đồng thời cũng chiêu dụ được thêm nhiều người miến dưới trướng.
Sau khi quân Môn bị đánh đuổi khỏi Afa, các hậu dệ hoàng thất Tangu tuyên bố khôi phục lại phương chiều.
Nhưng đa số người miến đã không quy phục mà tôn Alung Paya lên làm vua lập giữa chiều đại mới, chiều đại Khonpaung.
Sáng năm 1755, vua Alung Paya đưa quần tiến về phía nam nơi ông công hạ được kinh Dobegu vào tháng 5 năm 1757.
Vương quốc Hanthawadi một lần nữa diệt bong.
Sau khi vong quốc, những người Môn phải thực hiện một cuộc chạy nạn lớn răng đất Thái, người miến làm chủ hoàn toàn hạ lưu sông Irrawaddy, kiến lập lên đế chế miến Điện lần thứ ba, đế chế Khonpaung.
Đế chế miến Điện Khonpaung còn hùng mạnh hơn đế chế Tangu rất nhiều.
Trong thời gian đầu tồn tại, Khonpaung tiếp tục tiến về phía đông đánh chiếm vương quốc Thái Lan Na và Ayutthaya cùng các tiểu quốc Lào trong các cuộc xâm lược năm 1759 và 1764.
Đồng thời đánh bại tới bốn lần xâm lăng của Đại Thanh dưới thời Cản Long liên tiếp trong bốn năm từ 1765 đến 1769.
Mặc dù có quân số ít hơn nhưng miến Điện vẫn đập tan các chiến dịch của Cản Long, dù đó có là quân đội lục doanh hay quân đội bát kỳ hùng mạnh của Đại Thanh.
Tuy nhiên, cuộc chiến với Nhà Thanh cũng khiến quân miến phải rút hết quân ở Thái và Lào về để chống đỡ. Vì vậy, người Thái có cơ hội trỗi dậy, thành lập vương quốc Siem La.
Trong các năm sau đó, giữa miến Điện và Siem La thường xuyên xảy ra xung đột, chiến tranh liên tục nổ ra trong các năm từ 1785 đến 1787, từ 1792 đến 1793, 1808 đến 1811.
Cho đến đầu thế kỷ 19, đề chế miến Điện, Kumbhaung, vẫn tiếp tục là một cường quốc ở Đông Nam Á. Không chỉ đánh phá Siem La, miến Điện còn thường xuyên tiến sang phía Tây đánh cả Ấn Độ.
Quân miến thôn tính được Arakham năm 1795, năm 1817 chiếm Manipur và sau đó là vùng Assam.
Trong khi ấy, tại Ấn Độ, người Anh đang trong quá trình thuộc địa hóa mảnh đất này, điều này tạo ra hiểm hoạn lớn đối với miến Điện.
Người Anh vốn đã rất quan tâm đến miến Điện vì sự giàu có và tiềm năng rất lớn. Không chỉ Anh mà cả Pháp cũng rất thèm muốn miến Điện.
Pháp đã từng hỗ trợ vườn chiều Hanthawati để đánh Kumbhaung nhưng đều không thành công.
Cuối cùng, Pháp chấp nhận bắt tay với Anh và đồng ý để miến Điện thuộc tầm kiểm soát của Anh. Lúc này, người Anh đã đủ điều kiện để thuộc địa hóa miến Điện.
Những bất ổn tại biên giới miến Điện và Ấn Độ thuộc Anh giúp Anh có cơ hội để tấn công miến Điện.
Các nạn dân từ các vùng miến Điện chiếm tại Arakan, vịnh Bengal, chạy sang Ấn Độ và được sự giúp đỡ của Anh.
Căng thẳng Anh-miến lên đến đỉnh điểm và miến Điện theo dõi sẽ đánh Ấn Độ.
Chiều đình Kumbhaung đã đánh giá thấp người Anh. Năm 1822, quân miến chản vào Bengal uy hiếp thủ phủ Chittagong, miền Đông Ấn.
Miến Điện yêu cầu Anh phải trao trả những người tị nạn Arakan nổi loạn.
Đáp trả lại yêu cầu ấy, ngay lập tức quân Anh được điều động đến Đông Ấn và mở chiến dịch tấn công vào miến Điện.
Cuộc chiến tranh Anh-miến nổ ra trong hai năm, từ năm 1822 đến năm 1824.
Mặc dù có quân số ít hơn nhiều nhưng với trang bị hiện đại, bài bản, quân Anh đã nhanh chóng đánh bật quân miến khỏi Ấn Độ
và tấn công ngược trên đất miến. Người Anh giành thắng lợi phang dụi.
Chiều Kumbhaung buộc phải ký hiệp định nhượng hai phần lãnh thổ là Arakan và Tenasirim cho Anh.
Mặc dù thất bại và buộc phải cắt đất cho người Anh nhưng miến Điện vẫn rất muốn báo thủ.
Những tranh chấp, căng thẳng thường xuyên nổ ra giữa Anh và miến Điện.
Sáng năm 1852, người miến một lần nữa khai chiến với quân Anh.
Cuộc chiến Anh-miến Điện lần hai này diễn ra vỏn vẹn một năm từ năm 1852 đến 1853.
Lần này, người miến tiếp tục thua và tiếp tục phải cắt đất cầu hòa.
Vùng hạ miến, hạ lưu sông Irrawaddy với thành phố Pegu giàu có được trao lại cho Anh.
Chiều Kumbhaung chỉ còn kiểm soát vùng thượng miến ít mỏng mỡ hơn nhiều.
Những thất bại nặng nề trước người Anh đã đẩy Kumbhaung rơi vào hỗn loạn.
Đệ chế miến Điện thứ ba đã suy tản nhanh chóng.
Hơn 30 năm sau cuộc chiến lần thứ hai, người Anh quay trở lại miến Điện.
Lần này là lợi dụng mâu thuẫn trong nội bộ chiều Kumbhaung.
Quân Anh chủ động tấn công và bắt được vua miến Điện, đẩy sang Ấn Độ.
Đệ chế miến Điện chính thức diệt vong vào năm 1886,
tất cả các vùng lãnh thủ miến nhập vào sứ Ấn Độ thuộc Anh.
Sau khi chiếm được hoàn toàn miến Điện vào năm 1886,
chế độ quân chủ miến bị xóa bỏ và giới quý tộc bị người Anh tước hết quyền lực.
Miến Điện được cai trị từ thủ phủ Kankota như một tiểu khu vực của đế quốc Ấn Anh.
Sự thống trị của người Anh đã tạo ra một bộ máy cai trị mạnh mẽ
được duy trì bằng việc kiểm soát xã hội dựa trên quân đội và cảnh sát.
Bộ máy này được thiết lập bởi người Anh nhưng được hình thành
bởi đại bộ phận người gốc miến thân Anh và theo văn hóa Anh.
Thêm vào đó, chính quyền cai trị được liên kết với Ấn Độ
dẫn tới việc người Ấn được di chuyển tự do tại miến Điện.
Những người Hoa tại bán đảo Mã Lai thuộc Anh cũng đến miến Điện sinh sống để thuận đường giao thương.
Điều này dẫn tới sự hình thành một xã hội đa chủng tộc, đa tôn giáo trên đất miến Điện.
Văn hóa Anh mà đặc biệt là nền giáo dục được truyền bá vào miến Điện
quá khác biệt với những văn hóa bản địa, đặc biệt là Phật giáo,
đã dẫn đến những làn sóng đấu tranh của các nhà sư và trở thành động lực chính cho phong trào dân tộc miến Điện.
Đến chiến tranh thế giới lần thứ nhất,
làn sóng dân tộc chủ nghĩa trên thế giới cũng được đưa vào miến Điện,
khiến các phong trào đấu tranh ở đây sôi sụp.
Trong những năm 1930, các cuộc bạo loạn của học sinh và nông dân diễn ra mạnh mẽ buộc Anh phải nhượng bộ.
Năm 1936, Anh tổ chức cuộc tổng tuyển cử dân chủ tại miến Điện.
Tiếp đó, sau năm 1937, Anh ra bản hiến pháp cho miến Điện với nội dung
đồng ý để người miến có thể tự kiểm soát các vấn đề nội bộ của đất nước.
Tình hình tại miến Điện mới dự đi đối chốt.
Năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai nổi ra,
miến Điện trở thành mặt trận chính tại Đông Nam Á.
Đến tháng 5 năm 1942, Nhật Bản chiếm đóng miến Điện.
Những nhà yêu đức miến Điện tuyên bố miến Điện độc lập khỏi Anh.
Năm 1945, sau chiến tranh người Anh quay trở lại miến Điện và đồng ý công nhận quyền độc lập của Anh.
Quá trình chuyển tiếp diễn ra hai năm sau đó, từ cuối năm 1945 đến tháng 1 năm 1948,
miến Điện tuyên bố độc lập và đi theo chế độ Cộng Hòa với tên gọi Liên bang Miến Điện.
Mặc dù giành được độc lập, nhưng trong suốt hai năm chuyển tiếp đó,
hàng loạt các cuộc thanh trởng chính trị diễn ra khiến tình hình miến Điện vô cùng dối loạn.
Năm 1948, đất nước được độc lập, người Anh rút hẳn khỏi miến Điện,
càng làm tình hình tại đây thêm phức tạp, miến Điện ngày càng tuột dốc.
Giai đoạn Cộng Hòa Dân Chủ hỗn loạn diễn ra gần 15 năm,
đến năm 1962, chế độ dân chủ bị thay thế bởi chính quyền quân sự.
Chính quyền quân sự đổi tên gọi Miến Điện sang Myanmar vào năm 1989 và cai quản đất nước hơn
50 năm đến tận năm 2015, với sự chiến thắng của Đảng Liên minh Quốc gia vì dân chủ trong cuộc
tổng tuyển cử quốc hội mà giới quân sự buộc phải công nhận.
Chủ tịch Đảng Liên minh Quốc gia vì dân, bà Aung San Suu Kyi được bầu làm cố vấn nhà nước,
thay vì thủ tướng do những hạn chế của quân đội.
Nhưng chính quyền mới này của bà Aung San Suu Kyi được thế giới kỷ vọng sẽ tạo ra nhiều cải cách
và là biểu tượng cho Myanmar dân chủ.
Sau nhiều thập kỷ hỗn loạn, bị cô lập, đến năm 2016, với sự lên ngôi của chế độ dân chủ,
Myanmar có dân số hơn 50 triệu người, GDP đứng thứ 7 Đông Nam Á, thứ 73 của thế giới.
Hy vọng từ một nước luôn bị coi là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới,
Myanmar sẽ phát triển hơn để sánh ngang với các đề chế miễn địa rực rỡ xưa kia.