Đây chính là Nam Phi chân thực mà hầu hết mọi người chưa từng thấy

Hiện Tượng Thiên Nhiên
51 người theo dõi
6 Lượt xem video·17 thg 11, 2026
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Trên một bãi biển ngay sát thành phố, hàng nghìn con chim cánh cụt đi
lạch bạch giữa những người tắm biển và kêu in ỏi như tiếng lừa hí.
Ở phía đông bắc, có một khu rừng thưa rộng hơn cả tỉnh Nghệ An,
nơi voi, sư tử và tê giác sống ngay cạnh
con đường nhựa mà xe du lịch chạy qua mỗi ngày.
Có một thành phố mọc lên chỉ vì vàng,
và dưới chân nó là mỏ sâu nhất thế giới, nơi đã nóng tới 66 độ.
Nhiều người biết Nam Phi qua vài tấm bưu thiếp,
nhưng ngay ở những nơi quen thuộc nhất, vẫn còn nhiều chuyện lạ mà
du khách thường chỉ lướt qua trong một chuyến đi vội.
Hôm nay chúng ta đi qua 10 nơi, từ mũi đất phía nam lên tận phía bắc,
và nơi số 1 là một hẻm núi phủ đầy rừng xanh,
có tên đặt theo nước mắt và niềm vui của một nhóm người đi tìm đất mới,
danh sách chạy theo một luật duy nhất.
10 nơi được xếp theo vỉ độ,
tức là khoảng cách tính bằng độ từ đường xích đạo
Ta bắt đầu ở chỗ xa xích đạo nhất, rồi đi dần lên phía Bắc
Nam Phi nằm ở Nam Bán Cầu, nên mùa ở đây ngược với Việt Nam
Tháng 7 là giữa mùa đông, còn Tết dương lịch rơi vào giữa mùa hè
Cả nước rộng khoảng 1 triệu 200 nghìn km2, gần gấp 4 lần Việt Nam
Đất nước này có tới 12 ngôn ngữ chính thức,
3 thủ đô và hơn 60 triệu người.
Mỗi nơi có một con số vĩ độ và một chuyện về những người sống ở đó,
đủ để bạn nhìn Nam Phi khác đi.
Số 10, Mũi Hảo Vọng và Bán Đảo Mũi, ở khoảng 34,36 độ Vĩ Nam.
Đây là đầu múc của một dãy đất hẹp chạy từ kép tao xuống phía nam,
gió thổi gần như quanh năm.
Năm 1488, nhà hàng hải Bồ Đào Nha, Bác Tô Lô Mêu Đi Ác đi vòng qua đây
Ông gọi nó là Mũi Bảo Tố
Vua Bồ Đào Nha đổi thành Mũi Hảo Vọng vì
con đường biển sang Ấn Độ cuối cùng đã mở ra
Nhiều người tin rằng đây là điểm cực nam của châu
Phi và hai đại dương gặp nhau ngay dưới chân vách đá
Thật ra, điểm cực nam là Mũi Agulat,
cách đây chừng 150 km về phía đông nam
Ngọn hải đăng đầu tiên ở mũi Kepoi được dựng năm 1860,
trên đỉnh cao hơn 230 mét.
Mây và sương mù thường che kín nó.
Năm 1911, con tàu Lusitania của Bồ Đạo Nha đâm vào đá ngay bên dưới.
Sau vụ đó, người ta xây một ngọn hải đăng mới thấp hơn nhiều,
chỉ khoảng 87 mét so với mặt biển.
Để ánh đèn nằm dưới tầng mây, nó vẫn hoạt động tới hôm nay.
Thủy thủ đi qua vùng biển này,
truyền nhau chuyện con tàu ma, người Hà Lan bay
Họ kể rằng trong đêm bão,
một con tàu buồm phát sáng hiện ra rồi biến mất
Và ai nhìn thấy nó thì sắp gặp nạn
Câu chuyện ấy đi vào cả một vỡ nhạc kịch của Wagner
Đến đường tới mũi, bạn sẽ gặp những bầy khỉ đầu chó
Chúng đã học cách mở cửa xe, giật túi đồ ăn và lục cả cốp
Biển báo khắp nơi, nhắc du khách khóa cửa và đừng bao giờ cho chúng ăn
Khu bảo tồn quanh mũi rộng hơn 7.000 hectare
Ở đây, đà điểu đi dạo ngay trên bãi biển
Linh dương gặm cỏ giữa những bụi cây thấp
Và cá voi thường xuất hiện ngoài khơi vào mùa xuân
Đi ngược lên bờ vịnh Foss chừng 30 km
Là thị trấn Simon Town
Nơi có bãi biển bông đơ
Những tảng đá granite to như cái nhà tạo thành các vũng nước lặn
Và trên cát là chim cánh cục châu Phi
Năm 1982, chỉ có 2 cặp chim tới đây làm tổ.
7 chim lớn dần lên vài nghìn con, sống ngay giữa khu dân cư.
Chúng chui vào vườn, nằm dưới gầm xe,
và đôi khi phải có người lùa ra khỏi bãi đổ.
Người ta còn gọi chúng là chim cánh cục lừa,
vì tiếng kêu nghe y như tiếng lừa hí.
Năm 2024, loài này bị xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp.
Số cặp sinh sản trên khắp thế giới đã xuống dưới 10.000
Chủ yếu vì thiếu cá mòi để ăn
Simon Tao còn có một cư dân nổi tiếng khác
Năm 1939, một chú chó Greden tên Jack Nielsen
Được Hải quân Hoàng gia Anh ghi tên nhập ngũ
Vì nó hay theo các thủy thủ lên tàu hỏa về kép Tao
Có cấp bật chính thức, chú chó được đi tàu miễn phí
Khi nó chết năm 1944, người ta làm lễ tang có quân nhạc
Giờ tượng của nó vẫn ngồi ở quảng
trường trung tâm thị trấn, nhìn ra cảng
Từ đây, ta rời mũi đất lộng gió và đi về phía đông
Men theo một con đường ven biển có rừng,
hồ nước và những vách đá giữa cửa biển
Số 9, Naisna,
ở 34,04 độ VN
Thị trấn nhỏ này nằm giữa Garden Road
Cung đường ven biển dài khoảng 300 km giữa núi và Ấn Độ Dương
Nice Na nằm quanh một đầm nước mặn lớn,
đầm thông ra biển qua một khe hẹp giữa hai vách đá xa thạch,
gọi là Nice Na Head, sống ở cửa này, giữ tới mức nó được coi là
một trong những lối vào cảng hiểm trở bậc nhất bờ biển Nam Phi.
Vách đá phía tây là khu bảo tồn Federbeck, chỉ tới được bằng phà.
Từ trên đỉnh nhìn xuống, những con sóng trắng xóa bị ép qua khe hẹp,
trong khi mặt đầm phía trong vẫn phẳng lặn.
Chuyện kể rằng, các hãng bảo hiểm ở London từng
không nhận bảo hiểm cho tàu đi qua cửa này.
Dù vậy, trong thế kỷ 19,
Nysna vẫn là cảng xuất gỗ vì những cánh rừng phía sau có gỗ quý.
Trong rừng ấy có đàn voi Nysna,
những con voi sống xa về phía nam nhất của châu Phi.
Từ vài trăm con, chúng bị săn tới mức ngày nay người ta
chỉ còn biết chắc một con voi cái và hiếm ai nhìn thấy.
Dưới đầm còn một cư dân nhỏ xíu mà cũng nổi tiếng
Cá ngựa Naisna chỉ sống ở ba cửa sông trên bờ biển này
Và đã bị xếp vào nhóm nguy cấp
Giữa đầm là đảo Thê Sần
Xưa là sưởng cưa và kho gỗ của một gia đình người Na Uy
Giờ nó thành khu nhà ở bên những con kênh nhỏ
Mỗi nhà có cầu tàu riêng
Người Naisna sống bằng hàu, gỗ và du khách.
Mỗi mùa đông có một lễ hội hàu kéo dài 10 ngày, với chạy marathon
trong rừng và hàng nghìn con hàu được ăn sống ngay bên bờ đầm.
Tháng 6 năm 2017, gió mạnh thổi bùng những đám cháy rừng vào thị trấn.
Hàng trăm ngôi nhà bị thiêu rụi,
7 người chết và khoảng 10.000 người phải sơ tán.
Cây cối quanh thị trấn phản ứng với lửa theo hai kiểu khác nhau
Nhiều loài cây trong rừng ẩm ven biển chịu lửa kém
Nhưng thảm cây bụi trên đồi thì cần lửa để hạt nảy mầm
Sau vụ cháy, sườn đồi xanh lại trong vòng một năm
Đi thêm về phía đông là Sitsikama
Nơi một cây cầu treo bằng thép nối
hai bờ cửa sông Storm giữa tiếng sóng
Xa hơn chút là cầu Loughran
Nơi người ta nhảy bungi từ độ cao hơn 200 mét
Garden Rook là nơi người kép tao lái xe đi nghỉ cuối tuần,
nhưng để thấy biểu tượng thật của thành phố ấy, ta phải quay về
phía tây và đi cáp treo lên một ngọn núi có đỉnh phẳng như mặt bàn.
Số 8. Núi Bàng, ở khoảng 33,96 độ Vĩ Nam.
Ngọn núi đứng ngay sau lưng kép tao,
đỉnh phẳng kéo dài khoảng 3 km, điểm cao nhất là 1.086 m.
Những lớp đá làm nên ngọn núi này đã nằm đó hàng trăm triệu năm,
lâu hơn rất nhiều so với dãy Himalaya
Năm 2011, núi Bàng được bầu là một trong
bảy kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới
Năm 1503, thuyền trưởng người Bồ Đào Nha Antonio
de Sandagna leo lên đỉnh
Người châu Âu đầu tiên làm vậy theo ghi chép
Ông gọi nó là Bàng của Mũi Đất và cái
tên ấy theo ngọn núi tới tận hôm nay
Khi gió Đông Nam thổi mạnh, một lớp mây trắng tràn qua đỉnh núi rồi
đổ xuống sườn như nước, nhưng tan đi trước khi chạm tới thành phố.
Người kép tao gọi nó là tấm khăn trải bàn.
Ngọn gió ấy còn có tên là bác sĩ kép.
Người ta tin rằng nó thổi sạch khói bụi và bệnh tật khỏi thành phố.
Có những ngày nó mạnh tới mức cáp treo phải ngừng chạy.
Cáp treo lên núi mở từ năm 1929, cabin hiện nay chở được 65 người
Sàn cabin tự xoay một vòng trong lúc lên,
nên ai đứng ở đâu cũng nhìn được toàn cảnh thành phố và vịnh biển
Ngọn núi này còn có mặt trên bầu trời
Thế kỷ 18, nhà thiên văn người Pháp La Cai ngồi ở kép tao,
vẽ bản đồ sao phương Nam
Và đặt tên một tròm sao theo núi bàn
Đây là tròm sao duy nhất mang tên một địa danh trên mặt đất
Trên đỉnh có một thảm thực vật gọi là Fenbot,
những bụi cây lá nhỏ, nhiều loài hoa lạ
Riêng ngọn núi này có hơn 2.000 loài thực vật,
nhiều hơn số loài cây bản địa của cả nước Anh
Sống giữa các khe đá là con đá si, nhìn như một con chuột lan béo
Nhưng các nhà sinh học xếp nó vào nhóm họ hàng gần của voi và lợn biển
Chúng nằm phơi nắng thành hàng trên mép vực, chẳng sợ người
Phía sau đỉnh núi có mấy hồ chứa nước
xây từ cuối thế kỷ 19 tới đầu thế kỷ 20
Chúng giữ nước mưa trên núi để đưa xuống cho thành phố bên dưới
Và tới giờ vẫn còn dùng
Nhiều người không đi cáp treo mà leo bộ theo hẻm Plater Cliff
Mất 2-3 tiếng
Mỗi năm vẫn có người bị lạc hoặc bị kẹt khi mây kéo xuống đột ngột
Nên đội cứu hộ núi ở đây làm việc gần như mỗi tuần
Từ đỉnh núi nhìn xuống, bạn sẽ thấy dưới chân Signal Hill
có một khu phố nhỏ sơn đủ màu
như ai đó vừa đổ hộp bút màu lên sườn đồi
Đó là điểm dừng tiếp theo
Số 7, khu Bồ Cáp ở Kép Tao,
khoảng 33,92 độ Vĩ Nam
Những dãy nhà thấp sơn hồng, xanh lá, vàng chanh
nằm trên những con phố dốc lát đá
Người sống ở đây phần lớn là người Malaikape,
tổ tiên họ bị công ty đông ấn Hà Lan đưa tới từ thế kỷ 17-18,
nô lệ, thợ thủ công, và cả những người bị lưu đầy từ Indonesia,
Malaysia, Ấn Độ, Sri Lanka, Madagascar.
Một trong những người bị lưu đầy ấy là Tuanguru,
một hoàng tử kim học giả Hồi giáo từ quần đảo Maluku.
Bị giam ở đảo Rốt Bần, ông chép lại toàn bộ kinh Coran từ trí nhớ
Khoảng năm 1794,
nhà thờ Hồi giáo đầu tiên ở Nam Phi mở cửa ngay tại Bô Cáp
Vì sao nhà ở đây lại sơn sạc sở như vậy?
Chưa ai có câu trả lời chắc chắn
Có người kể rằng sau khi chế độ nô lệ chấm dứt,
người dân sơn nhà thật sáng màu để mừng tự do
Ngày nay, mỗi lần sơn lại, nhiều nhà vẫn chọn màu khác hẳn nhà bên cạnh
Trên đội signal phía trên Bô Cáp,
mỗi ngày đúng 12h trưa, một khẩu đại bác cổ bắn một phát
Truyền thống này có từ năm 1806,
khi tàu thuyền trong cảng cần tiến xuống để chỉnh đồng hồ
Món ăn ở Bô Cáp cũng mang dấu vết lịch sử ấy
Món bô bù ti là thịt băm nướng với cà ri,
nho khô và một lớp trứng phía trên
Bánh cút sister thì chiên, tẩm nước đường gia vị, rắc dừa nạo
Người ta hay ăn vào sáng chủ nhật
Ngày mùng 2 tháng Giêng hàng năm, hàng nghìn người mặc đồ sạc sở,
cầm ô và trống, diễu hành qua trung tâm thành phố.
Lễ hội này bắt nguồn từ ngày nghỉ duy nhất
trong năm mà những người nô lệ xưa được hưởng.
Bô Cáp hôm nay chịu một sức ép khác.
Giá nhà lên rất nhanh vì du khách và người nước ngoài tới mua.
Nhiều gia đình sống ở đây năm,
sáu đời không trả nổi thuế đất và phải bán nhà.
Kép tao từng suyết cạn sạch nước mấy.
Đầu năm 2018, sau 3 năm hạn hán, các hồ chứa gần cạn và chính quyền
chuẩn bị cho ngày Day Zero, ngày khóa vòi nước toàn thành phố.
Mỗi người chỉ được dùng 50 lít nước một ngày.
Người ta tắm chưa tới 2 phút, hứng nước tắm để dội bồn cầu.
Nhờ cả thành phố tiết kiệm và mưa tới kịp, ngày đó chưa bao giờ đến.
Rời Cape Town, ta bay gần 1.000 km về phía đông
tới một vùng đồi xanh nơi những ngôi nhà tròn rải rác trên sườn núi
và đường bờ biển gần như không có thành phố nào
Số 6, White Coat, bờ biển hoang dã
ở khoảng 32 độ Vĩ Nam
Giải bờ biển này thuộc tỉnh Eastern Cape
dài chừng 250 km
là quê hương của người Khô Sa
Trên những ngọn đồi cỏ xanh, các ngôi nhà tròn mái tranh,
thường sơn màu xanh ngọc, nằm rải rác, bò,
dê và cừu đi lang thang cả trên đường nhựa,
nên lái xe ở đây ban đêm là chuyện người địa phương khuyên tránh.
Tên của người Khô Sa đã là một thử thách phát âm.
Chữ Khô Sa bắt đầu bằng một âm tặc lưỡi,
bật ra từ cạnh lưỡi chạm vào má.
Tiếng Khô Sa có hơn chục âm tặc lưỡi như vậy
mà người học từ nơi khác rất khó bắt trước.
Ông Nelson Mandela sinh ra ở làng Mervedo trên vùng
đất này năm 1918 và lớn lên ở làng Cunu gần đó.
Ông từng viết rằng những năm chăn bò trên đồi Cunu
là những năm tháng hạnh phúc nhất thời thơ ấu.
Biểu tượng của oai cốt là Hau In Đờ Uông,
một khối đá khổng lồ đứng ngoài khơi,
giữa thân có một vòm thủng mà sóng biển đập xuyên qua.
Người Khô Sa gọi nơi này là E Si Kha Lê Ni, nghĩa là nơi của âm thanh.
Khi sóng lớn ập vào vòm đá, tiếng nổ dội vang khắp vịnh
Truyền thuyết địa phương kể rằng đây là
cánh cửa dẫn tới thế giới của tổ tiên
Và tiếng sóng là tiếng họ gọi
Phụ nữ khô sa lớn tuổi ở nông thôn vẫn bôi đất xét trắng lên mặt
Lớp đất ấy che nắng, giữ da mát
Và theo truyền thống còn cho biết,
người phụ nữ đang ở giai đoạn nào của cuộc đời
Gần đó là Vịnh Coffee Bay, tên này được cho là bắt nguồn từ một
con tàu đấm làm hạt cà phê dạt đầy bờ
Người ta kể rằng, một số hạt đã nảy mầm thành cây ngay trên bãi
Từ tháng 5 tới tháng 7, vùng biển này có màn trình diễn lớn nhất năm
Hàng triệu con cá mòi từ vùng nước lạnh phía nam kéo lên dọc bờ,
tạo thành những đàn cá dài tới hàng km
Theo sao chúng là cá heo, cá mập, hải cẩu và hàng nghìn
con chim điên biển lao thẳng từ trên trời xuống nước
Đó là cuộc di cư của cá mòi,
thường được gọi là bữa tiệc lớn nhất của đại dương
Xa hơn về phía bắc, gần Mơ Campati,
có những thác nước đổ thẳng từ vách đá xuống biển
Trên thế giới, kiểu thác chảy thẳng
vào đại dương như vậy không có nhiều
Phần lớn Oaikot vẫn chưa có đường cao tốc
Nhiều làng chỉ tới được bằng đường đất
Nhờ vậy bờ biển này còn gần như nguyên vẹn
Đi tiếp lên phía bắc
Ta gặp điều ngược lại
Thành phố lớn nhất của bờ đông
Trước khi tới với 5 nơi còn lại
Nếu bạn thấy Nam Phi khác với những gì mình từng nghĩ
Hãy bấm thích để kênh biết
Bạn muốn xem thêm những chuyến đi như thế này
Và nếu bạn chưa đăng ký kênh Bản Đồ Kỳ Lạ,
hãy đăng ký và bật chuông thông báo
để mỗi tuần cùng chúng tôi đi tới những nơi mà ít người từng thấy.
Còn bây giờ, ta tới Đơ Bần,
số 5, Đơ Bần, ở 29,86 độ Vĩ Nam.
Đây là thành phố lớn nhất tỉnh Wayulunatan,
có cảng biển nhộn nhịp nhất châu Phi
phía nam sa mạc Sahara và nước biển ấm gần như quanh năm.
Dòng hải lưu Agulat mang nước ấm từ Ấn Độ Dương xuống
Nên mùa đông ở Đơ Bần vẫn có người tắm biển
Dọc bãi biển là con đường đi bộ dài khoảng 6 km
Người dân gọi là Golden Mile
Khắp phố Đơ Bần nồng mùi cà ri
Từ năm 1860, người Anh đưa hơn 150.000 lao
động từ Ấn Độ sang làm trong đồn điền mía
Ngày nay, Đơ Bần là một trong những thành phố
có cộng đồng gốc ấn lớn nhất bên ngoài Ấn Độ
Một luật sư trẻ người Ấn tên Mohandas Gandhi cũng tới Đơ Bần năm 1893
Ông sống ở Nam Phi hơn 20 năm
Và chính ở đây, ông bắt đầu
con đường đấu tranh bất bạo động trước khi về Ấn Độ
Từ cộng đồng ấy sinh ra món ăn biểu tượng của thành phố Bani Chow
Người ta khoét ruột một ổ bánh mì vuông,
đổ đầy cà ri cừu hoặc cà ri đậu
Rồi đặt miếng ruột bánh lên trên làm nắp, ăn bằng tay, không cần đĩa
Trên bãi biển, bạn sẽ thấy những người kéo xe tay đội mũ sừng
và lông vũ cao gần bằng người, mặc đồ theo hạt cường rực rỡ.
Hồi đầu thế kỷ 20, đơ bần có hàng nghìn người kéo xe như vậy.
Giờ chỉ còn vài người, chủ yếu kéo du khách chụp ảnh.
Ở chợ gia vị Victoria Street,
các sạp bày hàng chục chậu bột cà ri đỏ rực,
có một loại cây tới mức được đặt tên là thuốc diệt mẹ chồng,
và người bán sẵn sàng cho bạn nếm thử.
Biển ấm cũng có cái giá của nó. Từ năm 1952,
Đơ Bần bắt đầu dăng lưới trắng cá mập ngoài khơi các bãi tắm, và cả
bờ biển qua Yulunatan có một cơ quan riêng chỉ để lo chuyện cá mập.
Khi cá mòi chạy tới gần bờ vào giữa mùa đông,
có 5 chúng giạc tận bãi biển Đơ Bần. Người dân lội xuống nước,
dùng rổ, xô, thậm chí áo phong để xúc cá mang về.
Trên nền trời thành phố là sân vận động Mojet Mabida,
xây cho UNCUP 2010.
Một mái vòm cao hơn 100 mét vắt ngang sân, từng có cabin chở
khách lên đỉnh, và có người còn dám đu dây ngay dưới mái vòm.
Người Yulu là dân tộc đông nhất Nam Phi, với khoảng một phần tư dân số.
Ở các làng quanh Đơ Bần, những điệu múa dậm chân cao
quá đầu vẫn được biểu diễn trong lễ cưới và lễ hội,
đứng trên bãi biển Đơ Bần nhìn về phía Tây.
Bạn không thấy được điều đang chờ cách đó vài giờ lái xe
Một bức tường đá cao hơn 3.000m trắng ngang chân trời
Số 4
Dãy Dragonsburg
Ở khoảng 28,7 độ Vĩ Nam
Người Hà Lan đặt tên là Núi Rồng
Người Yulu gọi nó là Ukalamba
Nghĩa là bức rào bằng ngọn giáo
Đây là dãy núi cao nhất miền Nam Châu Phi,
dài hơn 1.000 km, một đoạn làm biên giới với Lê Xô Thô
Đỉnh cao nhất phía Nam Phi là Mafadi,
3.450 m, nổi tiếng nhất là Amphitheater
Một vách đá Bazan dài khoảng 5 km,
dựng đứng hơn 1.000 m, đứng ở thun lũng nhìn lên,
nó trông như một kháng đài khổng lồ dành cho người khổng lồ
Từ mép vách ấy, sông Tugela đổ xuống thành thác Tugela qua 5 bậc,
tổng chiều cao khoảng 948m
Nhiều tài liệu xếp đây là thác nước cao thứ 2 thế giới,
chỉ sau thác Enzo ở Venezuela
Muốn đứng trên đỉnh Amphitheater, người leo núi phải đi qua 2 chiếc
thang xích bằng thép bám vào vách đá thẳng đứng, dài mấy chục mét
Gió thổi mạnh làm thang rung, và bên dưới là khoảng 0
Nhưng kho báu thật của Đoa Cần Xích Bất nằm trong các hang đá
Người sang, những người sang bắt hái lượm sống ở đây hàng nghìn năm
Để lại hàng chục nghìn bức vẽ trên vách,
linh dương, người đi sang, những điệu múa
Đây là một trong những quần thể tranh đá
lớn nhất châu Phi phía nam sa mạc Sahara
Năm 2000, vùng núi này được UNESCO công nhận là di sản thế giới
Vì cả thiên nhiên lẫn những bức vẽ ấy
Trên các vách đá cao còn có kền kền râu, loài chim ăn chủ yếu là xương
Chúng góp xương bay lên cao rồi thả
xuống đá cho vỡ để ăn phần tủy bên trong
Ở vùng này chỉ còn khoảng 100 cặp
Ở phía nam dãy núi có đèo Sani,
con đường đất ngoằn ngoèo leo lên biên giới Lê Sô Thô
Chỉ trong vài km cuối,
con đường vượt hàng trăm mét độ cao qua hàng loạt khúc cua Tây Áo
Và chỉ xe 2 cầu mới được đi
Trên đỉnh đèo, ở độ cao khoảng 2.876m,
có một quán rượu nhỏ tự nhận là quán cao nhất châu Phi.
Mùa đông ở đây tuyết rơi, nhiệt độ xuống dưới âm 10 độ.
Từ dãy núi này, ta đi lên vùng cao nguyên nội địa, nơi một thành
phố mọc lên giữa đồng cỏ chỉ vì một thứ nằm sâu dưới lòng đất.
Số 3, Soweto ở Johannesburg, khoảng 26,2 độ Vĩ Nam
Johannesburg, nằm ở độ cao khoảng 1.750m, là một trong số ít
thành phố lớn trên thế giới không nằm cạnh sông lớn, hồ hay biển
Năm 1886, người ta tìm thấy vàng ở giải đồi Witwatersrand
Trong vòng 10 năm, một trại lều của thợ đào vàng
trở thành thành phố đông dân nhất miền Nam Châu Phi
Vùng này đã cho ra khoảng 1 phần 3 số vàng con người từng khai thác
Những đồi cát vàng nhạt quanh thành phố là bã thải của các mỏ cũ
Còn cách trung tâm khoảng 65 km về phía tây nam
Mỏ Mơ Pô Nen đào sâu gần 4 km, sâu nhất thế giới
Ở đáy mỏ, đá nóng khoảng 66 độ, phải bơm đá lạnh xuống để thợ làm việc
Phía tây nam thành phố là Soweto,
tên viết tắt của sao Guest tên Taosip, những khu dân cư phía tây nam.
Nơi này có hơn 1 triệu người, phần lớn là người da đen,
được dựng lên từ thời mà người ta bị phân chia chỗ ở theo màu da.
Trên phố Villa Cardi ở Soweto,
có hai ngôi nhà nằm cách nhau vài trăm mét.
Một là nhà của Nelson Mandela,
một là nhà của Tổng Giám mục Desmond Tutu.
Đây được coi là con phố duy nhất trên thế giới
nơi hai người đoạt giải Nobel Hòa Bình từng sống.
Ngày 16 tháng 6, năm 1976, hàng nghìn học sinh Soweto
xuống đường phản đối việc bị buộc học bằng tiếng African.
Cậu bé Hector Peterson, 12 tuổi, bị bắn chết.
Bức ảnh bạn cậu bé cậu chạy trên phố đã đi khắp thế giới,
và ngày ấy nay là ngày thanh niên của Nam Phi.
Ở Johannesburg, người đi taxi chung không cần biển số tuyến,
họ dơ tay ra hiệu, một ngón trỏ chỉ lên trời là vào trung tâm,
ngón trỏ chỉ xuống là đi gần, còn những kiểu tay khác chỉ
những khu phố khác, tài xế nhìn tay là biết có dừng hay không.
Soweto hôm nay nhộn nhịp hơn nhiều.
Hai tháp làm mát của một nhà máy điện cũ được sơn tranh khổng lồ
và người ta nhảy bungi ở giữa hai tháp.
Tối cuối tuần, các quán thịt nướng
ngoài trời mở nhạc Amapiano tới khuya.
Ở trung tâm thành phố có tòa Ponte City,
54 tầng, hình trụ tròn, ruột rỗng ở giữa.
Khi xây xong năm 1975, đây là tòa chung cư cao nhất châu Phi.
Từ dưới đáy nhìn lên, bầu trời chỉ còn là một khoanh tròn nhỏ.
Món ăn đường phố của Soweto là Kota. Một phần tư, ổ bánh mì khoét ruột,
nhồi khoai tây chiên, xúc xích, phô mai, trứng và nước sốt.
Một chiếc Kota đầy đủ giá chừng 50 rang,
khoảng 7-80 nghìn đồng, đủ cho 2 người ăn.
Từ vùng cao nguyên lạnh và khô này, ta đi xuống phía đông bắc.
Độ cao tục dần, không khí nóng hơn, cây cỏ thưa ra,
và tới một khu rừng thưa nơi con người chỉ là khách.
Số 2, Vườn Quốc gia Kruger, tính ở trại Xcucuda, khoảng 24,99 độ VN,
vườn rộng gần 20.000 km2, lớn hơn cả tỉnh Nghệ An,
trải dài khoảng 350 km dọc biên giới Mo Dâm Bích
Năm 1898, một khu bảo tồn thú săn nhỏ được lập ở đây.
Năm 1926, nó trở thành vườn quốc gia, mang tên Tổng thống Paul Kruger.
Người quản lý đầu tiên, Jim Stevenson Hamilton,
được dân địa phương gọi là Skukuda,
nghĩa là người quét sạch, vì ông đuổi hết những kẻ săn trộm.
Kruger là nhà của đủ bộ 5 loài thú lớn, sư tử,
báo hoa mai, voi, trâu rừng và tê giác.
Riêng voi đã có khoảng 30.000 con,
vườn còn có gần 150 loài thú và hơn 500 loài chim.
Ở Kruger, bạn có thể tự lái xe vào,
đường nhựa giới hạn 50 km một giờ, đường đất 40,
không ai được xuống xe ngoài chỗ cho phép và cổng trại
đóng đúng giờ mặt trời lặn, ai về muộn sẽ bị phạt.
Ở bảo tàng trong trại Xcucuda, có một con dao nhỏ và một tấm da sư tử
Năm 1903, kiểm lâm Harry Von Hutter bị một con sư tử lôi khỏi lưng ngựa
Bị kéo lê trên mặt đất, ông rút con dao này và đâm chết nó
Ông còn phải trèo lên cây để tránh con sư tử thứ hai
Với bả vai bị cắn nát,
ông sống sót và làm kiểm lâm ở Kruger thêm hơn 40 năm
Kruger còn có những con voi được đặt tên vì cặp ngà quá lớn.
7 con nổi tiếng nhất được gọi là 7 con voi tráng lệ,
ngà của một số con dài gần 3 mét.
Sau khi chúng chết tự nhiên, ngà được trưng bày ở trại Lê Ta Ba.
Ngày nay, mối đe dọa lớn nhất ở Kruger
không phải sư tử mà là súng săn trộm.
Sừng tê giác bị buôn lậu sang châu Á với giá đắt hơn vàng.
Trong hơn 10 năm, số tê giác trắng trong vườn
giảm từ hơn 10.000 xuống còn vài nghìn con.
Kiểm Lâm đi tuần cùng chó nghiệp vụ, trực thăng và camera nhiệt
Một số con tê giác bị cưa bớt sừng,
để kẻ săn trộm không còn lý do giết chúng
Người ta cưa sừng để con tê giác còn sống
Buổi sáng sớm ở Kruger, xe du lịch dừng thành hàng bên đường
Chỉ vì một con báo nằm trên cành cây, mọi người tắt máy, hạ giọng
Có người quay lại đây hàng chục lần, chỉ vì những buổi sáng như vậy
Ngay phía tây Kruger, mặt đất đột ngột dựng lên thành một vách núi dài
Trên vách ấy là nơi số 1 của chúng ta
Số 1, hẻm núi sông Blider
Tính ở Tri Rondavo
Khoảng 24,57 độ VN
Hẻm núi dài khoảng 26 km
Có chỗ sâu tới 7,800 m
Nằm trên cung đường Panorama của tỉnh Mopumalanga
Nó thường được gọi là một trong những hẻm núi lớn nhất thế giới
Nhưng khác với những hẻm núi khô cằn ở sa mạc
Vách đá ở đây phủ kính rừng cận nhiệt đới
Nên người ta hay gọi nó là hẻm núi xanh lớn nhất trên trái đất
Cái tên đến từ một câu chuyện năm 1844
Một nhóm người Hà Lan đi tìm đất mới dừng chân ở đây
Đàn ông đi về phía biển tìm đường, hẹn ngày quay lại
Quá hạn mà không thấy ai, phụ nữ tin rằng họ đã chết
Và đặt tên dòng sông nơi mình chờ là Truơ, nghĩa là đau buồn
Rồi những người đàn ông trở về,
cả nhóm gặp lại nhau bên một dòng sông khác
Và đặt tên nó là Blider, nghĩa là vui mừng
Hai dòng sông đau buồn và vui mừng hợp lại ngay trên vùng núi này
Ở chỗ hai dòng sông gặp nhau là Buckluck Pothole,
những hố tròn sâu hóm khoét vào đá
Hàng nghìn năm, nước xoáy cuốn sỏi đá mài vào lòng sông
Tạo thành các cái diến xếp chồng lên nhau, nước màu nâu đỏ và xanh rêu
Tên Buckluck lấy từ Tom Buck, một thợ đào vàng thế kỷ 19
Ông đoán đúng là nơi này có vàng,
nhưng chính ông không tìm được chút nào
Người khác tìm thấy vàng ngay gần đó,
nên cái tên vận may của Buck mang chút mỉa mai
Cách đó không xa là Pingrim Red,
một thị trấn mọc lên từ cơn sốt vàng năm 1873
Cả thị trấn được giữ gần như nguyên vẹn,
với mái tôn, quán rượu và tiệm tạp hóa cũ
như một bảo tàng ngoài trời
Biểu tượng của hẻm núi là Tri Rondavo, ba đỉnh núi tròn, đỉnh phủ cỏ,
trông như ba túp lèo tròn truyền thống của người châu Phi.
Dân địa phương còn gọi chúng theo tên ba người vợ của tù trưởng Maripi,
người từng giữ vùng núi này.
Bên dưới là hồ Blyderport, nước xanh màu ngọc,
bình minh, mây trôi lơ lửng trong lòng hẻm.
Ba đỉnh núi nhô lên khỏi biển mây và tiếng
khỉ đầu chó vọng từ vách đá bên kia.
Quanh vùng này có hàng loạt thác nước.
Thác Lidburn, Thác Berlin, Thác Mac Mac
Cái tên Mac Mac đến từ những thợ đào vàng người Scotland
Vì rất nhiều người trong số họ có họ bắt đầu bằng Mac
Gần đó là God's Window, cửa sổ của chúa
Một mép vực nhìn thẳng xuống vùng đất
thấp lâu phen bên dưới hàng trăm mét
Những ngày trời trong,
người ta nói có thể nhìn thấy cả rìa vườn Kruger ở phía xa
Phần lớn du khách tới Nam Phi chỉ ghé
kép tao và một chuyến safari, rồi về
Rất ít người lái xe lên vách núi này, đứng ở mép vực lúc 6 giờ sáng
Khi cả hẻm núi còn chìm trong xương
Từ mũi đất lọng gió phía nam tới hẻm núi xanh phía bắc
Ta đã đi qua gần 10 độ vĩ tuyến, chim cánh cụt và tê giác
Những ngôi nhà sơn màu và một thành phố xây trên vàng
Nếu được chọn một nơi để ở lại một tuần,
bạn sẽ chọn nơi nào trong 10 nơi ấy?
Hãy để lại câu trả lời ở phần bình luận
Hẹn gặp bạn ở chuyến đi tiếp theo của Bản Đồ Kỳ Lạ
