TRUMP MỞ KHÓA HẠT NHÂN CHO HÀN QUỐC, TRIỀU TIÊN, TRUNG QUỐC CHẤN ĐỘNG

Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ MÌNH Thưa quý vị, ngày 31 tháng 10, Epoch Times đăng tải ý kiến của các chuyên gia về việc Hàn Quốc có nguy cơ bị làm tê liệt các ngành công nghiệp chủ chốt vì mối quan hệ sâu sắc hơn với Trung Quốc. Tức là Hàn Quốc bị sập bẫy lợi kinh tế của Trung Quốc. Bây giờ, nếu Hàn Quốc làm những gì mà Trung Quốc cho rằng là gây bất lợi cho họ, thì Seoul sẽ bị Bắc Kinh trả đũa bằng chính lợi kinh tế mà Hàn Quốc có được. Và ngày hôm nay thì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cái câu chuyện mà quan hệ giữa Hàn Quốc và Trung Quốc trong cái bối cảnh địa chính trị mới. Nhất là sau cái chuyến thăm châu Á của ông Donald Trump và ông ấy đã dự hội nghị Epoch rồi là có một đấy cuộc gặp quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tổng Cận Bình. Chúng ta cùng xem cái ván cờ tại khu vực nó sẽ đi đâu về đâu nhé. Thưa quý vị, ta phải thừa nhận một cái điều đó là cái tình trạng dư thừa năng lực sản xuất của Trung Quốc ấy nó đang gây tổn hại cho các công ty của chính Hàn Quốc. Tức là Hàn Quốc cũng chẳng còn được bao nhiêu lợi ích trong cái mối quan hệ này. Và khi nói đến mối quan hệ Hàn Quốc-Trung Quốc thì nhiều người chỉ nhìn thấy những con số đẹp thôi, những con số trên sổ sách mà thôi, như là kim ngạch thương mại hàng trăm tỷ đô, nguồn khách du lịch đông đảo hay là những cái lời mời gọi hợp tác đầu tư dầm rộ. Thế nhưng nếu chúng ta nhìn sâu hơn, thì sẽ có những cái cảnh báo đằng sau vỏ bọc hợp tác là một cái cấu trúc phụ thuộc đầy rủi ro. Người Hàn chưa quên được cú sốc năm 2017 khi mà Seoul triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa TSAAD để mà bảo vệ đất nước. Chỉ trong vài tháng thì Trung Quốc không phản ứng bằng lời nói mà bằng hành động kinh tế. Tour du lịch bị cắt, lote bị tẩy chay, văn hóa Hàn bị cấm phát sóng, hàng hóa thì bị chặn tại biên giới. Cả cái nền kinh tế Hàn trao đảo chỉ vì một cái quyết định an ninh. Từ đó cái cụm từ ép buộc kinh tế của Bắc Kinh đã trở thành nỗi ám ảnh thật sự. Vì vậy, khi mà hôm nay nói về hợp tác kinh tế sâu hơn thì người ta lo rằng là lịch sử có thể lặp lại. Chỉ khác là lần này cái sự phụ thuộc nó còn lớn hơn nữa. Hiện trạng của Trung Quốc thì chúng ta biết rồi. Hàn tồn khoa quá nhiều, cung nhiều hơn cầu. Người ta gọi là dư thừa công suất đấy. Nếu Hàn mở cửa sâu hơn thì cái dòng hàng hóa khổng lồ ấy có thể tràn sang và bóp nghẹt doanh nghiệp nội địa của họ. Những ngành từng là niềm tự hào của Hàn Quốc như là pin này, bán dẫn hay là công nghiệp xanh có thể bị ép giá, mất thị phần hoặc lệ thuộc vào nguồn cung Trung Quốc. Còn cái khác là nếu Seoul không cẩn thận thì họ sẽ tự đưa cổ mình vào cái tròng đó là một cái vòng lặp phụ thuộc. Nguyên liệu, linh kiện, giá cả, thậm chí công nghệ đều do Bắc Kinh tri phối. Do đó, nếu cứ gọi đó là hợp tác thì chẳng mấy chốc công nghiệp Hàn Quốc sẽ trở thành công xưởng thứ hai của Trung Quốc và không hoàn toàn là không có quyền tự chủ ở đây. Và trong khi mà chính phủ nói về hợp tác thì người dân lại tỏ ra rất là dè trực. Tâm lý bài trung đang tăng mạnh nhất là ở giới trẻ. Họ không quên các vụ tẩy chay, không quên việc Trung Quốc từng dùng kinh tế để mà làm cái công cụ gây sức ép vào dân đen nước mình. Vì thế nếu Seoul đi quá xa trong việc bắt tay với Bắc Kinh thì rủi ro chính trị trong nước sẽ bùng lên ngay lập tức. Người dân có thể đặt câu hỏi là chúng ta đang hợp tác vì lợi ích quốc gia hay là vì sợ bị trả đũa đây? Và nếu Hàn Quốc không kiểm soát tốt độ mở cửa, hậu quả có thể đến theo mấy hướng? Về ngắn hạn, hàng Trung Quốc tràn vào gây áp lực giá và làm suy yếu các doanh nghiệp nội địa. Về trung hạn thì chuỗi cung ứng bị lệ thuộc khiến Hàn Quốc không thể tự chủ về vật liệu và công nghệ. Và về dài hạn thì Bắc Kinh có thể dùng kinh tế làm đòn bẩy chính trị mỗi khi mà Seoul làm cái điều không vừa ý. Lúc đó thì những cái ngành từng là niềm kêu hãnh như là bán dẫn, pin, đóng tàu, ô tô điện có thể bị tê liệt từ bên trong. Không phải vì thất bại thương mại mà vì phụ thuộc chiến lược. Và trong bối cảnh này thì Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chính thức cấp phép cho Hàn Quốc chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Đó cũng là một cái thông tin rất đáng chú ý mà chúng ta cũng phải để ý và phân tích. Thế thì cái điều này nó cực kỳ ý nghĩa. Không chỉ là một quyết định kỹ thuật hay một hợp đồng quốc phòng. Đó là một bước mặt chiến lược đánh dấu cái việc Hoa Kỳ đang nâng cấp Hàn Quốc từ một đồng minh phòng thủ tuyến đầu thành một cái đối tác hạt nhân tầm cao trong cấu trúc an ninh khu vực. Trước nay thì công nghệ tàu ngầm hạt nhân cũng đã được chia sẻ. Thế nên cái việc ông Trump bật đèn xanh cho Seoul là một cái dấu hiệu cực mạnh. Washington đã coi Hàn Quốc đủ tầm để cùng gánh vác an ninh khu vực. Không chỉ đứng sau lưng Mỹ mà có thể ra biển cùng với Mỹ. Tuy vậy thì đây rõ ràng không phải là một cái sự chia sẻ vô đồ kiện. Trump rất thực dụng, rất thực tế. Hàn được công nghệ nhưng tàu sẽ được đóng tại xưởng Philadelphia của Mỹ do tập đoàn Hàn đầu tư vào. Điều đó có nghĩa là công nghệ thì do Mỹ kiểm soát, việc làm nằm trên đất Mỹ và chuỗi sản xuất vẫn nằm trong bàn tay Washington. Hàn được nâng cấp nhưng vẫn nằm trong quỹ đạo của Mỹ. Đó là một cái nước đi rất rất là khéo léo, vừa ràng buộc lại vừa rất là có độ mở. Trump công bố quyết định này ngay trước cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Và đó chính là cái thông điệp rằng là Mỹ không chỉ nói xuông mà chúng tôi đang hành động ngay tại vùng biển sát Trung Quốc. Đối với Bắc Kinh thì điều này nó như là một cái lời cảnh báo thực sự. Vòng cung đồng minh của Mỹ ở Đông Bắc Á đang được nâng lên một cái tầm mới. Không chỉ Nhật Bản tăng tri tiêu cơ phòng, không chỉ Philippines mở thêm căn cứ mà giờ Hàn Quốc cũng có thể triển khai tàu ngầm bán nhân. Cái loại tàu có thể ẩn mình hàng tháng dưới lòng biển và không phụ thuộc vào cái việc là phải nổi lên để mà có thể là kiếp nhiên liệu. Còn với Triều Tiên thì đây là cái cú đáp trả rõ ràng sau khi mà Bình Nhưỡng khoe tàu ngầm mang tên lửa hành trình. Mỹ không cần dọa, chỉ cần trao quyền cho Hàn Quốc thôi. Điều đó đủ để Bình Nhưỡng hiểu rằng cán cân dưới biển nó đã đổi chiều rồi. Trump luôn làm chính trị theo cách riêng biệt. Bất kỳ quyết định an ninh nào cũng phải có lợi cho kinh tế trong nước. Ở đây thì ông vừa củng cố thế phòng thủ ở Đông Bắc Á, vừa mang việc làm về Mỹ, và còn có thể nói với cử tri rằng là tôi không tiêu tiền để bảo vệ người khác xuông, tôi để đồng minh tự mạnh lên và họ phải mua hàng của chúng ta. Đó là một cái nước đi mà có ba mục tiêu, một nước cờ ba mục tiêu. Về an ninh thì kiểm trế Trung Quốc, gian đen Triều Tiên. Về kinh tế thì tạo việc làm, giữ chuỗi sản xuất cô phòng tại Mỹ. Và về chính trị thì chứng minh rằng là chiến lược nước Mỹ trên hết vẫn rất hiệu quả. Tại biết là Seoul từ lâu đã mơ tự phát triển tàu ngầm hàn nhân, thậm chí là mong được tái xử lý nhiên liệu hàn nhân, cái điều mà Washington luôn cấm kị. Giờ đây Trump gật đầu nhưng là một cái gật đầu đầy tính toán. Hàn được phép tiến vào sân chơi hàn nhân nhưng dưới chiếc ô kiểm soát của Mỹ. Đây là cách Washington mừa cửa có điều kiện cho phép đồng minh mạnh lên nhưng không bao giờ đủ để họ tự đi một mình. Quyết định của ông Trump cho phép Hàn Quốc chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hàn nhân. Nó không chỉ dừng lại ở quan hệ Mỹ-Hàn, nó giống như là một cái viên đá ném xuống mặt hồ yên ả, tạo nên những cái vòng sóng lan ra khắp châu Á-Thái Bình Dương. Ngay lập tức, Nhật Bản cảm thấy một áp lực mới. Tokyo vốn đã tăng chi tiêu quốc phòng lên mức kỷ lục, nhưng việc Hàn Quốc được phép sở hữu tàu ngầm hàn nhân khiến Nhật không thể đứng yên được. Người Nhật rất nhạy cảm với cán cân sức mạnh trong khu vực. Nếu Hàn có tàu ngầm hàn nhân mà Nhật không có thì điều đó sẽ làm lệch thế cân bằng chiến lược Đông Bắc Á. Chính vì vậy, giới quan sát cho rằng việc Hàn Quốc được phép tiến vào công nghệ hàn nhân có thể là lý do để Nhật Bản tiến thêm một bước từ phòng vệ sang răn đè thực sự. Tức là cái gọi là bình thường hóa quân sự của Nhật vốn bị trì hoãn suốt nhiều thập kỷ, có thể sẽ tăng tốc với một lý do rất hiểu, rất là dễ và thông cảm. Đó là Hàn có, tại sao chúng ta lại không. Đối với Úc, vốn đã tham gia liên minh AUKUS cùng Mỹ và Anh để mà phát triển tàu ngầm hàn nhân. Cái việc Hàn Quốc được bật đèn xanh là một tín hiệu tích cực. Nó chứng minh rằng là Washington sẵn sàng chia sẻ công nghệ cao với đồng minh đáng thiên cậy. Nhưng điều quan trọng hơn là AUKUS giờ không còn là công lộc bộ ba nước nói tiếng Anh. Với việc Hàn bước vào vòng chơi hạt nhân, thì nhiều chuyên gia dự đoán là một liên minh mở rộng, kiểu như là AUKUS cộng, có thể hình thành trong tương lai, kết nối công nghệ, hậu cần và năng lực hải quân Mỹ, Anh, Úc, Hàn, thậm chí là cả thêm Nhật nữa. Khi đó thì Trung Quốc sẽ phải đối mặt với một cái vòng tròn hạt nhân bao quanh, trải dài từ Ấn Độ Dương tới Hoàng Hải. Một điều không hề dễ chịu gì. Họ biết rằng một Hàn Quốc mạnh hơn về hải quân sẽ giúp chia tải áp lực cho eo biển Đài Loan. Việc Hoa Kỳ sẵn sàng chia sẻ công nghệ hạt nhân với đồng minh có thể không được áp dụng trực tiếp cho Đài Loan, nhưng nó sẽ tạo ra niềm tin rằng là Washington đang mở rộng chiếc ô an ninh thực sự, chứ không chỉ nói xuông. Với Đài Bắc, mỗi bước như vậy của Mỹ là một cái lời cam kết ngầm rằng là chúng tôi sẽ không bỏ rơi các bạn. Còn với Bắc Kinh thì rõ ràng đây là một cái cú đòn cảnh cáo rõ ràng rồi. Trung Quốc hiểu rằng cái việc mà Mỹ cấp phép cho Hàn Quốc không chỉ là chuyện một quốc gia được có thêm tàu ngầm, mà là sự thay đổi cán cân chiến lược dưới lòng biển. Từ nay, mọi hoạt động của hải quân Trung Quốc tại Hoàng Hải hay là biển Hoa Đông đều sẽ bị theo dõi kỹ hơn, từ nhiều hướng hơn và bởi nhiều lực lượng hơn. Và họ sẽ phải tính toán lại. Tính toán lại cái cách bố trí tàu ngầm, cách kiểm soát các tuyến hàng hải chiến lược và cả chính sách ngoại giao đe dọa với Suu bởi vì bây giờ Hàn không còn ở cái thế yếu như trước nữa. Nói cái khác, nước đi của Trump đã khiến Trung Quốc mất đi độc quyền nắm cái chuôi dao ở khu vực. Ai sẵn sàng đứng cùng Mỹ thì người đó sẽ được trao công nghệ và sức mạnh. Ai ngoan sẽ có quả. Đó chính là thông điệp rõ nhất từ cái quyết định này của ông Trump. Không cần diễn thuyết, không cần khẩu lệnh, chỉ một cái hành động nó cũng đủ chứng minh rằng Washington vẫn là người thiết kế trật tựa an ninh của châu Á. Và thưa quý vị, đúng như phán đoán, đến trưa ngày 31 tháng 10 thì truyền thông Nhật Bản cũng đã đăng tải một cái bài báo có tiêu đề rằng là liệu Nhật Bản có theo chân Hàn Quốc và Úc trong cơ lục bộ Tổng hoạt nhân hay không? Điều này nó minh chứng sống động cho cái hiệu ứng dây truyền mà chúng ta vừa mới bàn đến ở trên. Việc truyền thông Nhật Bản đặt câu hỏi không phải ngẫu nhiên, nó phản ánh nhiều tín hiệu quan trọng đang xuất hiện song song trong khu vực. Và mỗi cái tín hiệu đó đều cho thấy là trật tựa an ninh Đông Bắc Á đang dịch chuyển rất nhanh, chỉ sau chưa đầy 24h khi mà Trump cấp phép cho Hàn Quốc chế tạo Tổng hoạt nhân. Đây là một cái phản xạ tự nhiên nhưng mà cực kỳ đáng chú ý. Bởi Nhật không phải là nước thiếu năng lực kỹ thuật. Họ có đủ công nghệ, đủ nguồn lực và chỉ thiếu một cái quyết định chính trị. Từ nhiều năm qua thì Nhật vẫn giữ ghi nhảnh quốc gia phòng vệ, tức là có quân đội, có tàu ngầm nhưng mà không có vũ khí hàn nhân. Tuy nhiên khi Hàn Quốc một nước láng giềng sát nách được cấp phép sở hữu tàu ngầm hàn nhân thì Tokyo bắt đầu cảm thấy cái thế cân bằng đang thay đổi. Và người Nhật cũng hiểu rõ ràng là trong các vùng biển chiến lược quanh mình như là biển Hoa Đông, Hoàng Hải hay là biển Nhật Bản thì tàu ngầm hàn nhân là cái người canh gác thầm lặng. Có thể hoạt động hàng tháng trời, di chuyển xa rất yên tĩnh và theo dõi mọi động thái của đối phương. Đặc biệt là Nhật Bản đang còn có tranh chấp lãnh thổ với cả Trung Quốc và Nga, những nước cũng sở hữu tàu ngầm hàn nhân. Nếu Hàn Quốc có cái loại tàu này mà Nhật không có thì Tokyo rõ ràng là sẽ yếu thế trong cái năng lực gian đe giữa biển. Và điều đó hoàn toàn trái với cái tinh thần tự vệ chủ động mà chính phủ Nhật họ đang theo đuổi bây giờ. Và tất nhiên là Bắc Kinh nhìn thấy điều đó rồi. Một khi cả Hàn và Nhật cùng sở hữu tàu ngầm hàn nhân thì toàn bộ cái vùng biển Đông Bắc Á nó sẽ không còn yên tĩnh nữa. Nó sẽ trở thành khu vực có khả năng giám sát gian đe và phản ứng cực nhanh. Một lúc Trung Quốc phải đối mặt với hai cái cường quốc mà lại sở hữu cả tàu ngầm hàn nhân thì chuyện đó nó đúng là một cơn ác mộng. Còn Triều Tiên vốn dùng đe dọa hạt nhân để mà gây sức ép giờ lại đối diện với hai quốc gia láng giềng được Mỹ trao cho cái năng lực đối trọng thầm lặng. Với Trung Quốc thì đây là cái đòn giáng chiến lược. Vòng tròn bao quanh họ bây giờ nó không chỉ ở trên không và trên mặt biển nữa mà còn dưới lòng biển. Nơi mà tàu ngầm hạt nhân Mỹ, Hàn, Úc và có thể sắp tới là Nhật sẽ cùng hoạt động. Cái thế bao vây nó đã rõ ràng rồi. Cho nên ta nói là cái chuyến thăm châu Á lần này của ông Trump là một mũi tên trúng nhiều đích, vừa là về thương mại này vừa là quân sự này, vừa là về chính trị này. Nó rất nhiều mục đích. Và như quý vị thấy đấy trong tình thế này khi một bên là Mỹ, Nhật, Hàn đang hình thành liên minh tàu ngầm hạt nhân thì bên còn lại là Trung Quốc chắc chắn không thể ngồi yên. Có một thực tế phũ phàng là trong suốt hai thập kỷ qua Trung Quốc đã âm thầm mở rộng sức mạnh hải quân của mình. Họ đóng hàng chục tàu ngầm, tàu sân bay, phát triển căn cứ Tam Á ở Hải Nam và căn cứ hải quân tại Hoàng Hải v.v. Nhờ đó họ nắm thế chủ động trong những vùng biển lên cận. Nhưng nay khi mà Hàn Quốc được phép chế tạo tầng hạt nhân và Nhật Bản có thể nối gót thì đặc quyền dưới lòng biển ấy của họ đang bị đe dọa. Những con tàu hạt nhân ta biết là nó có thể hoạt động liên tục nhiều tháng trời ẩn mình, giám sát và theo dõi những sự di chuyển của hải quân Trung Quốc được. Nó khiến mọi bước đi của Bắc Kinh không còn bí mật nữa. Vì vậy, từ góc nhìn của Trung Quốc thì đây không chỉ là một thách thức kỹ thuật mà là một cú xoay trục quyền lực. Họ sẽ không để điều đó xảy ra mà không phản ứng. Với bản tính của mình thì chắc chắn là như vậy. Trước hết là Trung Quốc sẽ dùng cái đòn kinh tế bởi vì đây là vũ khí mềm nhưng mà có sức công phá lớn nhất trong quan hệ với lại Hàn Quốc và Nhật Bản. Cả hai Hàn Quốc và Nhật Bản, hai nước này đều là đối tác thương mại hàng đầu của Bắc Kinh và cũng đều phụ thuộc sâu vào chuỗi cung cứng của Trung Quốc. Với Hàn Quốc thì Bắc Kinh có thể dùng rất nhiều biện pháp. Có thể là siết xuất khẩu nguyên vật liệu như là đất hiếm hoặc là các kim loại quan trọng trong sản xuất chip, pin và linh kiện điện tử. Tẩy chay hàng tiêu dùng Hàn Quốc, đặc biệt là các thương hiệu như là Samsung, Hyundai hoặc các sản phẩm văn hóa như là K-pop, phim ảnh, giống như cái thời mà họ trả đũa cái vụ Hàn Quốc cho lắp đặt TSAID năm 2017 đấy. Cậm chí bây giờ họ còn có thể trả đũa nhiều hơn nữa cơ. Rồi họ có thể hạn chế du lịch, vận chuyển hàng hóa, những lĩnh vực mà Hàn Quốc từng chịu thiệt hại hàng chục tỷ đô. Với Nhật thì Trung Quốc có thể chặn đường xuất khẩu công nghệ và linh kiện, áp lệnh kiểm soát hàng hóa chiến lược gây gián đoạn cho các thông đoàn lớn như là Sony, Toyota hay là Mitsubishi vốn có nhà máy hoặc là chuỗi cung cứng đặt tại Trung Quốc. Nói một cách dễ hiểu thì Trung Quốc không cần phải bắn phát súc nào hết. Chỉ cần vặn văn kinh tế là đủ khiến Tokyo và Seoul phải cảm thấy là sức ép nặng nề rồi. Và Bắc Kinh thì rất giỏi đánh vào tâm lý đồng minh của Mỹ. Họ có thể tung ra những chiến thuật ngoại giao mềm kèm theo những lời mời kinh tế hấp dẫn để mà chia rẽ Hàn Quốc và Nhật Bản với nhau. Trong khi đó thì ta biết là Hàn Quốc và Nhật Bản là hai nước vốn có lịch sử không mấy êm đềm, dù đều là đồng minh của Mỹ nhưng mà hai nước này trong lịch sử không hề êm đềm. Ta biết là ngày xưa là Hàn Quốc đã từng là thuộc địa của Nhật Bản. Thời đó là cả bán đảo Triều Tiên là nằm trong cái gót dày của quân Nhật ở Thế Chiến 2 đấy. Và cái vấn đề mà một cái nước thuộc địa chịu nhiều đau khổ, tang thương như vậy và một cái nước mà đi xâm lược ngày xưa ấy, không hề dễ giải quyết. Ví dụ nó có cái vấn đề phụ nữ giải khuây chẳng hạn ở bán đảo Triều Tiên với quân Nhật thì là một cái vấn đề mà hai nước bây giờ họ vẫn còn tranh cãi ghê lắm. Cho nên cái mối quan hệ đó nó vốn không êm thấm, không được mặn nồng rồi, bây giờ Trung Quốc hoàn toàn có thể chia rẽ nó bằng cách chèn vào giữa. Họ có thể mời Hàn Quốc tham gia vào các cái dự án khu vực như vành đai con đường hoặc là hiệp định thương mại khu vực do Trung Quốc dẫn đầu để mà siêu lưỡng lựa trong việc đi sâu với Mỹ rồi khơi lại cái vấn đề lịch sử với Nhật Bản, dùng truyền thông và mạng xã hội kích động tâm lý bài nhật ở khu vực cũng như là Hàn Quốc để làm Tokyo bị cô lập hơn. Và đó chính là cái đòn phân hóa điển hình. Họ không tấn công trực diện mà đánh vào kẻ hở lòng tin trong cái khối liên minh Mỹ-Nhật Hàn. Bên cạnh đó thì Trung Quốc có thể tăng cường hoạt động hải quân quanh cái bán đảo Triều Tiên và quần đảo Senkaku-Điếu Ngư, cái nơi mà họ cùng Nhật Bản đang tranh chấp. Những cái động thái như là đưa tàu khu trục hoặc máy bay trinh sát áp sát vùng nhận dạng phòng không Hàn Quốc và Nhật Bản, tăng cường diễn tập quân sự ở Hoàng Hải, Biển Hoa Đông, rồi phối hợp với Nga tuần tra chung quanh Nhật Bản, v.v... Đều là cái cách mà Bắc Kinh Và những hành động đó đủ khiến dư luận trong nước Hàn và Nhật căng thẳng. Nó sẽ dội ngược lên sức ép lên chính trị, lên các cái chính phủ đang cố giữ quan hệ kinh tế ổn định với Trung Quốc. Mà ta biết một cái điểm yếu trí từ của cả Hàn và Nhật đó là chip bán dẫn và công nghệ cao. Nếu như Trung Quốc áp dụng chính sách kiểm soát nguyên liệu hoặc đẩy mạnh tự chủ công nghệ để giảm phụ thuộc vào họ, thì Seoul và Tokyo đều phải đối mặt với rủi ro lớn. Đất nguồn cung, mất thị trường xuất khẩu. Bắc Kinh có thể không cần cấm hoàn toàn mà chỉ cần ra những quy định mới siết giấy phép xuất khẩu hoặc kiểm soát cầu logistics là đủ khiến cho doanh nghiệp hai nước Nhật-Hàn thiệt hại hàng tỷ đô. Và đó chính là sức ép vô hình buộc họ phải cân nhắc lại khi mà hợp tác sâu với Mỹ. Và câu hỏi đặt ra đó là liệu Hàn và Nhật, hai đồng minh tuyến đầu của Mỹ, có đủ sức đứng vững trước những đòn phản công kinh tế và chính trị của Trung Quốc hay không? Và nếu không thì sự bắt tay với Mỹ sẽ đóng vai trò gì? Là tấm khiên bảo vệ hay là con dao hai lưỡi đây? Ta biết là trước đây Trung Quốc là cái thị trường tiêu thụ và cung ứng lớn nhất của hai nước, Hàn Quốc và Nhật Bản đấy. Năm 2017 chỉ một cái đòn cấm tua tẩy chay hàng Hàn đã khiến Hàn Quốc thiệt hại hàng chục tỷ đô rồi. Nhưng hôm nay thì cục diện nó đã khác. Sau bài học TSAID, Seoul và Tokyo đã chủ động đa dạng hóa chỗ cung ứng, chuyển dân sản xuất sang các nước như là Việt Nam, Ấn Độ, Indo và Mexico. Những cái ngành cốt lõi như chip bán dẫn, pin, năng lượng tái tạo, đóng tàu giờ phụ thuộc ít hơn vào Trung Quốc và có một sự bảo trợ từ Mỹ. Ví dụ như là Hàn Quốc đã ký các gói hợp tác bán dẫn với Mỹ, đầu tư hàng chục tỷ đô vào Texas và Arizona. Nhật thì được Mỹ hỗ trợ công nghệ và ngân sách để mà khôi phục sản xuất chip trong nước, như là dự án Rapidus. Điều này có nghĩa là Trung Quốc vẫn có thể đánh, nhưng mà đòn nó sẽ không còn trí tử như là 8 năm trước. Họ sẽ gây được đau đớn, nhưng khó kéo sụp đổ nền kinh tế của Hàn Quốc được. Hẳn quý vị còn nhớ là mỗi khi mà Trung Quốc gây sự ghét, Seoul hay Tokyo thường phải tự đối phó hoặc là im lặng, hoặc là xuống nước. Nhưng bây giờ thì họ cũng không còn đơn độc nữa. Sự hiện diện của Hoa Kỳ không chỉ là quân sự, mà là một cái lá chắn tâm lý vào chính trị. Nó khiến Bắc Kinh phải cân nhắc kỹ trước khi ra đòn, phải suy nghĩ hai lần. Vì đụng vào Nhật hay Hàn giờ cũng đồng nghĩa là đụng vào hệ thống lợi ích của Hoa Kỳ. Nói cái khác, nếu trước đây Trung Quốc có thể ép riêng từng nước, thì nay họ phải đối mặt với một cái khối liên minh rất chặt chẽ. Mọi hành động trả đũa sẽ bị soi xét và có thể kéo theo phản ứng từ Washington hoặc là cả các nước G7 nữa, dưới dạng cấm vận, trừng phạt thương mại hoặc là phong tỏa công nghệ. Về mặt quốc phòng thì cái việc Hoa Kỳ chia sẻ công nghệ tàu nguồn hạt nhân và hệ thống radar tên lửa tầm xa không chỉ giúp Hàn và Nhật tăng sức mạnh quân sự, mà còn khiến họ tự tin hơn trước áp lực từ Trung Quốc và Triều Tiên. Giờ đây thì họ có thể không cần chờ Mỹ ra tay cứu viện nữa, vì bản thân đã có khả năng răn đe thực sự rồi. Và một khi có cái năng lực tự phòng thủ dưới lòng biển, mỗi đe dọa hay là áp lực quân sự từ Trung Quốc đều phải cân nhắc thêm chi phí và rủi ro. Đó là sức mạnh của sự chủ động, chứ không phải là sự phụ thuộc. Trong dài hạn, cái việc đứng Hàn về phía Mỹ cũng có nghĩa là Hàn và Nhật đã chọn phe rồi. Từ nay, họ không thể vừa hợp tác kinh tế với Trung Quốc lại vừa hưởng an ninh từ Mỹ như trước nữa. Thế cân bằng, vừa làm ăn, vừa tránh đối đầu giờ nó không còn nữa. Cả hai nước phải chấp nhận tổn thương ngắn hạn để mua lấy sự an toàn dài hạn. Và trong cái cuộc chơi quyền lực này thì Hoa Kỳ là tấm khiên, nhưng mà cũng là cái chiếc neo vừa bảo vệ, vừa buộc họ phải gắn chặt với chiến lược Washington. Như vậy là qua những phân tích ở trên thì chúng ta thấy rằng là bàn cơ hiện nay nó đang nghiêng hẳn về phía Mỹ và các đồng minh, bởi vì họ phối hợp tốt hơn và dám nâng cấp lận nhỏ. Trung Quốc thì không yếu đi, nhưng đang phải chơi trong một cái không gian hẹp hơn, với nhiều cái mắt theo dõi hơn, và với những cái đòn kinh tế cũ không còn phát huy tối đa cái hiệu lực nữa. Đó chính là cái kiểu bất lợi khó chịu nhất trong chiến lược. Không phải thua, mà là rất khó bất lên. Hôm 31 tháng 10 thì Financial Times họ đăng tải một cái bài báo có tiêu đề như này. Trung Quốc nổi lên như đối thủ ngang hàng của Hoa Kỳ tại hội nghị thượng đỉnh Thì đây là một cái nhận định đúng trong góc nhìn truyền thông và nghi thức ngoại giao, nhưng mà theo chúng tôi thì nó chưa phản ánh đầy đủ thế cờ thực tế. Trên truyền thông, trên báo chí, ta thấy là hai ông có cái vẻ rất là ngang hàng nhau, đúng không ạ? Trump thậm chí còn chủ động, thân thiện với Tập Cận Bình, trong khi Tập Cận Bình mặt thì lạnh te, đúng không ạ? Thể hiện mình là cái nước đang kiêu ngạo, là nước lớn hơn, chẳng hạn thế. Chúng ta thấy một cái sự ngang hàng, thậm chí là Mỹ còn có phần lép hơn ấy. Ở tầng hình thức thì đó là một cái thắng lợi ngoại giao về hình ảnh cho Bắc Kinh đấy. Sau khi mà ánh đèn máy quay tắt đi, điều còn lại là những cái nước cờ thực tế, thưa quý vị. Và ở đó thì Trung Quốc vẫn đang gặp bất lợi rõ ràng, dù ra trên sóng truyền thông họ có thể là chiếm được ưu thế. Ta thấy là chỉ trong vài ngày mà Hàn Quốc được Mỹ bật đèn xanh cho phép chế tạo tàu ngầm hạt nhân này, Nhật bắt đầu cân nhắc tham gia câu lục bộ tầng hạt nhân cùng với Hàn và Úc này. Rồi chuỗi cung ứng công nghệ cao thì tiếp tục rời khỏi Trung Quốc sang Ấn Độ, Việt Nam và Hoa Kỳ. Còn các nước Đông Nam Á thì đều đang mở cửa đón vốn phương Tây. Tất cả những điều đó cho thấy là trật tự chiến lược thực chất vẫn do Hoa Kỳ dẫn dắt. Trung Quốc có thể được tôn trọng về hình ảnh nhưng không còn giữ được vai trò trung tâm trong khu vực như trước. Cho nên Busan không phải là nơi Mỹ thắng hay là Trung Quốc thua, mà là nơi thế giới Mỹ không còn độc quyền như trước nhưng vẫn nắm nhịp chủ động Trung Quốc thì không còn bị xem là kẻ theo sau nhưng vẫn phải chơi trong không gian mà Mỹ định hình. Vì vậy nói Trung Quốc là đối thủ ngang hàng ở hình ảnh tiên truyền và ngoại giao nhưng nói Trung Quốc đang bất lợi thì mới đúng ở cái góc nhìn chiến lược thưa quý vị. Chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng tại đây. Xin mời quý vị chia sẻ những quan điểm cá nhân những cái góc nhìn chiến lược của quý vị về cái đề tài địa chính trị rất hấp dẫn tôi cho là như vậy ngày hôm nay. Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại.