“Tết Nguyên Tiêu” cũng được gọi là Tết Thượng Nguyên, Tết Nguyên Tịch và Tết Hoa Đăng. Lịch sử của nó rất lâu đời, ý nghĩa văn hoá vô cùng sâu sắc, cốt lõi nội hàm của nó chính là dâng cúng Thần linh, xua đuổi tà ma, cầu ánh quang minh, chào đón mùa xuân.
Bởi vì “Tết Nguyên Tiêu” là vào ngày 15 tháng Giêng, là đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới, đúng vào dịp nhất nguyên phúc thuỷ (năm mới đã bắt đầu), là lúc mùa xuân vạn vật sinh sôi nảy nở, nó báo hiệu mùa xuân sắp về. Cho nên người ta mới nô nức đốt hương dâng cúng Trời xanh, ký thác khát vọng về một mùa xuân ấm áp và mong ước về một tương lai tươi sáng trong dịp “Tết Nguyên Tiêu”.
Tương truyền “Tết Nguyên Tiêu” bắt nguồn từ lễ nghi tế thần của Đạo gia, theo ghi chép trong «Tuế Thời Tạp Ký», Đạo giáo từng gọi ngày 15 tháng Giêng trong năm là Tết Thượng Nguyên, bởi vì ngày này là ngày mà Thượng Nguyên Thiên Quan ban phúc, cho nên Tết Thượng Nguyên phải thắp đèn chúc mừng. Cuối nhà Tần cũng có truyền thuyết “Ngày 15 tháng Giêng thắp đèn cúng tế Thái Ất Thần của Đạo giáo”. Thời Hán Vũ Đế, hoạt động cúng tế “Thái Ất Thần” cũng được định vào ngày 15 tháng Giêng. Tư Mã Thiên khi tạo “Lịch Thái Sơ” cũng định “Tết Nguyên Tiêu” là ngày lễ trọng đại. Thời Hán Minh Đế, Minh Đế vì để hồng dương Phật Pháp, còn hạ chiếu vào đêm 15 tháng Giêng này, bất luận là quý tộc hay dân thường, tất cả đều phải “thắp đèn dâng Phật”, nhằm thể hiện sự tôn trọng và thành kính đối với Thần Phật. Thuận theo sự lưu truyền của văn hoá Phật và Đạo, tập tục thắp đèn vào đêm 15 tháng Giêng cũng dần dần mở rộng, trở thành một sự kiện lớn của dân gian qua các triều đại các thời kỳ sau này, và đã ăn sâu vào lòng người.
“Tết Nguyên Tiêu” phải đi ngắm đèn hoa đăng, đoán câu đố, vậy nên đèn đã trở thành thứ chủ đạo trong “Tết Nguyên Tiêu”, đây cũng là lý do vì sao “Tết Nguyên Tiêu” còn được gọi là “Tết Hoa Đăng”, thời xưa vào đêm tối mỗi dịp “Tết Nguyên Tiêu”, người ta đều sẽ thắp sáng vô số ngọn đèn hoa đăng, cùng nhau vui ca trêu đùa, thắp hương bái lạy, thành kính bày tỏ với Trời xanh tâm nguyện cúng dâng Thần, xua tà rủi đón may mắn, cầu ánh quang minh. Các loại đèn hoa đăng trong “Tết Nguyên Tiêu” rất đa dạng, phân theo vật liệu công nghệ thì có đèn vải, đèn giấy, đèn lưu ly, đèn bạch ngọc, đèn lúa mạch, đèn tre…; phân theo hình dáng có đèn hoa mai, đèn hoa sen, đèn tiên hạc, đèn cá voi, đèn thỏ ngọc…, những chiếc đèn này được chế tác rất tinh mỹ, hơn nữa trên bề mặt của đèn còn vẽ những câu chuyện thần tiên và câu chuyện lịch sử cùng câu đố về đèn, vậy nên nói đèn của “Tết Nguyên Tiêu” chứa đựng những nội dung đặc sắc về văn hoá lịch sử, đạo đức luân lý, ý thức thẩm mỹ, và quan niệm giá trị rất phong phú, có thể khiến người ta khi ngắm đèn mà thẩm thấu tiếp thụ sự soi sáng và khai mở trí huệ của văn hóa Thần truyền.
Trích lược từ: https://chanhkien.org/2023/11/thieu-nien-thoi-khong-28-nam-moi-noi-chuyen-tet-nguyen-tieu.html
Bình luận