Tác dụng kỳ diệu từ điếu ngải cứu !

Không cần phải là những bậc danh y, cũng chẳng cần những phác đồ phức tạp Một điếu ngải thô mộc, giản dị lại cất dấu ngọn lửa thuần dương Đủ sức đánh tan hàn tà, mượn cái hỏa của trời đất để đánh thức chân dương Trong các phương pháp bảo vệ sinh mệnh, cứu ngải là phương pháp hàng đầu Bởi vậy, sách y học nhập môn viết rằng Phàm các bệnh dùng thuốc không được, dùng châm không tới thì phải dùng phép cứu ngải Hãy cùng bác sĩ Đông Y Nguyễn Huy Hoàng tìm hiểu về phép dùng điếu ngải kỳ diệu trong chương trình hôm nay của Khoẻ Tự nhiên Quý vị thân mến, khác với suy nghĩ của nhiều người, châm cứu kỳ thực là 2 kỹ thuật riêng biệt trong Đông Y Đó là châm kim và cứu ngải, có thể phối hợp cùng nhau hoặc sử dụng riêng từng phương pháp Cứu ngải là phương pháp điều trị có từ lâu đời trong đông y, có nhiều tác dụng tốt giúp nâng cao sức khỏe, đẩy lùi bệnh tật Nếu như dùng kim châm là một kỹ thuật xâm lấn, cần được thực hiện bởi các thầy thuốc chuyên nghiệp thì cứu ngải, đặc biệt là cứu gián tiếp lại tương đối an toàn, có thể tự sử dụng tại nhà nếu kiểm soát được độ nóng Điếu ngải cứu nhỏ nhưng có võ Theo đông y, lá ngải cứu có vị đắng, cay, tính ấm, có tính thuần dương, đi vào các kinh can, tỳ, thận, có tác dụng ôn kinh, chỉ huyết, tán hàn, chỉ thống, điều trung, an thai, khứ thấp, lý khí huyết Lá ngải cứu từ lâu đã được dùng làm thuốc uống, làm lá xông, nấu nước ngâm, tắm, đặc biệt là dùng trong cứu pháp Cứu ngải Moxibustion sử dụng nhiệt lượng từ việc đốt lá ngải cứu khô để hơ hoặc đặt lên các huyệt đạo trên da. Có điều, lá ngải ở đây là loại đã để lâu, trần ngải, thông thường là trên 3 năm hoặc lâu hơn. Nếu như ngải mới có tính chất tương đối mạnh, có hàm lượng tinh dầu dễ bay hơi cao, khí đốt sẽ tạo ra nhiệt gắt, thì sau quá trình ủ giữ lâu năm, lá ngải có thể cháy ổn định hơn, tỏa nhiệt tương đối ôn hòa và kéo dài hơn. Cứu ngải theo đông y truyền thống có 4 công năng chủ yếu Ôn thông tinh lạc, khu tán hàn tà, tức là làm ấm và giúp lưu thông tinh lạc, khu trừ hàn khí gây bế tắc, đau đớn Hành khí hoạt huyết, tiêu ứ, tán kết, tức là thúc đẩy sự vận hành của khí huyết, làm tan huyết ứ, khí trệ, đàm ngưng Ôn trung bổ hư, hồi dương, cứu nghịch, tức là làm ấm trung tiêu, hỗ trợ các chứng tỳ vị hư hàn có thể dùng trong các trường hợp bệnh tình nguy cấp, dương khí, bạo thoát. Cố bản bồi nguyên, phòng bệnh duyên niên Nghĩa là làm bền vững chính khí, bồi bổ nguyên khí, tăng cường vệ khí Có thể phòng chống bệnh tật, kéo dài tuổi thọ Trong sách y học nhập môn còn viết Phàm bệnh dược cho bất cập, châm sở bất đáo, tất tu cứu chi Nghĩa là phàm các bệnh dùng thuốc không được, dùng châm không tới thì phải dùng phép cứu Ngày nay, qua lăng kính khoa học hiện đại, các chuyên gia đồng lòng nhận thấy Cứu ngải có nhiều tác dụng giúp cải thiện cho sức khỏe Ví dụ như kích thích vi tuần hoàn, kích hoạt các protein sốc nhiệt tham gia vào quá trình tự sửa chữa tế bào và bảo vệ cơ thể, điều hòa miễn dịch, giúp bảo vệ thần kinh Một điếu ngải cứu đốt lên, bên cạnh tác dụng từ nhiệt độ, các hoạt chất từ trong khói, tinh dầu dễ bay hơi v.v. cùng phối hợp tạo nên hiệu quả khác biệt so với các phương pháp làm ấm thông thường như chườm ấm, dùng máy sấy Phương pháp và dụng cụ cứu ngải có thể dùng tại nhà Trong đông y, cứu ngải thường được chia làm 3 dạng chính với các mức độ tác động khác nhau Cứu trực tiếp, kết hợp châm và cứu, ôn châm, nhưng nên cần thực hiện bởi các thầy thuốc đông y Cứu gián tiếp, điếu ngải được đốt và hơ cách ra một khoảng nhất định hoặc đặt lên một lớp lót mỏng như lát gừng, tỏi hoặc muối để truyền nhiệt xuống nhiệt đạo Cách này tương đối an toàn, nếu kiểm soát tốt nhiệt độ, chúng ta có thể tự làm tại nhà Đặc biệt, ngày nay các dụng cụ hỗ trợ cứu ngải càng ngày càng phổ biến, vừa giúp việc cứu ngải dễ thực hiện hơn, vừa giúp giảm thiểu một số nguy cơ như bỏng hỏa hoạn. Dưới đây là các loại dụng cụ cứu ngải đang phổ biến. Hộp cứu ngải bằng gỗ là dụng cụ làm bằng gỗ hoặc trúc, có nắp đậy và các lỗ thông khí có thể điều chỉnh. Bên trong có kẹp giữ điếu ngải và một lớp lưới thép mỏng ở bên dưới đáy. Đây là dụng cụ thích hợp để cứu trên diện rộng như vùng lưng hoặc vùng bụng. Hộp đồng cứu ngải là những hộp nhỏ bằng đồng nguyên khối hoặc inox bên trong cắm mồi ngải nhung ngắn Hộp đồng này được đặt trong một túi vải hoặc là nỉ dày cách nhiệt, có dây chun để nịt chặt vào người Đây là dụng cụ rất được ưa chuộng vì tính di động, có thể vừa đeo hơ ngải vùng cổ gáy, bụng, eo, vừa làm các công việc khác mà không sợ tàn rơi Máy ngải cứu điện tử là thiết bị điện sử dụng đĩa sứ gia nhiệt hoặc đèn hồng ngoại để nung nóng một miếng đệm chứa tinh chất ngải cứu, thích hợp dùng cho người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người không thích khói. Nhiều người có lẽ sẽ lo ngại khi cứu ngải không xác định đúng vị trí huyệt sẽ không đạt được hiệu quả điều trị. Khi thực hiện tại nhà, quý vị không nhất thiết cần cứu chính xác vị trí huyệt, đặc biệt là khi sử dụng các dụng cụ hỗ trợ này. Khi xác định được vùng cần cứu, cứu trên một vùng cũng có hiệu quả điều trị rất tốt. Cứu ngải mùa lạnh hiệu quả càng rõ rệt hơn Quý vị thân mến, khi trời trở lạnh, lúc này âm khí thịnh vượng, dương khí phục tàng, vệ dương suy giảm, hàn tà rất dễ xâm nhập Ngải cứu với tính thuần dương, khi cứu vào mùa lạnh chính là mượn cái dương hòa của ngải cứu để hỗ trợ cho chân dương của cơ thể Khí ấm đi vào kinh lạc giúp giải tỏa sự bế tắc do hàn tà ngưng trệ Cứu ngải hỗ trợ điều trị cảm lạnh Vào mùa lạnh, phong hàn tà rất dễ xâm phạm vào cơ thể dẫn đến chứng cảm mạo phong hàn với các biểu hiện sợ lạnh, sốt nhẹ, không có mổ hôi, thân mình và vùng cổ gáy đau nhất, co cứng, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, hắt hơi nhiều. Ngay khi vừa có các triệu chứng hắt hơi, ớn lạnh dọc sống lưng, cứu ngải tại nhà giúp ôn kinh hành thí, phù dương khu tà, khu trụ phong hàn, phát hãn giải biểu, giúp tình trạng cảm lạnh không tiến triển nặng hơn. Đồng thời đẩy lùi các triệu chứng, giúp người bệnh khoan khoái, dễ chịu Các vùng cần cứu, cứu dọc đường giữa và hai bên cột sống Cứu vùng huyệt phong trì thiên trụ ở hai bên gáy Cứu các vùng huyệt đại trùy, phong môn, phế du ở vùng lưng trên Cứu vùng huyệt hợp cốc ở giữa vùng xương bàn tay ngón cái và ngón trỏ Cứu mỗi huyệt từ 10-15 phút đến khi da hơi ửng hồng, cơ thể da dâm gian mồ hôi là được Lưu ý, tuyệt đối không cứu ngải đến mức mồ hôi da đầm địa Không dùng phương pháp cứu ngải cho người cả mạo phong nhiệt Với các biểu hiện sốt cao, sợ nóng, hầu họng, sưng, đau tấy đỏ, khát nước Cứu ngải hỗ trợ điều trị ngạt mũi do lạnh Theo đồng ý, mũi là khiếu thuộc phế. Vào mùa lạnh, nếu vệ khí không kiên cố, phong hàn cũng có thể xâm nhập, ngưng trệ tại vùng mũi mà gây ngạt mũi, tác mũi, chảy nước mũi. Cứu ngải sẽ giúp tuyên phế thông khiếu, ôn kinh hóa thấp, phù trợ vệ dương. Các vùng cần cứu, vùng huyệt Nginh Hương, Tị Thông ở hai bên cạnh cánh mũi, vùng huyệt Ấn Đường ở giữa hai lông mày, vùng huyệt Thượng Tinh ở phía trên đường giữa chán. Vùng huyệt hợp cốc ở giữa vùng xương bàn tay ngón cái và ngón trỏ Vùng huyệt phế ru ở phần lưng trên Ở vùng mặt da tương đối mỏng và nhạy cảm lại gần mắt nên cần cẩn thận trong khi cứu Nếu có thể nên dùng các dụng cụ thiết kế riêng cho vùng mặt Nên sử dụng một miếng khăn gạc che ngang vùng mắt khi cứu Cứu mỗi huyệt từ 5-10 phút cho đến khi da hồng hào và thấy dễ thở là được Với những bệnh nhân bị ngạt mũi và có cơ địa hen xuyến hoặc là niêm mạc hô hấp quá mẫn cảm, khói ngải cứu có thể kích thích gây ho hoặc là co thắt phế quản nên ưu tiên dùng loại điếu ngải không khói hoặc chỉ tập trung cứu ở xa các vùng huyệt, hợp cốc, phế du thay vì dí sát vào vùng mũi. Cứu ngải hỗ trợ điều trị đau bụng do lạnh Người đau bụng do lạnh thường được chia làm hai nhóm Do nhiễm lạnh, người bệnh nhiễm lạnh đột ngột do gió lùa vùng bụng Hoặc là ăn uống nhiều đồ sống lạnh Xuất hiện các triệu chứng đau quặn dữ dội, cơn đau đến nhanh Chân tay lạnh ngắt, sôi bụng, đại tiện lỏng hoặc là nôn mửa Trường ấm vào vùng bụng, thấy đỡ đau ngay Do hư hàn, do bản tạng tì vị, dương hư, gặp mùa lạnh, bệnh lại dễ khởi phát hơn với các triệu chứng bụng đau dâm gian, âm ỉ, thích xoa bóp, ăn uống kém, hay chứng bụng, sợ lạnh, đi ngoài phân thường xuyên lỏng nát. Cứu ngại là phương pháp giúp ôn chung tán hàn, chỉ thống, kiện tì, hòa vị, thích hợp cho cả hai nhóm người bệnh kể trên. Các vùng cần cứu, vùng huyệt thần khuyết, thiên khu ở giữa và hai bên rốn, vùng huyệt trung quản ở trên rốn, vùng huyệt quan nguyên, khí hải ở dưới rốn, vùng huyệt túc tam lý ở dưới đầu gối, mặt ngoài cẳng chân. Cứu mỗi huyệt từ 15-20 phút đến khi da đỏ ẩn, bụng sôi và trung tiện được là hàn khí đã tan, cơn đau sẽ dịu dần Lưu ý không cứu cho người đau bụng do nhiệt với các triệu chứng đau bụng kèm tiêu chảy phân vàng, mùi hôi nặng, hậu môn nóng rát, kiết lị da máu mủ, tá bón thực nhiệt Trước khi cứu, cần loại trừ các chứng đau bụng cần cấp cứu ngoại khoa như viêm ruột thừa cấp, thùng dạ dày, tác ruột, vỡ nang buồng chứng Cứu ngải hỗ trợ điều trị ho do lạnh Theo đồng ý, phế là tạng non nớt, vô cùng sợ lạnh Vào mùa lạnh, hàn tà xâm phạm phế, làm phế khí út bế Mất chức năng tuyên giáng, làm sinh ra chứng ho Ngải cứu tính thuần dương, cứu ngải mượn sức ấm của ngải Có thể giúp ôn phế hóa đàm, tuyên phế lý khí Giúp giải quyết tình trạng ho có nguyên nhân do lạnh Các vùng cần cứu, vùng huyệt phế du, phong môn, đại trùy ở vùng lưng trên Vùng huyệt đán chung ở trước ngực, vùng huyệt thiên đột ở phía trên xương ức, phía dưới cổ Vùng huyệt liệt khuyết ở trên cổ tay, phía ngón cái Cứ mỗi huyệt từ 10-15 phút, các huyệt vùng lưng có thể cứu đến khi da đỏ ẩn Cơ thể ấm lên và đờm ở cổ có cảm giác loãng da là được Không cứu cho các trường hợp ho do phong nhiệt với các biểu hiện ho khạc đờm vàng hoặc là xanh, cổ họng xưng đau đỏ rát, miệng khát thích uống nước lạnh, có thể kèm sốt cao. Ho do phế âm hư với các biểu hiện ho khan không đờm hoặc trong đờm có tiêu máu, cổ họng khô khóc, người gây yếu, mồ hô trộm, chiều tối gò má đỏ bừng. Khi cứu ngại cần lưu ý tránh làm khói sông vào mũi, họng có thể kích thích làm cơn ho bùng lên dữ dội hơn. Cứu ngại hỗ trợ điều trị đau cổ vai gáy do lạnh. Đau cổ vai gáy là tình trạng bệnh lý cơ xương khớp thường xuyên gặp vào mùa lạnh Người bệnh đau vai gáy do lạnh thường có các biểu hiện đột ngột, đau cứng vùng cổ gáy, lan xuống hai bả vai, quay cổ thì vô cùng khó khăn Cơn đau thường khởi phát sau khi ngủ dậy hoặc đi ngoài gió lạnh về Chỗ đau có cảm giác lạnh buốt, sợ gió, chườm ấm thì thấy dễ chịu ngay Cứu ngải với tác dụng ôn kinh tán hàn, thư cân hoạt huyết, thông lạc chỉ thống giúp trục xuất phong hàn và giải phóng sự bế tắc của cân mạch. Các vùng cần cứu, vùng A thị huyệt là vùng có chứa những điểm đau chói, co cứng cơ bắp khi day bấm, vùng huyệt kiên tỉnh ở trên vai, vùng huyệt phong trì thiên trụ ở sau gáy, vùng huyệt đại trùy phế du ở lưng trên. Cứu các vùng này trong vòng từ 15-20 phút đến khi vùng da vai gáy ửng hồng cơ bắp mềm ra có cảm giác sức ấm lan tỏa, đỡ đau là được Không cứu ngải cho những người đau vai gáy do các nguyên nhân viêm cấp tính như viêm rễ thần kinh cấp, áp xe Vùng cổ gáy khi được cứu ấm lỗ chân lông mở to bắt buộc phải quàng khăn ấm ngay Trúng gió lạnh lúc này sẽ làm cho tà khí xâm nhập sâu vào bên trong làm bệnh tình càng thêm trầm trọng Một số lưu ý an toàn khi cứu ngải tại nhà Không cứu ngải trong lúc quá đói, quá mệt, khi đang ra nhiều mồ hôi hoặc là sau khi đã uống rượu Không cứu cho người thực nhiệt với các biểu hiện sốt, viêm xương tấy đỏ, khát nước Không cứu vùng bụng dưới, vùng thắt lưng cho phụ nữ có thai Không cứu lên vùng có các mạch máu lớn, lộ rõ ở nông, vùng da mỏng hoặc vùng da đang tổn thương viêm loét Thận trọng khi cứu cho người bệnh đái tháo đường, người tê bì, giảm cảm giác Kiểm soát tốt nhiệt độ khi cứu ngải, luôn có các biện pháp an toàn để đề phòng hỏa hoạn Trong và sau khi cứu ngải, các lỗ chân lông đang mở rộng, cần cứu ở nơi kín đáo, không có gió lùa, không được ngồi quạt, điều hòa trực tiếp hoặc đi ra gió lạnh Kiêng đụng nước lạnh và không tắm rửa ít nhất là 1 giờ sau khi cứu, tốt nhất nên đợi cơ thể ổn định Sau khi cứu có thể uống một cốc nước ấm, ăn cháo ấm để tăng cường tác dụng của việc cứu ngải Quý vị thân mến, sách Biển Thước Tâm Thư có viết Bảo mệnh chi pháp trước ngải đệ nhất Nghĩa là trong các phương pháp bảo vệ sinh mệnh thì cứu ngải là phương pháp hàng đầu Không cần phải là những bậc danh y, cũng chẳng cần những pháp đồ phức tạp Một điếu ngải thô mộc giản dị lại cất dấu ngọn lửa thuần dương Đủ sức đánh tan hàn tà, mượn cái hỏa của trời đất để đánh thức chân dương Và nếu quý vị còn vấn đề sức khỏe nào do lạnh muốn giải quyết bằng điếu ngải cứu thần kỳ thì hãy chia sẻ để cùng Khoẻ Tự nhiên bàn luận quý vị nhé Quý vị thân mến và với mong muốn giải đáp các vấn đề về sức khỏe của quý vị Nếu có bất cứ câu hỏi nào về chủ đề sức khỏe, quý vị hãy đặt câu hỏi Nguyên Ngọc sẽ chuyển câu hỏi tới các bác sĩ và trả lời quý vị ở số phát sóng chương trình sau quý vị nhé Khoẻ Tự nhiên và các bác sĩ xin kính chúc quý vị sức khỏe an nhiên, cuộc sống viên mãn Còn bây giờ thì xin được kính chào và hẹn gặp lại