Một Ca Tử Vong, Gần 200 Người Bị Cách Ly: Chuyện Gì Đang Xảy Ra Ở Nga?

một phụ nữ hai mươi tám tuổi tử vong vì viêm phổi chưa rõ nguyên nhân ở Siberia, nhưng nơi cô làm việc không phải bệnh viện thường mà là viện nghiên cứu chuyên chống dịch hạch của nga. sau cái chết ấy, gần hai trăm người bị đưa vào diện cách ly hoặc giám sát y tế. trong khi đó, nga khẳng định chưa ghi nhận ca dịch hạch nào tại Irkutsk. vậy nếu chưa xác nhận dịch hạch tại sao gần hai trăm người vẫn phải bị giám sát và đó chưa phải điều duy nhất cần làm rõ. tổ chức y tế thế giới đã yêu cầu nga cung cấp thêm thông tin còn trên mạng xã hội thì bắt đầu lan truyền những lời đồn về phong tỏa, về người dân tháo chạy và về kháng sinh trái hàng khi nguyên nhân tử vong vẫn chưa được làm rõ thì một con số cách như không phải là bằng chứng của một ổ dịch chúng ta có thể tin đến đâu và những kết luận đã được đưa ra để biết đâu là sự kiện và đâu mới chỉ là nghi vấn. ngày hai mươi chín tháng chín, Daria Sipinova, nhân viên hai mươi tám tuổi tại viện nghiên cứu chống dịch hạch Siberia và Viễn Đông ở Irkutsk nhập viện vì viêm phổi nặng. đến ngày hai tháng mười, cô qua đời vì viêm phổi chưa rõ nguyên nhân, theo nhà chức trách nga công bố. nhưng ngay sau đó, Reuters cho biết gần hai trăm người từng tiếp xúc với cô đã bị đưa vào diện theo dõi hoặc cách ly. Kordunil bổ sung thêm, hơn sáu mươi đồng nghiệp của Sipinova bị giữ lại trong khuôn viên viện nghiên cứu, còn bệnh viện nơi cô điều trị và một số cơ sở y tế khác tại Irkutsk cũng bị áp dụng các biện pháp hạn chế. Theo Vkhpo công bố ngày bảy tháng mười, nga báo cáo không có ca dịch hạch nào được ghi nhận gần đây tại Irkutsk. cơ quan y tế công cộng và quản lý an toàn tiêu dùng quốc gia liên bang nga cũng tuyên bố các mẫu bệnh phẩm được kiểm tra không phát hiện vi sinh vật liên quan đến công việc chuyên môn của Sipinova và không có sự cố nào liên quan đến vi sinh vật gây bệnh tại viện. vậy tại sao vẫn phải theo dõi người tiếp xúc? dịch hạch thể phổi có thể lây từ người quang người quang giọt bắn hô hấp khi tiếp xúc gần trong điều tra dịch tễ người ta không chờ xác định được tăng nhân rồi mới phòng ngừa bởi bỏ sót một căn bệnh nguy hiểm thì hậu quả lớn hơn rất nhiều so với việc theo dõi những người có nguy cơ. vậy muốn biết đây là ổ dịch hay chỉ là biện pháp phòng ngừa chúng ta phải nhìn vào kết quả xét nghiệm tình trạng sức khỏe của người tiếp xúc và mối liên hệ dịch tễ với C.loba. đến ngày mùng mười tháng mười, Reuters xác nhận nga đã công bố với WHO về các tử vong và việc chưa ghi nhận dịch bệnh. nhưng thông tin công khai này đến giờ vẫn chưa đủ để kết luận cô ấy mắc bệnh gì. cái chắc chắn duy nhất lúc này nè, một người đã mất sau khi bị viêm phổi rất nặng. nhà chức trách đã cho cách ly và theo dõi những người từng tiếp xúc, còn nguyên nhân thực sự thì vẫn đang để ngỏ. cách ly cho biết nhà chức trách đang phòng ngừa trước chứ không phải chứng minh đã có dịch. nhưng câu chuyện không dừng ở Serbia. chỉ vài ngày sau, trên mạng xã hội nó biến thành nỗi lo phong tỏa và kháng sinh trái hàng. ngày mùng mười tháng mười, Xigrid China thuật lại những lời kêu gọi trên mạng xã hội Trung Quốc về việc chuẩn bị thực phẩm, khẩu trang, găng tay và kháng sinh sau ca tử vong ở Nga. trong những bài đăng đó, người ta nói với nhau rằng người Trung Quốc đang làm việc ở Nga đang vội vã bắt tàu, bắt máy bay về nước. Có bài còn đăng cả ảnh chụp màn hình giá thuốc doxycycline loại kháng sinh hay được nhắc đến khi nói về dịch hạch tăng gấp năm lần chỉ trong ba ngày. điều đáng chú ý ở đây nè, một tin y tế tận Irkutsk cách biên giới Trung Quốc gần một nghìn cây số lại khiến cho người dân ở tận trong nội địa Trung Quốc bắt đầu đi mua thuốc tích trữ. Nhưng chính lúc tin đồn đang lan nhanh như đứa con của thần gió, thì ba tiếng nói đã lên tiếng để chấn an mọi người lại. người đầu tiên là thẩm lương khánh ông nói thẳng phản ứng mạnh như vậy một phần đến từ kỉ ức vẫn còn rất mới về những đợt phong tỏa covid 19 chỉ cần nghe đến hai chữ phong tỏa hay dịch mới là nhiều người lập tức chuyển sang trạng thái phòng vệ. người thứ hai là nhà bình luận đường tĩnh viễn ông nói thêm một ý nữa đó là sự hoài nghi về tính minh bạch. Khi thông tin chính thức chưa ra hết, khoảng trống đó sẽ tự động được lấp bằng những suy đoán và suy đoán thì bao giờ cũng đáng sợ hơn sự thật. và người thứ ba là bác sĩ trương tú huệ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm bà cảnh báo rất rõ trong bài của secret trailer người khỏe mạnh tự mua kháng sinh để uống phòng dịch hạch là sai lầm kháng sinh không phải là thực phẩm chức năng cứ mua để dành uống sai lúc sai liều không những không phòng được bệnh mà còn gây hại cho gan thận và làm tăng tình trạng kháng thuốc sau này ai lo mình có nguy cơ phơi nhiễm thì phải liên hệ cơ quan y tế chứ đừng tự điều trị theo tin đồn trên mạng. đến thời điểm này điều có thể xác nhận là tin về ca tử vong ở nga đã tạo ra sự chú ý và những lời cảnh báo trên mạng xã hội trung quốc còn việc giá thuốc tăng gấp năm lần trên diện rộng người dân tháo chạy hàng loạt hay phong tỏa sắp xảy ra thì chưa được kiểm chứng. nhưng trong khi mạng xã hội trung quốc vẫn đang chạy theo những tin đồn thì who vẫn đang chờ câu trả lời từ phía nga vì sao thông tin nga công bố vẫn chưa đủ. ngày mùng bảy tháng mười, tổng giám đốc who tedros cho biết who đã yêu cầu nga cung cấp thêm thông tin về ca tử vong ở irkutsk theo reuters và the guardian who muốn biết chi tiết các xét nghiệm đã làm trên người tử vong và nhóm tiếp xúc lý do áp dụng các biện pháp y tế công cộng và tình trạng sức khỏe của những người đang được giám sát who cũng đề nghị xác minh thông tin trên mạng về một nhân viên thứ hai bị viêm phổi chưa rõ nguyên nhân phía nga sau đó đã bác bỏ thông tin về ca thứ hai người phát ngôn điện kremlin dimych beskov nói phần lớn tin tức trên mạng về vụ việc là sai lệch và khuyên công chúng dựa vào thông báo của cơ quan y tế công cộng và quản lý an toàn tiêu dùng quốc gia liên bang nga vậy là nga đã đưa ra kết luận ban đầu nhưng tại sao who vẫn hỏi thêm? một giả thuyết dễ lảy ra lúc này là nga đang nói nhẹ đi, thậm chí che giấu sự cố phòng thí nghiệm. người tử vong là nhân viên làm việc ở cơ sở nghiên cứu bệnh nguy hiểm, nguyên nhân thì chưa rõ. VkhO thì vẫn đòi thêm dữ liệu, nghe rất khớp. nhưng những chi tiết đó chưa chứng minh được là có che giấu. muốn kết luận như vậy cần biết nhà chức trách đã làm những gì, nắm từ lúc nào và đã làm gì. việc VkhO yêu cầu làm rõ không tự trả lời được những câu hỏi đó. ngược lại tuyên bố chính thức của nga cũng chưa tự giải quyết hết vấn đề. theo Euronews và Washington Post, cơ quan y tế công cộng và quản lý an toàn tiêu dùng quốc gia liên bang nga nói các xét nghiệm không tìm thấy vi sinh vật liên quan đến công việc của Sibirova và không phát hiện sự cố liên quan đến vi sinh vật gây bệnh tại viện. Reuters ngày mùng mười tháng mười xác nhận VkhO đã nhận được thông tin đó từ phía nga. nhưng vấn đề là nga đã có sẵn kết quả xét nghiệm và hồ sơ giám sát nội bộ còn từ bên ngoài như WHO thì vẫn cần thông tin đủ chi tiết để đánh giá xem kết luận đó dựa trên cơ sở nào và có đáng tin hay không ở đây có hai điều chúng ta không được đánh đồng thứ nhất WHO yêu cầu xác minh thông tin về nhân viên thứ hai không có nghĩa là người đó đã được xác nhận mắc cùng bệnh thứ hai việc thiếu dữ liệu công khai cũng không chứng minh là đã có tai nạn phòng thí nghiệm điều đã biết là nga đã công bố kết quả nhận định ban đầu còn who thì vẫn yêu cầu thêm dữ liệu để đánh giá cho toàn diện điều chưa biết là nguyên nhân tử vong cuối cùng là gì, có sự cố an toàn sinh học hay không và mọi câu hỏi chuyên môn đã được giải đáp hết hay chưa? tổng lại có ba thứ dễ khiến chúng ta nhầm lẫn. thứ nhất dễ nhầm giữa cách ly và có dịch. một người tử vong, gần hai trăm người được theo dõi và cơ sở y tế bị hạn chế. đó là cách nhà chức trách xử lý khi chưa rõ nguyên nhân, chứ không phải bằng chứng cho thấy dịch hạch phổi đã bùng phát. thứ hai dễ nhầm giữa nỗi no trên mạng và chuyện ngoài đời. lời kêu gọi tích chữ thuốc, giá doxycyclin tăng gấp năm lần, người dân tháo chạy khỏi nga đều đã làm truyền. nhưng đến ngày mùng mười tháng mười vẫn chưa có dữ liệu độc lập nào cho thấy nó diễn ra trên diện rộng. thứ ba dễ nhầm giữa một kết luận và bằng chứng để kiểm tra kết luận đó nga nói chưa ghi nhận dịch hạch và không tìm thấy tác nhân liên quan đến công việc của cipinova về kpho thì nói vẫn cần thêm dữ liệu để đánh giá điều đáng chú ý ở đây không phải là có âm mưu gì hay không mà là khi thông tin chưa đủ khoảng trống đó sẽ tự động được lấp bằng suy đoán khi nguyên nhân tử vong chưa được làm rõ trong thông tin công khai thì người ngoài khó tự đánh giá mức độ nguy hiểm khi các tuyên bố lan đi mà chưa có dữ liệu xác nhận người dân có thể hiểu một nguy cơ thành một cuộc khủng hoảng đã bắt đầu và đến bây giờ có năm điểm chúng ta vẫn chưa có lời giải một là chưa xác nhận được tác nhân gây bệnh không thể nói cipinova mắc dịch hạch phổi. hai là chưa xác nhận được ca thứ hai, WHO hỏi không có nghĩa là nó đã có. ba là chưa có bằng chứng lây lan rộng, hai trăm người được giám sát không có nghĩa là hai trăm người đó đã nhiễm bệnh. bốn là chưa xác minh được quy mô thực tế của chuyện phong tỏa tháo chạy và giá thuốc tăng, lăm là chưa đủ cơ sở để nói nga che giấu, muốn nói che giấu phải có bằng chứng là họ biết gì, biết từ lúc nào và đã làm gì. vậy điều gì sẽ làm thay đổi mức tranh này rất rõ ràng đó là một kết quả xét nghiệm đáng tin cậy công bố tăng nhiên hoặc có ca mới có liên hệ dịch tễ rõ ràng hoặc có biên bản cho thấy có sự cố an toàn sinh học ngược lại nếu có kết quả được xác minh độc lập không có ca mới và who xác nhận đã nhận đủ dữ liệu thì nghi vấn sẽ được thu hẹp lại. minh bạch không có nghĩa là phải tung hết mọi thứ chưa được kiểm chứng lên mạng ngay lập tức minh bạch là thông tin cần thiết phải đủ kịp thời và có thể kiểm chứng được vì khi người dân chỉ nhận được một kết luận mà không hiểu nó dựa trên cái gì thì khoảng cách giữa điều cơ quan chức năng biết và điều công chúng có thể tin vẫn còn một khoảng trống. vậy theo mọi người, mọi người tin vào thông báo của cơ quan chức năng nga hay chờ thêm bằng chứng từ các nguồn độc lập trước khi đưa ra quyết định? hãy để lại ý kiến bên dưới cùng thảo luận nhé chúc mọi người luôn bình an hẹn gặp lại trong những câu chuyện tiếp theo.