Cú Lừa 450 Triệu Đô Bí Mật Động Trời Về Bức Tranh Đắt Nhất Lịch Sử Của Davinci

TRẦN QUANG CHƯỚC-Thơ và Họa
33 người theo dõi
3 Lượt xem video·26 thg 3, 2026
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bạn thân mến, nếu bây giờ mình đưa cho bạn 1.175 đô la,
đâu đó khoảng gần 30 triệu đồng,
và đẩy bạn lên một cổ máy thời gian quay về năm 2005,
thì bạn sẽ làm gì?
Mua một chiếc xe tay ga xịn?
Di du một chuyến du lịch sang chảnh?
Hay là bạn có đủ điên rồ để rước về một món đồ đồng nát?
Dân, mình đang nói nghiêm túc đó.
Hãy tưởng tự một tấm gỗ ốc chó mụt nát,
bị nứt toát làm đôi,
dễ hình một người đàn ông râu ri nhem nhút
trông như một bức tranh phé phẩm đang được bán tống bán tháo
ở một nhà đấu giá tẻ nhạc tại New Orleans.
Và hầu hết chúng ta sẽ lướt qua,
nhưng có 2 gã buôn tranh đã dừng lại,
họ mua tấm gỗ đó.
Và bạn có biết chuyện gì xảy ra không?
12 năm sau, tấm gỗ phế liệu ấy
đã cúi xuống nhìn cả thế giới từ đỉnh cao 450 triệu đô la,
tương đương hơn 11.000 tỷ đồng.
Nó đặt tan mọi kỷ lục,
trở thành vật phẩm đắt giá nhất lịch sử nhân loại
từng được bán đấu giá.
Đó chính là San Vator Mundi,
đứng cũ thế.
Nhưng đằng sau hào quan triệu đô ấy là gì?
Là kiệt tác thất lạc của Da Vinci,
hay là cú lừa ngoạn mục nhất thế kỷ 21?
Hôm nay, hãy cùng một soi tranh
bóc tách lớp sơn hào nhoáng này,
để tìm ra mật mã quan học trí mạng
và bi kịch cụ đấng cứu thế
đang bị giam cầm giữa biển khơi.
Để hiểu được tại sao bức tranh này lại gây tranh cãi đến thế,
chúng ta phải tu ngược thời gian
về ngày 25 tháng 6 năm 1958,
một ngày mùa đông ảm đạm tại London.
Tại nhà đấu giá Sotheby's,
một phiên thanh lý tài sản cũ kỹ đang diễn ra.
Không có những quý ông mặc phép sang trọng,
không có những tay buôn tranh hùng hổ hét giá.
Chỉ có những bóng đồ nội thất cũ,
vài bức tranh bám bụi được loi ra
từ kho của một gia đình quý tộc xa cơ lỡ dẫn.
Trong đóng lộn xộn đó,
bức tranh này xuất hiện.
Lúc ấy, nhìn nó thảm hại vô cùng.
Bề mặt tối tâm, nhẹm nhút như bị ẩm khói.
Khuôn mặt thanh tú của chúa
mà chúng ta thấy ngày nay đã bị ai đó
dẻ đè lên một cách dụng về.
Người ta còn trang điểm cho ngày
một bộ rau quay nón rạm rạp
làm lại đôi mắt cho bớt mơ màng,
cốt để trồng nam tính hơn
cho hợp gu thẩm mỹ thời đó.
Lúc bây giờ, các chuyên gia tin rằng
đây chỉ là tranh chép của một gã họa sĩ hạng ba
có tên là Giovanni Antonio Portavio,
một học trò của Leonardo.
Và kết quả?
Chiếc búa gõ xuống ở mức giá 45 bảng Anh.
Các bạn không nghe nhầm đâu.
45 bảng năm 1958.
Tính trượt giá,
ngày nay nó chỉ khoảng hơn 1.000 đô la.
Tức là còn rẻ hơn chiếc iPhone
bạn đang cầm ở trên tay đó.
Từ 45 bảng đến 450 triệu đô la.
Chuyện quái gì đang xảy ra vậy?
Thực ra, bức tranh này còn có một lai lịch khủng.
Nó được cho là ra đời
vào khoảng năm 1500,
khi Leonardo da Vinci đang phục vụ
vua Louis XII của Pháp
sau khi quân Pháp chiếm đóng Milan.
Nhà vua muốn có một bức tranh chúa cú thế để cầu nguyện.
Leonardo, với nỗi ấm ảnh
về sự hoàn hảo và mong muốn tìm kiếm
khu mặt của chúa, đã nhận lời.
Nhưng số phận của bức tranh ngay từ đầu
đã là một chuỗi những bất hạnh.
Nó đi từ tay vua Pháp sang vua Anh Charles I.
Khi Charles I bị hành quyết
trong một cuộc nội chiến Anh,
bộ sưu tập hoàng gia bị bán tháo
để trả nợ chiến tranh.
Bức tranh lưu lạc qua tay nhiều quý tộc
rồi biến mất trong bóng tối của lịch sử
suốt 200 năm.
Người ta nghĩ nó đã bị phá quỷ,
bị đốt cháy hoặc bụt nát
ở một số sỉnh nào đó.
Mãi cho đến năm 2005,
định mệnh đã gọi tên hai nhà buôn tranh
Alexander Paris và Robert Simon
tại một phiên đấu giá vắng dẻ
ở New Orleans.
Trong khi những người khác lướt qua,
thì bằng trực giác của những kẻ săn màu lão luyện,
họ linh cảm thấy bên dưới lớp sơn nhem vuốt kia
là một thứ gì đó dĩ đại đang chờ được giải thoát.
Họ quyết định xuống tiền
và con số chốt hạ cuối cùng là bao nhiêu?
Chính xác 1175 đô la,
đã bao gồm cả thuế phí,
một cái giá rẻ mạc để sở hữu
một tấm vé bước vào lịch sử.
Họ hân quan mang nó về nhà,
nhưng không hề biết rằng
họ vừa mở ra chiếc hộp Pandora.
Từ đây, bi kịch thứ hai chính thức bắt đầu,
bi kịch của sự phục chế.
Đây là phần gây tranh cãi nhất
và cũng là phần thú vị nhất về mặt kỹ thuật
mà mình muốn các bạn chú ý kỹ.
Khi bức tranh được đưa đến căn hộ studio
ở New York của Diane Modestini,
một trong những chuyên gia phục chế tranh cổ
hàng đầu thế giới,
nó thực chất là một tàn tích.
Tấm gỗ nền bị công gên,
nước toát một đường dài ngay giữa mặt chúa
như một vết sẹo tử thần.
Mói mọc thì đục lỗ chỗ.
Đau lòng nhất là lớp sơn gốc của Leonardo,
chỉ còn lại những mãn dụng dở lắm tắm
như gia báo.
Phần lớn bề mặt đã bị mài mòn
do những lần dạy sinh sai cách trong quá khứ.
Diane Modestini đã bật khóc trước sự tàn phá đó.
Bà bắt đầu công việc phục chế
kéo dài 6 năm rộng rã trong cô độc.
Bà dùng do mẫu y tế và kính hiện di
để bóc tách từng lớp sơn phát
mà người đời sau dẻ đè lên.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ.
Sau khi làm sạch, bức tranh trống hoát,
những mãn màu bị mất quá lớn.
Dùng mũi, dùng miệng
và phần lớn nền tranh gần như biến mất.
Ở đây, một câu hỏi đạo đức được đặt ra
chỉ được phép làm hiện rõ cái cũ
hay là được phép sáng tạo cái mới.
Với Salvator Mundi, nếu để nguyên trạng
nó chỉ là một tấm gỗ mụt nát xấu xí.
Áp lực từ những người chủ sở hữu,
những người muốn bán nó với giá cao
và cả khao khát nghệ thuật của chính Diane
đã khiến cho bà bước qua rành dỡ đó.
Bà bắt đầu dễ lại, bà phá màu,
nghiên cứu kỹ thuật sfumato của Leonardo
và cẩn thận tô dễ lên những chỗ bị mất.
Bà tái tạo lại sóng mũi,
gò má, đôi môi.
Giới phê bình nghệ thuật,
đặc biệt là những người hoài nghi
đã tàn nhẫn gọi bức tranh này là
tác phẩm của Diane Da Vinci chứ không phải Leonardo.
Họ mỉa mai rằng, chúng ta đang nhìn vào cái gì đây?
10% Leonardo
và 90% Diane Modestini.
Nhưng mà khoan đã,
nếu chỉ là một bức tranh netboom được dễ lại
thì tại sao các chuyên gia hàng đầu
của Bảo tàng Quốc gia London năm 2011
lại dám xác nhận nó là hàng thật?
Câu trả lời nằm ở một chi tiết
mà mắt thường không thể thấy.
Chỉ hiện ra dưới từ x-quang và hồng ngoại.
Đó là ngón tay cái mà.
Hãy nhìn vào bàn tay phải đang dơ lên ban phước của chúa.
Bên dưới lớp sơn bề mặt,
máy quát phát hiện ra một ngón tay cái khác.
Ban đầu, quả sĩ đã dẽ ngón cái
ở vị trí dẫn đứng hơn, căng thẳng hơn.
Nhưng sau đó, ông đội ý
xóa đi sơn bề lên
và dẽ lại nó cong xuống,
mềm mại hơn như hiện tại.
Trong nghệ thuật, dấu vết chỉnh sửa này gọi là
pentimento, sự hối tiếc.
Đây là bằng chứng thép.
Bởi vì sao?
Vì một kẻ chếp tranh hay một thời dễ hàng 2
sẽ chỉ việc sau y bản chính.
Hắn không cần phải đắn đo suy nghĩ về bố cục.
Hắn không có lý do gì để dẽ sai rồi sửa lại.
Chỉ có tác giả gốc, chính là Leonardo.
Trong quá trình sáng tạo cùn nhiệt
mới thay đổi ý định ngay trên toàn vẽ.
Ngón tay cái ma này
chính là chữ ký dâu hình,
là dấu dân tay tư duy của thiên tại
cứu dớt bức tranh khỏi thân phận hàng phép.
Nhưng sự tranh cãi về chuyên môn vẫn chưa là gì
so với sự bẩn thiểu của đồng tiền.
Câu chuyện về Savato Mundi
sẽ không thể thành huyền thoại nếu như thiếu đi lòng tham không đấy.
Nó đã trở thành con bà chủ chốp
trong dụ lừa đảo nghệ thuật lớn nhất thế kỷ 21
The Bouvier Affair.
Hãy gặp hai nhân dịch chính của giởi kịch này.
Một bên là Dimitri Rybolovlev,
tỷ phú người Nga, ông Trùm Phân Bón,
một người đàn ông lạnh lùng,
sở hữu khói tài sản khổng lồ,
nhưng lại mù mờ về nghệ thuật.
Một bên là Yves Bouvier, du của các kho cản tự do,
một tay buôn tranh khác tiếng,
thông minh, lịch lãm và cáo giả.
Rybolovlev thuê Bouvier
làm nhà tư dấn để xây dựng
bộ siêu tập tranh đẳng cấp thế giới.
Ông tin tưởng Bouvier tuyệt đối,
coi hắn như người bạn tâm giao,
giúp cho mình chạm tay vào lịch sử.
Rybolovlev trả cho Bouvier
mức phí hoa hồng 2% cho mỗi bức tranh mua được,
nhưng Rybolovlev không biết rằng
ông đang nuôi ông tay áo.
Cơ chế lừa đảo của Bouvier
cực kỳ tính duy, nhưng cũng tàn nhẫn.
Khi tìm thấy Savato Mundi
đã được phục chế xong và được xác nhận là hàng thật
bởi Bảo tàng Quốc gia London năm 2011,
Bouvier đã âm thầm mua nó
với giá 80 triệu đô la.
Chỉ vài ngày sau, hắn bay đến gặp
Rybolovlev ở trên hòn đảo riêng,
thì thầm vào tay ông Trùm Nga rằng
Tôi đã tìm được kiệt tác cho ngài,
nhưng giá của nó rất chát.
Chủ nhân của nó đòi 127,5 triệu đô la.
Các bạn thấy sự chênh là chưa?
127,5 triệu
trừ cho 80 triệu
là bằng 47,5 triệu đô la,
hơn 1.000 tỷ đồng.
Hắn đút túi số tiền khổng lồ đó
chỉ bằng một cú sang tay trong vài ngày.
Hắn không chỉ ăn hoa hồng 2%,
hắn đã thổi giá bức tranh lên gần gấp rưỡi
để ăn chặn khoản trên lệch kinh khủng này.
Và đó không phải là lần duy nhất.
Hắn đã làm thế với 38 bức tranh khác
của Picasso, Klim, Modigliani
chiếm đoạt của tỷ phú Nga hơn 1 tỷ đô la
tiền trên lệch.
Khi sự thật dở lỡ,
nhờ một bữa tiệc tình cờ
mà Ravel lấp lép biết được giá gốc
của một bức tranh khác,
ông Trùm Nga nổi cân thịnh nộ.
Ông ta kiện Bouvier khắp thế giới,
từ Monaco đến Singapore,
từ Hong Kong đến Thụy Sĩ.
Lúc này, Salvator Mundi
không còn được nhắc đến như một biểu tượng
của Đức Tinh hay sự cứu đổi nữa.
Nó xuất hiện dày đặc trên mặt báo,
nhưng là trong các hồ sơ kiện tụng,
các cáo buộc rửa tiền, trốn thuế và sự phản bội.
Chúa Jesus trong tranh vẫn do tay băng phước,
ánh mắt vẫn nhìn thẳng vào nhân gian.
Nhưng dây quanh ngài lúc này
toàn là những con sói già phố ô,
những luật sư tham lam và những toan tính bẩn thiểu.
Bức tranh trở thành tan vật
của một vụ án,
và để trả thù cũng như để gỡ gạt lại danh dự
và tiền bạc.
Tỷ phú Nga quyết định bán tống bán tháo nó đi
tại nhà đấu giá Christie's ở New York.
Ông muốn đẩy cục nợ này cho một kẻ ngốc khác
càng nhanh càng tốt.
Nhưng ông không ngờ đó là là khởi đầu
cho một cơn điên loạn mới.
Ngày 15 tháng 11 năm 2017,
tại Rockefeller Center, New York,
cả thế giới nghệ thuật đổ dồn
về phòng đấu giá của Christie's.
Không khí đặc quánh mùa nước hoa đắt tiền
và mùi của sự căng thẳng.
Người cầm trịch phiên đấu giá là Jussie Bacchanin,
một huyền thoại trong giới
với giá giọng nói trầm ấm
và khả năng điều khiển tâm lý đám đông bật thầy.
Giá khởi điểm 70 triệu đô la.
Lúc đầu, mọi thứ diễn ra bình thường.
Các cánh tay dơ lên đèo đặn.
80, 90, 100 triệu.
Nhưng khi con số dượt qua 200 triệu,
cả kháng phòng bắt đầu ồ lên.
Những người chơi nhỏ lẻ đã bỏ cuộc.
Chỉ còn lại hai cá mập giấu mặt
đang đấu nhau qua điện thoại.
Đến mức giá 370 triệu đô la,
cả kháng phòng nín thở.
Sự im lặng đáng sợ bao trùm.
Mọi người đều nghĩ, dừng lại đi.
Thế là quá điên rồ rồi.
370 triệu đô la cho một bức tranh
phục chế nhăm nhở hả?
Nhưng rồi, một cú chốt hạ tàn bạo được đưa ra.
400 triệu đô la,
cộng thêm các khoản phí bảo hiểm và quả hồng.
Con số cuối cùng là
450 triệu 312.500 đô la.
Người chiến thắng là ai?
Sau nhiều tuần đồn đoán,
báo chí mới phanh phu ra sự thật.
Đó là hoàng tử Babin Abdullah của Ả Rạp Saudi.
Nhưng thực chất, ông chỉ là người
đứng tên thay cho người quyền lực nhất.
Thái tử Mohammed bin Salman.
Thái tử muốn xây dựng một bảo tàng mới
trên sa mạc, một Louvre của Trung Đông.
Và ngài cần một ngôi sao sáng nhất
để thu hút cả thế giới.
Ngài muốn Salvatore Mundi trở thành biểu tượng
quyền lực mềm của Ả Rạp.
Nhưng ngài đã mua được gì?
Một kiệt tác hay một cú lựa?
Bây giờ, tạm ghét lại những con số đau đầu.
Hãy cùng mình so vào chi tiết kỳ lạ nhất,
gây tranh cãi nhất về mặt học thuật của bức tranh này.
Đó là quả cầu pha lê trên tay trái của Chúa,
tượng trưng cho trái đất, cho vũ trụ.
Như chúng ta đều biết, Leonardo da Vinci
không chỉ là quả sĩ.
Ông là kỹ sư, là nhà giải phẫu học
và là một nhà khoa học bị ám ảnh
bởi quan học.
Trong cuốn sổ tay Codex Leicester nổi tiếng của mình,
Leonardo đã dẻ hàng trăm phát thảo
nghiên cứu cách ánh sáng đi qua nước,
qua thủy tinh, qua thấu kính.
Ông hiểu rõ định luật khúc xạ hơn
bất kỳ ai ở thế kỷ 16.
Ông biết rằng, khi nhìn qua một khối cầu
trong suốt bằng thủy tinh hay pha lê,
hình ảnh phía sau bắt buộc phải bị đảo ngược
hoặc méo mó, phóng to lên.
Đó là giật lý cơ bản.
Nhưng hãy nhìn vào bức tranh,
những nếp gấp của chiếc áo xanh phía sau quả cầu
vẫn thẳng tắp, không hề có sự khúc xạ,
không hề có sự đảo ngược,
không hề bị phóng to.
Nó trong suốt một cách phi giật lý,
như thể quả cầu đó rộng ruột, làm bằng không khí
hoặc đơn giản là một bong bóng xà phòng.
Tại sao một thiên tài tỉ mỹ tới mức
Đây là câu hỏi khiến cho giới sự học
đau đầu suốt nhiều năm.
Có hai giả thuyết chính, và giả thuyết nào cũng đáng sợ.
Giả thuyết thứ nhất,
đây không phải tranh của Leonardo,
hoặc ít nhất, phần quả cầu này không phải do ông dễ.
Nó là tác phẩm của một học trò
dụng về trong xưởng,
người chỉ biết chép lại hình dáng cái áo,
mà không hiểu gì về nguyên lý ánh sáng.
Nếu đúng là vậy, quả cầu này là bằng chứng đanh thép nhất,
tổ cáo bức tranh là hàng phép,
và thế giới đã bị lừa một dố đầu đớn.
Giả thuyết thứ hai,
Leonardo biết thừa về vật lý,
nhưng ông cố tình dễ sai.
Tại sao? Vì đây là chân dung của Chúa.
Leonardo muốn gửi gắm một thông điệp
thần học sâu sắc.
Chúa là ánh sáng của thế gian,
Ngài là đớn tạo ra quy luật vật lý,
nên những quy luật trần tục ấy
không có quyền áp đặt lên Ngài.
Quả cầu đó không phải là vật chất tầm thường,
nó là sự trong suốt của phép màu,
của sự dĩnh cũ.
Bạn tin vào giả thuyết nào?
Một sai lầm ngớ ngẩn của kẻ học Việt,
hay một triết lý thâm sâu của bậc dĩ nhân?
Dù câu trả lời là gì,
chi tiết này cũng đã chứng minh rằng
Sanvator Mundi không phải là một bức tranh bình thường.
Nó là một câu đố thách thức trí tuệ nhân loại.
Nhưng bí mật của bức tranh
chưa dừng lại ở vật lý.
Nó còn len lỗi vào những ngóc ngách sâu kính nhất
của tâm hồn Leonardo da Vinci.
Chúng ta hãy nói về khuôn mặt của Chúa.
Các bạn hãy nhìn thật kỹ vào đôi mắt mơ màng ấy,
nụ cười bí hiểm ấy,
và những đường nét mềm mại đến kỳ lạ
trên gồ má.
Nếu mình che đi bộ râu lờ mờ kia,
các bạn sẽ thấy đây là đàn ông hay là đàn bà?
Rất khó trả lời.
Đó chính là chữ ký đặc trưng của Leonardo,
dễ đẹp phi giới tính, androgyny.
Các bạn biết không, với Leonardo,
dễ đẹp thần thánh nhất,
không nằm ở sự gân gút của đàn ông
hay sự mềm yếu của đàn bà.
Ông tin rằng khuôn mặt của Chúa
phải là sự hòa hợp hoàn hảo của cả hai,
giống như sự cân bằng tuyệt đối của âm và dương.
Ngài không chỉ là một người đàn ông,
ngài là đại diện cho toàn thể nhân loại.
Chính vì thế, Leonardo
đã xóa mờ đi những ranh giới giới tính
ở trên gương mặt ấy để tạo ra
một dễ đẹp dĩnh cũ và bí ẩn.
Tuy nhiên, các nhà phân tâm học nghệ thuật
và các sử gia lại rỉ tay nhau
một giả thuyết đen tối và quyến rũ hơn nhiều.
Họ cho rằng, nguyên mẫu cho khuôn mặt
của chú Jesus trong bức tranh này
cũng chính là người mẫu cho bức thánh John Baptist
và thậm chí cả Mona Lisa.
Người đó chính là Salai.
Salai tên thật là Gian Giacomo Caproti.
Cậu ta bước vào sưởng vẽ của Leonardo
khi mới 10 tuổi vào năm 1490.
Một cậu bé với mái tóc
xoan lọn bồng bền như thiên thần,
đôi mắt to tròn lém lĩnh.
Nhưng tính cách thì đúng như biệt danh
Leonardo đặt cho cậu.
Il Salaino, nghĩa là tiểu quỷ.
Trong nhật ký của mình, Leonardo than phiền rằng
Salai là một kẻ ăn cắp giặc,
hay nói dối, tham ăn và bướng bỉnh.
Cậu ta từng lấy trộm tiền của Leonardo
để mua kẹo, từng làm giỡn những món đồ quý giá.
Nhưng kỳ lạ thay,
Leonardo chưa bao giờ đuổi cậu đi.
Ngược lại, ông cưng chịu cậu hết mực,
mua cho cậu những bộ quần áo đắt tiền nhất,
những đôi tất lụ màu hồng,
những chiếc áo nhung theo kiềm tuyến.
Họ đã sống bên nhau suốt 30 năm.
Mối quan hệ thầy trò dần trở thành
một tình yêu đồng giới sâu sắc và phức tạp.
Nếu giả thuyết này là thật,
rằng khuôn mặt chúa Jesus được dễ giữ
trên khuôn mặt của Salai,
thì đây có lẽ là một sự táo bạo đầy tranh cãi,
thậm chí là bán bổ trong lịch sử nghệ thuật.
Hãy tưởng tượng xem,
Leonardo da Vinci,
người đang dễ tranh cho nhà vua và giáo hội,
đã dùng nụ cười của một tiểu quỷ
đầy dễ trần tục và quyến rũ
để tạc nên khuôn mặt của đấng cứu thế linh thiên.
Khi Leonardo dễ bức tranh này,
vào những năm cuối đời,
phải chăng ông muốn gửi gắm một thông điệp táo bạo,
rằng tình yêu cấm kỵ của ông cũng thiên liên
và thuần khiết ngang hàng với Chúa Trời.
Hay sâu xa hơn,
ông đang mỉm cười đầy ẩn ý
trước nghịch lý của nhân gian,
rằng chúng ta đang cúi đầu tung
xuồng dễ đẹp thánh thiện của đấng toàn năng
mà không hề hay biết ẩn sâu trong đó,
lại là hình bóng của một tiểu quỷ
đầy trần tục và khiếm khuyết.
Và bây giờ,
hãy dời ánh mắt xuống bàn tay phải
đang dơ lên ban phước,
ngón cái gập nhẹ,
chạm vào ngón trỏ và ngón giữa,
tạo thành biểu tượng tam dị nhất thể thiên liên.
Nhưng hãy chú ý kỹ thuật sfumato
trước danh đang bà phụ lấy giềng các ngón tay.
Dưới lớp đổ bóng mờ ảo đó,
bàn tay này dường như không còn nằm yên
trên mặt phẳng tranh nữa.
Nó đang trồi ra, dương về phía bạn
từ bóng tối hư không.
Nó mang một sức hút kỳ lạ,
vừa thần thánh lại vừa đầy ám ảnh.
Cảm giác như ngài đang muốn nắm lấy
linh hồn người xem để cứu rỗi
hay đang muốn kéo chúng ta vào
cái thế giới bí ẩn đầy đẩy
những mâu thuẫn của ngài.
Một bức tranh chứa đựng cả chúa trời
lẫn tiểu quỷ, cả kỹ thuật thượng thừa
lẫn ghi dấn tranh giả.
Một tác phẩm phức tạp đến thế,
tại sao bảo tàng lớn nhất thế giới
lại dám từ chối nó?
Đây là chương cuối cùng và cũng là chương cây
đắng nhất của bi kịch,
Cú tác ngoại giao tại Louvre.
Năm 2019, nhân dịp kỷ niệm
500 năm ngày mất của Leonardo da Vinci,
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron
và bảo tàng Louvre muốn tổ chức
một triển lãm để đời.
Họ muốn tập hợp tất cả các tác phẩm
của Leonardo về một mối.
Tất nhiên, tâm điểm phải là
Samadhi, bức tranh đắt nhất hành tinh.
Chủ nhân của bức tranh,
Thái tử Ả Rập Saudi đã đồng ý cho
mượn tranh, nhưng Ngài đưa ra
một tối hậu thừa cứng rắn.
Bức tranh phải được treo cạnh Mona Lisa
và phải được Louvre công nhận là 100%
autograph, nghĩa là do chính tay
Leonardo dễ hoàn toàn.
Đây là một nước cờ chính trị sắc xảo.
Nếu Louvre, cơ quan thẩm định nghệ thuật
quy tính nhất thế giới, gợt đầu và treo nó
cạnh Mona Lisa, giá trị của bức tranh
sẽ được bảo chứng dịnh diễn.
Nó sẽ chính thức trở thành Mona Lisa phiên bản nam.
Nó sẽ là biểu tượng quyền lực
gian hóa mới của Ả Rập Saudi.
Nhưng các chuyên gia hàng đầu của Louvre,
sau khi bí mật đưa bức tranh vào phòng thiết nghiệm
C2RMF, trung tâm nghiên cứu
và phục chế bảo tàng Pháp,
nằm sâu dưới lòng đất Paris, đã đưa ra kết luận
chấn động. Dưới máy quát TX
và phân tích quang phổ, họ phát hiện
ra rằng sự tham gia của Leonardo
vào bức tranh này là có thật, nhưng rất ít.
Ông có thể chỉ dẻo dài nét
ở bàn tay, sửa lại dài đường ở khu mặt.
Còn phần lớn bố cục, trang phục
và nền tranh là do sưởng dẻo thực hiện.
Đứng trước áp lực ngoại giao khổng lồ
từ cả hai chính phủ,
giám đốc bảo tàng Louvre, Jean-Luc Martinez
đã đưa ra một quyết định dũng cảm hiếm thấy.
Ông khẳng định Louvre không thể
đánh đổi quy tính học thuật hàng trăm năm
để lấy lòng một tỷ phú, dù đó là
thái tử của một quốc gia hùng mạnh.
Louvre từ chối yêu cầu treo nó cạnh Mona Lisa
như một tác phẩm ngang hàng.
Một cú sóc ngoại giao nổ ra,
phía Á đập Saudi tức giận,
rút bức tranh lại vào phút chót.
Cúng catalogue triển lãm đã in sẵn hình ảnh
Salvator Mundi phải bị thu hồi và quỷ bỏ.
Bức tranh 450 triệu đô
trở thành đứa con ghẻ
bị giới hàng lâm quay lưng ngay trước ngưỡng cửa dinh quan.
Và đó chính là lý do tại sao,
thay vì được hàng triệu người chim ngưỡng
trong ánh đèn bảo tàng,
đứng cú thế lại bị đầy ải ra biển khơi,
bị giấu nhẹm đi trên chiếc du thuyền
Serene dài 134 mét
trị giá nửa tỷ đô la.
Chủ nhân của nó không thể để người ta nhìn thấy nó,
bàn tán về nó thêm nữa.
Sự im lặng là cách tốt nhất để bảo vệ
giá trị ảo của bức tranh.
Câu chuyện về Salvator Mundi kết thúc
ở một nghịch lý đau đớn đến xé lòng.
Năm trăm năm trước, Leonardo da Vinci
với đôi tay rung rễ vì tuổi già
và đôi mắt mờ đục đã cố gắng dùng hết
tàn lực để họa lại khuôn mặt
của đứng cú thế với mong muốn sôi đường
cho nhân loại tìm về chân lý và cái đẹp.
Năm trăm năm sau, nhân loại
định giá đứng cú thế là 450 triệu đô la.
Chúng ta biến ngài thành
một con số, một món hàng,
một con bà chính trị.
Và rồi, chúng ta giam cầm ngài trong bóng tối
của một khoang tàu hạng sáng,
mặc cho hơi múi biển mặn chát,
đang gặm nhắm từng tế bào sơn dầu.
Chúng ta gọi bức tranh là Salvator Mundi,
người cứu rỗi thế gian.
Nhưng trớ treo thay, nhìn vào số phận bi thảm của nó,
có lẽ chính bức tranh này
mới đang cần thế gian cứu rỗi.
Có lẽ bí ẩn lớn nhất không nằm
ở quả cầu pha lê phi vật lý,
cũng chẳng nằm ở nụ cười đầy ẩn ý
của chàng người tình Salai.
Bí ẩn lớn nhất nằm ở chúng ta.
Bức tranh này giống như một tấm gương phản chiếu thời đại.
Khi Leonardo nhìn vào tấm gỗ đó,
ông thấy đức tinh, thấy khoa học,
thấy tình yêu.
Nhưng khi người hiện đại nhìn vào nó,
họ chỉ thấy tiền, thấy quyền lực
và những mua đồ trục lợi.
Nếu giả thuyết về tiểu quỷ Salai là thật,
thì có lẽ nụ cười bí hiểm kia
trên môi chúa Jesus
không phải là sự ban phước hay lòng trắc ẩn.
Đó là một nụ cười mỉa mai.
Leonardo, hoặc chính Salai,
đang cười nhạo vào sự điên rộ,
phù phiếm và lòng tham không đấy
của thế giới kiêm tiền ngày nay.
Một nụ cười xuyên qua 5 thế kỷ để chế diễu chúng ta.
Và bây giờ, mình có một câu hỏi cuối cùng
dành cho bạn.
Theo bạn, ánh mắt của Salvato Mundi
đang nhìn thấu tâm can để ban phước lành cho bạn
hay đang lặng lẽ phán xét linh hồn của chúng ta?
Và nếu ngày mai,
bạn tình cờ sở hữu được kiệt tác này,
bạn sẽ làm gì?
Bạn sẽ treo nó trong một bảo tàng miễn phí
để hàng triệu người nghèo khổ cũng có thể nhìn thấy Chúa?
Hay bạn sẽ giống như vị thái tử kia
giấu kính nó trong phòng ngủ
trên một hòn đảo hoàng giắng
để tận hưởng cảm giác độc chiếm đến toàn năng cho riêng mình?
Hãy để lại suy nghĩ của bạn dưới phần bình luận.
Đừng ngại tranh luận
vì nghệ thuật chỉ thực sự sống
khi nó còn gây ra những tranh cãi.
Xin chào và hẹn gặp lại các bạn!
