BÍ MẬT VỀ NGUỒN NĂNG LƯỢNG THỨC TỈNH - Thánh Đức Đalai Lama khai thị

Audio Sunshine (Đọc bằng AI)
12 người theo dõi
Nguồn : https://www.youtube.com/watch?v=IVxa1JJ-y7M&list=PLKuzfEyfRwBSXdn278Ijr3PjRHAIMMwfA&index=4
💗 Video mang lại giá trị, ý nghĩa cho bạn, hãy chia sẻ nó cho 1 người bạn của bạn, "like & subcribe" để ủng hộ phát triển kênh. Chân thành cảm ơn!
#tâmlinh #sachnoi #khoahocvutru #thuctinh #tỉnhthức #audiobook #chualanh #bíẩn #linhhon #dinhmenh #dinhmenhcualinhhon #dalailama
Thưa Chưa Dị, Những Người Anh Chị Em Đồng Hành Trong Hành Trình Tìm Kiếm Ý Nghĩa Của Sự Tồn Tại
Hôm nay, tôi muốn cùng các bạn đi sâu vào một chủ đề mà tôi tin rằng là cốt lõi của mọi hạnh phúc bền dững trên thế gian này
đó là việc nuôi dưỡng tâm Bồ Đề, hay còn gọi là tâm Thức Tĩnh.
Khi chúng ta nhìn vào cuộc sống hiện đại, có một nghịch lý vô cùng đau lòng đang diễn ra hàng ngày.
Tất cả chúng ta, từ những sinh vật nhỏ bé nhất đến những con người thông tuệ nhất,
đều có chung một bản năng mãnh liệt là khao khát hạnh phúc và ghê sợ đau khổ.
Thế nhưng, trong khi nỗ lực tìm kiếm hạnh phúc,
chúng ta lại thường xuyên gieo trồng chính những nguyên nhân dẫn đến đau khổ cho mình và cho người khác.
Tại sao lại có sự mâu thuẫn kỳ lạ này?
Câu trả lời nằm ở sự sai lệch trong cách chúng ta nhìn nhận thực tại.
Các bậc thầy dĩ đại của truyền thống Nalanda, như Ngài Long Thọ, Nagarjuna,
đã chỉ ra rằng cội rẽ của mọi nỗi khổ không nằm ở hoàn cảnh bên ngoài,
mà nằm ở một trạng thái tâm thức bị che mờ bởi sự thiếu hiểu biết, hay còn gọi là vô minh.
Chúng ta đang sống trong một thế giới có những ảo ảnh mà chúng ta tin là thật.
Chúng ta bám chấp vào một cái tôi độc lập, một cái tôi kiên cố và coi đó là trung tâm của vũ trụ.
Chính từ sự bám chấp sai lầm này, chúng ta bắt đầu phân chia thế giới thành bạn và thù,
cái của tôi và cái của người khác.
Chính sự phân biệt này đã nảy sinh ra lòng tham lam, sự giận dữ và nỗi sợ hãi
những độc tố đang âm thầm tàn phá sự bình an của chúng ta.
Hãy thử suy ngẫm một cách sâu sắc, nếu chúng ta thực sự muốn hạnh phúc,
tại sao chúng ta lại tiếp tục nuôi dưỡng những cảm xúc làm hại chính mình?
Đó là bởi vì chúng ta đang dận hành dựa trên những tà kiến,
tức là những quan kiến sai lầm về bản chất của sự dật.
Chúng ta nhìn thấy những thứ mong manh là bền dững,
và chúng ta tin rằng hạnh phúc có thể đạt được bằng cách loại trừ người khác để dương dáng cho riêng mình.
Nhưng thực tế thì sao? Càng ích kỹ, chúng ta càng cô đơn,
càng chiếm hữu, chúng ta càng sợ hãi.
Đây không phải là một vấn đề tôn giáo hay niềm tin mơ hồ,
đây là một vấn đề của logic và tâm lý học thực nghiệm.
Để phá giỡn dòng lạc đau khổ này, chúng ta cần một cuộc cách mạng về nhận thức,
chúng ta cần phát triển trí tuệ để nhận diện thực tại đúng như nó đang là.
Trong truyền thống của chúng tôi, có một lời chào tôn kính dành cho Đức Phật rằng Ngài là vì Thầy đã dạy chúng ta cách từ bỏ mọi quan kiến sai lệch bằng lòng trắc ẩn bao la.
Điều này có nghĩa là lòng trắc ẩn và trí tuệ không bao giờ là hai thực thể tách biệt.
Trí tuệ cho chúng ta thấy rằng mọi thứ đều là tánh không,
tức là không có một thực thể nào tồn tại độc lập.
Và khi chúng ta thấy mọi thứ đều tương thuộc lẫn nhau,
lòng trắc ẩn sẽ tự nhiên nảy nở.
Các bạn hãy tưởng tượng, nếu chúng ta nhận ra rằng bản thân mình không phải là một hòn đảo biệt lập,
mà là một phần của dòng chảy đại dương bao la,
thì liệu chúng ta còn muốn gây tổn thương cho một phần khác của dòng chảy đó không?
Lòng trắc ẩn lúc này không còn là một sự ban phát từ trên xuống dưới,
mà là một sự thấu cảm sâu sắc dựa trên trí tuệ về sự hợp nhất.
Việc phát tâm Bồ Đề chính là lời cam kết mạnh mẽ nhất rằng
tôi sẽ thức tỉnh không phải chỉ vì lợi ích của riêng mình,
mà vì lợi ích của tất cả chúng sinh,
bởi vì tôi và chúng sinh thực chất không hề có sự tách biệt về bản chất.
Trong bài giảng hôm nay, tôi muốn nhắc lại lời dạy của Ngài Nguyệt Xứng Chandrakirti
trong tác phẩm Nhật Trung Quán Luận.
Ngài không bắt đầu bằng việc tán dương các dị Phật hay Bồ Tát theo cách thông thường,
mà Ngài dành lời tán tháng cao nhất cho lòng trắc ẩn.
Tại sao vậy?
Bởi vì lòng trắc ẩn chính là hạt giống khởi đầu,
là nguồn nước nuôi dưỡng và là quả ngọt cuối cùng của mọi sự giác ngộ.
Nếu không có trái tim ấm áp biết rung động trước nỗi đau của đồng loại,
thì trí tuệ sẽ trở thành một thứ lý luận khô khang và vô hồ.
Ngược lại, nếu lòng trắc ẩn không có trí tuệ dẫn đường,
nó sẽ dễ dàng rơi vào sự yếu đuối và thiên kiến.
Nuôi dưỡng tâm Bồ Đề là một hành trình rèn luyện tâm trí đầy thử thách nhưng cũng đầy vinh quang.
Nó đòi hỏi chúng ta phải đối mặt với con quái vật ích kỷ bên trong mình mỗi ngày.
Nó đòi hỏi chúng ta phải liên tục đặt câu hỏi về những gì mình dẫn hẳn tin tưởng.
Thế gian thường dạy chúng ta rằng kẻ mạnh là kẻ chiếm được nhiều nhất.
Nhưng trí tuệ thức tỉnh lại dạy chúng ta rằng kẻ mạnh thực sự là kẻ có thể buông bỏ cái tôi nhỏ hẹp để ôn trọn cả thế giới vào lòng.
Mỗi khi bạn cảm thấy mệt mỏi hay bế tắc,
hãy thử dừng lại một giây và tự hỏi mục đích tối hậu của cuộc đời tôi là gì.
Nếu mục đích đó chỉ là để dương dáng cho một cái tôi mong manh sẽ biến mất theo thời gian,
thì sự lo âu là điều tất yếu.
Nhưng nếu mục đích đó là để trở thành một nguồn sáng,
một phương tiện để xoa dịu nỗi đau của chúng sinh,
thì bạn sẽ tìm thấy một nguồn năng lượng nội tại vô hạn.
Tâm Bồ Đề chính là nguồn năng lượng đó.
Nó biến những khó khăn thành cơ hội rèn luyện,
biến những kẻ thù thành những dị thầy và biến những nỗi đau thành chất liệu của sự tỉnh thức.
Chúng ta sẽ không thể có một thế giới hòa bình nếu mỗi cá nhân vẫn còn bị giam cầm trong ngục tù của sự ích kỷ và quan kiến sai lầm.
Sự chuyển hóa thực sự phải bắt đầu từ chiều sâu của nhận thức.
Khi chúng ta bắt đầu phát khởi ý nguyện muốn giác ngộ vì lợi ích của mọi người,
chúng ta đã bắt đầu đặt viên gạch đầu tiên cho một nền gian minh của lòng trắc ẩn.
Hành trình này có thể kéo dài nhiều đời nhiều kiếp,
nhưng mỗi bước đi trong tỉnh thức đều mang lại cho chúng ta một sự tự do mà không một của cãi dịch chất nào có thể sánh được.
Hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe, tư duy và thực hành.
Đừng coi những lời dạy này là những giáo điều xa dời,
mà hãy coi chúng là những bản chỉ dẫn thực tiễn để giải phẫu tâm trí của chính bạn.
Khi ánh sáng của trí tuệ bắt đầu xuyên thấu lớp sương bù của vô minh,
và khi hơi ấm của lòng trắc ẩn bắt đầu sửa ấm trái tim lạnh giá,
đó là lúc tâm bồ đề của bạn bắt đầu nảy mầm.
Đó là sự khởi đầu của một cuộc đời thực sự có ý nghĩa,
một cuộc đời dựt lên trên những toan tính nhỏ nhang để hòa mình vào sứ mệnh dĩ đại của toàn nhân loại.
Để tiếp tục hành trình khám phá chiều sâu của tâm thức,
chúng ta sẽ cùng bước vào một trong những lãnh địa tinh yếu nhất của tri thức nhân loại,
đó là trí tuệ trung quán.
Các bạn hãy thử dừng lại một giây và quan sát những gì đang diễn ra xung quanh mình.
Chúng ta nhìn thấy những đồ vật, chúng ta nghe thấy những âm thanh,
và trên hết, chúng ta cảm nhận được một thực thể mà ta gọi là tôi đang hiện hữu rất rõ ràng.
Thế nhưng, trí tuệ đỉnh cao của Ngài Long Thọ và Ngài Nguyệt Xứng
sẽ thách thức chính cái niềm tin tưởng chừng như hiển nhiên nó.
Câu hỏi đặt ra là, sự giật có thực sự tồn tại đúng như cách chúng ta đang nhìn thấy hay không?
Hay chúng ta đang bị đánh lừa bởi một bức màn ảo ảnh tinh di của tâm trí?
Khi tôi nhắc đến Ngài Long Thọ, tôi luôn cảm thấy một sự kính trọng vô biên.
Ở cuối tác phẩm Trung Quán Luận,
Ngài đã viết những lời tri ơn sâu sắc nhất dành cho Đức Phật,
vì Thầy đã dùng lòng trắc ẩn để dạy cho chúng ta con đường chân thực,
nhằm giúp chúng ta đoạn trừ mọi quan kiến sai lệch.
Các bạn thấy đó, mục đích của việc học về tánh không không phải để chúng ta trở thành những chiếc da uyên bác,
mà để chúng ta giải phẫu căng bệnh trầm kha nhất của con người,
đó là sự chấp thủ vào thực tại.
Chúng ta khổ là vì chúng ta tin vào những thứ không có thật.
Chúng ta bám díu vào những cái nhãn dáng,
những định nghĩa khô khang và coi đó là bản chất bất biến của sự giật.
Hãy cùng tôi thực hiện một cuộc truy dấn lô dích về cái tôi.
Khi các bạn đang bình an,
cái tôi dường như rất mờ nhạt.
Nhưng hãy tưởng tượng lúc ai đó xúc phạm bạn hoặc khi bạn đạt được một thành tựu rực rỡ,
cái tôi ấy bỗng nhiên trổi dậy mạnh mẽ,
chiên cố như một tảng đá.
Bạn cảm thấy có một thực thể tôi độc lập,
chủ chốt, đang ngự trị đâu đó trong cơ thể hoặc tâm trí này.
Tuy nhiên, nếu chúng ta dùng kính hiển di của trí tuệ trung quán để tìm kiếm,
chúng ta sẽ thấy một sự thật ngỡ ngàng.
Cái tôi đó không nằm ở tế bào,
không nằm ở neuron thần kinh,
cũng không nằm ở những dòng suy nghĩ luôn thay đổi.
Nếu chúng ta bóc tách từng lớp,
cái tôi độc lập hoàn toàn biến mất.
Nó chỉ là một danh từ được gắn cho một cặp hợp các yếu tố phụ thuộc lẫn nhau.
Đây chính là chìa khóa của tánh không, sự giật không có tự tính độc lập.
Ngài Nguyệt Xứng đã dùng hình ảnh chiếc xe để minh quả điều này một cách tuyệt vời.
Chiếc xe không phải là bánh xe,
không phải là trục xe,
cũng không phải là cái thùng xe.
Nhưng nếu không có những bộ phận đó,
cũng chẳng có cái gì gọi là chiếc xe cả.
Chiếc xe chỉ tồn tại nhờ vào sự kết hợp của các nhân duyên.
Tương tự như vậy,
mọi hiện tượng trên thế gian này đều là kết quả của tính tương thuộc.
Nếu chúng ta hiểu được điều này,
chúng ta sẽ thấy rằng sự bám chấp của mình mấy lâu nay
và một cái tôi kiên cố là một sự sai lầm vô cùng ngây thơ.
Và chính sự hiểu lầm này là gốc rễ sinh ra mọi sự giận dữ và tham lam.
Nhiều người khi nghe đến tánh không thường cảm thấy sợ hãi
vì họ cho rằng đó là sự hư vô,
rằng không có gì tồn tại cả.
Nhưng Trung Quán không phải là hư vô chủ nghĩa.
Nó là con đường trung đạo giữa sự chấp có và chấp không.
Sự dịch vẫn tồn tại,
nhưng chúng tồn tại như một ảo ảnh,
như một giấc chim bao.
Chúng có vẻ ngoài nhưng không có thực tính độc lập.
Khi bạn nhận ra mình chỉ là một phần trong mạng lưới tương thuộc khổng lồ của vũ trụ,
bạn sẽ thấy sự tự do thực sự.
Bạn không còn phải gồng mình lên để bảo vệ một cái tôi giả tạo.
Bạn bắt đầu nhìn thế giới với một tâm thế bao dung và thông dâu hơn
bởi bạn biết rằng mọi mâu thuẫn,
mọi xung đột thực chất đều bắt nguồn từ việc chúng ta quá nghiêm trọng quá những ảo ảnh.
Trí tuệ trung quán cung cấp cho chúng ta một nền tảng lô dích dững chắc
để thấu hiểu về bản chất của mọi nỗi đau.
Khi bạn giận một ai đó,
cơn giận đó dựa trên một cái tôi đang bị tổn thương
và một cái đối tượng xấu xa đang hiện hữu độc lập.
Nhưng nếu bạn nhìn xuyên thấu qua tánh không,
bạn thấy cả tôi và người kia đều là những dòng chảy nhân duyên không có tự tính,
cơn giận sẽ tự động tan rã.
Trí tuệ này không làm chúng ta trở nên lạnh lùng,
mà trái lại, nó làm sạch lòng trắc ẩn của chúng ta.
Lòng trắc ẩn không còn dựa trên sự thương hại cá nhân,
mà dựa trên sự thấu hiểu thâm sâu rằng tất cả chúng ta đều đang lặng ngục trong đau khổ
chỉ vì một sự nhầm lẫn về thực tại.
Các nhà khoa học vật lý hiện đại ngày nay cũng đang dần chạm tới chân lý này
khi họ khám phá ra rằng ở tầng mức hạ nguyên tử,
vật chất không hề sáng đặc như chúng ta tưởng.
Mọi thứ chỉ là năng lượng và sự tương tác.
Trí tuệ cổ xưa đã đi trước chúng ta hàng ngàn năm trong việc giải mã bản chất của thực tại.
Vì vậy, tôi muốn khích lệ các bạn trẻ hãy dùng bộ não thông minh của mình để tư duy sâu sắc về điều này.
Đừng chỉ chấp nhận nó như một lý thuyết triết học.
Hãy mang nó vào cuộc sống.
Khi các bạn đối diện với thất bại, với sự mất mát,
hãy tự hỏi cái gì thực sự đang mất đi?
Bản chất của nó là gì?
Sự thức tỉnh trí tuệ về tánh không là mất đi khen chốt để chúng ta phát triển tâm Bồ Đề.
Nếu không có trí tuệ này, tâm Bồ Đề sẽ dễ dàng bị biến thành một thứ lòng tốt mang tính cảm tính và cuộc bộ.
Chỉ khi chúng ta xuyên thấu được ảo ảnh về cái tôi độc lập,
chúng ta mới có thể thực sự quán đổi mình với người khác,
mới có thể yêu thương người lạ cũng như người thân, yêu thương kẻ thù cũng như bạn bè.
Trí tuệ trung quan chính là ánh sáng sua tan bóng tối của Dô Minh,
mở đường cho một trái tim bao la không biên giới.
Hành trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn.
Tâm trí chúng ta đã bị thói quen bám chất thống trị qua quá nhiều thời gian.
Nhưng mỗi lần bạn dùng lô dích để phá bỏ một định kiến,
bạn đang tiến gần hơn đến thực tại.
Sự thật không ở đâu xa xôi.
Nó nằm ngay trong cách bạn nhìn nhận một bông hoa, một chén trà hay một hơi thở.
Khi bạn nhìn thấy sự tương thuộc trong từng hiện tượng nhỏ nhất,
bạn sẽ thấy sự hiện diện của tánh không.
Và trong tánh không đó, bạn sẽ tìm thấy một sự an lạc vô biên,
một sự tự do mà không một thế lực nào có thể tước đoạt được.
Hãy nhớ rằng, chúng ta không học trí tuệ này để chối bỏ cuộc đời,
mà để sống giữa cuộc đời một cách trọn dạng và tỉnh thức hơn.
Khi ảo ảnh về một cái tôi ích kỷ sụp đổ,
đó cũng chính là lúc một nhân loại hòa bình và thấu cảm được sinh ra.
Trí tuệ chính là đôi mắt để chúng ta nhìn thấy đường đi,
và sự thấu suốt về thực tại chính là nền móng dững chắc nhất
để chúng ta xây dựng ngôi nền của lòng trắc ẩn toàn cầu.
Đừng dừng lại ở bề mặt của sự giật.
Hãy dũng cảm đi sâu vào bản chất của chúng,
và bạn sẽ thấy rằng sự thức tỉnh thực sự đang chờ đợi bạn ngay tại nơi mà cái tôi tan biến.
Khi chúng ta đã thấu hiểu phần nào về bản chất của thực tại
thông qua lang kính của trí tuệ trung quán,
chúng ta nhận ra rằng mọi sự bám chấp vào một cái tôi độc lập chỉ là một sự nhầm lẫn tai hại.
Thế nhưng, nếu chỉ dừng lại ở trí tuệ,
chúng ta dễ rơi vào sự khô khang của những lý luận triết học thuần túy.
Đó là lý do tại sao trong truyền thống của chúng tôi,
trí tuệ luôn phải đi đôi với lòng trắc ẩn,
giống như đôi cánh của một con chim để có thể bay dút lên bầu trời thức tỉnh.
Hôm nay, tôi muốn cùng các bạn đi sâu vào một luận điểm
vô cùng đặc biệt của Ngài Nguyệt Xứng trong tác phẩm Nhật Trung Quán Luận.
Thông thường, các học giả sẽ bắt đầu tác phẩm bằng việc đảnh lễ Đức Phật hay các dị Bồ Tát.
Nhưng Ngài Nguyệt Xứng lại dành những lời tán dương đầu tiên và trang trọng nhất cho lòng trắc ẩn.
Điều này chứa đựng một ý nghĩa lô dịch vô cùng sâu sắc mà chúng ta cần phải giải mã
để thấy được tầm quan trọng của trái tim ấm áp trong cuộc hành trình nhân sinh này.
Hãy cùng tôi suy ngẫm về chuỗi nhân duyên dẫn đến sự giác ngộ.
Ngài Nguyệt Xứng lý luận rằng các bậc chánh đẳng chánh giác được sinh ra từ các dị Bồ Tát,
mà các dị Bồ Tát lại được sinh ra từ tâm Bồ Đề và lòng trắc ẩn.
Do đó, lòng trắc ẩn chính là cội nguồn của mọi cội nguồn,
là nhân tố khởi thủy làm nên phẩm giá của một bậc giác ngộ.
Ngài dí lòng trắc ẩn như ba giai đoạn quan trọng của một cái cây,
nó là hạt giống lúc ban đầu, là dòng nước nuôi dưỡng trong quá trình tăng trưởng,
và là quả ngọt cuối cùng mang lại lợi ích cho muôn loài.
Nếu không có lòng trắc ẩn, hạt giống của sự thức tĩnh sẽ không bao giờ nảy mầm.
Nếu thiếu đi sự nuôi dưỡng của nó trong quá trình rèn luyện,
chúng ta sẽ dễ dàng rơi vào sự dì kỷ hoặc sự an lạc tá nhân mà quên đi nỗi đau của thế gian.
Và cuối cùng, nếu một bậc giác ngộ không có lòng trắc ẩn,
họ sẽ không có động lực để ở lại phục vụ và cứu độ chúng sinh.
Tại sao chúng ta lại nói lòng trắc ẩn là hạt giống?
Các bạn hãy quan sát thế giới xung quanh.
Điều gì thực sự thôi thúc một con người dân thân vào những con đường khó khăn để giúp đỡ người khác?
Đó không phải là kiến thức trong sách giở,
mà là một sự rung động trực tiếp từ trái tim khi chứng kiến nỗi đau của đồng loại.
Trong cuộc sống hàng ngày,
lòng trắc ẩn ban đầu có thể chỉ là một cảm xúc tự nhiên giữa cha mẹ và con cái,
hay giữa những người thân thiết.
Đó là những hạt giống sinh học quý báu.
Tuy nhiên, để hạt giống đó trở thành tâm bồ đề,
chúng ta cần mở rộng nó bằng trí tuệ.
Khi lòng trắc ẩn được tưới tẩm bởi sự hiểu biết về tánh không,
nó không còn bị giới hạn bởi định kiến hay sự phân biệt đối xử.
Bạn bắt đầu cảm nhận nỗi đau của một người lạ,
thậm chí là của một kẻ thù,
cũng đau đớn như nỗi đau của chính mình.
Sự thức tỉnh này biến một người bình thường trở thành một dị bồ tác,
một chiến sĩ của lòng nhân ái.
Giai đoạn thứ hai, lòng trắc ẩn là dòng nước.
Trong quá trình rèn luyện tâm trí,
chúng ta sẽ gặp phải vô vàng thử thách,
từ những thói quen ích kỷ lâu đời đến những nghịch cảnh nghiệt ngã của cuộc đời.
Trí tuệ có thể cho chúng ta thấy con đường,
nhưng chính lòng trắc ẩn mới cho chúng ta sức mạnh để không bỏ cuộc.
Có những lúc chúng ta cảm thấy mệt mỏi
và muốn tìm kiếm một sự giải thoát riêng tư,
một trạng thái tịch tỉnh chỉ cho riêng mình.
Nhưng chính lúc đó,
hình ảnh những chúng sinh đang lầm thang
trong dòng xoáy của vô minh và khổ đau
sẽ hiện về như một dòng nước mát lành,
thức tỉnh chúng ta khỏi sự hưởng thụ cá nhân.
Lòng trắc ẩn ngăn cản chúng ta rơi vào thái độ cực đoan của sự giải thoát tách biệt,
nhắc nhở chúng ta rằng,
chừng nào còn một chúng sinh chịu khổ,
thì sự giác ngộ của chúng ta vẫn chưa trọn dẹn.
Cuối cùng, lòng trắc ẩn là quả ngọt.
Hãy nhìn vào cuộc đời của những bậc dĩ nhân,
những người đã hiến dân cả đời mình cho nhân loại.
Họ không phục vụ vì danh tiếng hay quyền lực,
mà vì họ đã trở thành hiện thân của lòng trắc ẩn.
Khi một người đã đạt đến sự tỉnh thức hoàn toàn,
trí tuệ của họ trở thành một công cụ sắt bén để thấu thị mọi vấn đề.
Nhưng lòng trắc ẩn mới là năng lượng để họ hành động không mệt mỏi.
Quả ngọt của lòng trắc ẩn chính là sự hiện diện của một tình yêu thương vô điều kiện,
một sự tận hiến mà không cần bất kỳ sự đơn đáp nào.
Đây chính là trạng thái hạnh phúc cao thượng nhất mà một con người có thể đạt tới.
Tôi muốn các bạn hãy nhìn sâu vào mối liên hệ giữa lòng trắc ẩn
và thực tại tương thuộc mà chúng ta đã thảo luận ở phần trước.
Khi chúng ta hiểu rằng không có một cái tôi độc lập,
chúng ta nhận ra rằng sự tồn tại của chúng ta hoàn toàn phụ thuộc vào người khác.
Từ miếng cơm ta ăn, chiếc áo ta mặc đến chi thức ta có,
tất cả đều là quà tặng của vô số chúng sinh.
Việc phát triển lòng trắc ẩn thực chất là một hành động tri ân đối với mạng lưới sự sống này.
Nó là sự phản hồi lô dích nhất đối với thực tại.
Một người hiểu về tính không mà không có lòng trắc ẩn thì người đó chưa thực sự hiểu gì cả.
Trái lại, một người có lòng trắc ẩn mà không hiểu về tính không
thì lòng tốt đó vẫn còn bị giới hạn bởi cái tôi hẹp hòi.
Sự kết hợp giữa trái tim và khối óc, giữa tình thương và sự thấu suốt thực tại
chính là công thức hoàn hảo để chuyển qua thế giới.
Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường tôn vinh những người có chỉ số thông minh cao,
những người có khả năng tính toán và mưu lược tài tình.
Nhưng nếu trí thông minh đó thiếu đi sự dẫn dắt của lòng trắc ẩn,
nó có thể trở thành một công cụ quỷ diệt đáng sợ.
Thế giới không thiếu những người thông minh.
Thế giới đang thiếu những người có trái tim ấm áp.
Lòng trắc ẩn không phải là một sự yếu đuối.
Trái lại, nó là biểu hiện của một sức mạnh nội tại phi thường.
Một người có lòng trắc ẩn là một người dám gánh giác trách nhiệm,
dám đối diện với nỗi đau và dám thay đổi bản thân vì lợi ích của người khác.
Đó mới thực sự là một anh hùng trong thời đại mới.
Lòng trắc ẩn mà tôi muốn các bạn hướng tới không phải là một thứ tình cảm ủi mị hay thương hại.
Nó là Đại Bi, một tâm thái chiên định, sáng suốt,
dựa trên sự nhận thức rằng mọi chúng sinh đều có quyền bình đẳng như nhau
trong việc tìm kiếm hạnh phúc và tránh xa khổ đau.
Khi bạn nhìn một người đang hành động sai lầm với sự dẫn dữ,
thay vì đáp trả bằng một cơn giận khác,
hãy nhìn họ bằng lòng trắc ẩn.
Hãy hiểu rằng họ đang bị thiêu đốt bởi ngọn lửa của các cảm xúc tiêu cực và sự hiểu lầm về thực tại.
Sự thấu cảm này sẽ giúp bạn giữ được sự bình tĩnh và đưa ra những giải pháp nhân dân hơn.
Các bạn hãy bắt đầu rèn luyện điều này ngay từ những điều nhỏ nhạt nhất trong cuộc sống hàng ngày.
Khi thức dậy mỗi sáng,
hãy tự nhũ với mình rằng,
Hôm nay, tôi sẽ cố gắng không làm hại ai.
Tôi sẽ cố gắng mang lại nụ cười và sự bình an cho những người tôi gặp.
Việc giao những ý niệm này mỗi ngày sẽ làm thay đổi dần cấu trúc tâm lý của bạn.
Hạt giống lòng trắc ẩn sẽ dần lớn lên,
trở thành dòng nước tưới mát cuộc đời bạn và cuối cùng sẽ kết thành những quả ngọt của sự an lạc.
Đừng chờ đợi cho đến khi bạn trở thành một Bậc Thánh mới thực hành lòng trắc ẩn.
Hãy thực hành ngay lúc này,
khi bạn vẫn còn là một con người dưới đầy rẫy những khiếm khuyết,
bởi vì chính lòng trắc ẩn sẽ là người Thầy Vĩ Đại nhất giúp bạn hoàn thiện chính mình.
Tôi tin rằng, nếu chúng ta có thể đưa giáo dục lòng trắc ẩn vào trong đời sống xã hội một cách khoa học và logic,
chúng ta sẽ chiến tạo nên một tương lai khác hẳn.
Một tương lai nơi mà sự tiến bộ của công nghệ phục vụ cho sự thăng qua của tình người,
nơi mà sự thấu cảm trở thành ngôn ngữ chung của nhân loại.
Lòng trắc ẩn chính là sợi dây vàng kết nối chúng ta lại với nhau qua mọi biên giới,
tôn giáo và sát tập.
Nó là nguồn sống duy nhất có thể chữa lành những vết thương của thế gian và đưa chúng ta đến với sự thức tỉnh trọn dẹn.
Hãy để trái tim bạn luôn rộng mở và để lòng trắc ẩn trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động của bạn trên hành trình cuộc đời này.
Sau khi chúng ta đã dùng trí tuệ để xuyên thấu ảo ảnh về một cái tôi độc lập,
bước tiếp theo không gì khác hơn là phải chuyển qua sự thấu hiểu đó thành một hành động thực tế của trái tim.
Các bạn có bao giờ tự hỏi, tại sao dù chúng ta luôn nỗ lực hết mình để mưu cầu hạnh phúc cho riêng mình,
nhưng sự bình an vẫn cứ xa dời như một ảo ảnh.
Trong khi đó, những bậc dĩ nhân chỉ sống vì người khác lại luôn toát ra một nguồn năng lượng an lạc kỳ lạ.
Bí mật nằm ở một phương pháp luyện tâm mà tôi vô cùng tâm đắc.
Một kỹ thuật tinh duy được Ngài Tịch Thiên, Shantideva trình bày trong tác phẩm Nhật Bồ Tát Hạnh.
Đó là quán đổi mình và người.
Hãy nhìn vào thói quen bám chất mấy lâu nay của chúng ta.
Từ khi sinh ra, tâm trí chúng ta đã bị lập trình để coi cái tôi này là trung tâm, là quan trọng nhất,
còn người khác chỉ là những thực thể bơn lệ.
Chúng ta chăm sóc cái tôi, bảo vệ cái tôi và sẵn sàng làm tổn thương người khác để cái tôi được thỏa mãn.
Thế nhưng, hãy nhìn vào kết quả, chính sự bám chất này đã tạo ra lo âu.
Sợ hãi, đố kị và mọi sự bất ổn nội tâm.
Ngài Tịch Thiên đã đưa ra một lời nhận định sắc xảo và đầy tính biện chứng.
Mọi hạnh phúc trên thế gian này đều đến từ việc mong cầu hạnh phúc cho người khác.
Mọi đau khổ trên thế gian này đều đến từ việc chỉ mong cầu hạnh phúc cho riêng mình.
Đây không phải là một câu nói mang tính luân lý suôn,
mà là một sự thật lô dích về mặt tâm lý học.
Để thực hiện kỹ thuật quán đổi này, bước đầu tiên chúng ta phải đạt tới trạng thái bình đẳng tâm.
Bạn hãy quán chiếu rằng, cũng giống như tôi,
tất cả chúng sinh ngoài kia, dù là người bạn yêu quý,
người xa lạ hay thậm chí là kẻ bạn ghét,
đều có cùng một khát giọng nguyên thủy là được hạnh phúc và không muốn chịu khổ đau.
Trong căn tính cơ bản này, chúng ta hoàn toàn bình đẳng.
Một lỗi lầm nhỏ của tôi làm tôi đau,
thì một lỗi lầm tương tự cũng làm người khác đau như thế.
Khi sự phân biệt tôi và người bắt đầu mở nhạc đi thông qua lô dích về tính bình đẳng,
chúng ta mới có đủ không gian để thực hiện bước quán đổi ngoạn mục nhất,
đặt người khác vào vị trí trung tâm của sự quan tâm,
và đẩy cái tôi ích kỹ xuống hàng thứ yếu.
Kỹ thuật quán đổi này không có nghĩa là bạn trở thành người khác về mặt thân xác,
mà là một sự thay đổi hoàn toàn về đối tượng ưu tiên trong tâm thức.
Thay vì hỏi điều này có lợi gì cho tôi,
chúng ta bắt đầu hỏi điều này mang lại hạnh phúc gì cho họ.
Khi bạn thực hành quán đổi,
bạn bắt đầu nhìn nỗi đau của người khác với sự xót xa như thế đó là nỗi đau của chính mình.
Bạn bắt đầu chăm sóc lợi ích của người khác với sự tận tụy như cách bạn vẫn thường chăm sóc cái tôi của mình.
Đây là một cuộc đảo chính ngoạn mục chống lại con quái vật ích kỹ đã cai trị tâm trí chúng ta qua bao đời tiếp.
Tôi thường nói đùa với các bạn rằng,
nếu bạn thực sự muốn ích kỹ,
hãy ích kỹ một cách thông minh.
Ích kỹ một cách dạ dột là chỉ biết lo cho mình và kết thúc trong đau khổ.
Ích kỹ một cách thông minh là biết lo cho người khác,
để rồi chính mình lại nhận được sự bình an và yêu thương lớn nhất.
Lô dích ở đây vô cùng thực tế khi bạn coi người khác là quan trọng hơn chính mình.
Tâm trí bạn sẽ không còn chỗ cho những nỗi lo sợ về mất mát hay tổn thương cá nhân.
Một người đã quán đổi được mình và người sẽ trở nên vô đối thủ,
vì họ không còn cái tôi hẹp hòi để bị xúc phạm hay đụng chạm nữa.
Ngài Tịch Thiên đã dạy chúng ta một bài tập quán chiếu rất mạnh mẽ.
Hãy tưởng tượng cái tôi cũ của bạn là một kẻ đô lệ đầy tớ
và người khác là một dì chủ nhân cao quý.
Bạn hãy tập quan sát những nhu cầu của người khác với sự nhạy bén nhất
và dùng trí tuệ của mình để phục vụ họ.
Khi bạn thấy một người đang gặp khó khăn,
hãy lập tức cảm nhận rằng đây chính là khó khăn của tôi
và quy động mọi nguồn lực để giải quyết nó.
Sự thực hành này nếu được rèn luyện bền bỉ
sẽ làm thay đổi hoàn toàn khí hậu trong tâm hồn bạn.
Sự ấm áp, bao dung và lòng dũng cảm sẽ tự nhiên nảy nở,
thay thế cho sự co rúng, sợ hãi của thói dị kỷ.
Hãy suy ngẩm về sự phụ thuộc lẫn nhau mà chúng ta đã thảo luận.
Thành công của bạn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của cộng đồng.
Sức khỏe của bạn phụ thuộc vào môi trường xanh.
Và hạnh phúc của bạn phụ thuộc vào nụ cười của những người xung quanh.
Vậy thì việc coi mình là quan trọng nhất là một sai lầm về mặt định dị thực tại.
Thực tế, người khác mới là nguồn gốc của mọi điều tốt đẹp mà chúng ta có.
Họ là những gì thầy dạy chúng ta về lòng nhẫn nhục.
Họ là đối tượng để chúng ta thực hành lòng trắc ẩn.
Và họ chính là nhân duyên để chúng ta đạt đến sự tỉnh thức.
Nếu không có người khác, con đường Bồ Tát Đạo sẽ trở nên vô nghĩa.
Nhiều người e sợ rằng nếu cứ lo cho người khác thì lấy ai lo cho mình.
Đây là một nỗi sợ dựa trên vô minh.
Thực tế, khi bạn quên đi chính mình để phụng sự,
cả thế giới sẽ tự động chăm sóc bạn theo những cách mà bạn không thể ngờ tới.
Sự an lạc mà bạn nhận được khi giúp đỡ một người thoát khỏi cảnh khố cùng lớn hơn gấp dạng lần sự thỏa mãn khi mua được một món đồ xa xỉ cho bản thân.
Đây là một trải nghiệm mà bất kỳ ai thực hành tâm dị tha đều có thể chứng thực.
Tâm Bồ Đề không phải là cái gì đó trừ tượng.
Nó chính là sự chuyển dịch từ tâm thế thu dào sang tâm thế phát tỏa.
Tôi mong các bạn trẻ hãy thử thách chính mình bằng kỹ thuật này.
Trong mỗi cuộc tranh luận, thay vì cố gắng giành phần thắng cho mình,
hãy thử đứng ở góc độ của đối phương để hiểu nỗi lo của họ.
Trong mỗi hành động hàng ngày, hãy thử xem mình có thể nhường một chút thuận tiện cho người lạ hay không.
Diệt luyện tập quán đổi mình và người là phương pháp hiệu quả nhất để phá tan lớp băng của sự thờ ơ và ích kỷ đang đóng băng xã hội hiện đại.
Khi bạn nhận ra rằng người khác thực chất chính là một cái tôi khác của mình,
bạn sẽ không còn thấy sự hy sinh là một gánh nặng, mà là một đặc ân của sự tỉnh thức.
Cuộc hành trình này không đòi hỏi bạn phải thay đổi thế giới bên ngoài ngay lập tức,
mà đòi hỏi bạn thay đổi trung tâm điều khiển bên trong.
Khi người khác trở thành trung tâm của sự quan tâm, cuộc đời bạn sẽ mang một ý nghĩa hoàn toàn mới.
Bạn sẽ không còn sống một cuộc đời nhỏ bé, quanh quẩn với những buồn vui cá nhân nữa,
mà cuộc đời bạn sẽ hòa chung nhịp đập dưới trái tim của nhân loại.
Đó là con đường duy nhất để chúng ta thực sự nuôi dưỡng tâm thức tỉnh và mang lại hòa bình định thực cho thế gian này.
Hãy can đảm thực hiện cuộc quán đổi dĩ đại này, vì đó chính là lúc bạn bắt đầu thực sự sống.
Khi chúng ta đã nắm dững được kỹ thuật cốt lõi là quán đổi mình với người khác,
câu hỏi tiếp theo sẽ nảy sinh trong tâm trí của một hành giả hiện đại là
làm thế nào để duy trì trạng thái thức tỉnh đó giữa một thế giới đầy biến động và tám dỗ?
Làm thế nào để lòng trắc ẩn không chỉ là một ý niệm trong lúc thiền định mà trở thành một sức mạnh sống động trong từng hành động hàng ngày?
Để giải quyết vấn đề này,
truyền thống Đại Thừa đã xây dựng lên một hệ thống rèn luyện toàn diện gồm sáu phương pháp rèn luyện tâm thức,
hay còn gọi là sáu ba la mật.
Tôi muốn các bạn hãy nhìn nhận sáu phương pháp này không phải như những giáo điều tôn giáo cũ kỹ,
mà như một bộ công cụ tâm lý học thực nghiệm,
một hệ thống lô dích để chuyển hóa hoàn toàn cấu trúc bộ não và tâm hồn con người.
Phương pháp đầu tiên là sự rộng lượng, hay bố thí.
Trong thế gian, người ta thường nghĩ rộng lượng là diệt người giàu cho người nghèo tiền bạc.
Nhưng dưới góc nhìn có sự thức tỉnh, rộng lượng là một đòn bẫy đáy bẻ gãy sự bám chấp giàu cái tôi.
Khi bạn cho đi một vật phẩm, một lời an ủi, hay chia sẻ tri thức của mình,
bạn đang thực hiện một hành động phá giỡn biên giới giữa của tôi và của người.
Lô dích ở đây là, sự bám chấp là nguồn gốc của Lo Âu.
Khi bạn luyện tập sự buông xã thông qua diệt cho đi, tâm trí bạn sẽ trở nên rộng mở và tự do hơn.
Sự rộng lượng cao thượng nhất chính là vô ý thí, tức là mang lại sự bình an, giúp người khác vượt qua nỗi sợ hãi.
Trong một thế giới đầy rẫy bất an như hiện nay,
việc giữ được sự điềm tĩnh để trở thành điểm tựa cho người khác chính là hình thức bố thí dĩ đại nhất.
Tiếp theo là đạo đức, hay trì giới.
Nhiều người nghe đến từ giới thường cảm thấy bị gò bó,
nhưng thực chất đạo đức là hình thức bảo vệ bản thân thông minh nhất.
Nếu bạn không làm hại ai, bạn sẽ không phải sống trong sự hối hận hay sợ hãi bị trả thù.
Đạo đức ở đây không chỉ là việc tuân thủ các quy tắc bên ngoài,
mà là sự kỷ luật của tâm trí.
Đó là quyết tâm không để những cảm xúc quỷ diệt như giận dữ hay tham lam điều khiển hành động của mình.
Khi bạn có kỷ luật nội tâm, bạn tạo ra một không gian an toàn cho chính mình và những người xung quanh.
Một người có đạo đức dữ dàng giống như một tòa tháp kiên cố,
không bị lung lay trước những cơn gió của sự cám dỗ hay áp lực xã hội.
Phương pháp thứ ba, một phương pháp mà tôi cho là quan trọng bậc nhất trong thời đại đầy xung đột này,
chính là sự nhẫn nhục.
Nhẫn nhục không phải là sự hèn nhát hay chịu đựng một cách mù quán.
Ngược lại, nhẫn nhục là một loại sức mạnh nội tại phi thường.
Ngài Tịch Thiên đã dạy rằng không có kẻ thù nào đáng sợ bằng sự giận dữ.
Và không có sự rèn luyện nào gian khổ bằng sự nhẫn nhục.
Lô dịch của nhẫn nhục dựa trên sự thấu hiểu về nhân quả.
Nếu bạn đáp trả sự giận dữ bằng sự giận dữ,
bạn chỉ làm ngọn lửa bùng cháy lớn hơn và thiêu rụi chính những hạt giống hạnh phúc mà bạn đã dày công gieo trồng.
Một người nhẫn nhục là một người có khả năng quan sát cơn giận của mình như một nhà khoa học quan sát một phản ứng quá học độc hại
và từ chối không để nó bột phát ra bên ngoài.
Sự nhẫn nhục là tấm khiên bảo vệ tâm hồn bạn trước những mũi tên của nghịch cảnh.
Thứ tư là sự tinh tấn hay nỗ lực hăng hái.
Đây là năng lượng thúc đẩy toàn bộ quá trình thức tỉnh.
Sự tinh tấn không phải là làm việc quá sức hay gây áp lực cho bản thân,
mà là niềm vui sướng khi được làm những việc thiện lành.
Sự lười biến thực sự không phải là không làm gì cả.
Mà là khi chúng ta lãng phí thời gian vào những việc vô nghĩa hoặc bị nhấn chìm trong sự nản lòng.
Khi bạn có tâm bồ đề,
mọi hành động nhỏ nhạt nhất từ việc rửa bát đến việc nghiên cứu khoa học
đều trở thành một sự tinh tấn nếu nó được thực hiện với ý nguyện phụng sử.
Chính niềm vui trong sự phục vụ sẽ tạo ra một nguồn năng lượng không bao giờ cạn kiệt,
giúp bạn vượt qua sự trì trệ của thói quen cũ.
Thứ năm là sự định tâm.
Hai thiền định.
Trong thế giới hiện đại dưới quá nhiều sự sao nhãn từ công nghệ và thông tin,
khả năng làm chủ sự tập trung là một tài sản vô giá.
Thiền định ở đây không chỉ là ngồi yên một chỗ,
mà là khả năng giữ cho tâm trí luôn tỉnh giác và không bị cuốn trôi bởi những suy nghĩ miên man.
Một tâm trí không được rèn luyện giống như một ngọn đèn trước gió.
Ánh sáng của nó mờ nhạt và không ổn định.
Nhưng khi tâm trí được định lại,
nó trở nên sắc sảo như một tia laser,
có khả năng xuyên thấu mọi vấn đề.
Sự tĩnh lặng nội tại là nền tảng cần thiết để chúng ta có thể nhìn thấy sự giật đúng như nó đang là,
thay vì nhìn qua lăng kính của những định kiến.
Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất,
chính là trí tuệ.
Đây chính là đôi mắt của sáu ba la mật.
Nếu không có trí tuệ thấu hiểu về tánh không và tính tương thuộc,
năm phương pháp trước đó chỉ là những hành động đạo đức thông thường.
Nhưng khi được dẫn dắt bởi trí tuệ,
sự rộng lượng trở nên không biên giới,
sự nhẫn nhục trở nên sâu sắc và sự định tâm trở nên thức tĩnh hoàn toàn.
Trí tuệ cho chúng ta thấy rằng không có một cái tôi độc lập đang thực hành,
cũng không có người nhận,
và cũng không có hành động thực hành tách biệt.
Sự xóa nhòa ranh giới này biến mọi hành động của bạn trở nên thuần khiết và giải thoát.
Hệ thống sáu ba la mật này tạo thành một dòng lập lô dích hoàn hảo.
Sự rộng lượng và đạo đức tạo ra một đời sống ổn định.
Sự nhẫn nhục và tinh tấn giúp chúng ta vượt qua những trở ngại nội tâm và ngoại cảnh.
Sự định tâm và trí tuệ mang lại sự chuyển quá thực tại.
Đây không phải là một con đường dành riêng cho những tu sĩ trong hang động,
mà là một cẩm nang sống cho bất kỳ ai muốn trở thành một con người tử tế và có ích hơn.
Một nhà khoa học thực hành trí tuệ và sự tinh tấn để tìm ra giải pháp cho nhân loại.
Một người cha thực hành sự nhẫn nhục và rộng lượng để nuôi dạy con cái.
Tất cả họ đều đang đi trên con đường Bồ Tát Đạo nếu họ có tâm Bồ Đề làm Kim chỉ Nam.
Tôi muốn các bạn hãy thử áp dụng bộ công cụ này vào những tình huống khó khăn nhất của mình.
Khi bạn cảm thấy bị xúc phạm, hãy dùng sự nhẫn nhục để bảo vệ tâm trí.
Khi bạn cảm thấy ích kỷ, hãy dùng sự rộng lượng để phá bỏ rào cản.
Đừng coi đây là những chuẩn mực đạo đức cứng nhất để phán xét mình hai người khác,
mà hãy coi chúng là những phương pháp rèn luyện để giải phóng chính mình khỏi khổ đau.
Tâm thức tỉnh không phải là một trạng thái đạt được trong tương lai xa xôi,
mà là kết quả của việc bạn lựa chọn thực hành sáu phương pháp này ngay trong giây phút hiện tại.
Mỗi khi chúng ta thực hành một trong sáu ba la mật,
chúng ta đang thực hiện một cuộc phẫu thuật tâm lý để cắt bỏ những khối u của sự vô minh và ích kỷ.
Quá trình này có thể gây ra đau đớn vì cái tôi cũ của chúng ta không muốn bị buông bỏ,
nhưng đó là nỗi đau của sự sinh trưởng.
Khi bạn rèn luyện bền bỉ, sáu phương pháp này sẽ trở thành bản chất thứ hai của bạn.
Bạn sẽ thấy mình hành động nhân ái một cách tự nhiên,
suy nghĩ sáng suốt một cách tự nhiên mà không cần nỗ lực khiên cưỡng.
Đó chính là lúc tâm Bồ Đề của bạn đã thực sự bén rễ và bắt đầu tỏa bóng mát cho cuộc đời này.
Bước tiếp theo.
Trong phần sáu, tôi sẽ mời Chư Dị cùng thảo luận về sức mạnh của lời nguyện.
Tại sao những lời cam kết tâm linh lại có thể giúp chúng ta dượt qua ranh giới của thời gian và duy trì sức mạnh nội tại qua nhiều đời kiếp?
Chư Dị có muốn tôi tiếp tục kịch bản cho phần sáu không?
Khi chúng ta đã cùng nhau đi qua lộ trình rèn luyện sáu ba la mật,
có thể trong lòng các bạn sẽ nảy sinh một nỗi băng khoan thầm kính.
Liệu một con người nhỏ bé giới quỷ thời gian ngắn ngũi có một đời người có thể thực sự hoàn tất được cuộc hành trình vĩ đại này không?
Các bạn thấy đấy.
Thế gian thường nhìn mọi thứ qua thước đo của thời gian vật lý, dài mươi năm thanh xuân.
Một kiếp người chớp loán.
Nhưng hôm nay, tôi muốn chia sẻ với các bạn về một sức mạnh có thể bẻ gãy những giới hạn đó.
Một nguồn năng lượng giúp chúng ta duy trì sự tỉnh thức xuyên qua mọi thăng trầm của sinh tử.
Đó chính là sức mạnh của lời nguyện.
Trong những trang cuối của các bản gian cổ mà tôi hằng tụng nghiệm,
luôn có những lời nguyện về sự thật và sự tận hiến.
Nhiều người nghe qua có thể nghĩ đó chỉ là những lời cầu sinh mang tính tôn giáo.
Nhưng nếu các bạn dùng trí tuệ để phân tích,
các bạn sẽ thấy lời nguyện chính là một định hướng lực vô cùng lô dích cho tâm thức.
Các bạn hãy tưởng tượng tâm trí chúng ta như một con thuyền trên đại dương bao la.
Trí tuệ là bánh lái, lòng trắc ẩn là cánh buồn.
Nhưng lời nguyện chính là dòng hải lưu mạnh mẽ đẩy con thuyền đi đúng hướng,
bất kể bão tố hay sương buồn.
Lời nguyện không phải là mong cầu điều gì đó cho cái tôi hẹp hòi,
mà là một sự xác quyết về mục đích sống,
một sự lập trình lại dòng chảy của ý thức để nó không bao giờ bị lạc lối trong sự mê mụi.
Có một lời nguyện từ Ngài Tịch Thiên mà tôi luôn mang theo như hơi thở của mình.
Đó là, cho đến khi nào không gian còn tồn tại,
và cho đến khi nào chúng sinh còn hiện diện,
tôi nguyện sẽ ở lại để xua tan nỗi khổ của thế gian.
Chưa gì hãy thử suy ngẩm về chiều sâu lô dích của câu nói này.
Nếu chúng ta thừa nhận rằng nỗi khổ đau là vô tận và chúng sinh là vô biên,
thì một tâm hồn thức tỉnh không thể đặt ra một giới hạn thời gian cho sự phục vụ của mình.
Việc đặt ra một cái đích cuối cùng cho sự giúp đỡ chính là một hình thức của sự ích kỷ còn sót lại.
Khi bạn phát ra lời nguyện vô hạn,
bạn đã thực hiện một bước nhảy dọt về nhận thức,
bạn không còn sống cho một kiếp người này nữa,
mà bạn sống cho sứ mệnh của sự thức tỉnh.
Chính cái nhìn vượt thời gian này mang lại cho bạn một sức mạnh nội tại
mà không một khó khăn nào ở hiện tại có thể quật ngã được.
Tại sao lời nguyện lại có sức mạnh chuyển quá lớn đến thế?
Bởi vì nó dựa trên lời nói của sự thật.
Trong truyền thống của chúng tôi, sự thật có một quyền năng tự thân.
Khi bạn sống và cam kết với sự thật về tính tương thuộc,
khi bạn tận hiến đời mình cho lợi ích của người khác,
bạn đang hoà nghiệp đập trái tim mình với quy luật của vũ trụ.
Những lời nguyện mà chúng ta tụng đọc về việc đập tan bóng tối của dôn minh
hay xoa dịu nỗi đau của thế giới thực chất là những lời nhắc nhở
để chúng ta không rơi vào trạng thái đun nít,
sự trì trệ và mệt mỏi của tâm trí.
Khi bạn thấy mình kiệt sức,
đó là lúc cái tôi đang đòi hỏi sự nghỉ ngơi.
Nhưng khi bạn nhớ lại lời nguyện của mình,
bạn sẽ thấy một nguồn năng lượng mới tuôn trào,
vì lúc đó bạn không còn hoạt động bằng sức lực của một cá nhân,
mà bằng sức mạnh của một đại nguyện toàn cầu.
Tôi muốn các bạn hãy nhìn sâu vào khái niệm tích lũy hai tư lương,
đó là công đức và trí tuệ.
Lời nguyện chính là công cụ để chúng ta bảo tồn
và nhân rộng hai nguồn dốn này xuyên qua các đời kiếp.
Một hành động tử tế nếu không có lời nguyện dẫn dắt,
nó sẽ trổ quả và kết thúc.
Nhưng một hành động tử tế được bao bọc trong lời nguyện Bồ Đề,
nó sẽ trở thành một hạt giống dĩnh cửu,
liên tục sinh sôi và dẫn dắt bạn gặp gỡ những nhân duyên tốt lành
để tiếp tục con đường thức tỉnh.
Đây chính là cách chúng ta chiến thắng cái chết và sự vô thường.
Thân xác có thể tan biến,
ký ức có thể mờ nhạc,
nhưng hướng đi có dòng tâm thức được thiết lập bởi những lời nguyện sâu sắc sẽ luôn dữ dàng.
Trong thế giới hiện đại đầy rảy những sự sao nhãn,
chúng ta rất dễ bị cuốn vào những mục tiêu ngắn hạn,
những thành công hào ngán nhưng chóng dánh.
Lời nguyện giúp chúng ta giữ được tầm nhìn xa rộng.
Khi bạn đứng trước một thất bại cay đắng,
lời nguyện nhắc nhở bạn rằng đây chỉ là một gợn sóng nhỏ
trong đại dương của hành trình dĩnh cửu.
Khi bạn đứng trước một sự cám dỗ về danh lợi,
lời nguyện giúp bạn nhận ra đó chỉ là bụi bằng so với quả ngọt của sự giác ngộ toàn diện.
Sự cam kết này mang lại cho các bạn một sự tự tin kỳ lạ,
không phải sự tự tin của cái tôi kiêu ngạo,
mà là sự tự tin của một người đã tìm thấy ý nghĩa đích thực của sự tồn tại.
Hãy để tôi chia sẻ với các bạn,
chính những lời nguyện này đã giúp tôi vượt qua những năm tháng khó khăn nhất của cuộc đời mình.
Khi đối mặt với sự mất mát quê hương,
với những nỗi đau của đồng bào,
nếu tôi chỉ nhìn bằng con mắt của một con người bình thường,
có lẽ tôi đã gục ngã vì tuyệt vọng.
Nhưng nhờ lời nguyện ở lại để phùng sự cho đến khi không gian không còn hiện hữu,
tôi thấy mọi khổ đau hiện tại đều là chất liệu để rèn luyện lòng dẫn nhục và lòng tráp ẩn.
Lời nguyện biến nỗi đau thành hành động,
biến nước mắt thành sự thấu cảm.
Nó cho phép chúng ta nhìn xuyên qua màng xương bù của hận thù
để thấy được sự thật về nỗi khổ của ngay cả những người đang gây hại cho mình.
Các bạn đừng nghĩ rằng phải là một Bậc Thánh mới có thể phát nguyện.
Hãy bắt đầu ngay từ bây giờ,
bằng những lời nguyện giảng đơn nhưng chân thành.
Nguyện cho tôi có đủ trí tuệ để không bị lừa dối bởi ảo ảnh.
Nguyện cho tôi có đủ hơi ấm để sử ấm những trái tim lạnh giá.
Nguyện cho cuộc đời tôi trở thành một nhịp cầu đưa chúng sinh đi từ bờ mê sang bến giá.
Mỗi khi bạn lặp lại những lời này với sự quyết tâm, determination, từ sâu thẳm tâm hồn,
bạn đang thực sự xây dựng lên một cấu trúc tâm linh mới.
Lời nguyện không phải là để cho Phật hay Bồ Tát nghe,
mà là để cho từng tế bào,
từng nơ rong thần kinh của các bạn được thấm đẫm ý chí thức tỉnh.
Sức mạnh của lời nguyện còn nằm ở chỗ nó kết nối chúng ta với dùng không gian của sự thật,
Just Space.
Khi bạn nguyện cầu cho tất cả những ai đang bị bù loa bởi vô minh được tìm thấy ánh sáng,
bạn đang đồng hành với tất cả những bậc thầy quá khứ, hiện tại và dị lai.
Bạn không còn cô đơn.
Sự tận hiến của bạn hòa vào dòng chảy đại nguyện của nhân loại,
tạo nên một sức mạnh cộng hưởng có thể xoay chuyển những nghiệp quả nặng nề nhất.
Đây chính là di sản vĩnh cửu mà chúng ta có thể để lại
một dòng chảy ý thức tràn đầy ánh sáng và hy vọng.
Tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác,
cho đến khi mục tiêu cuối cùng là sự giải thoát hoàn toàn cho muôn loài được thực hiện.
Hãy để lời nguyện của các bạn là một ngọn hải đăng không bao giờ tắt.
Dù thế gian có điên đảo, dù thời gian có tàn phá mọi hình hài vật chất,
thì ý chí muốn mang lại hạnh phúc cho muôn loài sẽ luôn là kim chỉ nam dẫn lối cho các bạn.
Đó là cách duy nhất để sống một cuộc đời có ý nghĩa vô hạn trong một thế giới hữu hạn.
Khi các bạn sống với lời nguyện, mỗi hơi thở đều trở thành một hành động thức tỉnh,
và mỗi giây phút đều trở thành một bước chân dững chải trên con đường dẫn tới sự bình an định thực cho toàn bộ vũ trụ này.
Chúng ta đã cùng đi qua sáu chặng đường của sự thức tỉnh,
từ việc nhận diện những sai lầm trong quan kiến đến việc rèn luyện những đức hạnh cao thượng nhất của một dị Bồ Tát.
Giờ đây, khi đứng ở điểm kết thúc cuối chuỗi chia sẻ này,
tôi muốn chúng ta cùng nhau chiêm nghiệm về một thứ mà thế gian luôn khao khát nhưng lại thường tìm sai chỗ.
Đó là một di sản dĩnh cửu.
Thông thường, người ta nghĩ về di sản như những công trình bằng đá,
những kho tàng của cải hay những học thuyết được ghi lại trong sử sách.
Nhưng từ góc nhìn của một tâm thức đã thức tỉnh,
di sản thực sự không nằm ở những gì chúng ta để lại cho thế giới,
mà nằm ở chất lượng của dòng tâm thức mà chúng ta đã rèn luyện và tiếp nối xuyên qua dòng thời gian vô hạn.
Các bạn hãy nhìn vào bầu trời bao la kia.
Các Bậc Thầy của tôi thường dùng hình ảnh không gian để nói về đại nguyện của mình.
Khi chúng ta sống với tâm Bồ Đề,
cuộc đời chúng ta không còn bị giới hạn trong dài mươi năm của một kiếp người hữu hạn.
Một cuộc đời có ý nghĩa thực sự là một cuộc đời mà ở đó,
cái tôi nhỏ bé đã hoàn toàn tan biến vào trong đại nguyện phùng sự chúng sinh.
Như tôi đã từng chia sẻ,
lời nguyện cầu hàng ngày của tôi là cho đến khi nào không gian còn tồn tại
và cho đến khi nào chúng sinh còn hiện diện,
tôi nguyện sẽ ở lại để xua tan nổi khổ của thế gian.
Chưa gì hãy thử suy ngẩm,
nếu một tâm trí có thể chứa đựng một lời nguyện lớn lao và bền bỉ đến như vậy,
thì liệu những nỗi lo âu, phiền buộn của cá nhân có còn chỗ để dung thân?
Chính cái nhìn vượt thời gian,
vượt không gian này mang lại một sức mạnh nội tại mà không một thế lực nào trên thế gian có thể giật tắt.
Di sản dĩnh cửu của sự thức tỉnh được xây dựng trên hai tư lương,
đó là sự tích lũy của công đức và trí tuệ.
Trong các bài nguyện cuối cùng của Lam Rim,
chúng ta thường nói về việc hồi hướng những thiền hạnh mà mình đã tích lũy từ vô lượng kiếp
để xua tan bóng tối của vô mình đang che lớp trí tuệ của chúng sinh.
Đây là một điểm lô dích vô cùng quan trọng.
Nếu trí tuệ của chúng ta vẫn còn bị che mờ bởi những quan kiến sai lệch về thực tại,
chúng ta sẽ mãi mãi lặng mục trong đau khổ.
Vì vậy, di sản lớn nhất mà bạn có thể để lại cho thế hệ mai sau
đó chính là ánh sáng của sự thật, sự thật về tánh không và lòng trắc ẩn.
Khi bạn sống một cuộc đời tỉnh thức,
bạn đang trực tiếp góp phần làm sạch bầu khí quyển tâm thức của nhân loại,
tạo ra một môi trường mà ở đó lòng nhân ái có thể nảy mầm.
Tôi đặc biệt muốn nhắn nhũ đến thế hệ trẻ,
những người đang sống trong một kỷ nguyên mà tri thức dường như chỉ nằm ở bề mặt
của những trang sách hay những bài giảng kỹ thuật.
Chư dị phải hiểu rằng,
kiến thức dây mượn từ người khác chỉ là một lớp vỏ mỏng manh.
Để tri thức thực sự trở thành sức mạnh chuyển qua cuộc đời,
chư dị phải thực hiện quá trình nghiên cứu và điều tra sâu sắc của riêng mình.
Đừng bao giờ chấp nhận bất cứ điều gì một cách hời hợp.
Chính sự thấu hiểu có được qua sự phân tích logic mới là thứ mang lại niềm tin kiên định
và thay đổi hoàn toàn cách chư dị tư duy và hành động.
Đó mới là tri thức thực thụ, thứ di sản không ai có thể lấy mất của chư dị.
Trong bài nguyện lời nói của sự thật,
chúng ta cầu nguyện cho nỗi đau của thế giới được xua tan
và cho hạnh phúc được lan tỏa khắp không gian bao la.
Điều này chỉ có thể thực hiện được khi chúng ta biết từ bỏ thái độ
chỉ biết quan tâm đến bản thân để hướng tới sự an lạc của người khác.
Sự thình dượng và hạnh phúc đích thực của một quốc gia
hay của toàn hành tinh này
không phụ thuộc vào các chỉ số kinh tế
mà phụ thuộc vào việc có bao nhiêu cá nhân đang thực hành mười thiện hạnh,
bao nhiêu người đang sống dưới trái tim của một dị Bồ Tát.
Di sản của chư dị chính là sự tử tế mà chư dị gieo rắc vào lòng người khác,
là sự dẫn nhục mà chư dị thể hiện trước nghịch cảnh
và là sự minh triết mà chư dị dùng để dẫn dắt cộng đồng.
Hãy nhìn vào tấm gương của Bồ Tát Quán Thế Âm, Chenri Dích,
dị bảo hộ của lòng trắc ẩn,
người đã thực hiện những lời nguyện bao la trước chư Phật
để chăm sóc cho những chúng sinh đang chịu muôn vàng khổ đau.
Khi chư dị phát nguyện sống vì người khác,
chư dị đang kết nối mình dưới dòng năng lượng
của tất cả các bậc giác ngộ trong quá khứ, hiện tại và dị lai.
Cuộc đời chư dị lúc đó không còn là một sự tồn tại đơn độc,
mà trở thành một phần của bản hùng ca thức tỉnh của vũ trụ.
Di sản dĩnh cữ chính là việc chư dị biến bản thân mình
thành một phương tiện để xoa dịu nỗi đau,
thành một nhịp cầu để đưa người khác thoát khỏi bóng tối của sự mê mụi.
Khi tôi ngồi đây, một ông già 89 tuổi,
nhìn lại những gì đã qua, tôi thấy rằng mọi danh tiếng,
mọi sự cung kính đều không quan trọng bằng sự bình an
có được từ việc biết rằng mình đã nỗ lực hết mình để phục vụ.
Tôi mong chư dị cũng tìm thấy sự bình an đó.
Đừng đợi đến khi tuổi già mới bắt đầu rèn luyện tâm trí.
Hãy bắt đầu ngay bây giờ,
khi dòng máu trong huyết quản còn nóng hổi và trí tuệ còn sát sảo.
Hãy biến mỗi giây phút của cuộc đời
thành một hành động cúng dường cho sự hạnh phúc của muôn loài.
Một cuộc đời có ý nghĩa vô hạn
không phải là cuộc đời không có khó khăn,
mà là cuộc đời mà ở đó khó khăn
được chuyển quá thành chất liệu của sự tỉnh thức.
Khi chư dị sống với tâm Bồ Đề,
cái chết không còn là một sự chấm dứt đáng sợ,
mà chỉ là một sự chuyển tiếp của dòng tâm thức
đang hướng tới sự giáp ngộ hoàn toàn.
Di sản mà chư dị mang theo sang những kiếp sau
chính là những hạt giống trí tuệ
và lòng trắc ẩn đã được rèn luyện kỹ lưỡng.
Và di sản chư dị để lại đây là nguồn cảm hứng
cho những người ở lại tiếp bước trên con đường của ánh sáng.
Tôi xin kết thúc chuỗi chia sẻ này
bằng một lời nhắc nhở chân thành.
Thế giới đang rất cần chư dị.
Thế giới cần những con người không chỉ có trí thông minh tuyệt đỉnh
mà còn phải có một trái tim ấm áp khôn cùng.
Hãy sống sao cho khi không gian này không còn nữa.
Thì hơi ấm từ lòng trắc ẩn của chư dị vẫn còn gian dọng.
Chúc chư dị luôn giữ những đại nguyện.
Luôn tỉnh giác trong từng ý nghĩ
và luôn tràn đầy tình yêu thương đối với mọi sinh linh.
Cảm ơn chư dị đã lắng ne bằng cả trái tim.
Chúc chư dị mọi điều tốt đẹp nhất
và mong rằng ánh sáng của tâm Bồ Đề
sẽ mãi mãi soi sáng con đường của chư dị.
