4 giờ sáng ngày 18/1/2024, tại một công ty vận tải nhỏ ở quận Wanju, tỉnh Bắc Jeolla (Hàn Quốc), một nhân viên bảo vệ đã rời vị trí làm việc, bước vào khu vực văn phòng, mở tủ lạnh và lấy đi một chiếc bánh ChocoPie cùng một chiếc bánh Custas có tổng trị giá khoảng 1.050 won (chưa đến 20.000 đồng Việt Nam).
Người quản lý công ty vô tình phát hiện sự việc qua camera an ninh nên đã lập tức báo cảnh sát, vì cho rằng nhân viên bảo vệ có hành vi trộm cắp. Nam nhân viên có thể đối mặt nguy cơ mất việc cùng khoản bồi thường gấp 10.000 lần giá trị món đồ ăn vặt.
Còn người quản lý thì bị dư luận tấn công thậm tệ vì đã khởi kiện.
Vụ việc tưởng chừng rất nhỏ, thế nhưng câu chuyện “trộm vặt 20.000 đồng” lại bị đẩy lên thành một cuộc chiến đạo đức và pháp lý.
4 giờ sáng ngày 18 tháng 1 năm 2024, tại một công ty vận tải nhỏ ở quận Gwangju, tỉnh Bắc Triôla, Hàn Quốc,
một nhân viên bảo vệ đã rời vị trí làm việc, bước vào khu vực văn phòng, mở tủ lạnh và lấy đi một chiếc bánh Choco Pie
cùng một chiếc bánh Custard có tổng trị giá khoảng 1.050 won, tức chưa đến 20.000 VNĐ.
Người quản lý công ty vô tình phát hiện sự việc qua camera an ninh nên đã lập tức báo cảnh sát vì cho rằng nhân viên bảo vệ có hành vi trộn cắp.
5 nhân viên có thể đối mặt với nguy cơ mất việc và khoảng bồi thương gấp 10.000 lần giá trị món đồ ăn vặt,
còn người quản lý thì bị dư luận tấn công thầm tệ vì đã khởi kiện.
Vụ việc tưởng chừng rất nhỏ, thế nhưng câu chuyện trộn vặt 20.000 đồng lại bị đẩy lên thành một cuộc chiến đạo đức và pháp lý.
20.000 đồng, 2 năm kiện tụng, vụ kiện ăn cắp bánh Choco Pie gây sốc Hàn Quốc.
Sau khi sự việc bùng nổ, người dân Hàn Quốc đã đồng loạt chỉ trích phía quản lý công ty hành xử quá cứng nhắc, không có tình người.
Tuy nhiên, người quản lý giải thích vấn đề không nằm ở món ăn vặt trị giá bao nhiêu, mà là niềm tin bị đánh mất.
Anh bày tỏ như sau.
Nhân viên này vốn chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh cho công ty trong khung giờ tối.
Nhưng anh ấy đã rời vị trí chốt trật được quy định, để đi vào nơi không có phần sự.
Anh ấy đã lấy những món đồ không được phép lấy, đó là điều không thể chấp nhận.
Trong sự việc này, nàm nhân viên bảo vệ đã sai. Tại sao tôi lại là người bị dư luận tấn công?
Ban đầu khi xảy ra sự việc, người quản lý cho biết khu văn phòng nằm ở tầng 2 của tòa nhà.
Theo quy định, các nhân viên bảo vệ chỉ được phép trực ở tầng 1.
Vì tin tưởng các nhân viên bảo vệ, nên anh không có biện pháp an ninh cẩn mật cho khu văn phòng.
Nhưng anh không ngờ họ lại ra vào văn phòng một cách tự do như vậy.
Anh cũng từng cảnh báo công ty cung cấp dịch vụ bảo vệ yêu cầu không được để các nhân viên bảo vệ tự do đi ra vào khu văn phòng.
Công ty bảo vệ cũng hứa sẽ chến chỉnh lại đội ngũ nhân sự.
Nhưng chỉ sau vài ngày, anh lại phát hiện vụ việc trộm bánh choco pie, và lần này anh quyết định báo cảnh sát.
Nhân viên quản lý còn nói, tôi cũng là con người, các vị có nghĩ tôi muốn làm hỏng tương lai của một người khác không?
Thật sự trong quá trình xử lý sự việc lúc ban đầu, tôi đã không thấy nhân viên bảo vệ thể hiện sự thành khẩn hối lỗi.
Được biết ban đầu khi người quản lý báo cảnh sát, nhân viên hành vi này vi phạm mức độ nhỏ, nên chỉ yêu cầu người bảo vệ nộp phạt 50.000 quân, cấp 50 lần giá trị 2 chiếc bánh mà anh ta đã ăn.
Tuy nhiên người bảo vệ từ chối nộp phạt, vì nếu thừa nhận tội danh, anh sẽ có thể bị buộc thôi việc ngay lập tức,
và rất khó có cơ hội sinh việc lại trong cùng ngành.
Nhân viên bảo vệ cho biết, trong hơn 10 năm làm ở đây, tôi thấy không chỉ có tôi mà các bảo vệ khác hay thậm chí là các lái xe chở hàng cho công ty cũng thường vào khu văn phòng để lấy đồ ăn vặt, chúng tôi không nghĩ việc này có vấn đề gì.
Hàng chục nhân viên bảo vệ và lái xe đã cùng chủ động đưa ra lời khai với phía tòa án xác nhận thực tế này.
Sau đó tòa sở thẩm tuyên hủy bỏ án phạt, nhưng phía công ty lại tiếp tục kháng cáo, và điều này đã khiến cộng đồng mạng dậy sóng, lên án chỉ trích nặng nề phía quản lý.
Tháng 9 năm 2025, phiên xét xử mới bắt đầu, các chuyên gia nhận định chi phí phép lý mà bị cáo phải trả có thể ngấp 10.000 lần giá trị món đồ ăn vặt.
Ngày 30 tháng 10 năm 2025, tại phiên phúc thẩm, phía công tố đã đề nghị án treo đối với bị cáo và giá trị vụ việc rất nhỏ và xét tới khả năng mất việc nếu bị kết án hình sự.
Cộng tố viên cho biết, mặc dù giá trị thiệt hại là nhỏ, nhưng việc bị cáo mất việc do bản án là quá nặng nề.
Sự việc này hiện đang khiến dư luận Hàn Quốc phẫn nộ. Các công đoàn lao động so sánh bị cáo với nhân vật Jean Van Gendt trong tiểu thuyết kinh điển Những Người Khốn Khổ của Pháp.
Xin được nhắc lại một chút, nhân vật Jean Van Gendt vốn là một người nông dân nghèo, khốn khổ sinh ra trong thời kỳ nước Pháp đầy biến động.
Tác phẩm phản ánh rõ nét sự bất công, nghèo đói và bạo lực trong xã hội Pháp thời kỳ này.
Và Van Gendt, một người không có vợ con, sống cùng người chị gái quá bùa và 7 đứa cháu nhỏ ở vùng nông thôn nước Pháp.
Van Gendt đã phải làm bất cứ công việc gì, dù chỉ được trả với bức lương rẻ mạc, chỉ để nuôi những đứa cháu.
Thế nhưng làm thế nào với nhiêu đó miệng ăn? Có lần nhận đứa trẻ quá đói, lén sang nhà hàng xóm mượn sữa uống.
Người mẹ không hề hay biết, nếu biết chắc bà sẽ đánh đòn, nhưng Trang Van Gendt đã âm thầm trả tiền thay để lũ nhỏ không bị mắng.
Đến mùa tiễa cây, anh được 18 xu mỗi ngày, hết mùa lại đi làm thuê, lúc cắt cỏ, lúc gặt, lúc chăn bò, làm gì cũng được miễn có tiền nuôi gia đình.
Nhưng rồi một mùa đông khắc nghiệt ập đến, Trang Van Gendt thất nghiệp, cả nhà không có một mổ bánh mì, và 7 đứa trẻ không còn gì để ăn.
Lạnh giá, tuyệt vọng và cùng đường, Van Gendt đã đập vỡ cửa kính tiệm bánh mì để lấy một mổ bánh nuôi lũ trẻ.
Giá trị của mổ bánh rất nhỏ, nhưng hành động ấy bị xem là trồng cắp nghiêm trọng.
Anh bị bắt và đưa ra tòa, bị kích án 5 năm khổ sai. Thế nhưng khi cố gắng trốn trại nhiều lần, án phạt của anh đã bị tăng lên thành 19 năm tù.
Khi được thả ra, Van Gendt mang thân phận tù nhân. Anh bị xã hội ruộng bỏ, bị mọi người khinh miệt, không ai chịu thuê, không ai cho anh trộn ở.
Chính sự tàn nhẫn của pháp luật và sự lành lùng của con người đã đẩy Van Gendt vào bước đường cùng.
Nhưng cũng từ đây, anh gặp vị giám một Miriel, người đã tha thứ và cứu rỗi anh bằng lòng nhân hậu.
Từ một kẻ bị coi là tội phạm, Van Gendt trở thành người sống vì tha thứ, lòng nhân ái và công bằng.
Vậy chiếc bánh Chocopie và ổ bánh mì của Van Gendt có gì tương đồng?
Trong câu chuyện chiếc bánh Chocopie tại Hàn Quốc, người bảo vệ dường như lại không giống với Van Gendt trong câu chuyện.
Anh không cùng đường vì đói, vì sinh tồn, mà là đang coi thường quy định.
Dù đã từng bị người quản lý cảnh báo trước đó, anh đã được công ty trả lương,
đã thực hiện công việc là bảo vệ cho tài sản của công ty và đảm bảo thực hiện đúng quy định công ty.
Nhưng lại không hoàn thành trách nhiệm.
Khi bị phát hiện, anh cũng không nhận lỗi và không thấy mình có lỗi.
Thậm chí là đổ lỗi cho thói quen 10 năm qua, rằng các nhân viên bảo vệ ai cũng sẽ làm như vậy.
Một vấn đề kéo dài tận 10 năm không thay đổi.
Một khuất mắt cũng đặt ra cho doanh nghiệp là
Doanh nghiệp có quy định cụ thể bằng văn bản cho các bước xử phạt.
Ví như cảnh báo bao nhiêu lần, sẽ có xử phạt, là trừ lương, nghỉ việc hay không?
Vì sao một vấn đề mà để tận 10 năm mới được chạy quyết?
Câu chuyện này tác giả không bàn về tính đúng sai, mà chỉ cung cấp thêm một gốc nhìn khác để quý vị cùng suy ngẩm.
Tại sao xã hội lại đứng về phía kẻ vi phạm?
Có một thuật ngữ gọi là Underdog Effect, hay còn gọi là hiệu ấn kẻ yếu thế,
là một khái niệm được công nhận và nghiên cấu trong lĩnh vực tâm lý xã hội, truyền thông và marketing.
Underdog Effect là xu hướng mà con người thường sẽ có cảm tình, ủng hộ hoặc đồng cảm hơn
với những người, nhóm hoặc tổ chức bị coi là yếu thế, lép vế hoặc ít có cơ hội chiến thắng hơn.
Câu chuyện người quản lý và nhân viên bảo vệ cũng là một trường hợp tương tự.
Nhưng có một sự thật là chúng ta đang không đánh giá vấn đề một cách công bằng và minh bạch.
Lấy một ví dụ đơn giản, chúng ta thường nhìn thấy một số nơi như văn phòng, công trường,
thậm chí là một quán cà phê thường có biển hiệu như, không phần sự miễn vào.
Vậy chúng ta có thể tự ý đi vào hay không?
Giả sử bạn là chủ doanh nghiệp và doanh nghiệp sẽ luôn có những quy định riêng,
nếu nhân viên của bạn không tuân thủ quy định, liệu bạn có dễ dàng bỏ qua hay không?
Đơn giản hơn, ví dụ bạn là một chủ nhà, bạn thuê nhân viên vệ sinh
và bạn đã dặn họ rất kỹ là tuyệt đối không ra vào phòng riêng của bạn,
nhưng họ vẫn tự ý ra vào.
Họ chắc chắn không ăn cắp thứ gì của bạn,
nhưng họ lại nằm nghĩ lên chiếc ghế lười mà bạn thường nằm,
ăn một miếng sô-cô-la mà bạn để trên bàn.
Bạn có đồng ý cho điều đó xảy ra hay không?
Và khi bạn chỉ ra lỗi của họ, họ sẵn sàng đáp trả bạn rằng họ không sai,
họ không ăn cắp và bạn là kẻ ích kỷ, ị dầu hiếp đáp người nghèo.
Bạn sẽ cảm thấy như thế nào?
Vấn đề ở người quản lý báo cảnh sát rõ ràng không nằm ở giá trị món ăn,
mà ở hành vi tự ý, không tuân thủ quy định,
mặc dù anh ta đã được nhắc nhở nhiều lần,
tức là người bảo vệ đã từng được cho cơ hội thay đổi.
Câu chuyện dưới đây cũng tương tự như hai câu chuyện trên,
tuy nhiên lại cho chúng ta thấy một khía cạnh khác của lòng tốt
và sự tự trọng của một người nghèo.
Nếu những người khốn khổ cho thấy khí mặt khốc liệt của một xã hội vô cảm,
thì câu chuyện dưới đây lại cho thấy một mặt tình người ấm áp hơn.
Đây là một câu chuyện xảy ra vào giữa thời kỳ đại suy thoái ở Mỹ,
được ghi nhận trong nhiều cuốn sách như
The Respect We All Want Another
Chuyện kể về một buổi tối lạnh lẽo tháng 1 năm 1935
tại một phường khó khăn nhất thuộc thành phố New York,
một phiên tòa đã diễn ra,
bị cáo là một người phụ nữ nghèo khổ, ăn mặc trách trới,
bị buộc tội ăn trồn một ổ bánh mì.
Khuôn mặt bà lúc đó rất âu sầu và vô cùng xấu hổ.
Quan tà khi đó cũng là thị trưởng của thành phố New York,
ông Fiorello LaGuardia.
Ông nhìn người phụ nữ và hỏi,
bị cáo có đúng là bà đã ăn trồn ổ bánh mì không?
Người phụ nữ đã cuối đầu nhận lỗi và lứng tống trả lời,
đúng vậy, thưa quan tòa, tôi thực sự đã ăn trồn bánh mì.
Quan tòa lại hỏi,
động cơ ăn trồn bánh mì của bà là gì?
Có phải vì đói khác không?
Người phụ nữ ngẩn đầu lên,
đôi mắt nhìn vị thẩm phán và nói,
đúng ạ, đúng là tôi đói,
con rẻ đã bỏ rơi gia đình,
con gái tôi thì bị bệnh,
còn hai đứa cháu nhỏ đang chết đói,
chúng đã mấy ngày hôm nay không được ăn rồi.
Tôi không thể trơ mắt nhìn chúng chết đói được,
chúng vẫn còn quá nhỏ.
Nghe người phụ nữ nói xong,
thì mọi người xung quanh bắt đầu lầm rầm bàn tán.
Tuy nhiên người chủ cửa hàng
bị trồn bánh mì thì không đồng ý tha thứ.
Ông nói, đây là một vùng kém an ninh thường ngày,
bà ấy phải bị trình phạt
để làm gương cho những người khác.
Vị quan tòa thở dài,
nhìn về phía người phụ nữ nói,
bị cáo, tôi phải làm việc theo lẽ công bằng,
chấp hành theo pháp luật.
Bà có hai lựa chọn,
nộp phạt 10 đô la
hoặc chấp nhận bị giam 10 ngày.
Sau khi đọc tuyên án trên,
ông đồng thời đưa tay vào túi,
lấy ra một tờ tiền
và thả vào chiếc mũ của mình.
Ông nói lớn,
đây là 10 đô la
mà tôi sẽ trả cho án phạt này.
Ngoài ra tôi phạt mỗi người
trong viện xét xử này 50 cent.
Đó là số tiền phạt cho sự thờ ơ của chúng ta.
Khi ở cùng một khu phố
mà lại để cho một người phụ nữ
phải đi ăn trộn bánh mì về nuôi cháu.
Ông bè líp,
hãy đi thu tiền và đưa tặng cho bị cáo.
Ngày hôm sau,
tờ báo thành phố New York đưa tin
đã có 47,5 đô la
được gửi đến cho người phụ nữ khốn khó kìa.
50 cent trong đó là do
người chủ cửa hàng tạp hóa đóng góp.
Ngoài ra còn có khoảng vài chục
bị cáo khác đang chờ xét xử
và các cảnh sát có mặt khi đó
đều vinh hạnh được đóng góp 50 cent
và đứng vỗ tay nhiệt tiệt.
Chúng ta có thể thấy
người phụ nữ đã ăn trộn một ổ bánh mì
vì nếu không làm vậy
rất có thể các con cháu của bà sẽ chết đói.
Nhưng bà cũng không phủ nhận
việc mình đã làm
thậm chí là xấu hổ khi đứng trước phiên tòa.
Đây là sự tự trọng
của một người khi đứng trước
việc mà mình ý thức rất rõ là không nên.
Phía thảm phán đã
xử phạt những người xung quanh khi họ
thờ ơ với người phụ nữ khốn khổ.
Đây được xem là một hành động
rất nhân văn, ngầm nhắc nhở
những người xung quanh.
Hãy yêu thương và giúp đỡ những người khốn khó.
Hãy mở rộng tám lòng
và bao dung cho họ.
Đây chính là tình người.