CỔ NHÂN BÀN VỀ NHÂN ĐỨC ( Nguồn: Báo Minh Huệ )

Cổ nhân bàn về nhân đức Trở về với gốc đức trong văn hóa truyền thống Kênh giáo dục Thiền Đức Nhân đức là hạt nhân của tư tưởng Kính chào quý vị và các bạn đang đến với kênh giáo dục Thiền Đức Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người Điều gì mới thực sự là nền tảng Tạo nên một cuộc đời bình an và hạnh phúc Phải chăng đó không chỉ là trí thức, tài năng hay những thành tựu bên ngoài Mà còn là phẩm chất đạo đức được gìn giữ trong tâm mỗi người Văn hóa truyền thống phương Đông luôn coi trọng chữ nhân, chữ đức và chữ lễ Đây không chỉ là những chuẩn mực trong cách đối nhân xử thế Mà còn là nền tảng để con người tu dưỡng bản thân, biết yêu thương, tôn trọng và bao dung với người khác Người xưa dạy rằng, muốn giáo dục một con người, trước hết phải bồi dưỡng đức hạnh Muốn con trẻ trưởng thành đúng hướng, cha mẹ và thầy cô cần giúp các em hiểu lễ nghĩa Biết kính trên nhường dưới, biết nghĩ cho người khác và giữ gìn những phẩm chất tốt đẹp vốn có trong sinh mệnh Hôm nay mời quý vị cùng chúng tôi tìm hiểu bài viết Cổ nhân bàn về nhân đức của tác giả Mạn Bộ đăng trên Minh Huệ ngày 10 tháng 5 năm 2006 Qua những lời dạy của Khổng Tử, mạnh tử và các bậc hiền nhân chúng ta sẽ có thêm một không gian để suy ngẫm về cách giữ gìn nhân đức trong cuộc sống Nhân là hạt nhân tư tưởng Nho gia trong văn hóa truyền thống Trung Hoa Nội dung của chữ nhân rất rộng Hạt nhân của nó là ái nhân yêu người Tức là đề xướng mối quan hệ thân thiện giữa người với người Khổng Tử cho rằng Từ trên xuống dưới đều có thể nhân ái tuân theo lễ Toàn xã hội mới hòa thuận Nhân dân mới có thể an cư lạc nghiệp Khổng tử luôn nhấn mạnh Thực hành nhân đức không phải là vấn đề năng lực Mà là vấn đề thái độ Mạnh tử cho rằng Chắc ẩn chi tâm Lòng chắc ẩn, lòng thương xót là khởi đầu của nhân ái Có thể nói, nhân ái là đạo đức truyền thống quan trọng nhất của dân tộc Trung Hoa Khổng tử nhiều lần đề cập đến tư tưởng nhân ái Ông nói, duy nhân giả năng hảo nhân, năng ố nhân, Luận Ngữ, Vĩnh Nhân Nghĩa là chỉ có người nhân đức mới có thể thận trọng yêu thương người Mới có thể nghiêm túc ghét bỏ người Trong cái nhìn của người xưa, người ta thường xuất phát từ sự ưa ghét của mình Thích người tốt với mình, ghét người không tốt với mình Vì vậy khó phân biệt thiện ác Người ta lại thường bị tư tâm làm khó Không dám bày tỏ sự kính trọng với người tốt Không dám thể hiện sự ghét bỏ với người xấu Vì vậy không thể phân biệt rõ ràng yêu ghét Mà người nhân đức công chính vô tư Tâm trí quang minh lỗi lạc Vì vậy có thể làm được việc phân biệt rõ phải trái Yêu ghét phân minh Chỉ có người nhân đức mới có thể làm được Nên yêu thì yêu, nên ghét thì ghét Khổng Tử lại nói Nhân nghi bất nhân như lễ hà, nhân nghi bất nhân như nhạc hà, trích Luận Ngữ bát tuyệt, đại ý là làm người mà không giảng nhân, lễ nghi đối với họ có ý nghĩa gì, làm người mà không giảng nhân, âm nhạc đối với họ cũng có ý nghĩa gì, trong cái nhìn của khổng tử, nhân là nền tảng của giáo hóa lễ nhạc, nếu trong tâm một người không có cảm giác đạo đức, chân thành, không có tư tưởng nhân ái Quy phạm của lễ và nhạc đối với họ không có ý nghĩa gì Bởi vì họ chỉ dùng lễ nhạc làm trang sức Khó tránh khỏi trở nên giả dối Khổng Tử còn nói Kỳ sở bất dục vật thi ư nhân Trích Luận Ngữ Nhan Uyên Việc mình không muốn đừng áp đặt lên người khác Theo Luận Ngữ cũng đã ghi lại Kỳ dục lập nhi lập nhân Kỳ dục đạt nhi đạt nhân Nghĩa là mình muốn đứng vững Cũng phải tìm cách giúp người khác đứng vững Mình muốn mọi việc thông suốt Cũng phải tìm cách giúp người khác mọi việc thông suốt Đây đều là những nguyên tắc đạo đức Mà mọi người nên tuân theo phổ biến Khổng Tử còn từng nói Khoan tắc đắc chúng, trích Luận Ngữ Dương Hóa Tức là đối đãi với người khoan hậu Sẽ được mọi người ủng hộ Khoan hậu nhân ái là phương diện trọng yếu Của tư tưởng nho gia Nho gia luôn đề xướng dùng đạo đức Để cảm hóa người Mạnh Tử từng ca ngợi thường thang với bảy mươi dạng đất Cuối cùng có được thiên hạ Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn Trích Mạnh Tử công t ôn sửu thượng đ Đại ý là đức hạnh cao nhất của quân tử là cùng người khác làm điều thiện Mạnh Tử nói câu này chủ yếu là để nhấn mạnh việc phải tiếp thu ưu điểm của người khác Ông nói Tử Lộ nghe người khác chỉ ra lỗi lầm của mình thì rất vui mừng Đại Vũ nghe được lời hay thì hành lễ với người ta Vua Thuấn càng giỏi học hỏi người khác bỏ đi khuyết điểm của mình Tiếp nhận ưu điểm của người khác để cải thiện hành vi của mình Vì vậy đức hạnh cao nhất của quân tử chính là cùng người khác làm điều thiện Mạnh Tử còn nói Lão ngô lão, dĩ cập nhân chi lão Ấu ngô ấu, dĩ cập nhân chi ấu Kính trọng người già của mình Cũng phải kính trọng người già của người khác Yêu thương con trẻ của mình Cũng phải yêu thương con trẻ của người khác Trích Mạnh Tử, Lương Huệ, Vương Thượng Và ái nhân giả nhân hằng ái chi, kính nhân giả nhân hằng kính chi, người yêu thương người khác sẽ thương được người khác yêu thương lại, người kính trọng người khác sẽ thương được người khác kính trọng lại, trích Mạnh Tử Ly Lâu Hạ Mạnh Tử cho rằng tâm bất nhẫn là khởi đầu của nhân ái Thiện hạnh chính là suy mình ra người, người nhân từ chính là bác ái thiên hạ Hơn nữa, quan tâm và tôn trọng giữa người với người thường là tương hỗ qua lại Không quan tâm người khác thì rất khó được người khác quan tâm Đối với người khác không lễ phép cũng rất khó khiến người khác lấy lễ đối đãi Trương Tái trong Chính Mông, Trung Chính nói Dĩ ái kỳ chi, tâm ái nhân, tắc tận nhân Nếu một người có thể yêu người khác như yêu chính mình Như vậy có thể nói đã hoàn toàn đạt đến cảnh giới tinh thần của người nhân đức Trương tái cả đời tận lực thực hành tư tưởng nhân và ái nhân yêu người của nhà gia Ông trong ngôn đàm cử chỉ chỗ nào cũng nghiêm khắc yêu cầu bản thân Cuộc sống cơm canh đạm bạc, vui mà quên lo làm quan chú ý, kính già, yêu trẻ, cứu tài, tế bần Ông từng nói tôn cao niên, kính trọng người lớn tuổi từ cùn ngược, yêu thương người cùn độc như vậy mới hợp với đạo đức, hành vi và tư tưởng của ông ảnh hưởng đến những người xung quanh Nghe nói phong tục vùng Quan Trung Thiềm Tây nơi ông ở đã thay đổi do ảnh hưởng của Trương Tái Lời kết trở về với gốc đức Vâng, thưa quý vị, qua những lời dạy của Khổng Tử, mạnh tử và các bậc hiền nhân, chúng ta nhận ra rằng nhân đức không phải là điều gì xa vời, nhân đức được thể hiện ngay trong từng suy nghĩ, lời nói và hành động thường ngày, đó là biết yêu thương người khác như yêu thương chính mình, biết kính trọng người lớn tuổi, yêu thương trẻ nhỏ, biết nghiêm khắc với bản thân, khoan dung với người khác, biết tiếp thu điều hay, sửa đổi điều chưa tốt và cùng mọi người làm việc thiện. Đặc biệt, chữ lễ không chỉ là những nghi thức bên ngoài, lễ phải xuất phát từ lòng nhân và sự chân thành trong tâm, khi trong lòng có nhân, con người mới thực sự hiểu được ý nghĩa của lễ, khi biết giữ lễ trong mọi hoàn cảnh, các mối quan hệ giữa người với người mới có thể trở nên hài hòa và tốt đẹp, đây cũng chính là điều mà cha mẹ và thầy cô cần cùng nhau vun đắp cho thế hệ trẻ Tâm tự kinh là một trong những cuốn sách truyền thống giúp chúng ta tìm về những bài học căn bản về đạo làm người, về hiếu kính, lễ nghĩa và cách tu dưỡng đức hạnh. Qua những lời dạy của cổ nhân, trẻ nhỏ có thể từng bước hiểu được vì sao phải kính trọng cha mẹ, thầy cô, vì sao phải biết nhường nhịn, yêu thương và giữ chữ tín. Giáo dục con trẻ không chỉ là trao truyền kiến thức mà còn là giúp các em giữ gìn gốc đức tiên thiên vốn có trong mỗi con người. Khi biết sống chân thật, thiện lương, nhẫn nại và giữ gìn lễ nghĩa. Con người sẽ có được nền tảng đạo đức vững vàng Từ đó tâm hồn thêm thanh thản Các mối quan hệ thêm hòa ái Và cuộc sống có được sự bình an Mong rằng mỗi bậc cha mẹ Mỗi người thầy, người cô Sẽ cùng con trẻ trở về với những giá trị tốt đẹp Của văn hóa truyền thống Bởi một nền giáo dục chân chính Không chỉ giúp con người trở nên tài giỏi Mà còn giúp mỗi người biết làm một người tốt Biết giữ đức và biết sống vì người khác Giữ được gốc đức là giữ được cội nguồn của nhân cách Bồi dưỡng lòng nhân là bồi đắp sự bình an cho cuộc đời Cảm ơn quý vị và các bạn đã lắng nghe Kính chúc quý vị cùng gia đình luôn an hòa, hạnh phúc Hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình tiếp theo của kênh Giáo dục Thiên Đức