Đây Là Cuộc Sống Ở Vermont, Tiểu Bang Xinh Đẹp Và Yên Bình Nhất Hoa Kỳ | Thiên Hà TV

Ở Mỹ có một tiểu bang cấm những tấm biển quảng cáo khổng lồ dọc đường, nơi những ngọn đồi đỏ rực mỗi mùa thu và những căn nhà gỗ nằm bình yên giữa đồng cỏ. Đó là Vermont, một nước Mỹ rất khác với hình ảnh những thành phố chọc trời và đường cao tốc đông đúc. Nhưng vì sao vùng đất này vẫn giữ được vẻ đẹp ấy giữa một quốc gia phát triển bậc nhất thế giới và cuộc sống phía sau khung cảnh đẹp như tranh thật sự ra sao? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ. Tiểu bang không muốn biển quảng cáo che khuất thiên nhiên Lái xe dọc tuyến đường số 100 Bạn sẽ bắt gặp những cánh rừng trải dài qua sườn núi Những nhà kho sơn đỏ bên đồng cỏ Và các thị trấn nhỏ nằm nép mình trong thung lũng Điều đặc biệt là suốt hành trình Gần như không có những tấm biển quảng cáo khổng lồ che khuất tầm nhìn Thay vào đó, cảnh vật hiện ra liên tục qua từng khúc cua Từ những dòng suối nhỏ đến các dãy núi xanh phía xa Nhưng tại sao những con đường ở Vermont lại khác biệt so với nhiều nơi khác trên nước Mỹ? Câu trả lời bắt nguồn từ một quyết định được đưa ra cách đây hơn nửa thế kỷ. Năm 1968, Vermont ban hành luật cấm phần lớn các biển quảng cáo thương mại đặt dọc đường, cách xa địa điểm kinh doanh. Mục tiêu là bảo vệ cảnh quan và hạn chế tình trạng những bảng quảng cáo lớn xuất hiện tràn lan bên các tuyến giao thông. Điều này không có nghĩa là biển hiệu đều bị cấm. Nhà hàng, cửa hàng và các cơ sở kinh doanh vẫn được đặt biển tại địa điểm của mình theo quy định Những biển chỉ dẫn giao thông, thông tin du lịch và một số loại biển cần thiết khác cũng được phép tồn tại Qua nhiều thập kỷ, quy định ấy đã góp phần tạo nên hình ảnh riêng của Vermont Những tuyến đường xuyên núi trở thành điểm hấp dẫn đối với du khách yêu thích lái xe ngắm cảnh Trong khi các thị trấn vẫn duy trì hoạt động thương mại bình thường Vermont cho thấy việc bảo vệ thiên nhiên đôi khi bắt đầu từ những quyết định rất cụ thể, chẳng hạn giữ cho tầm nhìn dọc một con đường không bị che khuất bởi quảng cáo. Mùa thu biến cả tiểu bang thành biển lá đỏ. Vào cuối tháng 9, một sự thay đổi bắt đầu lan khắp những cánh rừng Vermont. Trên dãy Green Mountain, những cây phong chuyển dần sang đỏ thẳm, bạch dương ngả vàng, xen giữa là các mảng rừng thông xanh sẫm. Từ những sườn núi cao xuống các thung lũng, màu sắc thay đổi từng ngày tạo nên khung cảnh khiến Vermont trở thành một trong những điểm ngắm lá mùa thu nổi tiếng nhất nước Mỹ. Điều tạo nên hiện tượng này nằm ở cách cây cối phản ứng với sự thay đổi của thời tiết khi ngày ngắn dần và nhiệt độ giảm xuống, cây bắt đầu phân giải diệp lục khiến màu xanh trên lá phai đi. Những sắc tố vàng và cam vốn có dần lộ rõ. Riêng ở nhiều loài phong, sắc tố đỏ được hình thành khi đường tích tụ trong lá, dưới điều kiện ánh sáng và nhiệt độ thích hợp. Địa hình đồi núi khiến quá trình đổi màu diễn ra không đồng đều. Ở những vùng cao, không khí lạnh đến sớm nên lá thường chuyển màu trước. Sau đó, sắc đỏ và vàng mới dần lan xuống các thung lũng thấp hơn. Những ngày nắng và đêm lạnh vừa phải có thể giúp màu sắc trở nên rực rỡ. Trong khi mưa lớn hoặc gió mạnh khiến lá rụng sớm Thông thường cuối tháng 9 đến giữa tháng 10 là giai đoạn nhiều du khách tìm đến Vermont Góp phần tạo nên mùa du lịch sôi động Tuy nhiên, thời điểm lá đẹp nhất thay đổi theo từng năm và từng khu vực Có những sườn núi đã chuyển sang màu nâu Trong khi các thung lũng gần đó vẫn rực rỡ sắc đỏ Chính sự khác biệt ấy khiến mỗi mùa thu Vermont mang một diện mạo riêng và không chuyến đi nào có thể bảo đảm bắt gặp cảnh sắc hoàn toàn giống năm trước. Vì sao Vermont không phủ kính những tòa nhà cao tầng? Một doanh nghiệp muốn xây dựng khu nghỉ dưỡng lớn giữa thung lũng Vermont không thể chỉ tìm được đất là lập tức khởi công. Dự án có thể phải chứng minh nguồn nước không bị ảnh hưởng nghiêm trọng, giao thông đủ khả năng đáp ứng và các công trình mới không gây tác động vượt mức cho phép đến môi trường xung quanh. Đó là một phần trong cách Vermont kiểm soát hoạt động phát triển. Năm 1970, tiểu bang thông qua đạo luật Act 250 thiết lập cơ chế xem xét các dự án thuộc phạm vi điều chỉnh theo những tiêu chí về môi trường và hạ tầng. Một khu nghỉ dưỡng hoặc khu thương mại có thể phải trải qua quá trình đánh giá trước khi được cấp phép tùy quy mô và vị trí. Bên cạnh đó, quy hoạch địa phương và các chương trình bảo tồn đất đai góp phần duy trì đồng cỏ, trang trại và rừng cây. Một số chủ đất tham gia thỏa thuận bảo tồn nhằm hạn chế việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Tuy nhiên, Vermont không cấm chung việc xây dựng nhà cao tầng. Địa hình nhiều đồi núi, dân số tương đối ít và lịch sử hình thành những thị trấn nhỏ cũng góp phần khiến các công trình lớn xuất hiện thưa thớt hơn so với những vùng đô thị đông dân. Những quy định về sử dụng đất giúp giải thích vì sao nhiều thung lũng vẫn còn giữ được dáng vẻ nông thôn. Nhưng khi nhu cầu phát triển tăng lên, việc quyết định xây dựng ở đâu và với quy mô nào trở thành bài toán ngày càng quan trọng đối với chính quyền địa phương. Stowe, thị trấn nhỏ sống nhờ những mùa du lịch. Stowe chỉ là một thị trấn miền núi nhỏ, nhưng hoạt động kinh doanh tại đây lại gắn với những dòng du khách đến từ nhiều nơi trên nước Mỹ. Các khách sạn, nhà hàng, cửa hàng cho thuê thiết bị thể thao và khu nghỉ dưỡng tạo nên một nền kinh tế có khả năng thay đổi theo từng mùa. Lợi thế lớn nhất của Stowe là vị trí gần Mount Mansfield, ngọn núi cao nhất Vermont. Vào mùa hè, du khách có thể đi bộ xuyên rừng, đạp xe trên Stowe Recreation Path hoặc khám phá những tuyến đường miền núi. Tại Stowe Mountain Resort, cáp treo đưa khách lên cao để chiêm ngưỡng cảnh quan. Khi mùa đông đến, các sườn núi phủ tuyết trở thành địa điểm trượt tuyết nổi tiếng. Nhờ những hoạt động ấy, du lịch tạo ra công việc cho nhân viên khách sạn, nhà hàng, hướng dẫn viên, người vận hành khu nghỉ dưỡng và nhiều doanh nghiệp nhỏ. Một du khách đến trượt tuyết có thể sử dụng hàng loạt dịch vụ, từ thuê thiết bị, ăn uống đến lưu trú, qua đó tạo doanh thu cho nhiều cơ sở kinh doanh. Tuy nhiên, nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch cũng có những bất ổn Lượng khách thay đổi theo mùa, khiến các doanh nghiệp phải điều chỉnh nhân sự và kế hoạch hoạt động Những dịp cao điểm còn làm giao thông đông đúc và gia tăng áp lực lên hạ tầng địa phương Những mùa du lịch nối tiếp nhau giúp Stowe duy trì hoạt động quanh năm Nhưng cũng khiến thị trấn phải liên tục điều chỉnh để thích nghi với lượng khách thay đổi Sự ổn định của nơi đây vì thế phụ thuộc không nhỏ vào thời tiết và khả năng duy trì sức hấp dẫn của các hoạt động ngoài trời Một ngày trên những trang trại bò sữa, khi trời còn chưa sáng hẳn, nhiều trang trại bò sữa ở Vermont đã bắt đầu một ngày làm việc Trong chuồng, đàn bò được cho ăn, kiểm tra sức khỏe và đưa vào khu vực vắt sữa Tiếng máy móc hoạt động hòa cùng tiếng bước chân của người chăm sóc gia súc Sau khi thu gom, sữa được làm lạnh nhanh trong các bồn chứa trước khi xe chuyên dụng đến vận chuyển tới cơ sở chế biến. Công việc ấy diễn ra đều đặn mỗi ngày, kể cả cuối tuần hay những dịp lễ. Bò sữa cần được chăm sóc liên tục, còn chất lượng sữa phụ thuộc vào vệ sinh, thức ăn và sức khỏe của đàn vật nuôi. Vậy tại sao ngành chăn nuôi bò sữa vẫn giữ vai trò quan trọng ở Vermont, dù việc duy trì một trang trại ngày càng tốn kém? Một phần câu trả lời nằm ở điều kiện tự nhiên và lịch sử sản xuất. Những vùng đồng cỏ cùng truyền thống chăn nuôi lâu đời đã giúp ngành sữa trở thành một trong những hoạt động nông nghiệp chủ lực của tiểu bang. Sữa được đưa đến các nhà máy để chế biến thành nhiều sản phẩm, từ sữa uống, bơ đến các loại phô mai. Vermont đặc biệt nổi tiếng với phô mai cheddar, được sản xuất bởi cả những cơ sở lớn lẫn các nhà làm phô mai thủ công. Tuy nhiên một trang trại hiện đại cần nhiều hơn đàn bò và đồng cỏ. Người chủ phải đầu tư máy vắt sữa, hệ thống làm lạnh, thiết bị vệ sinh, thức ăn dự trữ và dịch vụ thú y. Giá thức ăn, chi phí lao động và biến động của thị trường sữa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Vì thế, không ít trang trại gia đình phải mở rộng quy mô, tìm cách tăng hiệu quả sản xuất hoặc chuyển sang những sản phẩm có giá trị cao hơn. Bên cạnh giá trị kinh tế, hoạt động chăn nuôi còn góp phần duy trì những đồng cỏ và nhà kho đặc trưng của Vermont. Nhưng để giữ được khung cảnh ấy, người nông dân phải làm việc và tính toán chi phí mỗi ngày. Những cánh đồng yên bình mà du khách nhìn thấy, thực chất gắn liền với một ngành sản xuất đầy trách nhiệm và không ít áp lực. Những căn nhà gỗ được xây để chống chọi với thiên nhiên. Một căn nhà gỗ truyền thống Vermont thường có mái dốc, khung cửa sổ gọn gàng và những bức tường được sơn trắng hoặc phủ màu trầm. Nhiều ngôi nhà đã tồn tại qua hàng chục, thậm chí hàng trăm mùa đông, trở thành hình ảnh quen thuộc của vùng nông thôn New England. Đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là những lựa chọn kiến trúc gắn liền với điều kiện tự nhiên Gỗ từng là vật liệu tương đối sẵn có tại Vermont Nhờ diện tích rừng lớn và truyền thống xây dựng nhà khung gỗ lâu đời Vật liệu này dễ gia công, thuận tiện cho việc sửa chữa và mở rộng công trình Nhiều ngôi nhà nông thôn cũng được xây dựng gần nhà kho, chuồng trại để phục vụ hoạt động sản xuất của gia đình Đặc điểm dễ nhận thấy là mái nhà có độ dốc, giúp nước mưa và tuyết thoát xuống thuận lợi hơn. Tuy nhiên, khả năng chịu được lượng tuyết lớn vẫn phụ thuộc vào thiết kế kết cấu. Những ngôi nhà truyền thống thường có cửa sổ vừa phải và cách bố trí không gian nhằm hạn chế thất thoát nhiệt. Theo thời gian, yêu cầu về nhà ở đã thay đổi. Nhiều công trình cũ được bổ sung vật liệu cách nhiệt, cửa kính nhiều lớp, hệ thống sưởi hiệu quả hơn và giải pháp kiểm soát độ ẩm. Các ngôi nhà mới cũng sử dụng kỹ thuật xây dựng hiện đại Dù vẫn có thể giữ lại phong cách kiến trúc truyền thống Vì vậy khi nhìn thấy một căn nhà gỗ nằm giữa đồng cỏ Vermont Điều đáng chú ý còn nằm ở cách công trình được thiết kế Để sử dụng lâu dài trong khí hậu lạnh Những chi tiết tưởng như chỉ để trang trí thực chất Có thể bắt nguồn từ nhu cầu sinh hoạt của nhiều thế hệ cư dân Bí mật ngọt ngào bên trong những cây phong Giữa một khu rừng phong ở Vermont, hàng trăm đường ống nhựa nhỏ chạy từ thân cây này sang thân cây khác, dẫn về một bồn chứa lớn. Bên trong những căn nhà nấu si rô, thường được gọi là sugar shack, hơi nước bốc lên nghi ngút từ những chiếc chảo kim loại. Thứ chất lỏng này được đun nóng ban đầu trong suốt và loãng gần như nước, nhưng sau nhiều giờ cô đặc, nó chuyển thành si rô màu hổ phách với hương thơm đặc trưng. Điều thú vị là người dân không thể thu nhựa phong quanh năm. Mùa khai thác thường bắt đầu vào cuối đông và kéo dài sang đầu xuân, khi ban đêm nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng, còn ban ngày ấm lên trên 0 độ C. Sự thay đổi nhiệt độ này tạo ra những biến động áp suất bên trong thân cây, giúp nhựa chảy ra qua các lỗ khoan nhỏ. Người sản xuất thu nhựa bằng xô hoặc hệ thống đường ống, sau đó đưa đến cơ sở chế biến. Nhựa phong chứa rất nhiều nước, vì vậy thông thường cần khoảng 40 lít nhựa để làm ra 1 lít si rô. Dù tỷ lệ thực tế thay đổi tùy hàm lượng đường, ngày nay, nhiều cơ sở sử dụng công nghệ lọc và thiết bị cô đặc hiện đại để tiết kiệm nhiên liệu, nhưng nguyên tắc sản xuất vẫn dựa trên việc loại bỏ phần lớn lượng nước. Vermont là bang sản xuất si rô lá phong lớn nhất nước Mỹ. Sản phẩm này được bán tại các cửa hàng, dùng trong nhà hàng và xuất hiện trong nhiều món ăn truyền thống. Các cơ sở sản xuất còn đón khách tham quan, giúp nghề làm si rô trở thành một phần của hoạt động du lịch địa phương. Vì thế, chai si rô nhỏ trên bàn ăn chứa đựng cả một mùa lao động, phụ thuộc vào thời tiết, kỹ thuật và kinh nghiệm của người làm nghề Burlington, một cuộc sống thành thị khác biệt Tiếng nhạc đường phố vang lên tại Church Street Marketplace, nơi các cửa hàng và quán cà phê tập trung dọc tuyến phố đi bộ Cách đó không xa, người dân đạp xe ven hồ Champlain, còn sinh viên mang ba lô đi qua những khu phố gần trường đại học Đây là Burlington, thành phố đông dân nhất Vermont Khác với hình ảnh những trang trại và thị trấn miền núi, Burlington có nền kinh tế gắn với giáo dục, y tế, thương mại và các ngành dịch vụ. Đại học Vermont thu hút sinh viên, giảng viên và nhiều hoạt động nghiên cứu. Trung tâm y tế Đại học Vermont cũng là nơi làm việc của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên chuyên môn. Bên cạnh các cơ sở lớn, thành phố có doanh nghiệp bán lẻ, công ty dịch vụ và nhiều hoạt động văn hóa. Khu trung tâm thuận tiện cho việc đi bộ, trong khi những tuyến đường ven hồ mang đến không gian giải trí gần gũi với thiên nhiên. Nhờ những cơ sở giáo dục, y tế và doanh nghiệp tập trung tại đây, Burlington mang đến một nhịp sống khác biệt với phần lớn vùng nông thôn Vermont. Thành phố không quá lớn nhưng vẫn có những khu phố sôi động, môi trường học tập và các hoạt động văn hóa gắn với đời sống hiện đại. Vì sao những thị trấn nhỏ vẫn giữ được đời sống cộng đồng? Một thị trấn cần sửa cây cầu đã xuống cấp, nhưng ngân sách địa phương có hạn, nên ưu tiên công trình ấy hay dành tiền cho thư viện và trường học. Tại nhiều cộng đồng Vermont, những vấn đề như vậy có thể được đưa ra thảo luận trong các cuộc họp Town Meeting, một truyền thống lâu đời của vùng New England. Trong những cuộc họp này, người dân có cơ hội phát biểu và tùy cách tổ chức tại từng địa phương trực tiếp biểu quyết một số quyết định liên quan đến ngân sách và hoạt động của thị trấn. ý kiến có thể trái ngược nhau, bởi mỗi gia đình có nhu cầu và mối quan tâm riêng. Điều đáng chú ý là những quyết định ấy ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày. Một khoản ngân sách dành cho đường xá, thư viện hay lực lượng cứu hỏa có thể quyết định chất lượng các dịch vụ mà cộng đồng sử dụng. Ngoài town meeting, nhiều thị trấn còn duy trì đội cứu hỏa tình nguyện, các hoạt động gây quỹ và lễ hội địa phương. Những dịp này tạo cơ hội để cư dân gặp gỡ, hợp tác và cùng giải quyết công việc chung. Dĩ nhiên một cộng đồng nhỏ không có nghĩa mọi người đều quen biết hoặc luôn đồng thuận Tranh luận về ngân sách, xây dựng hay chính sách địa phương vẫn có thể diễn ra gay gắt Nhưng chính những cơ hội tham gia vào công việc chung Đã giúp duy trì một nét văn hóa đáng chú ý của Vermont Người dân có thể bất đồng quan điểm Song vẫn cùng chia sẻ trách nhiệm đối với nơi mình sinh sống Khi mùa đông kéo dài và tuyết phủ kín những con đường 6 giờ sáng, chiếc ô tô trước một ngôi nhà ở Vermont đã bị phủ kín bởi tuyết Trước khi đi làm, chủ nhà phải cào sạch kính xe, dọn lối ra vào và kiểm tra mặt đường Những vùng nước đóng băng có thể khiến việc lái xe trở nên nguy hiểm, nhất là trên các tuyến đường miền núi Vùng mình có mùa đông tương đối dài, với những trận tuyết lớn có thể làm gián đoạn sinh hoạt Khi tuyết rơi dày, xe chuyên dụng được huy động để dọn các tuyến đường chính Nhưng lối vào nhà riêng và nhiều đường nhánh vẫn cần thêm thời gian xử lý Người lái xe thường chuẩn bị lốp phù hợp với mùa lạnh, theo dõi dự báo thời tiết và điều chỉnh lịch trình khi cần thiết. Những trận bão lớn đôi khi khiến trường học đóng cửa, công việc bị trì hoãn hoặc giao thông gián đoạn. Các gia đình cũng cần dự trữ một số vật dụng thiết yếu trước khi thời tiết xấu xuất hiện. Trong khi đó, tại những khu trượt tuyết như Killington, tuyết lại tạo điều kiện cho các hoạt động thể thao mùa đông. Cùng một kiểu thời tiết nhưng nhu cầu của du khách và người dân địa phương rất khác nhau. Với cư dân Vermont, khả năng thích nghi với mùa đông được hình thành từ những thói quen thực tế, chuẩn bị trước khi bão đến, theo dõi đường xá và sẵn sàng thay đổi lịch sinh hoạt khi thời tiết chuyển biến bất thường. North East Kingdom, cuộc sống xa những trung tâm đông đúc. Ở North East Kingdom, phía đông bắc Vermont, những ngôi nhà có thể nằm cách nhau khá xa, nối với các thị trấn bằng những tuyến đường xuyên rừng. Vùng đất này nổi tiếng với hồ Memphremagog, nơi mặt nước xanh thẳm nằm giữa hai sườn núi dựng đứng. Dân cư thưa thớt tạo nên không gian rộng rãi, nhưng cũng khiến việc tiếp cận một số dịch vụ mất nhiều thời gian hơn. Tại những khu vực xa trung tâm, người dân có thể phải di chuyển quãng đường dài để mua sắm, khám bệnh hoặc đưa con đến trường. Ô tô vì thế giữ vai trò quan trọng trong sinh hoạt hằng ngày. Cơ hội việc làm cũng khác nhau giữa các cộng đồng. Một số thị trấn có hoạt động thương mại, giáo dục và sản xuất, trong khi những nơi khác gắn nhiều hơn với du lịch, lâm nghiệp hoặc công việc tại khu vực lân cận. Newport và St. Johnsbury là những trung tâm cung cấp dịch vụ cho vùng xung quanh. Đổi lại, cư dân có thể tận hưởng không gian riêng tư và tiếp cận rừng, hồ cùng các hoạt động ngoài trời ngay gần nơi ở. Với những người yêu thích sự yên tĩnh, nơi này có sức hấp dẫn riêng Nhưng cuộc sống ở đây cũng đòi hỏi khả năng tự chủ trong việc đi lại và tổ chức sinh hoạt Điều mà một chuyến du lịch ngắn ngày khó thể hiện hết Vermont có thật sự là thiên đường đáng sống Một người trẻ lớn lên tại Vermont có thể rất yêu quê hương Nhưng khi bắt đầu đi làm và tìm nhà riêng, họ phải đối mặt với một câu hỏi thực tế Liệu thu nhập có đủ để tiếp tục sống tại nơi mình đã gắn bó từ nhỏ? Đây là mâu thuẫn đáng chú ý của Vermont. Cảnh quan đẹp và môi trường sống yên bình không đồng nghĩa với việc ai cũng dễ dàng tìm được nhà ở phù hợp. Tại một số khu vực, nguồn cung nhà ở hạn chế trong khi nhu cầu từ người dân địa phương, người chuyển đến và thị trường nhà nghỉ dưỡng cùng tạo áp lực lên giá cả. Chi phí xây dựng, nhân công và hạ tầng cũng khiến việc phát triển thêm nhà ở trở nên tốn kém. Tình trạng này ảnh hưởng đến khả năng giữ chân lao động, giáo viên, nhân viên y tế. Và những người làm việc trong ngành dịch vụ đều cần nơi ở phù hợp với thu nhập Nếu khó tìm được nhà, họ có thể phải chuyển đến nơi khác Khiến các doanh nghiệp và dịch vụ địa phương gặp khó khăn trong tuyển dụng Tuy nhiên, không thể quy toàn bộ vấn đề cho các chính sách bảo tồn Chi phí phát triển, điều kiện hạ tầng và thị trường bất động sản đều có vai trò Với mình vì thế cần tìm cách mở rộng cơ hội nhà ở Mà vẫn duy trì những giá trị tự nhiên đặc trưng Bởi nếu những người trẻ không đủ khả năng ở lại quê hương, vẻ đẹp của một vùng đất cũng khó bảo đảm tương lai cho cộng đồng đang sinh sống tại đó. Và mình không có những đô thị khổng lồ hay nhịp sống sôi động như nhiều nơi khác trên nước Mỹ. Sức hấp dẫn của vùng đất này đến từ những điều giản dị, một con đường xuyên rừng, những trang trại hoạt động từ sáng sớm và những thị trấn nơi người dân vẫn tham gia quyết định công việc chung. Nhưng cuộc sống ở đây cũng đòi hỏi sự thích nghi với thiên nhiên và những giới hạn của một vùng đất thưa dân. Có lẽ Vermont đã nhớ bởi sự đối lập ấy Khi vẻ đẹp bình yên Luôn song hành với những thử thách rất đời thường Còn bạn Liệu có muốn chuyển đến sinh sống tại Vermont không?