Vì Sao Đồ Uống Lạnh Lại Nguy Hiểm Trước Năm 1914 | Thiên Hà TV

Ngày nay, một ly nước đá là thứ quá đỗi bình thường, nhưng hơn một thế kỷ trước, nó có thể khiến người uống mắc bệnh nguy hiểm, thậm chí mất mạng. Đã có thời, những con tàu phải chở hàng chục tấn băng vượt đại dương dưới cái nắng nhiệt đới, trong khi một bác sĩ tìm cách tạo ra băng giữa mùa hè đe dọa cả đế chế kinh doanh khổng lồ. Vậy vì sao thứ quen thuộc ấy từng đắt đỏ và nguy hiểm đến vậy? Thời đại băng đá đắt như vàng. Đầu thế kỷ 19, khi mùa đông bao phủ miền Bắc nước Mỹ, những hồ nước đóng băng trở thành nơi làm việc của hàng trăm công nhân. Họ bước ra mặt hồ, dùng những chiếc cưa dài cắt lớp băng dày thành từng khối lớn, rồi nhờ ngựa kéo chúng lên bờ. Công việc này nguy hiểm hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó. Chỉ cần lớp băng dưới chân không đủ chắc, cả người lẫn ngựa có thể rơi xuống làn nước lạnh buốt. Những tai nạn chết người đã xảy ra, nhưng mùa khai thác vẫn phải tiếp tục, bởi lượng băng thu được trong vài tháng mùa đông sẽ quyết định nguồn cung cho phần còn lại của năm. Ngày nay, chúng ta chỉ cần mở ngăn đá tủ lạnh, nhưng vào thời điểm ấy, muốn có một ly nước mát giữa mùa hè là chuyện không hề đơn giản. Băng phải được cắt từ những hồ nước đóng băng, đưa vào kho chứa, rồi vận chuyển đến nơi tiêu thụ. Càng đi xa về phía Nam, giá băng càng tăng vì chi phí vận chuyển và lượng hao hụt trên đường Tại những vùng nhiệt đới, nơi thời tiết nóng quanh năm, băng gần như là món hàng xa xỉ mà phần lớn người dân chưa từng được sử dụng Thế nhưng, từ hàng nghìn năm trước, người Ba Tư đã tìm ra cách giữ băng ngay giữa vùng đất có mùa hè nóng bức Họ xây dựng những công trình gọi là yakhchāl, trông giống những mái vòm đất khổng lồ nhô lên giữa sa mạc Bên dưới là kho chứa sâu được bao quanh bởi những bức tường dày có khả năng hạn chế nhiệt từ bên ngoài truyền vào. Vào mùa đông, người ta thu gom băng hình thành trong những đêm giá lạnh, đưa xuống kho và xếp thành từng khối lớn. Cách làm này có cơ sở khoa học khá đơn giản. Khi băng được gom thành một khối lớn, phần diện tích tiếp xúc với không khí nóng sẽ nhỏ hơn so với cùng lượng băng bị chia thành nhiều mảnh. Những bức tường dày giúp làm chậm quá trình truyền nhiệt Còn không gian sâu dưới mặt đất hạn chế sự lưu thông của không khí nóng quanh băng Nhờ vậy, một lượng băng đáng kể có thể tồn tại qua nhiều tháng Ngay cả khi nhiệt độ bên ngoài tăng cao Những kho băng cổ đại cho thấy con người đã biết tận dụng các nguyên lý cách nhiệt từ rất lâu trước khi máy làm lạnh xuất hiện Và đến đầu thế kỷ 19, chính những nguyên lý ấy đã góp phần biến một ý tưởng tưởng chừng vô lý thành hiện thực Đưa băng từ mùa đông nước Mỹ vượt hàng nghìn km đại dương để bán tại những hòn đảo nhiệt đới. Chuyến tàu chở băng khiến cả thế giới chế giễu. Năm 1805, Frederick Tudor, một thương nhân trẻ ở Boston, bắt đầu theo đuổi ý tưởng khiến nhiều người phải bật cười. Đem băng từ miền Bắc nước Mỹ đến bán tại những hòn đảo nóng bức ở Caribe. Trong một chuyến đi trước đó, ông cùng người anh em trai từng mắc bệnh nặng giữa khí hậu nhiệt đới. Họ không thể tìm được băng để làm dịu cơn sốt như ở quê nhà Tudor hồi phục nhưng người anh em của ông qua đời Trải nghiệm ấy góp phần khiến ông tin rằng Băng đá có thể trở thành món hàng được săn đón ở những nơi quanh năm nóng bức Nhưng làm sao đưa một thứ liên tục tan chảy vượt hàng nghìn km đại dương Những người được Tudor hỏi ý kiến đều nghi ngờ Họ cho rằng ông sẽ mất cả con tàu lẫn số tiền đầu tư trước khi bán được một khối băng nào Tudor vẫn quyết tâm thực hiện Ông thế chấp tài sản gia đình, vay thêm tiền và chuẩn bị một con tàu với khoang chứa được cải tạo Những khối băng được xếp sát nhau, hạn chế tiếp xúc với không khí nóng và nước tan Ông còn cử người đến Martinique để chuẩn bị kho bảo quản trước khi tàu cập bến Ngày 13 tháng 2 năm 1806, con tàu rời Boston, mang theo hơn 80 tấn băng Sau gần 3 tuần lênh đênh trên biển, điều khó tin đã xảy ra Khoảng một nửa lượng băng vẫn còn khi tàu đến Martinique Tudor đã chứng minh rằng băng có thể vượt đại dương mà không tan hết Thế nhưng, thành công ấy nhanh chóng biến thành thảm họa kinh doanh Kho bảo quản tại điểm đến chưa được hoàn thành Những khối băng phải nằm dưới cái nắng nhiệt đới Trong khi người dân địa phương chẳng mấy hào hứng với món hàng xa lạ Có người thậm chí thử ngâm băng trong nước để giữ cho nó khỏi tan Nhưng chỉ khiến băng biến mất nhanh hơn Sau 2 ngày bán hàng, Tudor chỉ thu về khoảng 50 đô la, còn phần lớn số băng đã tan chảy Ông tiếp tục thử sức tại nhiều hòn đảo khác, nhưng các khoản thu lỗ ngày càng chồng chất Chủ nợ liên tục tìm đến và Tudor từng phải vào tù vì không trả được nợ Người thương nhân trẻ đã giải quyết được bài toán vận chuyển tưởng chừng bất khả thi Nhưng lại thất bại trước một trở ngại không ngờ tới, người ta chưa biết vì sao mình cần mua băng Người đàn ông xây dựng đế chế băng đá Sau nhiều năm thất bại, Frederick Tudor bắt đầu nhận ra vấn đề lớn nhất trong công việc kinh doanh của mình Người dân vùng Caribe đã quen với khí hậu nóng bức và những thức uống ở nhiệt độ thường Họ chưa từng nghĩ đến việc phải bỏ tiền mua băng Bởi đơn giản là họ chưa biết một ly nước lạnh có thể dễ chịu đến mức nào Tudor quyết định thay đổi thói quen ấy bắt đầu từ những quán rượu và quán cà phê Ông thuyết phục các chủ quán thử pha đồ uống với đá, thậm chí cung cấp băng miễn phí trong thời gian đầu Khách hàng được lựa chọn giữa hai ly đồ uống có giá như nhau, một ly bình thường và một ly được làm lạnh Kết quả nhanh chóng cho thấy người ta thích cảm giác mát lạnh giữa thời tiết oi bức Những vị khách từng tò mò dùng thử bắt đầu quay lại và yêu cầu đồ uống có đá Tudor còn giới thiệu cách làm kem, một món ăn nhanh chóng được yêu thích tại Cuba Các quán giải khát từ chỗ chẳng mấy quan tâm đến băng bắt đầu đặt hàng thường xuyên Khi nhu cầu tăng lên, Tudor tìm cách giảm chi phí Ông sử dụng mùn cưa từ các sưởng gỗ quanh Boston để lót giữa những khối băng Giúp hạn chế nhiệt truyền vào trong quá trình vận chuyển Tại các hồ đóng băng, những dụng cụ do ngựa kéo dần thay thế một phần công việc cưa cắt thủ công Khiến việc khai thác nhanh và rẻ hơn Đến thập niên 1820, hoạt động kinh doanh cuối cùng cũng bắt đầu mang lại lợi nhuận, thành công thu hút thêm nhiều thương nhân tham gia thị trường. Tudor phản ứng bằng cách hạ giá bán tại những nơi có đối thủ, chấp nhận lợi nhuận thấp trong ngắn hạn để giữ khách hàng. Tham vọng của ông cũng ngày càng lớn. Năm 1833, Tudor thực hiện một chuyến hàng đến Calcutta, Ấn Độ, cách Boston gần nửa vòng trái đất. Con tàu phải mất khoảng 4 tháng vượt biển, nhưng khi cập cảng, hơn một nửa lượng băng vẫn còn. Giữa cái nóng của Ấn Độ, những khối băng từ nước Mỹ nhanh chóng tìm được người mua. Từ đó, mạng lưới thương mại tiếp tục vươn đến Brazil, Singapore, Hồng Kông và Australia. Đến năm 1856, doanh số băng của Tudor đạt khoảng 132.000 tấn mỗi năm. Người từng phải trốn tránh chủ nợ giờ được biết đến với biệt danh Ice King, nghĩa là vua băng. Và khi nguồn cung ngày càng dồi dào, băng đá bắt đầu len lỏi vào những lĩnh vực mà chính Tudor có lẽ cũng khó hình dung hết. Khi băng đá thay đổi cả nước Mỹ, vào nửa sau thế kỷ 19, tại những khu phố đông đúc ở New York, tiếng xe chở băng đã trở thành âm thanh quen thuộc. Những người giao băng dừng trước từng ngôi nhà, vác các khối băng nặng hàng chục kg lên vai, rồi mang thẳng vào bếp. Họ được gọi là Iceman, một nghề từng rất phổ biến tại các thành phố Mỹ. Nhiều gia đình phải mua băng hàng ngày hoặc vài lần mỗi tuần, bởi nếu người giao hàng đến muộn, thực phẩm trong nhà có thể bắt đầu hư hỏng. Khi ấy, các gia đình sử dụng một loại tủ gỗ cách nhiệt gọi là icebox. Bên trong có ngăn chứa băng ở phía trên và khoang đựng thực phẩm ở dưới. Hơi lạnh giúp giữ thịt, sữa và rau củ tươi lâu hơn. Còn nước băng tan được dẫn xuống khay hứng, phải đổ thường xuyên. Chiếc tủ khá đơn giản nhưng đã thay đổi cách các gia đình mua sắm. Người nội trợ không còn phải ra chợ mỗi ngày chỉ để mua đủ thực phẩm cho một bữa ăn Nhu cầu băng tăng nhanh đến mức nghề giao băng trở thành một phần của đời sống đô thị Thậm chí xuất hiện trong những bài hát và câu chuyện hài hước đương thời Nhưng tác động lớn hơn lại diễn ra bên ngoài các căn bếp, trên những tuyến đường sắt nối liền nước Mỹ Trước khi có toa tàu giữ lạnh, việc đưa thịt tươi đi xa vô cùng khó khăn Gia súc thường phải được vận chuyển sống đến các thành phố, sau đó tập trung tại những khu chuồng trại rồi mới đưa vào lò mổ Những đàn bò gây tiếng ồn, mùi hôi và chiếm nhiều diện tích đất đô thị Hơn nữa, vận chuyển cả con vật đồng nghĩa với việc phải chở theo xương, da và nhiều bộ phận không dùng làm thực phẩm Sự xuất hiện của những toa tàu cách nhiệt có khoang chứa băng đã thay đổi cách tổ chức ngành thịt Gia súc được đưa đến các trung tâm chế biến lớn ở miền Trung Tây Nơi thịt được xử lý, đóng gói rồi vận chuyển đến những thành phố xa xôi Chicago nhanh chóng phát triển thành trung tâm chế biến thịt hàng đầu nước Mỹ Dân số thành phố tăng từ khoảng 30.000 người năm 1850 Lên hơn 1,7 triệu người vào năm 1900 Dù ngành thịt chỉ là một trong nhiều động lực thúc đẩy sự phát triển ấy Những tòa tàu giữ lạnh cũng giúp trái cây California, dâu Tây Florida và nhiều loại rau củ xuất hiện tại các thị trường cách xa nơi trồng trọt. Người tiêu dùng có thêm lựa chọn, còn các thành phố dần giảm bớt nhu cầu duy trì những khu giết mổ lớn ngay trong trung tâm. Một mạng lưới vận chuyển thực phẩm mới đã hình thành, mở đường cho hệ thống phân phối lạnh ngày nay. Tuy nhiên, vào thời điểm băng đá đang phục vụ hàng triệu gia đình và doanh nghiệp, một bác sĩ ở Florida lại muốn giải quyết vấn đề theo cách hoàn toàn khác. Vị bác sĩ muốn tạo ra băng giữa mùa hè Năm 1841, tại thị trấn Apalachicola, bang Florida, bác sĩ John Gorey phải chăm sóc những bệnh nhân mắc sốt vàng da Căn bệnh khiến họ sốt cao, suy kiệt, đôi khi xuất hiện xuất huyết nghiêm trọng Giữa mùa hè nóng bức, những căn phòng bệnh ngột ngạt càng khiến người bệnh thêm khổ sở Gordy tìm cách làm mát không gian bằng những khối băng treo trên cao để luồng khí lạnh chìm xuống khu vực giường nằm Nhưng Florida không có mùa đông đủ lạnh để khai thác băng tự nhiên. Mỗi khối băng đều phải được vận chuyển từ miền Bắc nước Mỹ, vừa tốn kém, vừa khó bảo đảm nguồn cung. Có những lúc Gordy cần băng cho bệnh nhân mà chẳng biết tìm ở đâu. Ông bắt đầu nghĩ đến một khả năng táo bạo. Nếu có thể tạo ra băng ngay tại bệnh viện, việc chăm sóc người bệnh sẽ bớt phụ thuộc vào những chuyến hàng xa xôi. Gordy dành nhiều thời gian nghiên cứu mối liên hệ giữa áp suất và nhiệt độ. Ông nhận thấy không khí nóng lên khi bị nén Nhưng nếu được làm mát rồi cho giãn nở trong điều kiện thích hợp nhiệt độ có thể giảm xuống rất thấp Từ nguyên lý ấy, ông thử chế tạo một hệ thống gồm piston, xilanh và các van điều khiển luồng khí Không khí được nén vào bình chứa đi qua bộ phận làm mát rồi giãn nở để tạo ra luồng khí lạnh Gori sử dụng nước muối làm môi trường truyền lạnh đặt những khuôn kim loại chứa nước ngọt bên trong để nước dần đông thành băng Thiết bị còn thô sơ, cần nhiều lần điều chỉnh, nhưng cuối cùng ông đã tạo ra được những khối băng bằng máy móc ngay giữa mùa hè Florida Năm 1851, Gordy nhận bằng sáng chế tại Mỹ cho phát minh của mình Với ông, đây trước hết là một giải pháp giúp bệnh viện có nguồn lạnh chủ động Nhưng chiếc máy còn mở ra khả năng sản xuất băng tại bất kỳ nơi nào có điều kiện vận hành phù hợp, kể cả những vùng nóng quanh năm Một bác sĩ đã tìm ra cách làm điều mà trước đó con người phải trông chờ vào mùa đông Gordy đã tạo ra được những khối băng ngay giữa mùa hè Florida Nhưng ông chưa thể ngờ rằng việc chế tạo thành công chiếc máy mới chỉ là thử thách đầu tiên trên một hành trình đầy khó khăn Phát minh khiến đế chế băng đá lung lay Một cỗ máy có thể tạo ra băng giữa mùa hè đáng lẽ phải được chào đón Nhưng giữa thế kỷ 19, nhiều người vẫn tin rằng băng tốt nhất phải đến từ những hồ nước đóng băng tự nhiên Băng nhân tạo là thứ mới lạ, còn máy móc của John Gorrie lại đắt đỏ và chưa chứng minh được khả năng sản xuất với chi phí đủ thấp để cạnh tranh Với những thương nhân như Frederick Tudor, công nghệ ấy còn đặt ra một vấn đề đáng lo ngại Nếu các thành phố nhiệt đới có thể tự làm băng, mạng lưới khai thác, kho chứa và vận chuyển đường biển mà họ xây dựng suốt nhiều thập kỷ sẽ mất dần lợi thế. Vậy sao xuất hiện những câu chuyện cho rằng giới kinh doanh băng đã tìm cách bôi nhọ Gorrie nhưng chưa có đủ bằng chứng chắc chắn để khẳng định Tudor trực tiếp đứng sau một chiến dịch như vậy. Trong khi đó, Gorrie phải đối mặt với những trở ngại rất thực tế. Chiếc máy của ông cần tiếp tục hoàn thiện nhưng việc chế tạo tốn nhiều tiền còn các nhà đầu tư chưa nhìn thấy lợi nhuận rõ ràng. Khi một đối tác tài chính quan trọng qua đời kế hoạch kinh doanh càng thêm bế tắc. Gorrie không thể đưa phát minh vào sản xuất đại trà. Năm 1855, ông qua đời ở tuổi 51 trong cảnh túng quẫn khi công nghệ mình theo đuổi vẫn chưa được sử dụng rộng rãi. Cùng thời gian ấy, tại Australia, James Harrison, một kỹ sư gốc Scotland, đang phát triển một hướng làm lạnh khác. Thay vì sử dụng không khí giãn nở như Gorrie, Harrison khai thác khả năng hấp thụ nhiệt của một chất lỏng khi bay hơi. Hơi được thu lại, nén và làm mát để ngưng tụ thành chất lỏng, rồi tiếp tục chu trình Nhờ đó, thiết bị có thể duy trì quá trình làm lạnh liên tục Những cỗ máy của Harrison trong thập niên 1850 giúp việc sản xuất băng và bảo quản thực phẩm bằng thiết bị cơ học Tiến gần hơn đến ứng dụng thương mại Công nghệ vẫn còn phải cải tiến rất nhiều, nhưng con người đã có thêm một con đường để tạo ra cái lạnh mà không cần chờ thời tiết Gorrie không được chứng kiến thành công của ngành công nghiệp làm lạnh sau này. Dù vậy, những thử nghiệm của ông và các nhà phát minh cùng thời đã mở đường cho một sự thay đổi lớn. Khi băng ngày càng dễ sản xuất, người ta cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến một vấn đề từng bị xem nhẹ, chất lượng của những khối băng đưa vào đồ uống. Bí mật chết người bên trong những viên đá lạnh. Hãy hình dung một buổi chiều nóng bức tại New York cuối thế kỷ 19. Một người đàn ông bước vào quán giải khát, gọi một ly nước có đá, rồi uống một hơi dài Những viên đá trong suốt khiến đồ uống trông mát lạnh, sạch sẽ Nhưng ông không thể biết chúng được lấy từ đâu Hay trước khi đóng băng, dòng nước ấy đã chảy qua những nơi nào Trong thời kỳ công nghiệp hóa, các thành phố Mỹ phát triển nhanh chóng Nhà máy, khu dân cư và chuồng trại mọc lên gần những dòng sông, hồ nước Hệ thống xử lý chất thải còn hạn chế, khiến nước sinh hoạt bẩn Phân động vật và nhiều loại chất thải khác có thể chảy trực tiếp vào nguồn nước Đến mùa đông, mặt hồ đóng băng và những công nhân lại cắt băng thành từng khối để đưa đến các kho chứa Một khối băng nhìn trong suốt chưa chắc đã an toàn Khi nước bị ô nhiễm đóng băng, một số vi sinh vật gây bệnh vẫn có thể sống sót Nhiệt độ thấp làm chậm hoạt động của chúng và có thể tiêu diệt một phần Nhưng không bảo đảm loại bỏ tất cả Vì vậy, khi băng tan vào đồ uống, những tác nhân còn tồn tại có thể theo nước đi vào cơ thể Đây là điều đặc biệt đáng lo ngại đối với các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa Chẳng hạn, vi khuẩn Vibrio cholera, tác nhân gây bệnh tả, có thể lây qua nước bị nhiễm phân chứa mầm bệnh Nếu nước dùng làm băng bị nhiễm khuẩn và vi khuẩn còn sống sau quá trình đóng băng, người sử dụng có nguy cơ phơi nhiễm Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa mọi khối băng khai thác từ thiên nhiên đều nguy hiểm. Những nguồn nước sạch vẫn có thể cung cấp băng an toàn, còn mức độ rủi ro phụ thuộc vào điều kiện môi trường và cách xử lý. Khi máy làm băng ngày càng phổ biến, các nhà sản xuất có thể chủ động lựa chọn nước đã được xử lý và kiểm soát điều kiện vệ sinh. Tuy nhiên, máy móc không tự biến nước bẩn thành nước sạch. Nếu nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm, băng nhân tạo vẫn có thể mang mầm bệnh. Đến đây, bí ẩn của những ly nước đá nguy hiểm trong quá khứ đã có lời giải Thứ có thể khiến người uống mắc bệnh là nguồn băng và nước không bảo đảm vệ sinh Chứ không phải bản thân nhiệt độ lạnh Nguy cơ ấy cũng không biến mất chỉ sau một năm cụ thể như 1914 Sự an toàn của đồ uống lạnh được cải thiện dần Nhờ những tiến bộ trong xử lý nước, sản xuất băng và kiểm soát vệ sinh Phát minh đã thay đổi cuộc sống nhân loại Đầu thế kỷ 20, những chiếc tủ lạnh chạy bằng điện bắt đầu xuất hiện trong các gia đình khá giả ở Mỹ. Chúng còn cồng kềnh, đắt tiền và một số mẫu sử dụng chất làm lạnh nguy hiểm nếu rò rỉ. Nhưng khi công nghệ được cải tiến, giá thành giảm và mạng lưới điện mở rộng, tủ lạnh dần trở thành thiết bị quen thuộc trong đời sống. Từ những năm 1920 và 1930, ngày càng nhiều gia đình có thể bảo quản thực phẩm mà không cần liên tục mua băng từ bên ngoài. Nghề giao băng từng phổ biến tại các thành phố bắt đầu thu hẹp Trong khi các nhà máy sản xuất băng và hệ thống làm lạnh cơ học thay thế dần những phương thức khai thác truyền thống Quá trình chuyển đổi diễn ra trong nhiều thập kỷ, tùy điều kiện kinh tế và hạ tầng của từng khu vực Sự thay đổi còn diễn ra trên quy mô lớn hơn Kho lạnh giúp các doanh nghiệp dự trữ thực phẩm, tàu biển có hệ thống làm lạnh đưa hàng hóa dễ hỏng vượt đại dương Còn các cửa hàng có thể duy trì nguồn cung ổn định hơn Những sản phẩm trước đây chỉ xuất hiện theo mùa hoặc tại nơi sản xuất dần có mặt ở nhiều thị trường xa xôi Trong y tế, công nghệ làm lạnh giữ vai trò đặc biệt quan trọng Nhiều loại vaccine phải được bảo quản trong khoảng nhiệt độ nghiêm ngặt để duy trì hiệu quả Máu hiến tặng, một số loại thuốc và mẫu xét nghiệm cũng cần điều kiện bảo quản phù hợp Hệ thống vận chuyển lạnh giúp những vật tư ấy đi qua nhiều quốc gia mà vẫn đáp ứng yêu cầu về nhiệt độ Tại các bệnh viện, ngân hàng máu hay phòng thí nghiệm, những thiết bị làm lạnh vẫn hoạt động suốt ngày đêm Chỉ một sự cố mất điện kéo dài cũng có thể khiến những vật tư y tế quý giá không còn sử dụng được Điều ấy cho thấy khả năng kiểm soát nhiệt độ đã trở nên quan trọng đến mức nào Những hệ thống làm lạnh ấy hoạt động âm thầm mỗi ngày, ít khi được chú ý Nhưng sự thiếu vắng của chúng có thể khiến cả một chuỗi cung ứng hoặc hoạt động y tế bị gián đoạn Qua nhiều thế hệ cải tiến, công nghệ từng bắt đầu từ mong muốn làm dịu cơn sốt cho bệnh nhân đã trở thành một trong những nền tảng quan trọng của cuộc sống hiện đại. Ngày nay, chỉ cần mở tủ lạnh, chúng ta đã có vài viên đá trong một ly nước mát. Ít ai nghĩ rằng thứ nhỏ bé ấy từng phải được khai thác giữa mùa đông lạnh giá, vượt hàng nghìn km đại dương và đôi khi mang theo những hiểm họa vô hình. Đằng sau sự tiện lợi tưởng chừng đơn giản ấy là hàng thế kỷ con người tìm cách chiến thắng cái nóng, bảo quản thực phẩm và bảo vệ sức khỏe Giờ đây, cái lạnh đã nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta Và có lẽ, lần tới, khi nghe tiếng đá va vào thành ly, bạn sẽ thấy điều bình thường ấy kỳ diệu hơn