Đây Là Những Gì Sẽ Xảy Ra Trên Trái Đất Nếu Loài Người Biến Mất | Thiên Hà TV

New York chìm trong bóng tối, những đàn sói lang thang giữa đường phố hoang vắng, còn các tòa nhà chọc trời dần bị rừng cây nuốt chửng. Hãy tưởng tượng toàn bộ 8,3 tỷ người trên trái đất đột nhiên biến mất cùng lúc, không chiến tranh, không thiên thạch, và chẳng để lại một thi thể nào. Điều gì sẽ xảy ra với những thành phố, công trình và cả hành tinh chúng ta từng thống trị? Thiên nhiên sẽ thay đổi ra sao? Và loài sinh vật nào có thể thay thế con người? 48 giờ đầu tiên khi con người biến mất, ngay khoảnh khắc con người biến mất, hàng ngàn chiếc máy bay đang bay trên bầu trời không còn phi công. Ô tô tiếp tục lao đi trên những con đường không người lái, còn các nhà máy và hệ thống giao thông vẫn hoạt động theo những chương trình đã được thiết lập. Một số máy bay có thể tiếp tục bay nhờ chế độ tự động, nhưng khi nhiên liệu cạn hoặc cần sự can thiệp của con người, tai nạn sẽ khó tránh khỏi. Trên mặt đất, những chiếc xe mất kiểm soát gây ra các vụ va chạm Trong khi nhiều đoàn tàu có thể tự động dừng lại nhờ hệ thống an toàn Tuy nhiên, mối đe dọa lớn hơn lại nằm ở thứ mà chúng ta sử dụng mỗi ngày Nhưng hiếm khi nghĩ đến Đó là điện Hệ thống cung cấp năng lượng cho thế giới hiện đại Phụ thuộc vào hàng triệu con người Từ nhân viên điều độ, kỹ sư vận hành cho đến những người bảo trì đường dây Khi tất cả biến mất, các nhà máy điện bắt đầu đối mặt với hàng loạt sự cố Một số tổ máy tự động ngừng hoạt động khi phát hiện bất thường Trong khi những cơ sở sử dụng nhiên liệu hóa thạch không thể tiếp tục vận hành lâu dài Nếu thiếu người giám sát và bổ sung nhiên liệu Trong vòng 24 đến 48 giờ đầu tiên, những đợt mất điện có thể lan rộng qua nhiều khu vực Tại các thành phố lớn, ánh đèn trên những tòa nhà cao tầng lần lượt tắt Biển quảng cáo điện tử ngừng sáng và những khu phố từng rực rỡ suốt đêm chìm vào bóng tối, các trang trại điện mặt trời và tua bin gió vẫn có khả năng tạo ra năng lượng. Nhưng khi mạng lưới truyền tải mất ổn định, nguồn điện ấy cũng khó duy trì việc cung cấp cho các thành phố. Hệ thống cấp nước, trạm bơm thoát nước và nhiều công trình ngầm bắt đầu chịu ảnh hưởng. Những máy phát điện dự phòng có thể hoạt động thêm một thời gian, nhưng nhiên liệu rồi cũng cạn. Chỉ sau vài ngày, nhiều hệ thống vốn được thiết kế để phục vụ hàng triệu người đã ngừng hoạt động hoặc rơi vào tình trạng mất kiểm soát Và trong khi phần lớn thế giới đang chìm dần vào bóng tối, vẫn còn một câu hỏi đáng lo ngại hơn Điều gì sẽ xảy ra với những nhà máy điện hạt nhân khi không còn bất kỳ ai ở lại để vận hành chúng? Khi những lò phản ứng hạt nhân không còn người kiểm soát Tại hàng trăm nhà máy điện hạt nhân trên thế giới, các hệ thống an toàn được thiết kế để tự động can thiệp khi xảy ra sự cố. Nếu nguồn điện bên ngoài bị gián đoạn hoặc thiết bị vận hành bất thường, thanh điều khiển sẽ được đưa vào lõi lò phản ứng để nhanh chóng dừng phản ứng phân hạch dây chuyền. Nhờ cơ chế này, việc con người biến mất không đồng nghĩa với chuyện tất cả các lò phản ứng lập tức phát nổ, nhưng dừng phản ứng chỉ giải quyết được một phần nguy hiểm. Ngay cả sau khi ngừng hoạt động, nhiên liệu hạt nhân vẫn tiếp tục sinh nhiệt do sự phân rã của các sản phẩm phóng xạ Nhiệt lượng ấy còn được đưa ra ngoài bằng hệ thống làm mát Trong điều kiện bình thường, nhà máy có nguồn điện dự phòng, máy phát diesel và nhiều lớp bảo vệ để duy trì quá trình này Tuy nhiên, nếu không còn ai tiếp nhiên liệu, sửa chữa thiết bị hoặc xử lý những tình huống bất thường Một số cơ sở có thể mất khả năng làm mát sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày Khi nhiệt độ tăng quá cao, nhiên liệu có nguy cơ bị hư hại nghiêm trọng, thậm chí nóng chảy và giải phóng chất phóng xạ ra môi trường Nhân loại từng chứng kiến hậu quả của những tai nạn hạt nhân lớn tại Chernobyl năm 1986 và Fukushima năm 2011 Dù nguyên nhân và diễn biến của hai thảm họa rất khác nhau, cả hai đều cho thấy việc mất kiểm soát một cơ sở hạt nhân có thể để lại những hậu quả kéo dài Thế nhưng tại Chernobyl, một diễn biến khác cũng khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm. Sau khi hàng chục ngàn cư dân phải sơ tán, nhiều khu vực xung quanh nhà máy dần trở nên vắng bóng con người. Những con đường bỏ hoang bị cây cối bao phủ, nhà cửa xuống cấp và các loài động vật hoang dã bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều. Sói, nai sừng tấm, hươu đỏ và lợn rừng sinh sống trong vùng cấm. Thậm chí một nghiên cứu công bố năm 2015 ghi nhận mật độ sói tại đây. cao hơn đáng kể so với một số khu bảo tồn được khảo sát trong khu vực. Điều đó không có nghĩa phóng xạ vô hại. Nhiều sinh vật vẫn có thể chịu những ảnh hưởng nghiêm trọng do phơi nhiễm. Nhưng sự suy giảm hoạt động săn bắn, giao thông và cư trú của con người đã tạo điều kiện cho nhiều quần thể thu lớn phục hồi. Chernobyl vì thế đem đến một hình ảnh đầy nghịch lý. Nơi từng xảy ra một trong những thảm họa công nghiệp nghiêm trọng nhất lịch sử lại trở thành môi trường sống của nhiều loài động vật. Và nếu thiên nhiên có thể quay trở lại những khu vực như vậy, điều gì đang chờ đợi các đô thị khổng lồ như New York, nơi hàng triệu con người từng phải làm việc mỗi ngày chỉ để giữ cho thành phố hoạt động? New York sẽ bị nước nuốt chửng như thế nào? Bên dưới những con phố đông đúc của New York, hàng triệu lít nước đang được bơm ra khỏi hệ thống tàu điện ngầm mỗi ngày. Công việc ấy diễn ra âm thầm đến mức phần lớn cư dân thành phố chẳng bao giờ nghĩ tới. Nhưng nếu tất cả máy bơm đồng loạt ngừng hoạt động, những đường hầm từng chở hàng triệu hành khách sẽ dần biến thành các dòng sông ngầm Để hiểu vì sao New York phải liên tục đối phó với nước, hãy quay lại Manhattan hơn 400 năm trước Khi nhà thám hiểm Henry Hudson đến khu vực này vào năm 1609, hòn đảo vẫn có những khu rừng, đồi đất, suối nhỏ và đầm lầy Người Lenape đã sinh sống tại đây từ lâu trong một môi trường hoàn toàn khác với những đại lộ và tòa nhà cao tầng ngày nay. Qua nhiều thế kỷ, con người san lấp các vùng trũng, thay đổi dòng chảy tự nhiên và xây dựng cả một thành phố khổng lồ trên vùng đất ấy. Thế nhưng nước ngầm vẫn tiếp tục len lỏi bên dưới Manhattan. Hệ thống tàu điện ngầm New York hiện phải bơm ra hàng chục triệu lít nước mỗi ngày, kể cả khi trời không mưa. Nước thấm qua các khe hở, chảy vào những đoạn đường hầm thấp và được máy bơm đưa lên hệ thống thoát nước. Khi nguồn điện biến mất, quá trình ấy cũng dừng lại. Nước bắt đầu dâng lên ở những vị trí thấp nhất, tràn qua đường ray, sân ga và các lối đi ngầm. Chỉ sau vài ngày, một số đoạn tàu điện có thể ngập sâu, trong khi những máy phát điện dự phòng cũng lần lượt cạn nhiên liệu. Qua nhiều năm, các đường hầm không được bảo trì sẽ ngày càng xuống cấp. Một số vị trí có thể sụp lún hoặc sập cục bộ. Còn những khu vực trũng thấp trên mặt đất trở nên dễ ngập úng hơn mỗi khi mưa lớn Những tuyến phố từng đông nghịt xe cộ giờ bị chia cắt bởi các khối nước động Trong khi phía dưới là một mạng lưới đường hầm tối tăm và ngập nước Điều đáng kinh ngạc là một thành phố từng vận hành nhờ những công trình kỹ thuật đồ sộ Lại có thể mất dần khả năng kiểm soát nước chỉ vì không còn ai duy trì chúng Và khi nền đất bên dưới bắt đầu thay đổi Những tòa nhà cao tầng phía trên cũng phải đối mặt với thử thách của thời gian Những tòa nhà dọc trời có thể tồn tại bao lâu? Một tòa nhà dọc trời có thể chịu được những trận gió dữ dội Hàng ngàn tấn trọng lượng và sự rung chuyển liên tục trong nhiều thập kỷ Nhưng liệu nó có thể đứng vững hàng trăm năm nếu không một ai kiểm tra, sửa chữa Hay thay thế những bộ phận xuống cấp? Hãy lấy Burj Khalifa ở Dubai làm ví dụ Với chiều cao 828m, công trình này được nâng đỡ bởi hệ thống móng bê tông cốt thép khổng lồ Gồm 192 cọc móng, có đường kính khoảng 1,5m, cắm sâu hơn 40m xuống lòng đất Toàn bộ kết cấu được tính toán để chịu tải trọng rất lớn và những điều kiện thời tiết khắc nghiệt Tuy nhiên, độ bền của một tòa nhà không chỉ phụ thuộc vào việc nó được xây dựng chắc chắn đến đâu mà còn liên quan đến môi trường và quá trình bảo trì trong suốt thời gian sử dụng. Khi con người biến mất, những hư hỏng nhỏ sẽ không còn được phát hiện và xử lý. Nước mưa có thể len qua các mối nối, khe hở trên mái hoặc những vết nứt của lớp bê tông. Nếu tiếp xúc với độ ẩm kéo dài, cốt thép bên trong có nguy cơ bị ăn mòn. Lớp rỉ chiếm thể tích lớn hơn thép ban đầu, tạo áp lực khiến bê tông xung quanh nứt vỡ, làm cho nước càng dễ thấm sâu hơn. Ở những thành phố có mùa đông lạnh giá như New York hay Chicago, tình trạng này còn phức tạp hơn Nước lọt vào các khe nứt có thể đóng băng, giãn nở, rồi tan chảy khi nhiệt độ tăng Quá trình lặp lại qua nhiều mùa đông khiến một số bộ phận công trình hư hại nhanh hơn Trong khi đó, kính cửa sổ bị vỡ, lớp chống thấm xuống cấp và hệ thống thoát nước trên mái bị tắc sẽ khiến nước xâm nhập ngày càng nhiều Sau vài chục năm, nhiều tòa nhà có thể trở nên nguy hiểm do hư hỏng tích tụ Qua hàng thế kỷ, một số công trình có thể sụp đổ từng phần hoặc mất khả năng đứng vững Dẫu vậy không có mốc thời gian chung cho tất cả Những tòa nhà được thiết kế tốt, nằm trong môi trường khô ráo và ít chịu tác động khắc nghiệt có thể tồn tại lâu hơn đáng kể Sau 500 năm, rừng cây sẽ chiếm lại các thành phố Ở Campuchia, đền Ta Prohm nổi tiếng với những thân cây khổng lồ mọc giữa các công trình bằng đá Bộ rễ của chúng bò qua mái đền, len xuống các bức tường, rồi ôm chặt những khối kiến trúc cổ Có những vị trí cây và đá đã gắn với nhau đến mức Việc loại bỏ một bộ rễ cũng có thể ảnh hưởng đến kết cấu công trình Dù khu đền vẫn được bảo tồn, cảnh tượng ấy cho thấy thực vật có thể biến đổi một công trình sau hàng thế kỷ phát triển Trong những thành phố không còn người sinh sống, sự thay đổi bắt đầu từ những nơi rất nhỏ Hạt giống theo gió rơi xuống các khe nước trên vỉa hè, có dại mọc lên giữa những bãi đổ xe Còn rêu và địa y phủ lên các bức tường ẩm ướt, không còn ai cắt cỏ hay dọn sạch những khoảng đất trống Cây bụi nhanh chóng lan rộng Sau vài chục năm, nhiều con đường ít ánh sáng bị che phủ bởi tán cây Những khu vườn từng được chăm sóc cẩn thận trở nên rậm rạp Trong khi cây non mọc lên từ các mái nhà tích tụ đất và lá mục, mỗi mùa lớp thực vật chết đi lại bổ sung thêm chất hữu cơ, giúp những cây mới có điều kiện phát triển. Quá trình ấy diễn ra khác nhau tùy khí hậu. Ở những thành phố nhiệt đới, mưa nhiều và nhiệt độ ấm áp có thể khiến cây cối phát triển rất nhanh. Những khu dân cư bỏ hoang dần bị che khuất dưới các tầng lá xanh. Tại vùng ôn đới, các loài cây bản địa có thể hình thành những mảng rừng mới qua nhiều thế hệ. Trong khi đó, các đô thị nằm giữa sa mạc có thể giữ lại nhiều khoảng đất trống, bởi nước vẫn là yếu tố hạn chế sự phát triển của thực vật. Sau khoảng 500 năm, nhiều khu phố từng có hàng ngàn ngôi nhà có thể trở thành những vùng cây cối rậm rạp. Từ trên cao, ranh giới giữa công viên, khu dân cư và những vùng đất tự nhiên xung quanh sẽ không còn rõ ràng. Dấu tích đường xá, tường đá và nền móng vẫn hiện diện đâu đó dưới lớp thảm thực vật. Khi những con đường biến mất dưới thảm cây xanh, ranh giới giữa thành phố và vùng hoang dã cũng dần bị xóa nhòa. Nhưng những cư dân đầu tiên tận dụng sự thay đổi ấy sẽ không chỉ là các loài thú từ đường sâu tiến vào. Khi sói, gấu và mèo hoang trở thành cư dân thành phố, một con mèo lặng lẽ định chuột trong siêu thị bỏ hoang, bên ngoài những đàn chó lang thang giữa các khu phố vắng, còn chim bồ câu tranh nhau những mẩu thức ăn cuối cùng trên quảng trường. Khi con người biến mất, các loài vật từng phụ thuộc vào chúng ta sẽ phải đối mặt với một thử thách lớn Thức ăn có thể vẫn còn, nhưng chẳng ai bổ sung thêm Trong những tuần đầu, chuột và gián có thể tận dụng thực phẩm còn sót lại trong nhà hàng, cửa hàng và kho chứa Tuy nhiên, nguồn thức ăn ấy sẽ nhanh chóng hư hỏng hoặc cạn kiệt Những loài quen sống nhờ rác thải phải chuyển sang tìm hạt giống, côn trùng và các nguồn thức ăn tự nhiên Không phải quần thể nào cũng thích nghi thành công Mèo nhà có lợi thế nhờ bản năng săn mồi vẫn được duy trì qua hàng ngàn năm sống cùng con người Chúng có thể bắt chuột, chim và những động vật nhỏ để tồn tại Nhưng cuộc sống hoang dã cũng đi kèm cạnh tranh, bệnh tật và nguy cơ bị những thú săn mồi lớn hơn tấn công Với chó, sự khác biệt giữa các giống có thể trở nên rõ rệt Nhưng cá thể khỏe mạnh, di chuyển linh hoạt và biết kiếm ăn có cơ hội sống sót cao hơn Trong khi đó, nhiều giống chó được lai tạo để làm cảnh sẽ gặp bất lợi. Khi nguồn thức ăn khan hiếm, chó hoang còn phải cạnh tranh với nhau và với những loài săn mồi bản địa. Tại những vùng có rừng bao quanh đô thị, sói, gấu và linh miêu có thể dần mở rộng phạm vi hoạt động. Những con đường không còn xe cộ giúp chúng tiếp cận các khu vực trước đây thường xuyên bị con người quấy nhiễu. Tuy nhiên, mỗi loài vẫn phải tìm đủ con mồi và nơi trú ẩn để duy trì quần thể. Năm 2021, hai con cá heo sọc từng xuất hiện trong khu vực kênh đào Venice Khi hoạt động tàu thuyền giảm mạnh trong thời gian phòng dịch Sự kiện ấy cho thấy một số động vật có thể tiến vào những khu vực thường đông đúc Dù không có nghĩa, chúng sẽ định cư lâu dài Sau nhiều thế hệ, những loài tồn tại trong các thành phố bỏ hoang Có thể rất khác với những vật nuôi và động vật đô thị chúng ta quen thuộc Cuộc cạnh tranh sinh tồn sẽ tiếp tục Chỉ là con người không còn tham gia vào đó Côn trùng có thể trở thành những kẻ thống trị mới Hãy nhìn một đàn kiến đang vận chuyển thức ăn Trong một đàn kiến cắt lá, những cá thể nhỏ bé nối đuôi nhau Vận chuyển các mảnh lá lớn hơn cơ thể về tổ Trong khi những con khác liên tục dò đường và bảo vệ tuyến di chuyển Ở một góc khác của thế giới, chuồn chuồn có thể bắt côn trùng ngay giữa không trung Còn những đàn bướm vua thực hiện hành trình di cư dài hàng ngàn km Những sinh vật nhỏ bé ấy sở hữu các khả năng đáng kinh ngạc mà con người thường bỏ qua Côn trùng đã xuất hiện từ hơn 400 triệu năm trước, rất lâu trước khi những loài khủng long đầu tiên tồn tại Chúng trải qua nhiều biến động lớn trong lịch sử trái đất và ngày nay vẫn là nhóm động vật có số loài được mô tả nhiều nhất Từ rừng nhiệt đới, đồng cỏ đến những vùng sa mạc khô hạn Gần như nơi nào có điều kiện phù hợp cho sự sống cũng có thể tìm thấy côn trùng Khả năng bay đem lại cho nhiều loài một lợi thế lớn Chúng có thể vượt qua những chướng ngại trên mặt đất, tìm nguồn thức ăn mới và di chuyển đến các khu vực xa hơn Trong khi đó, tốc độ sinh sản nhanh ở một số loài giúp quần thể có nhiều cơ hội tích nghi khi điều kiện môi trường thay đổi Một đặc điểm thú vị khác nằm ở vòng đời của chúng Sâu bướm dành phần lớn thời gian để ăn lá, nhưng khi trở thành bướm trưởng thành, nhiều loài chuyển sang hút mật hoa Nhờ sử dụng những nguồn thức ăn khác nhau ở từng giai đoạn, ấu trùng và con trưởng thành giảm bớt sự cạnh tranh trực tiếp Tất nhiên, một thế giới văn bóng con người không có nghĩa mọi loài côn trùng đều phát triển mạnh Những loài phụ thuộc vào cây trồng hoặc môi trường do chúng ta tạo ra có thể suy giảm Ngược lại, sự phục hồi của thảm thực vật tự nhiên có thể mở ra môi trường sống mới cho nhiều loài khác Nếu xét về số lượng, mức độ đa dạng và khả năng tồn tại trong những điều kiện khác nhau Côn trùng có lẽ là một trong những nhóm sinh vật có lợi thế lớn nhất, nhưng chúng không cần xây dựng thành phố hay phát triển công nghệ để đạt được thành công ấy. Còn nếu câu hỏi là liệu có sinh vật nào sở hữu trí thông minh đủ đặc biệt để một ngày nào đó phát triển những hành vi phức tạp hơn, đại dương đang có một ứng cử viên khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm, tuộc và khả năng xuất hiện một nền văn minh dưới biển. Dưới đáy vịnh Travis, Australia, các nhà khoa học từng phát hiện một khu vực có khoảng 15 con bạch tuộc thuộc loài Octopus tetricus cùng xuất hiện. Chúng trú ẩn giữa những đống vỏ sò, thường xuyên chạm mặt, tranh giành lãnh thổ và bạn tình. Các nhà nghiên cứu đặt biệt danh cho nơi này là Atlantis. Phát hiện ấy gây bất ngờ bởi bạch tuộc vốn được biết đến là loài chủ yếu sống đơn độc, hiếm khi tập trung thành những quần thể có nhiều tương tác như vậy. Điều khiến bạch tuộc đặc biệt thú vị còn nằm ở trí thông minh của chúng Ở một số loài được nghiên cứu, hệ thần kinh có khoảng 500 triệu tế bào thần kinh Phần lớn phân bổ trong 8 cánh tay Nhờ đó các xúc tu có thể cảm nhận môi trường và thực hiện nhiều chuyển động phức tạp mà không cần não trung tâm điều khiển từng thao tác Bạch tuộc cũng có khả năng ghi nhớ, học hỏi và giải quyết những tình huống mới Một số loài từng được quan sát mang theo vỏ dừa để sử dụng làm nơi trú ẩn khi cần thiết Chúng còn có thể thay đổi màu sắc và hoa văn trên da gần như tức thì Giúp ngụy trang hoặc phản ứng trước những sinh vật xung quanh Những hành vi này cho thấy trí thông minh có thể phát triển theo những con đường rất khác nhau trong thế giới động vật Vậy nếu con người biến mất, liệu bạch tuộc có thể tiến hóa để xây dựng một nền văn minh dưới đại dương? Khả năng ấy hiện vẫn thuộc về suy đoán Phần lớn bạch tuộc có tuổi thọ ngắn, nhiều loài chỉ sinh sản một lần trong đời Khiến việc truyền đạt và tích lũy kiến thức qua nhiều thế hệ gặp nhiều hạn chế Môi trường dưới nước cũng đặt ra những trở ngại lớn đối với sự phát triển của công nghệ Atlantis chưa phải một thành phố theo nghĩa chúng ta thường hiểu Nhưng nó cho thấy đời sống của bạch tuộc có thể phức tạp hơn những gì con người từng biết Trong tương lai xa, chúng có thể tiếp tục tiến hóa theo những hướng khó dự đoán Dù chưa có cơ sở để khẳng định sẽ xuất hiện một nền văn minh mới Và dù loài sinh vật nào phát triển mạnh trong tương lai Chúng vẫn phải thích nghi với những biến đổi khí hậu kéo dài trên trái đất Kể cả khi nhân loại đã biến mất từ hàng ngàn năm trước Trái đất có thể bước vào một kỷ băng hà mới Hàng ngàn năm sau khi con người biến mất Khí hậu trái đất vẫn chưa thể trở lại trạng thái trước thời kỳ công nghiệp Những nhà máy từng khói xả và bầu trời đã ngừng hoạt động từ lâu Nhưng lượng CO2 tích tụ trong khí quyển vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến nhiệt độ hành tinh Vậy liệu trong tương lai xa, trái đất có thể bước vào một kỷ băng hà mới? Trong hơn 2 thế kỷ, việc đốt than đá, dầu mỏ và khí đốt đã đưa một lượng CO2 khổng lồ vào khí quyển Nồng độ loại khí này hiện cao hơn trên 50% so với thời kỳ tiền công nghiệp Ngay cả khi không còn nguồn phát thải mới từ con người, lượng CO2 đã tích tụ vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến nhiệt độ hành tinh Đại dương có thể hấp thụ một phần lượng carbon ấy Nhưng quá trình trao đổi giữa khí quyển và các tầng nước sâu diễn ra chậm Việc loại bỏ CO2 thông qua phong hóa đá và những quá trình địa chất khác còn cần thời gian dài hơn Vì vậy, tác động khí hậu của nhân loại có thể kéo dài hàng ngàn năm sau khi chúng ta biến mất Trong lịch sử, trái đất từng nhiều lần trải qua những giai đoạn băng hà Một trong những nguyên nhân quan trọng là các chu kỳ Milankovitch Liên quan đến sự thay đổi hình dạng quỹ đạo, độ nghiêng và hướng trục quay của trái đất Những chuyển động này làm thay đổi lượng ánh sáng mặt trời đến các khu vực khác nhau theo mùa Góp phần quyết định việc các khối băng lục địa mở rộng hay thu hẹp Nếu chỉ chịu tác động của các chu kỳ tự nhiên, hành tinh có thể bước vào một giai đoạn băng hà mới trong tương lai Tuy nhiên, lượng khí nhà kính mà con người đã thải ra có khả năng trì hoãn quá trình ấy thêm hàng chục ngàn năm thậm chí lâu hơn tùy điều kiện Hình ảnh một trái đất phủ đầy băng tuyết có thể rất hấp dẫn trong phim khoa học viễn tưởng Nhưng khoa học chưa thể xác định chính xác thời điểm một giai đoạn băng hà mới sẽ bắt đầu trong điều kiện khí hậu đã bị con người làm thay đổi Dù nhân loại không còn hiện diện nhưng biến đổi chúng gây ra vẫn có thể ảnh hưởng đến hành tinh trong thời gian rất dài Và ngoài khí quyển còn một nơi khác có khả năng lưu giữ bằng chứng về sự tồn tại của con người lâu hơn nữa Sau hàng triệu năm, trái đất còn nhớ đến con người không? Một triệu năm sau khi con người biến mất, liệu có ai còn nhận ra nơi từng là một thành phố? Những tòa nhà có thể đã sụp đổ, đường xá bị chôn vùi Còn các công trình từ nổi tiếng nhất thế giới chỉ còn những mảnh vật liệu nằm sâu dưới đất Nhưng nếu đào xuống các lớp trầm tích, một nhà nghiên cứu trong tương lai vẫn có thể tìm thấy bằng chứng về thời đại công nghiệp Các nhà khoa học sử dụng thuật ngữ Technofossil để chỉ những dấu tích vật chất của công nghệ có thể được lưu giữ trong hồ sơ địa chất. Chúng bao gồm các sản phẩm nhân tạo như nhựa, bê tông, thủy tinh và hợp kim. Nhựa là một ví dụ đáng chú ý. Từ giữa thế kỷ 20, con người đã sản xuất lượng vật liệu này ở quy mô khổng lồ. Nhiều sản phẩm sau khi bị thải bỏ sẽ vỡ thành những mảnh nhỏ, theo sông ngòi ra biển rồi lắng xuống đáy. Nếu được chôn vùi trong điều kiện thích hợp, một phần vật liệu ấy có thể tồn tại trong các lớp trầm tích rất lâu Những bằng chứng khác cũng có thể được lưu giữ Hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch làm thay đổi thành phần carbon trong môi trường Trong khi các vụ thử vũ khí hạt nhân để lại những đồng vị phóng xạ đặc trưng Cùng với bê tông và vật liệu công nghiệp, chúng có thể giúp các nhà địa chất tương lai nhận biết thời kỳ con người từng làm biến đổi hành tinh Tất nhiên, không phải dấu tích nào cũng tồn tại mãi mãi Xói mòn, chuyển động mảng kiến tạo và quá trình hình thành đá có thể chôn vùi, biến dạng hoặc phá hủy như bằng chứng qua hàng triệu năm Trong cuốn sách The World Without Us, Thế giới không có chúng ta Nhà báo Alan Weisman đã tưởng tượng ra viễn cảnh nhân loại biến mất để khám phá điều gì sẽ xảy ra với thế giới mà chúng ta để lại Một ngày nào đó, những thành phố khổng lồ có thể không còn hiện diện trên bề mặt trái đất Nhưng trong các lớp đá và trầm tích, những dấu vết của thời đại công nghiệp vẫn có khả năng được lưu giữ như bằng chứng rằng từng có một loài sinh vật đủ sức làm thay đổi cả hành tinh Hàng tỷ năm trước khi con người xuất hiện, trái đất đã trải qua vô số biến động và chứng kiến sự ra đời, biến mất của hàng triệu loài sinh vật Nền văn minh mà chúng ta tự hào mới chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian rất ngắn so với lịch sử ấy Dù nhân loại có thể làm thay đổi sâu sắc môi trường sống sự sống vẫn có khả năng tiếp tục phát triển theo những con đường riêng Có lẽ điều đáng suy ngẫm nhất không nằm ở viễn cảnh trái đất tiêu vắng con người mà ở câu hỏi chúng ta đang để lại một hành tinh như thế nào cho tương lai