300 Triệu Người Trung Quốc thuộc thế hệ 8X, 9X từ bỏ việc tìm kiếm việc làm: Càng làm càng lỗ

Đã trở nên nghiêm trọng, hàng loạt người thế hệ 8X, 9X ở Quảng Châu ngừng tìm việc làm. Mời quý vị và các bạn cùng Như Ngọc và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Cảm giác năm nay, ngày càng nhiều người không muốn đi làm. Mọi người đều mất hết khí thế. Người có việc thì lo, người không có việc cũng lo. Nói thật, lương chỉ có thể thế này. Cố gắng làm với làm, có khác gì nhau. Đi tìm việc làm, đến phát bệnh. Lúc chưa có việc, tôi ngày nào cũng ra ngoài tìm, rồi lo đến mất ngủ, giờ tìm được rồi, phỏng vấn cũng đậu, nhưng tôi lại chẳng muốn đi làm nữa, coi giống như tôi không. Nhiều người trả lời chủ tài khoản, tôi cũng vậy, ngày nào cũng tìm việc, tìm được rồi lại không dám đi vì sợ giao tiếp xã hội. Người khác nói, hóa ra nhiều người cũng thế. Một người ở Quảng Châu cho biết, một tình trạng đáng báo động đang xảy ra Một lượng lớn người sinh thập niên 1980 và 1990 đã đơn giản ngừng tìm việc Họ không còn đi hội chợ việc làm, không còn gửi hồ sơ, thậm chí là ít khi mở ứng dụng tuyển dụng Có người gọi đó là nằm thẳng hoặc là buông xuôi Nhưng thực tế là thực dụng hơn, không phải là họ từ chối làm việc Mà họ đã tính toán và nhận ra rằng, cứ làm thì càng làm càng lỗ Một công việc lương 10.000 nhân dân tệ một tháng ở Quảng Châu Nghe có vẻ ổn Nhưng trừ bảo hiểm xã hội Đi lại ăn uống Thì chẳng còn lại bao nhiêu Cộng thêm khoản vay nhà Chi phí gia đình Và học hành của con Thu nhập khả dụng còn thấp hơn nữa Thực tế là nhiều công việc không thật sự Là giờ hành chính từ 9 giờ đến 6 giờ 2 giờ đi lại mỗi ngày Trả lời tin nhắn sau giờ làm Tăng ca bất chợt Và trực cuối tuần Đều cộng thêm chi phí ẩn Khi mà tính cả thời gian Sức khỏe căng thẳng và đời sống gia đình, một số vị trí càng làm càng lỗ. Đó là lý do mà tại sao một số người sinh vào thập niên 1980-1990 thà sống dựa vào tiết kiệm một thời gian hoặc là nhận tiền lương linh hoạt, chứ không bội vàng quay lại làm toàn thời gian. Họ không đơn thuần là nằm thẳng. Sau khi mà cân đối thu nhập và chi phí sinh hoạt, họ quyết định không đổi toàn bộ thời gian lấy phần thưởng hạn hẹp. Điều đó giống như là chủ động cắt lỗ. Quảng Châu còn có những khó khăn riêng so với Bắc Kinh, Thượng Hải và Thâm Quyến. Thành phố có ít vị trí chuyên môn lương cao Những doanh nghiệp địa phương là nhà máy sản xuất, dịch vụ và công ty thương mại vừa và nhỏ Ở những công ty này, lương nhiều vị trí trung cấp nhanh chóng, chạm trần thấp Khoảng tuổi 35, lương 20.000 nhân dân tệ một tháng đã gần mức trần tại nhiều công ty Thế nhưng nhà ở, giáo dục, đi lại và chi phí nuôi gia đình không thấp hơn bao nhiêu so với các thành phố lớn khác Không gian tăng thu nhập ngày càng hạn hẹp, chi phí sinh hoạt thì vẫn cao, phép tính ngày càng khó biện minh, vấn đề lớn hơn nữa là giao cảm về tuổi tác Với nhiều người đi làm, tuổi 35 đã thành một ngưỡng khó vượt, một số người sinh sau năm 1985 từng làm quản lý hoặc là kỹ thuật nhiều năm và có kinh nghiệm dự án đầy đủ Sau khi mà bị sa thải, nhiều người vẫn tự tin rằng hơn 10 năm kinh nghiệm sẽ giúp tìm việc khác tương đối dễ Nhưng khi mà bắt đầu nộp hồ sơ, họ phát hiện một số hệ thống tuyển dụng tự động loại vì tuổi Nhiều người thậm chí không được phỏng vấn Dù có vào vòng phỏng vấn, thái độ của người phỏng vấn cũng có thể đổi rất nhanh Sau khi mà nhìn thấy tuổi, lý do không phức tạp Ở góc nhìn của chủ doanh nghiệp, người trẻ chấp nhận lương thấp hơn, sức khỏe tốt hơn và có thể sẵn sàng tăng ca hơn Vậy tại sao phải trả nhiều hơn để thuê người khoảng 40 tuổi? Trước đây người ta thường nói, người đi làm càng lớn tuổi, càng có giá vì kinh nghiệm tăng theo năm tháng Nhưng ở nhiều ngành nghề, logic ấy không còn đúng Nhiều công ty nhìn vào chi phí ngắn hạn và cái gọi là hiệu suất trên giá Họ không muốn trả thêm cho thâm niên trong ngành, kỹ năng quản lý hay là kinh nghiệm nghề nghiệp Kết quả là một nhóm người trung niên đã làm hơn 10 năm bỗng thấy mọi thứ mình tích lũy trong quy tắc tuyển dụng hiện nay bằng không Ngoài ra, văn hóa ở nhiều công ty vừa và nhỏ cũng đang đẩy họ ra Lời hứa suông, bài động viên, họp cả ngày chẳng ra kết quả Và chuyện hy sinh, chuyện tình cảm công ty lúc nào cũng được nhắc Có thể còn tác dụng với người mới vào nghề Nhưng với những người sinh vào thập niên 1980 và 1990 Đã làm hơn 10 năm thì chẳng còn sức hút Họ đã thấy đủ, họ đã từng trải qua giai đoạn ngành nóng nhất Từng nhận thưởng cuối năm rất hậu, cũng đã vượt đáy ngành Họ rõ luật chơi công sở hơn ai hết Giờ bảo công ty như nhà, cùng nhau phấn đấu Họ chỉ cười rồi im, không phải là họ hết nhiệt huyết Họ chỉ biết tin những lời ấy nữa là tự mình ngốc Ta nhẫn hơn là nhiều nhân viên 30 đến 40 tuổi Giờ chẳng còn cảm giác an toàn trong công ty Một blogger nghề nghiệp kể trải nghiệm Những gì mà tôi sắp nói có thể là quá đen tối với ai dưới 30 tuổi Ngày sau hãy tự hỏi công việc của mình còn cảm giác an toàn hay không Và năm 2023, tôi vừa nghỉ việc Một người bạn làm kinh doanh đưa tôi đến một buổi hội thương Tất cả những người ở đó điều hành công ty vừa và nhỏ doanh thu năm hàng chục triệu nhân dân tệ Họ mời một doanh nhân nghỉ hưu, nổi tiếng đến để nói chuyện Đó là lần đầu, tôi nhìn từ góc độ của chủ doanh nghiệp Diễn giả hỏi, các ông chủ ở đây vất vả đi kéo khách kéo thêm một triệu nhân dân tệ, khoảng 140.000 USD doanh số có dễ không? Mọi người nói cũng khá khó Ông hỏi tiếp, thì tỷ suất lợi nhuận ròng bao nhiêu? Họ đáp, khoảng 10% Diễn giả nói, vậy thêm 1 triệu nhân dân tệ doanh số chỉ lời 100.000 nhân dân tệ, khoảng 14.000 USD một nhân viên tốn của các ông 100.000 nhân dân tệ một năm, sa thải người đó chẳng phải tương đương thêm 1 triệu nhân dân tệ doanh số sao Nếu như cắt từ 200 người xuống còn 50 người, chẳng khác gì kéo thêm 15 triệu nhân dân tệ, khoảng 2,1 triệu USD doanh thu Blogger nói cô sững sờ vì lần đầu nhìn vấn đề từ góc độ của ông chủ Trước đây các công ty còn giấu tư duy này Nhưng kinh tế chậm lại thì chẳng ai thèm giả nữa Cô nói chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ Bản thân đã sống không nổi nên sa thải để cắt chi phí là tất yếu Công ty lớn càng nói lên điều đó Tencent và Alibaba từng công bố mỗi năm sẽ tuyển bao nhiêu sinh viên mới Và người đã có kinh nghiệm Nhưng 2 năm gần đây họ không còn công bố số liệu ấy Cô cho rằng số tuyển giờ quá thấp Họ ngại đưa ra, bình luận viên chỉ ra nhiều người sinh vào thập niên 1980 và 1990 Thà không làm gì một thời gian để lấy lại sức Họ muốn chỉnh lại sức khỏe, ở bên gia đình nhiều hơn Và nghĩ lại tiếp theo mình còn làm được gì Có người làm tự do, hoặc là nhận dự án lẻ Có người tìm hiểu thương mại điện tử và truyền thông cá nhân Có người dừng lại để học kỹ năng mới Với họ điều đó đáng hơn mỗi sáng vội ra khỏi nhà Bị tiêu hao cả ngày ở văn phòng Tối về nhà đổ vật rồi ngủ Hôm sau lặp lại Nhưng với cỗ máy công nghiệp nhà chính quyền phải vận hành hết công suất Đây là rủi ro lớn Những người rời việc là nhân viên có kinh nghiệm Xương sống của nhiều doanh nghiệp Với chính người lao động Vì bước ra thì chưa hẳn là điều xấu Một vlogger mô tả tình trạng sau khi mà ngừng đi làm Một khi mà nghỉ việc Bạn sẽ bắt đầu gặp rất nhiều người Cũng không đi làm Ban đầu người bạn thân nhất nói với anh ấy Sẽ nghỉ luôn, không có việc mới Tôi nghĩ anh ấy điên Vài tháng sau tôi cũng nghỉ như vậy Rồi tôi nhận ra, quanh mình ngày càng nhiều người ngừng đi làm Cô kể một người bạn làm livestream bán hàng, 4 năm chỉ làm nửa năm Mỗi ngày 4 giờ, người ấy giờ đã nghỉ và đang học làm gốm ở Cảnh Đức Trấn Một người bạn khác học tài chính ở Đại học dự án 985 Ra trường đi thực tập trực tuyến, được 2 ngày rời bỏ Người ấy hiện làm huấn luyện viên cầu lông Cô nói, quanh tôi đủ kiểu sống, chẳng thấy ai chết đói Ngược lại lúc còn đi làm, ngày nào cũng gần chết vì lo Giờ không đi làm thật sự rất sướng Không phải là tiếp xúc với ai Tôi sống như một cái cây Đói thì ăn, mệt thì ngủ, chán thì chơi điện thoại Vấn đề còn đi xa hơn Xu hướng người sinh vào thập niên 1980 và 1990 Cùng rút khỏi việc làm Đang lan sang cả thế hệ sinh năm 2000 Và những người trẻ hơn Một nữ công nhân trẻ gần đây Khóc trên tàu điện Khi kể về trải nghiệm của mình Cô khuyên các bạn nữ đừng đến Quảng Đông làm Đặc biệt là vào nhà máy Cô nói, mọi người ơi Tôi thật sự hết sức vất vả Lần này tôi không bao giờ muốn vào nhà máy nữa Giờ tôi không có chỗ ở. Khổ quá, tức chết được Cô tìm được việc làm hè, lương mười nhân dân tệ một giờ. Môi giới đưa vào nhà máy lúc 14 giờ và cô phải làm luôn đến 22 giờ. Tan ca Môi giới về nhà, không đưa cô tới ký túc. Ông chỉ gửi định vị Cô phải kéo một mình vali hơn 10 phút mà vẫn không tìm ra ký túc Cuối cùng môi giới mới cho người dẫn đường Ký túc ở tầng 7, không thang máy Cô phải tự khiêng vali lên Bên trong còn tệ hơn 6 người 1 phòng, 1 nhà vệ sinh Nhà vệ sinh không cửa, chỉ 1 tấm vải Phòng rất tồi tàn Hết giường tầng dưới, cô phải ngủ tầng trên Trèo lên thấy giường như là muốn sụp Cô nói tới nơi là khóc Cảm thấy rất tuyệt vọng Nhưng không thể bỏ ngay vì đã đóng 200 nhân dân tệ đặt cọc Nghỉ thì không hoàn Lỗ quá Một vlogger nói về vấn đề xã hội ngày càng được chú ý này Với nỗi lo sâu hơn, ông nói Có người biết nhà nghèo, vậy mà vẫn không muốn đi làm Cũng không có ý thức kiếm tiền Nhiều người thấy vậy, phản ứng ngay Lười, vô dụng, không chịu vượt lên Nhưng nói thật là một số người buông xuôi không phải chỉ vì lười Toàn bộ trạng thái sống của họ đã bị kẹt Không phải là họ không muốn thay đổi Họ cố hết sức để thay đổi Đêm nào cũng thức khuya, tỉnh giờ cũng không muốn dậy Điện thoại vút lên, đến sáng vẫn vút Đói đến không chịu nổi mới đi tìm miếng ăn Không muốn ra tiếp, không muốn ra ngoài, không muốn gặp người, cũng không muốn nộp hồ sơ Cả người như bị rút hết sức sống Bảo cố gắng, họ nói biết Bảo kiếm tiền, họ nói cũng muốn Gợi ý làm nội dung mạng, học kỹ năng, tìm việc, họ cũng thấy hợp lý Nhưng vẫn không nhúc nhích được Lúc ấy cần phải hiểu, họ không thiếu lời khuyên, họ thiếu sức lực và tâm trí để hành động Bill Gates nói nhiều người lớn lên trong gia đình thiếu thốn Nghe đi nghe lại, nhà không có tiền, tiết kiệm đừng phung phí, đừng thêm gánh nặng cho gia đình Bên ngoài là dạy con tiết kiệm, lâu ngày có thể tạo niềm tin sâu Nhu cầu của mình không quan trọng, nhiều thứ mình không đáng có, dù cố cũng chưa chắc đổi được gì Nếu như trong quá trình lớn lên, lại thường bị phủ nhận, bị bỏ quên Hoặc là bị đè nén làm tốt không ai khẳng định, làm sai thì luôn bị trách Dần dần họ mất đi sức chủ động khám phá và thử Nhiều người nằm thẳng, không phải là không hiểu việc làm và tiền bạc quan trọng Đó có thể là cách để tự vệ. Sợ thất bại, sợ bị từ chối và sợ bị tổn thương thêm. Họ tự bảo kiếm tiền quá khó, giao tiếp quá mệt, cố gắng cũng chưa chắc ra kết quả, vậy chẳng làm gì nghe an toàn hơn. Nhưng buông xuôi chỉ giảm đau tạm thời, không giải quyết được tận gốc. Càng không hành động, càng ít cảm giác thành tựu, càng ít thành tiệu thì càng nghi ngờ bản thân. Càng thấy mình không được, càng không muốn thử. Cuối cùng kẹt trong vòng bất lực, buông xuôi, càng bất lực hơn. Thực ra họ thường không phải là lười, mà là cảm giác bất lực, tích tụ nhiều năm Một vụ việc gần đây đã là ví dụ cực đoan của xu hướng này Nhiều báo đại lục, trong đó có Nam Phương Đô Thị Báo đưa tin về bệnh viện số 1 trực thuộc trường y Đại học Chiết Giang công bố ca bệnh vào ngày 20 tháng 8 năm 2026 Ông Dương 30 tuổi, thất nghiệp, kinh tế eo hẹp, còn bị nợ vay trực tuyến Suốt 10 ngày liền, ông ở nhà, chủ yếu sống bằng bánh quy và đồ ăn vặt Hết đồ ăn thì lại uống thật nhiều nước, thêm 10 ngày nữa Đến ngày thứ 21, ông đau quặn bụng, chóng mặt, yếu toàn thân, đi không vững, rồi ngã không đứng dậy được Ông Dương gọi số cấp cứu 120 và được đưa tới bệnh viện tại Hàng Châu, chẩn đoán suy thận cấp Cha mẹ biết chuyện liền đón ông về quê Giang Tây để điều trị tiếp Sau 3 lần lọc máu tại bệnh viện địa phương, ông Dương đột nhiên không nhìn thấy được nữa Gia đình đưa ông tới bệnh viện số 1, trực thuộc trường y Đại học Chiết Giang Bác sĩ phát hiện bệnh trước đó bị bỏ sót, bệnh não Wernicke, rối loạn thần kinh cấp do thiếu vitamin B1 nghiêm trọng Vì ông Dương vốn đã suy dinh dưỡng nặng, lọc máu nhiều lần, càng đẩy vitamin B1 sang ngoài Điều đó tổn thương chọn lọc các vùng não phụ trách cử động mắt, thăng bằng Phối hợp và nhận thức khiến cho thị lực mờ Chủ đề thanh niên thất nghiệp đói 20 ngày dẫn tới suy thận Từng lên vị trí số 1 tìm kiếm trên Weibo, thu hút sự chú ý và thảo luận rộng Người dùng Weibo tên là Ôn Nha nói, đọc xong thấy khó chịu, bị nợ đè sau khi mất việc, người đàn ông này tự chống chọi 20 ngày, trước ăn bánh quy rồi chỉ sống bằng nước, cơ thể cuối cùng sụp, suy mù, dù khó đến đâu cũng đừng lấy thân thể mà cố. Thật sự cùng đường thì có thể nhiều người thân, bạn bè hoặc là trợ giúp xã hội. Một khi mà sinh bệnh nặng, cái giá còn nặng hơn. Một người ở Chiết Giang viết, làng của tôi cũng có một người đàn ông khoảng 30 tuổi, không tìm được việc rồi chết đói. Còn có người viết, cục thống kê chắc còn chẳng tính ông ấy là người thất nghiệp, Trung Quốc thì hưởng thị, Trung Quốc thì phồn vinh, nhưng đây cũng là Trung Quốc, phiên bản nào thật, phiên bản nào giả, không cần phải nói thêm. Họ cũng giả không nổi nữa, một câu thôi là đủ ý nghĩa. Mọi người đang sống tạm, chỉ là chờ chết. Vào năm 2023, Phó Giáo sư Đại học Bắc Kinh Trương Đan Đan ước tính tỷ lệ thất nghiệp thực sự của thanh niên là 46,5%, bài viết của bà nhanh chóng bị xóa. 3 năm sau, tỷ lệ thất có thể còn cao hơn. Nhưng vào năm 2026, sau khi mà được thăng phó viện trưởng, bà Trương Đan Đan mô tả cái gọi là việc làm linh hoạt như là một phúc lợi. Hình thái này thường nằm giữa thất nghiệp hoàn toàn và bán thất nghiệp. Cộng đồng mạng chất vấn vì sao vừa làm quan lập trường lại đổi ngay. Một người đáp, không đổi, trước bà nói về việc làm, giữa bà nói về đời sống. Đời sống người ta bị buộc phải sống. Một học giả nói hơn 200 triệu người ở Trung Quốc Làm việc linh hoạt vì không tìm được việc ổn định Họ không phải là con số thống kê trừu tượng Họ là từng người mỗi ngày phải kiếm tiền Trả tiền thuê nhà, nuôi con Phụng dưỡng cha mẹ già và lo viện phí Họ giao đồ ăn vì không tìm được việc khác Họ nhận việc tạm vì công ty không chịu ký hợp đồng dài hạn Không nguồn thu khác Họ lái xe công nghệ hơn 10 giờ một ngày Đó không phải là tự do Đó là lựa chọn bị ép dưới sức ép sinh tồn Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng Youtube và Canchi World Như Ngọc và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn Và hẹn gặp lại