《HỒ NƯỚC TRONG VÀ CÂU CHUYỆN VỀ CHỮ NHẪN》 | Văn Hóa Truyền Thống | Quảng Ngãi Mến Thương

Kính thưa quý vị, giữa núi rừng Sơn Hà, Quảng Ngãi, có một nơi mang trong mình vẻ đẹp vừa thơ mộng vừa bình yên, đó là hồ nước trong. Mỗi khi buổi sớm bắt đầu, mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương lớn soi bóng núi rừng, những làn sương mỏng còn vương trên mặt nước, phía xa, những dãy núi nối tiếp nhau, xanh thẳm dưới bầu trời rộng lớn. Ở nơi ấy, có người dường như sống chậm hơn, không có những âm thanh vội vã của phố thị, chỉ có tiếng gió đi qua rừng cây, tiếng nước nhẹ nhàng vỗ vào bờ, tiếng chim gọi nhau giữa núi rừng và tiếng bước chân người dân bắt đầu một ngày lao động. Cuộc sống nơi đây giản dị như vậy Người dân gắn bó với ruộng lúa, với núi rừng, với dòng nước và mảnh đất quê hương Họ gieo từng hạt lúa xuống đất, chăm từng mùa cây lớn lên Rồi chờ ngày ruộng đồng trổ bông Nhìn một cánh đồng lúa, tưởng như đó chỉ là chuyện của đất và người Nhưng nếu nhìn sâu hơn, ta sẽ thấy trong đó có cả một bài học về chữ đức, về nhân quả Và đặc biệt là về một chữ rất quý trong văn hóa truyền thống Đó là chữ nhẫn Một hạt lúa khi được gieo xuống đất không thể lập tức trở thành cây lúa vàng Nó phải nằm trong lòng đất, phải chịu bóng tối, phải đối diện với mưa gió Phải từng ngày âm thầm nảy mầm, bén rễ rồi vươn lên Người nông dân cũng vậy, họ chỉ có thể chăm sóc, chờ đợi và tin tưởng Có những năm mưa thuận gió hòa, nhưng cũng có những năm thời tiết khắc nghiệt sâu bệnh mất mùa. Dẫu vậy, người nông dân vẫn tiếp tục gieo hạt cho mùa sau. Đó chính là sự kiên trì, là đức tính nhẫn nại này. Nhẫn không phải là yếu đuối. Nhẫn là khi gặp khó khăn mà không dễ dàng bỏ cuộc. Nhẫn là khi làm một việc tốt nhưng chưa thấy kết quả, vẫn kiên trì làm tiếp. Nhẫn là biết chờ đợi thời điểm thích hợp. Và sâu hơn nữa, nhẫn là khả năng giữ cho tâm mình không bị lay động bởi những điều trước mắt Một hạt lúa cần thời gian để trưởng thành Một con người cũng cần thời gian để tu dưỡng Không ai chỉ sau một ngày mà trở thành người có đức Đức được tích lũy từ những việc nhỏ Một lời nói tử tế Một lần biết nhường nhịn Một lần biết tha thứ Một lần đang nóng giận nhưng biết dừng lại Một lần chịu phần thiệt về mình và để người khác được bình an Những điều nhỏ bé ấy Lâu ngày sẽ trở thành một sức mạnh rất lớn trong tâm hồn con người Trong văn hóa truyền thống Chữ nhẫn không chỉ có nghĩa là chịu đựng Nhẫn còn là biết giữ tâm Khi người khác nói một lời làm ta tổn thương Ta có thể lập tức nổi giận Nhưng nếu biết nhẫn Ta sẽ dừng lại và tự hỏi Lời nói này có đáng để ta đánh mất sự bình an trong tâm hay không? Khi gặp điều không vừa ý, ta có thể trách móc Nhưng nếu biết nhẫn, ta sẽ nghĩ Có phải đây cũng là một cơ hội để mình học cách bao dung hay không? Con người sống giữa cuộc đời, khó tránh khỏi va chạm Gia đình có lúc bất hòa, hàng xóm có lúc hiểu lầm Công việc có lúc không thuận lợi Cuộc sống có lúc đem đến những điều trái với mong muốn Nếu việc gì cũng tranh hơn thua Tâm con người sẽ ngày càng mệt mỏi Nhưng nếu biết lùi lại một bước Biết nghĩ cho người khác một chút Biết dùng lòng thiện để hóa giải mâu thuẫn Thì rất nhiều chuyện vốn có thể trở thành sóng gió Lại có thể nhẹ nhàng đi qua Bởi vậy, nhẫn là một phẩm chất rất lớn Nhẫn một lúc có thể tránh được mâu thuẫn Nhẫn một lời có thể giữ được tình nghĩa Nhẫn một bước có thể giữ được hòa khí Và đôi khi nhẫn được một niềm nóng giận trong tâm Chính là giữ được đức của chính mình Đứng bên hồ nước trong Nhìn mặt hồ phẳng lặng giữa núi rừng Ta có thể hiểu thêm một điều Nước vốn mềm mại Nhưng nước có thể đi rất xa Nước không tranh với núi Không tranh với cây Không tranh với đất đá Gặp chỗ thấp Nước lặng lẽ chảy xuống Gặp vật cản, nước tìm đường vòng qua Qua thời gian, chính sự mềm mại ấy có thể tạo nên những dòng sông Những thung lũng và nuôi dưỡng biết bao sự sống Con người cũng vậy Có những lúc mềm lại một chút không phải là thua thiệt Im lặng một chút không phải là yếu đuối Lùi lại một bước không có nghĩa là thất bại Đó có thể là biểu hiện của một nội tâm đã trưởng thành Nhẫn chính là sức mạnh của người biết làm chủ bản thân Khi tâm chưa tịnh, một chuyện nhỏ cũng có thể khiến ta nổi giận Khi tâm lắng động xuống, chuyện lớn cũng có thể bình thản mà đối diện Vì vậy, chữ nhẫn trước hết không phải để nhẫn người khác Mà là nhẫn chính mình, nhẫn sự nóng giận Nhẫn những ham muốn dục vọng, nhẫn sự hơn thua được mất Giữ được tâm ngay chính Rồi mới có thể đối xử tốt với người khác Từ xa xưa Cha ông ta luôn có lòng kính trời Tin vào sự an bài của thiên ý Và tin rằng con người sống trên đời cần biết giữ đức Người xưa nhìn trời đất mà biết khiêm nhường Nhìn mùa màng mà biết ơn Nhìn hạt lúa mà hiểu rằng muốn có được thành quả Thì phải gieo nhân, chăm sóc và chờ đợi Bởi vậy, sống giữa núi rừng Người dân càng cảm nhận rõ hơn sự gắn bó giữa con người với đất trời Có đất mới có lúa, có nước mới có mùa màng, có núi rừng mới có sự sống Có sự hòa hợp giữa con người và tự nhiên thì cuộc sống mới lâu bền Đó cũng là tinh thần thiên nhân hợp nhất mà trong văn hóa truyền thống từng nhắc nhở Con người không nên chỉ biết lấy từ thiên nhiên Mà còn phải biết giữ gìn, biết biết ơn và sống có trách nhiệm Kính trời không chỉ là ngước nhìn bầu trời Mà còn là biết giữ thiện niệm khi không có ai nhìn thấy Tinh thần không chỉ nằm ở lời nói Mà còn thể hiện qua cách con người sống Không làm điều trái với lương tâm Biết hành thiện, biết giúp người Biết giữ chữ tín và biết trọng đức Ngày nay, con người có thể đi rất nhanh Nhưng đôi khi lại quên mất cách sống chậm Ta muốn có kết quả ngay Muốn người khác hiểu mình ngay Muốn mọi việc phải thuận theo ý mình Nhưng thiên nhiên không bao giờ vội vàng Một cái cây cần nhiều năm mới trở thành thân gỗ lớn Một hạt lúa cần cả một mùa mới thành hạt vàng Một con người cũng cần cả một đời để học cách trở nên thiện lương Vậy nên có lẽ bài học mà hồ nước trong âm thầm gửi đến mỗi chúng ta chính là Hãy biết nhẫn, nhẫn để trưởng thành, nhẫn để giữ đức, nhẫn để bao dung Nhẫn để không làm tổn thương người khác trong lúc nóng giận Nhẫn để vượt qua những lúc gian nan Và nhẫn để giữ được phần thiện lương trong sáng vốn có trong tâm của mình Người biết nhẫn thì tâm sẽ tỉnh, tâm tỉnh thì lòng sẽ thiện Lòng thiện thì đức sẽ sinh Có đức thì cuộc đời mới có thể bình an lâu dài Và khi trở về với những giá trị truyền thống Biết kính trời, kính thần, trọng đức hành thiện Và giữ được chữ nhẫn trong từng việc nhỏ Có lẽ chúng ta cũng đang từng bước trở về Với cội nguồn tốt đẹp nhất của chính mình