Tại hội nghị thượng đỉnh APEC Thâm Quyến, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bất ngờ phá lệ 48 năm ra tận phi trường nồng nhiệt đón Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhưng lại giữ khoảng cách lạnh nhạt với Tổng thống Nga Vladimir Putin. ✈️ Chủ tịch Tập Cận Bình phá vỡ tiền lệ ngoại giao 48 năm để ra tận chân thang chuyên cơ Không lực Một đón Tổng thống Donald Trump tại phi trường Bảo An. 🤝 Khoảnh khắc nguyên thủ Trung Quốc buông thõng hai tay khi Tổng thống Vladimir Putin chủ động chìa tay chào tại yến tiệc APEC và màn hạ cấp lễ tân với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. 💥 Chiến dịch 7 giai đoạn của quân đội Ukraina với 1.336 UAV mồi nhử và hỏa tiễn Flamingo FP-5 đánh sập nhịp cầu Crimea ngay trước cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên. 🛡️ Tổng thống Trump họp thượng đỉnh Bộ Tứ tại Manila khởi động liên minh Hòa bình Silicon và phê duyệt gói vũ khí hơn 5 tỷ đô la Mỹ cho Philippines. 💳 Bộ Tài chính Hoa Kỳ ban hành quy định khóa ngưỡng tính toán đám mây 12 triệu TPP khiến ngân hàng dừng khoản vay 480 triệu đô la Mỹ tại Malaysia và làm suy yếu lá bài đất hiếm của Bắc Kinh. ♟️ Giải mã ván cờ tam giác Hoa Kỳ - Trung Quốc - Nga qua mưu lược Liên hoành thời Chiến Quốc của Trương Nghi và tư tưởng Binh pháp Tôn Tử.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chiều 18-11-2026 tại phi trường quốc tế Bảo
An thuộc thành phố Thâm Quyến, chiếc xe hồng kỳ của Chủ tịch
Trung Quốc Tập Cận Bình bất ngờ lăn bánh ra tận thảm đỏ.
Nguyên thủ Trung Quốc đích thân bước tới chân thang chuyên cơ không
Không lực 1 để nồng nhiệt đón và chào đón Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump,
phá vỡ tiền lệ ngoại giao kéo dài suốt 48 năm của Bắc Kinh.
Thế nhưng, khung cảnh trọng thị khác thường ấy mới chỉ là nửa
đầu của màn kịch lễ tân tại hội nghị thượng đỉnh APEC năm nay.
Chỉ vài giờ sau dưới ánh đèn pha lê của buổi yến tiệc chào
mừng các nhà lãnh đạo kinh tế châu Á-Thái Bình Dương,
ống kính truyền thông quốc tế đã ghi lại
một khoảnh khắc trái ngược hoàn toàn.
Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin bước lên thảm đỏ và chủ
động đưa tay về phía chủ nhà trước, Chủ tịch Tập Cận Bình
vẫn buông thõng hai cánh tay bất động, buộc Tổng thống Putin
phải khựng lại rồi xoay người sang bắt tay Tổng thống Trump.
Cùng lúc đó, Thủ tướng Nhật Bản Takeshi Sanae thậm chí chỉ được một
cựu quan chức cấp vụ trưởng đã nghỉ hưu 5 năm ra đón tại phi trường.
Giữa lúc nhiệt cầu huyết mạch Crimea của Nga vừa đổ sập xuống eo
biển Đen, còn vòng vây bán dẫn của Hoa Kỳ quá chặt Đông Nam Á,
sự phân hóa lệ tân tại Thâm Quyến đang vây
bày bước ngoặt thực dụng của Trung Nam Hải.
Vì sao Bắc Kinh lại đột ngột xoay từ thế dựa
lưng vào Nga sang săn đón Tổng thống Trump?
Và liệu nước cờ liên hoàn của Washington còn đang tách rời trục
liên minh Á-Âu ngay trên sân nhà của Đảng Cộng sản Trung Quốc?
Kim Chi xin kính chào quý vị đã quay trở lại với chương trình.
Đúng 16h45 chiều ngày 18 tháng 11 theo giờ địa phương,
chuyên cơ Không lực 1 chở Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã
xuống đường băng phi trường quốc tế Bảo An tại Thâm Quyến.
Ngay khi cánh cửa khoang hành khách mở ra,
giới quan sát ngoại giao quốc tế đã lập tức chú ý tới đoàn xe hồng kỳ,
chờ sẵn ngay sát mép thảm đỏ.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đích thân bước đến tận chân
thang phi cơ, nở nụ cười tươi và giang tay chào đón nhà lãnh
đạo tòa Bạch Ốc trước hàng trăm ống kính báo chí toàn cầu.
Trong quy tắc lễ tân ngoại giao của Đảng Cộng sản Trung Quốc suốt
48 năm qua, kể từ thời nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình năm 1978,
nguyên thủ tối cao của Bắc Kinh chưa từng đích thân ra
phi trường để đón một nguyên thủ quốc gia nước ngoài.
Thông thường, các thượng khách quốc tế khi hạ cánh
xuống Trung Quốc chỉ được một quan chức cấp bộ trưởng
hoặc ủy viên quốc vụ viện đón tiếp tại đường băng,
rồi sau đó mới dự lễ đón chính thức tại Đại lễ đường nhân dân.
Chủ tịch Tập Cận Bình tự tay phá bỏ quy chuẩn gần nửa thế kỷ,
cho thấy Bắc Kinh đặt cược lớn đến mức nào vào cuộc gặp tại Thâm Quyến.
Về mặt hình thức đối ngoại, cử chỉ này là màn đáp lễ trực tiếp sau khi
Tổng thống Donald Trump từng đích thân ra căn cứ không quân Andrews đón
Chủ tịch Tập Cận Bình trong chuyến thăm Hoa Kỳ hồi tháng 9 năm 2026.
Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào bối cảnh chính trị nội bộ của Bắc Kinh sau
Hội nghị Trung ương năm vừa qua, người đứng đầu Đảng Cộng sản Trung
Quốc đang rất cần những khung hình sánh vai ngang hàng cùng Tổng thống
Hoa Kỳ để củng cố uy thế quyền lực trước các phe phái trong bộ máy.
Bắc Kinh muốn gửi đi thông điệp rằng mọi hồ sơ lớn nhất của thế giới
đều phải đi qua bàn đàm phán với Trung Nam Hải. Thế nhưng, sự nồng
hậu vượt tiền lệ ấy lại biến mất ngay trong buổi tối cùng ngày tại
đại sảnh yến tiệc chào mừng lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên APEC.
Trước đó vào lúc 2 giờ sáng ngày 18 tháng 11,
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã âm thầm đáp phi cơ xuống Thâm Quyến
và được Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Thái Kỳ ra đón tại đường băng.
Buổi trưa hôm ấy, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có cuộc
hội đàm riêng kéo dài 2 giờ kèm bữa trưa kín đáo với
Tổng thống Putin tại Kỳ Lân Sơn Trang ở quận Nam Sơn.
Ấy vậy mà khi bước ra trước ánh đèn truyền hình trực tiếp
của buổi tiệc tối, thái độ công khai của chủ nhà Trung
Quốc đối với người đồng cấp Nga lại xoay chuyển 180 độ.
Khi Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đang
đứng cạnh nhau tại khu vực chụp ảnh lưu niệm,
Tổng thống Putin từ phía cánh gà bước tới và chủ động chia bàn tay
phải hướng thẳng về phía nguyên thủ Trung Quốc trước để chào hỏi.
Đáp lại cử chỉ thân thiện của người từng được Bắc Kinh gọi là
người bạn cũ thân thiết nhất, ông Tập vẫn để xuôi cả hai tay,
sát thân mình mà không hề nhúc nhích.
Khoảnh khắc khựng lại kéo dài chừng 2 giây ngay trước
hàng loạt máy quay quốc tế đã đẩy Tổng thống Vladimir
Putin vào thế sượng sùng rõ rệt trên thảm đỏ thâm quyến.
Nhận thấy chủ nhà không có ý định đưa tay đáp lễ trước mặt Tổng thống
Hoa Kỳ, nhà lãnh đạo Điện Kremlin buộc phải thu tay chuyển hướng, bước
vòng qua để bắt tay Tổng thống Donald Trump đang đứng ngay bên cạnh.
Sự lạnh nhạt ấy thậm chí còn lặp lại một lần nữa ngay sau khi
nghi thức chụp ảnh chung của 21 nhà lãnh đạo APEC vừa kết thúc.
Vừa dứt ánh đèn máy ảnh, Chủ tịch Tập Cận Bình lập tức quay sang mời
Tổng thống Trump, sải bước rời khỏi bục danh dự mà không hề ngoái lại,
nhìn hay gật đầu chào Tổng thống Putin lấy một lần.
Ngược lại, chính Tổng thống Donald Trump và phu nhân Chủ tịch Trung
Quốc Bành Lệ Viện khi bước đi vẫn lịch thiệp ngoái đầu lại mỉm cười,
gật chào nguyên thủ Nga đang đứng phía sau.
Từng chi tiết ngôn ngữ cơ thể ấy cho thấy Trung
Nam Hải đang cố tình diễn cho Washington thấy một
khoảng cách rõ ràng giữa Bắc Kinh với Moscow.
Nếu với nước Nga là sự giữ khoảng cách đầy toan tính, thì với Nhật Bản,
Bắc Kinh lại phô bày sự lạnh nhạt mang tính dằn mặt công khai qua nghi
thức đón Thủ tướng Fumio Kishida. Đây vốn là chuyến công du Trung
Quốc đầu tiên của một đương kim Thủ tướng Nhật Bản sau gần 7 năm gián
đoạn kể từ chuyến thăm của cố Thủ tướng Abe Shinzo hồi năm 2019.
Trong khi các nhà lãnh đạo Canada, Úc,
Hàn Quốc và Đông Nam Á khi tới thăm viếng đều được quan chức cấp
bộ trưởng hoặc lãnh đạo tỉnh đón kèm đội thiếu niên tặng hoa,
Thủ tướng Kishida lại chịu sự phân biệt thấy rõ khi chuyên cơ của
người đứng đầu chính phủ Nhật Bản dừng bánh, chiếc thang bộ
do phía phi trường Trung Quốc điều tới được đặt thấp hơn hẳn
so với mét sàn cửa quang hành khách.
Dưới chân thang hoàn toàn vắng bóng đội thiếu niên cầm
hoa và người duy nhất đứng đón nữ thủ tướng Nhật Bản chỉ
là cựu phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trương Khởi Nguyệt,
một cán bộ hàm vụ trưởng đã nghỉ hưu suốt 5 năm qua.
Trước đó một ngày tại hội nghị ASEAN Cộng 3 ở Manila,
Thủ tướng Lý Cường cũng rời phòng họp sớm để tránh
mặt Thủ tướng Kishida, còn tại thông cáo phía Bắc
Kinh không xuất lịch hội đàm song phương Trung Nhật.
Những cử chỉ lễ tân trái ngược cực độ tại thông cáo hoàn toàn
không phải là sự trường hợp ngẫu nhiên, mà là tín hiệu ngoại
giao đã được Trương Nam Hải cân nhắc kỹ theo cán cân thực lực.
Lý do đầu tiên khiến Bắc Kinh vội vã nới rộng khoảng cách với
Moscow bắt nguồn trực tiếp từ tiếng nổ làm gãy nhịp cầu huyết
mạch của Nga trên eo biển Kerch chỉ hai ngày trước hội nghị.
Thưa quý vị, trong suốt 3 ngày từ ngày 15 đến ngày 17 tháng
11 năm 2026, quân đội Ukraine đã khai triển một chiến dịch
hiệp đồng gồm 7 giai đoạn liên hoàn nhắm thẳng vào cây
cầu Crimea dài 19 km nối đất liền Nga với bán đảo Crimea.
Đáng chú ý, chỉ 10 ngày trước cuộc tấn công này, hệ thống liên lạc vệ
tinh Starshield đã bị giới hạn tốc độ hoạt động ở ngưỡng 160 km một giờ
nhằm ngăn chặn việc tích hợp lên các phương tiện bay tấn công tầm xa.
Thế nhưng, giới chỉ huy quân sự tại Kyiv đã âm thầm chuẩn bị
sẵn một phương án kỹ thuật thay thế để vượt qua rào cản đó.
Để duy trì đường truyền dẫn bất ổn định ở cự li
hàng trăm km mà không phụ thuộc vào Starshield,
quân đội Ukraine đã cho các phi cơ không người lái làm nhiệm
vụ trạm truyền tiếp tín hiệu, bay quần lượn ở độ cao lớn.
Cùng lúc đó, các kỹ sư quốc phòng tích hợp hệ thống đầu cuối
liên lạc vệ tinh thương mại của châu Âu và Israel lên đàn vũ
khí tấn công để dẫn đường xuyên suốt đến tận mục tiêu cuối cùng.
Từ ngày 12 đến ngày 16 tháng 11, các đợt UAV cảm tử liên tiếp
lao vào bán đảo Crimea nhằm buộc các khẩu đội phòng không
ngay phải bật radar và tiêu hao dần cơ số đạn đánh chặn,
khi lưới lửa bảo vệ quanh eo biển Cát đã bộc lộ khoảng trống,
Kyiv liền tung ra đòn nghi binh quy mô lớn nhất kể từ đầu cuộc chiến với
tổng cộng 1.336 UAV tầm xa đồng loạt xuất kích trong một đợt tập kích.
Màn mồi nhử khổng lồ trên bầu trời đêm đã khiến toàn bộ
hệ thống radar cảnh giới và các tổ hợp hỏa tiễn phòng
công của Nga rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng.
Đúng vào thời điểm các hệ thống đánh chặn của đối phương bị bão hòa,
lực lượng hỏa tiễn tầm xa của Ukraine bấy chính
thức phóng đi loạt đạn chủ lực quyết định.
3 dòng vũ khí do Ukraine tự chế tạo và nâng cấp,
cùng hỏa tiễn phản lực Palianytsia, hỏa tiễn Neptune cải tiến,
và đặc biệt là hỏa tiễn hành trình hạng nặng Flamingo FB-5 mang đầu đạn
nặng 1.000 kg với tầm bắn vượt qua 1.400 km, đã lao thẳng vào thân cầu.
Những vụ nổ dữ dội nối tiếp nhau đã đánh sập khoảng 200
mét mặt cầu đường bộ rơi thẳng xuống làn nước eo biển Cát,
trong đó phần vòng thép chịu lực chính bị gãy rơi một đoạn dài 27 mét.
Không chỉ tuyến đường bộ bị cắt đứt,
kết cấu của tuyến cầu đường sắt chạy song song,
phục vụ hậu cần quân sự cho miền Nam Ukraine cũng chịu hư hại nặng.
Đòn giáng vào biểu tượng chiến lược Crimea diễn ra song song với
chiến dịch tập kích tầm xa của Kyiv, làm tê liệt gần 20% tổng
công suất lọc dầu trên lãnh thổ Nga trong những tuần gần đây.
Hệ quả là khi Tổng thống Vladimir Putin bước vào
lịch trình ngày 19 tháng 11 tại Thâm Quyến,
cùng phiên họp các nhà lãnh đạo APEC,
bữa trưa làm việc giữa Tổng thống Trump với Chủ tịch Tập Cận Bình
và cuộc gặp thượng đỉnh ba bên Hoa Kỳ,
Trung Quốc, Nga kéo dài một giờ đồng hồ,
vị thế mặc cả của Điện Kremlin đã suy giảm nặng nề.
Đây là cuộc gặp thượng đỉnh Tam Cường đầu tiên kể từ sau
Thế chiến thứ hai, từng khiến Thủ tướng Đức Angela
Merkel cảnh báo nguy cơ tái diễn bóng ma hội nghị Yalta
năm 1945 phân chia lại phạm vi ảnh hưởng của các nước nhỏ.
Tuy nhiên, thực tế chiến trường đã đảo ngược nỗi
lo ngại ấy ngay trước giờ khai cuộc tại Thâm Quyến,
khi quân đội Nga không thể bảo vệ nổi cây cầu được canh phòng
cẩn mật nhất của mình là các nhà máy lọc dầu trọng yếu.
Trung Nam Hải hiểu rõ, Moscow không còn đủ sức nặng để làm chỗ
dựa chiến lược giúp Bắc Kinh đối đầu trực diện với phương Tây.
Thậm chí ngay bên lề APEC, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae
cũng chủ động hội đàm riêng 30 phút với Tổng thống Putin
cuộc gặp thượng đỉnh Nhật-Nga đầu tiên từ khi chiến sự
Ukraine nổ ra nhằm mở kênh đối thoại độc lập ở Đông Bắc Á.
Sự suy yếu rõ rệt của Moscow trên chiến trường
mới chỉ là một nửa nguyên nhân khiến Bắc Kinh
phải đổi sắc mặt lệ tân trên thảm đỏ thâm quyến.
Nếu nguyên nhân quyết định còn lại nằm ở thế gọng kìm công nghệ,
tài chính và an ninh hàng hải mà chính quyền Tổng thống Trump vừa quá
chặt quanh Trung Quốc ngay trước giờ chuyên cơ không lực một hạ cánh.
Thưa quý vị, chỉ một ngày trước khi đặt chân đến thăm quyến vào
ngày 17 tháng 11 năm 2026 tại thủ đô Manila của Philippines,
Tổng thống Donald Trump đã chủ trì hội nghị thượng
đỉnh nhóm bộ tứ cùng Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae,
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Úc Anthony Albanese.
Tại đây, bốn nhà lãnh đạo các nền dân chủ Ấn Độ Dương,
Thái Bình Dương đã chính thức khởi động chương trình.
Tăng tốc siêu trí tuệ nhân tạo của Bộ Tứ với khoản
tài trợ khởi đầu 85 triệu USD từ phía Hoa Kỳ.
Cơ chế này được kết nối trực tiếp vào khuôn khổ
sáng kiến Hòa bình Silicon sau Washington dẫn dắt
với hơn 20 quốc gia tham gia nhằm tách rời
chuỗi cung ứng bán dẫn, trí tuệ nhân tạo
và khoáng sản thiết yếu khỏi sự chi phối của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Không dừng lại ở mặt trận công nghệ,
tuyên bố chung Manila của nhóm Bộ Tứ còn phản đối mạnh mẽ mọi hành vi
dùng vũ lực hoặc cưỡng ép kinh tế để thay đổi hiện trạng trên biển,
đồng thời ấn định cuộc tập trận tuần tra hàng hải chung
đầu tiên bằng phi cơ trinh sát B-8 và B-3C vào năm 2027.
Ngay tại Manila, Tổng thống Trump cũng phê duyệt gói bán vũ
khí trị giá hơn 5 tỷ USD để hiện đại hóa quân đội Philippines
và thúc đẩy dự án hành lang kinh tế Luzon quy mô 100 tỷ USD.
Những bước đi quân sự này diễn ra đúng thời điểm Ủy ban đánh
giá kinh tế và an ninh Hoa Kỳ-Trung Quốc trình báo cáo thường
niên năm 2026 lên Quốc hội Hoa Kỳ, cảnh báo giai đoạn 24 tháng
then chốt đối với nguy cơ Bắc Kinh phong tỏa Đài Loan.
Nếu hội nghị thượng đỉnh tại Manila là vòng vây chiến lược
dọc chuỗi đảo thứ nhất, thì quyết định ban hành ngày 16 tháng
11 năm 2026 tại Washington lại là đòn điểm huyệt đánh
trúng tử huyệt tính toán trí tuệ nhân tạo của Bắc Kinh.
Sau khi phát hiện phần lớn lượng chip cao cấp đi qua các trung
tâm trung chuyển châu Á vẫn lọt vào tay các tập đoàn Trung Quốc
dưới hình thức thuê máy chủ từ xa, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ
Scott Bessent cùng Hội đồng An ninh Quốc gia đã trực tiếp ra tay.
Hai cơ quan này trực tiếp soạn thảo văn bản và chỉ đạo Cục Công nghệ và
An ninh thuộc Bộ Thương mại ban hành quy định tạm
thời có hiệu lực cuối cùng mà không trở qua quy trình
thông thường của Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.
Quy định mới thiết lập một rào cản kỹ thuật chưa từng có tiền
lệ trên phạm vi toàn cầu đối với dịch vụ điện toán đám mây.
Bất kỳ trung tâm dữ liệu nào đặt ở nước ngoài nếu cung
cấp tổng hiệu năng tính toán vượt ngưỡng 12 triệu TFLOPS,
tương đương sức mạnh xử lý của khoảng 750
con chip H100 do tập đoàn Nvidia chế tạo,
cho các thực thể có trụ sở tại Trung Quốc đại lục hoặc
Macau để bắt buộc phải xin giấy phép từ chính phủ Hoa Kỳ.
Nói cách khác, con đường thuê hạ tầng máy chủ đặt tại
nước thứ ba để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân
tạo của Bắc Kinh đã chính thức bị khóa chặt từ gốc.
Song song với trần năng lực tính toán 12 triệu TFLOPS,
Washington còn áp đặt quy chế bắt buộc xin giấy phép xuất cảng chip
tiên tiến đối với 5 quốc gia này trên tuyến trung chuyển nóng,
còn Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Brazil.
Đáng chú ý trong nhóm các nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á,
chỉ có Việt Nam và Philippines không chỉ bị đưa vào danh sách
5 nước chịu kiểm soát giấy phép xuất cảng trực tiếp này,
dù trần tính toán toàn cầu vẫn ngăn chặn triệt đề
việc cho doanh nghiệp Trung Quốc thuê lại máy chủ.
Cơ chế phân tầng sắc bén ấy vừa bị bịt kín lỗ hổng lách luật của Bắc Kinh,
vừa khuyến khích dòng vốn công nghệ dịch chuyển sang
các đối tác tuân thủ quy chuẩn an ninh của Hoa Kỳ.
Sức sát thương thực tế của quy định do Bộ Tài chính và Hội đồng
An ninh Quốc gia Hoa Kỳ ban hành đã lập tức phát tác trên
thị trường tài chính châu Á chỉ sau vài giờ đồng hồ.
Ngay khi quy định kiểm soát ngưỡng 12 triệu TBB có hiệu lực,
một tổ hợp các ngân hàng thương mại quốc tế đã quyết định
tạm dừng khoản tín dụng trị giá 480 triệu USD dành cho dự
án xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Malaysia.
Lý do khiến các định chế tài chính chùn bước là bởi khách hàng thuê
chính của tổ hợp máy chủ này lại là tập đoàn Baidu của Trung Quốc,
đồng nghĩa dự án đứng trước rủi ro không thể vận
hành hợp pháp nếu bị Washington từ chối cấp phép.
Ngay bên trong Trung Quốc đại lục, cơn cát năng lực tính toán
cũng lập tức lộ diện trên các nền tảng công nghệ hàng đầu.
Hệ thống trí tuệ nhân tạo DeepSeek vừa phải âm thầm siết giới
hạn độ dài mỗi cuộc hội thoại của người dùng để tránh sập máy
chủ trong giờ cao điểm khi nguồn chip thuê ngoài bị cắt đứt.
Bản thân tập đoàn bán dẫn Nvidia dù vừa công bố báo cáo tài chính quý
3 năm tài khóa 2027 với doanh thu kỷ lục 115,8 tỷ USD và lợi nhuận
dòng 65,3 tỷ USD cũng phải xác nhận mức doanh thu trung tâm dữ liệu
từ thị trường Trung Quốc trong dự báo quý tới là con số không tròn trĩnh.
Trong lúc cuộc họng công nghệ bị siết chặt,
những quân bài mặc cả kinh tế quen thuộc mà Trung Nam Hải chuẩn
bị cho bàn đàm phán thông quyến lại đang mất dần hiệu lực.
Một ngày trước hội nghị APEC, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent
đã thẳng thắn cảnh báo Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong
rằng Bắc Kinh không giữ đúng lời hứa thương mại song phương.
Cụ thể, phía Trung Quốc mới giải ngân chưa tới 2 phần 3 hạn ngạch
xuất cảng đất hiếm đã cam kết, đồng thời trong 9 tháng đầu năm mới,
chiếm mua 7,2 tỷ USD nông sản ngoài đậu nành của Hoa Kỳ,
tức mới đạt vẹn vẹn 42% mức cam kết 17 tỷ USD mỗi năm.
Chưa dừng lại ở việc điểm mặt tỷ lệ vi phạm cam kết, Tổng thống
Donald Trump khi phát biểu tại Manila hôm 17 tháng 11 còn đưa ra một
thông điệp đánh thẳng vào tân lý độc quyền khoáng sản của Bắc Kinh.
Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ khẳng định với tốc độ khai thác và tinh luyện
khẩn trương hiện nay của Liên minh phương Tây, sản lượng đất hiếm
của Hoa Kỳ sẽ bắt kịp Trung Quốc chỉ trong vòng 10 tháng tới.
Khi đặc quyền đất hiếm chỉ còn tuổi thọ tính bằng tháng,
còn hệ thống máy chủ AI đứng trước nguy cơ tê liệt, mọi nghi thức lễ
tân nồng nhiệt của Chủ tịch Tập Cận Bình tại Thâm Quyến thực chất là
kế hoãn bình để tránh một đòn trừng phạt toàn diện từ Washington.
Nhìn lại lịch sử bang giao của Đại Phương Đông,
cuộc diện tam giác giữa ba cường quốc tại APEC Thâm
Quyến hôm nay đang tái hiện sống động cuộc đấu trí giữa
hai chiến lược Hợp Tung và Liên Hoành thời Chiến Quốc.
Thưa quý vị, cách đây hơn hai thiên niên kỷ vào thời Chiến Quốc,
sáu nước chư hầu ở Phương Đông từng nỗ lực dựng lên thế trận Hợp Tung,
tức kết liên minh theo trục dọc từ Bắc xuống Nam để
cùng dồn sức ngăn chặn nước Tần hùng mạnh ở phía Tây.
Đứng trước khối liên minh đông đảo ấy,
tướng quốc nước Tần là Trương Nghi không chọn cách xua
quân đánh cùng lúc cả 6 nước, mà tung ra sách lược,
liên hoành, kết giao theo chiều ngang với từng nước một.
Trương Nghi vừa dùng áp lực quân sự,
vừa mở ra lợi ích song phương riêng biệt, đánh trúng vào nỗi
sợ bị đồng minh bỏ rơi trước của từng triều đình chư hầu,
khiến khối, hợp tung tự dặn nứt từ bên trong.
So chiếu điển tích bang giao của Trương Ngụy thời Chiến
Quốc và bàn cờ thông quyến tháng 11 năm 2026, giới phân tích
chiến lược có thể nhận ra cấu trúc tương đồng đáng kinh ngạc.
Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh và Moscow từng rầm rộ
tuyên bố mối quan hệ đối tác chiến lược không giới hạn.
Thực chất là dựng lại thế hợp tung thời hiện đại,
nhàn chi lửa cho nhau và làm suy yếu trật tự quốc tế do Hoa Kỳ dẫn dắt.
Nếu Washington đẩy cả hai đối thủ này lùi sát vào nhau mà không
mở bất kỳ lối thoát ngoại giao nào, Bắc Kinh và Moscow sẽ buộc
phải gắn chặt vận mệnh quân sự và tài chính với nhau đến cùng.
Thế nhưng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã vận dụng
linh hoạt tinh thần, liên hoành kết hợp với nguyên lý thượng
thừa trong binh pháp Tôn Tử là khuất phục đối phương bằng
mưu lực thực lực trước khi cần tới giao tranh trực diện.
Một mặt, Washington dựng hàng rào cứng rắn từ
Manila tới các trung tâm dữ liệu Đông Nam Á,
quá trận ngưỡng tính toán 12 triệu TBB trong lúc quân đội Ukraine
đánh gãy nhiệt cầu Crimea để phơi bày giới hạn sức mạnh của Nga.
Mặt khác, Tổng thống Trump vẫn đích thân bay tới thăm quyến,
dự bữa trưa làm việc lần thứ ba trong nhiệm kỳ với Chủ tịch
Tập Cận Bình, ngồi vào bàn thượng đỉnh ba bên lịch sử và dành
thời gian trao đổi riêng với Tổng thống Putin bên lề hội nghị.
Chính nghệ thuật vừa siết chặt gọng kìm thực lực,
vừa mở toang cánh cửa đàm phán song phương với từng bên đã gieo vào
giữa Bắc Kinh và Moscow tâm lý phòng thủ bằng nghi kỵ lẫn nhau.
Điện Kremlin lo ngại rằng để cứu vãn nguồn chip trí tuệ nhân tạo và
thị trường xuất cảng sang phương Tây, Trung Nam Hải sẵn sàng nới
lỏng hỗ trợ dành cho Nga nhằm đổi lấy sự nhượng bộ từ Tòa Bạch Ốc.
Ngược lại, Bắc Kinh cũng nơm nớp đề phòng kịch bản.
Nếu Tổng thống Putin đạt được một thỏa thuận đình chiến trực tiếp
với Tổng thống Trump tại chiến trường Ukraine, toàn bộ sức nặng
chiến lược của Hoa Kỳ sẽ dồn trọn về mặt trận Tây Thái Bình Dương.
Hiểu thấu tâm lý sợ bị bỏ lại phía sau đó,
chúng ta mới thấy việc Chủ tịch Tập Cận Bình bước ra tận chân
thang phi cơ đón Tổng thống Trump và buông thõng tay trước
Tổng thống Putin hoàn toàn không phải là dấu hiệu Đảng Cộng
sản Trung Quốc từ bỏ tham vọng cạnh tranh bá quyền với Hoa Kỳ.
sản đơn thuần là bước lùi chiến thuật bắt buộc của một thể chế
đang chịu sức ép kép từ suy thoái kinh tế nội địa, cơn khát bán
dẫn thế hệ mới và sự hụt hơi của người đồng minh phương Bắc.
Trung Nam Hải hạ mình bằng nghi thức lễ tân xa hoa đối với Tổng thống
Hoa Kỳ, đồng thời trước sự lạnh nhạt lên Thủ tướng Nhật Bản Kishida
Sanae như một cách giữ thể diện nước lớn trước khán giả trong nước.
Dẫu vậy, những tấm thảm đỏ tại phi trường Bắc Kinh hay những
ly rượu chúc tụng ở Thâm Quyến không thể thay thế cho những
con số kiểm chứng cụ thể trên bàn cân lợi ích quốc gia.
Đối với Washington và các đồng minh bộ tứ,
thước đo duy nhất sau hội nghị APEC lần này vẫn là việc Bắc
Kinh có thực thi nghiêm túc cam kết xuất khẩu đất hiếm,
tên hàng nông sản 17 tỷ USD và chấn sức tiết
tay cho cuộc chiến tại châu Âu hay không,
chứ tuyệt đối không đem an ninh của Đài Loan hay Biển
Đông ra đánh đổi lấy những nụ cười ngoại giao ngắn hạn.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.
Kim Chi xin kính chào và hẹn gặp lại.