Báo Ứng Kẻ Phụ Nghĩa Vong Ân | Câu Chuyện Nhân Quả Cảm Động

NHÂN SINH CẢM NGỘ
113 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AICâu chuyện kể về Mai Hòa, một góa phụ nhân hậu đã cứu mạng và giúp đỡ thư sinh Ngô Khải đi thi. Tuy nhiên, sau khi đỗ đạt và có quyền thế, Ngô Khải đã phản bội lời thề để cưới con gái Thượng thư. Sau nhiều biến cố, Mai Hòa trở thành nữ y từ bi, còn Ngô Khải phải trả giá bằng cái chết trong một trận dịch bệnh, minh chứng cho quy luật nhân quả và giá trị của lòng thủy chung.
Người xưa thường nói,
ân nghĩa một khi đã mang trên vai,
thì cả đời này có quỳ gối cũng chưa chắc trả hết.
Trong đời người,
có những món nợ tiền bạc có thể dùng vàng bạc để trả.
Có những món nợ danh lợi có thể dùng chức tước mà gỡ.
Nhưng nợ ân tình và nợ cứu mạng
thì ngàn đời cũng khó bù đắp.
Bởi ân tình,
vốn không đo bằng bạc tiền,
cũng chẳng đong bằng thước tắc.
Nó là thứ gắn liền với nhân phẩm con người.
Một khi đã vụ bạc,
thì lương tâm cả đời cũng chẳng yên.
Câu chuyện hôm nay bắt đầu miền quê nghèo
nằm bên dãy núi Tử Vân.
Vùng đất ấy không phổn hoa,
không nhộn nhịp,
chỉ có đồng ruộng bát ngát,
sông suối quanh co
và vài mái tranh nghèo ẩn mình dưới tán tre xanh.
Người dân nơi đây quanh năm làm lũ,
bữa đói bữa no.
Nhưng cái nghĩa xóm giềng,
cái tình người luôn chan chứa.
Giữa mảnh đất bình yên đó,
có một người phụ nữ tên là Mai Hòa.
Mai Hòa vốn xuất thân trong một gia đình bình dân,
tuổi vừa tròn đôi mươi thì tai ương ấp xuống.
Chồng nàng, một người nông phu hiền lành,
qua đời sau một cơn bạo bệnh.
Nỗi đau mất chồng,
biến nàng thành góa phụ trẻ,
sống côi cút trong căn nhà tranh cụ nát,
ngày ngày làm ruộng,
hái củi,
trồng dao để nuôi sống bản thân.
Người đời tuy có thương cảm,
nhưng cũng có kẻ xì xào,
bởi phận đàn bà trẻ
mà góa chồng thường phải gánh bao lời đàm tiếu.
Dẫu vậy,
chồng vẫn giữ lòng thanh khiết,
sống hiền lành,
lấy nhân hậu làm gốc.
Một buổi chiều đầu thu,
khi ánh nắng đã ngả về cuối chân trời,
nàng đi ra bìa rừng hái thuốc
thì bỗng bắt gặp một cảnh tượng lạ.
Trên con đường đất vắng vẻ,
một chàng trai trẻ nằm sóng xoài bên vệ cỏ.
Trên áo còn loang lổ vết máu,
mặt mũi tái nhợt,
hơi thở yếu ớt như ngọn đèn trước gió.
Bên cạnh vương vãi sách vở
và một cây bút lông đã gãy,
Mai Hoa giật mình,
vội chạy lại lai gọi.
Chàng trai hẽ mắt,
thều thào vài chữ.
Cướp, cướp đã lấy hết, xin cứu.
Nói dứt câu,
anh ta ngất lỉm.
Không chút đắn đo,
Mai Hoa rìu chàng về túp lèo chanh của mình.
Cả đêm hôm ấy,
nàng đốt đèn dầu,
lấy lá thuốc dã nát đắp vết thương,
sắc nước cho chàng uống.
Đôi tay vốn quen cây hái này run dẩy
nâng niu từng ngụm thuốc,
bởi nàng biết trước mặt mình là một sinh mạng
đang treo lơ lửng giữa sự sống và cái chết.
Ngày hôm sau,
chàng trai tỉnh lại,
ánh mắt còn đờ đẫn,
nhưng đã lóe lên tia sáng.
Nàng dịu dàng nói,
Ngươi yên tâm,
đã vào nhà ta thì còn hơi thở nào
ta cũng sẽ giữ lại cho ngươi.
Chàng nhìn nàng,
giọng khàn đặc.
Cô nương,
đã cứu mạng ta,
ơn này đời này chẳng dám quên.
Chàng trai ấy tên là Ngô Khải,
vốn là một thư sinh nghèo,
cha mẹ mất sớm,
được người chú nuôi dạy,
gửi gắm niềm hy vọng vào con đường khoa cử.
Khải thông minh,
văn chương hơn người,
mang trí lớn,
muốn đỗ đạt để đổi đời.
Lần này trên đường đi thi,
chẳng may bị bọn cướp chặn đường,
cướp hết hành lý,
bạc tiền,
lại còn bị đánh chọc thương.
Nếu không có Mai Hòa cứu giúp,
e rằng xương cốt đã phơi nơi rừng hoang từ lâu.
Từ ngày đó,
Ngô Khải ở lại trong căn lều tranh nhỏ,
dưỡng thương dưới sự chăm sóc tận tình của Mai Hòa.
Nàng nấu cháo loãng,
giặt dũ y phục,
đêm đến lại ngồi quạt cho chàng bớt sốt.
Dù bản thân nghèo khó,
nàng vẫn mang bán chiếc vòng tay bằng bạc
vật kỷ niệm cuối cùng chồng để lại,
để mua thuốc thang cho Khải.
Người trong làng thấy thế,
đều lắc đầu thương cảm.
Phận gái trẻ,
đã khổ còn tự mang thêm khổ vào thân.
Nhưng Mai Hòa chỉ cười,
bởi nàng nghĩ,
cứu người là việc nên làm,
còn báo đáp hay không,
trời sẽ tự an bài.
Ngày qua ngày,
Ngô Khải hồi phục.
Mỗi buổi sáng,
chàng tập đọc sách,
còn Mai Hòa ngồi bên giã thuốc,
thi thoảng ngầng lên nhìn.
Trong lòng nàng,
dấy lên cảm giác khó gọi thành tên.
Vừa thương hại,
vừa mến phục,
vừa lo lắng cho con đường tương lai
của chàng trai trước mặt.
Và cũng chính lúc đó,
mầm mống của một mối tình âm thầm
bắt đầu bén rễ.
Câu chuyện mới chỉ bắt đầu.
Người thiếu phụ Mai Hòa,
còn chưa biết rằng,
ân nghĩa mình gieo,
sẽ gắn chặt với số phận
của một kẻ sĩ đang nuôi trí lớn.
Trước khi đi tiếp,
xin mời quý vị đăng ký kênh Chuyện Làng Xưa
để cùng lắng nghe trọn vẹn
những bước ngoặt của câu chuyện nhân quả này.
Sau hơn một tháng được chăm sóc tận tình,
sức khỏe của Ngô Khải dần bình phục.
Vết thương trên vai đã kéo ra non,
gương mặt hốc hát
cũng bắt đầu có sắc hồng trở lại.
Những buổi sáng trong lành,
khi sương còn răng trên trên núi,
Khải thường ngồi trước hiêng hiên nhà tranh
đọc vang những áng văn chương,
thánh hiển.
Giọng đọc trầm ấm,
hòa cùng tiếng gà gáy,
tiếng lá tre xào sạc,
khiến gian nhà nghèo bỗng tràn đầy sinh khí.
Mai Hòa đứng trong bếp nhìn ra,
lòng nhẹ nhõm bởi nàng thấy
những hy sinh của mình không uổng phí.
Từ ngày nhặt được Khải bên vệ đường,
nàng không tính toán thiệt hơn,
chỉ nghĩ đơn giản,
cứu người là việc thiện.
Thế nhưng, càng ngày,
giữa hai người lại nảy sinh
một sợi dây vô hình gắn kết.
Đôi khi,
chỉ là ánh mắt lặng lãng lẽ trao nhau
hay cái mìm cười ngập ngừng
cũng đủ khiến trái tim
người phụ nữ trẻ sao động.
Một buổi chiều,
khi ánh hoàng hôn nhuộm đỏ trên núi,
Khải ngồi trước hiên,
bất chợt nói.
Cô nương à,
ta vốn là kẻ nghèo,
cha mẹ mất sớm,
chỉ biết bấu víu vào
qua con đường khoa cử.
Chuyến đi thi này chẳng ngờ gặp nạn,
nếu không có nàng,
ê rằng đã bỏ mạng nơi rừng sâu.
Ân cứu mạng này,
Mai hoa khẽ lắc đầu,
đôi mắt trong veo nhìn về xa xăm.
Ân nghĩa gì đâu,
chỉ là ta thấy người nguy khốn
thì ra tay giúp.
Người xưa có câu,
cứu một mạng người hơn
xây bảy tỏa tháp,
ta làm thế cũng là thuận
theo lòng mình thôi.
Ngô Khải nhìn nàng thật lâu,
ánh mắt sáng lên sự chân thành.
Không,
ân này không thể coi nhẹ.
Một ngày nào đó,
nếu ta đỗ đạt công danh,
nhất định sẽ quay về,
giúp nàng về làm thê tử.
Khi ấy,
nàng chẳng còn phải sớm
hôn một mình vất vả,
cũng chẳng phải chịu cảnh
người đời dèm pha nữa.
Nghe lời ấy,
lòng Mai Hoa thoáng rung động.
Từ sau cái chết của chồng,
nàng chưa từng nghĩ
sẽ có người đàn ông nào
ngỏ lời như thế.
Thế nhưng,
nhìn vào ánh mắt của Khải,
nàng cảm nhận được
sự kiên định hiếm thấy.
Nàng khẽ cuối đầu,
đôi môi run run
nhưng không nói lời nào.
Kể từ hôm đó,
mối quan hệ của họ
thêm khắng khít.
Ngô Khải dù vẫn còn thương tích,
nhưng đã có thể giúp nàng
một số việc lặt vặt.
Buổi sáng,
họ cùng ra vườn giao nhổ cỏ.
Buổi chiều,
lại ngồi dưới gốc tre.
Nàng dã thuốc
còn chàng đọc sách.
Tiếng đọc vang vọng núi rừng,
hòa cùng nhịp chảy thuốc,
tạo thành điệu nhạc giàn dị
mà ấm áp.
Ngày tháng trôi đi,
đến lúc Ngô Khải đã khỏe hẳn.
Trong lòng chàng,
ngọn lửa quyết trí khoa cử
lại bùng lên.
Dù đã mất hết hành lý
Ngồi trước ngọn đèn dầu
leo lét trong căn lều tranh,
Khải vừa đọc,
vừa ghi chép.
Còn Mai Hoa thì kiên nhẫn
chép lại từng trang giấy
nét chữ ngay ngắn gọn gàng.
Có đêm,
trời, mưa gió,
mái tranh giọt nước,
gió lùa hunh hút,
vậy mà cả hai
vẫn quây quần bên bàn gỗ nhỏ.
Khải đọc,
Mai Hoa viết.
Từng giọt mưa rơi tí tách
như nhắc nhở về gian khó,
nhưng cũng như tiếng trống
rụt lầm người quyết tâm.
Một hôm,
Ngày đi thi đã gần kẻ,
mà bạc tiền chẳng còn.
Ta sợ lần này
không đủ lộ phí,
thì trí lớn đành giang dở.
Mai Hoa im lặng,
ánh mắt buồn bá
nhìn chiếc châm cài tóc bằng ngọc,
vật kỷ niệm duy nhất
mẹ nàng để lại.
Đêm hôm ấy,
nàng tháo chiếc châm,
lặng lẽ mang ra chợ bán.
Người chủ Hiệu Ngọc
thương nàng quá phụ nghèo,
trả cho số tiền đủ
để Khải lên đường.
Sáng hôm sau,
nàng đặt túi bạc
vào tay chàng,
Ngô Khải xiết chặt tay nàng,
giọng nghẹn ngào.
Mai Hoa,
nàng yên tâm,
ta đi lần này,
dẫu thành hay bại,
cũng sẽ quay về.
Nếu thành công,
ta sẽ giúp nàng về
danh chính ngôn thuận làm vợ.
Nếu thất bại,
ta cũng si nợ lại mảnh đất này.
Cùng nàng sớm hôm cày cấy,
chẳng rời nửa bước.
Mai Hoa nghe thế,
nước mắt lưng tròm
nhưng cố nén.
Nàng khẽ gật đầu,
coi đó là lời hẹn ước
khắc ghi trong tim.
Ngày Ngô Khải rời đi,
bầu trời như khoác thêm màu buồn.
Trên con đường làng nhỏ hẹp,
chàng gánh theo bọc sách,
tay cầm quạt nan,
giáng điệu hiên ngang.
Mai Hoa đứng ở đầu làng,
đôi mắt dõi theo bóng chàng
cho đến khi khuất hẳn
sau rạng tre.
Trong lòng nàng,
niềm tin vẫn vẹn nguyên.
Rồi một ngày,
chàng sẽ trở về,
mang theo công danh
và giữ trọn lời hứa.
Nàng không biết rằng,
chính lời hẹn ước ấy
sẽ là khởi đầu
cho một bi kịch đầy máu
và nước mắt về sau.
Từ ngày rời thôn xóm,
ngô khải theo đường quan đạo
men theo sườn núi,
qua những bãi sợi sương phủ,
qua những bến đỏ vắng tiếng người.
Bước chân dẫu mỏi,
trong lòng vẫn như có ngọn lửa nhỏ
cứ bập bùng giữa gió lạnh.
Mỗi lần dừng nơi quán tranh
xin ché nước ấm,
chàng lại mở bọc sách,
đọc thầm vài dòng
để giữ cho tâm không tán loạn.
Đêm đến,
chàng nằm trên phản gỗ,
nghe mưa đổ trên mái dạ,
thoáng thấy trong mơ hình bóng
những người thiếu phụ ngồi bên chảy thuốc,
ánh đèn dầu hắt lên gương mặt kiên nhẫn.
Lời hẹn ước ngày chia tay
như sợi dây vô hình kéo bước chàng đi,
không cho phép chàng trùn lòng
trước quãng đường hiểm trở.
Đến khi chân chạm đất kinh kỳ,
trời đã nghiêng về chiều.
Phía trước là tường thành rêu phong,
cổng gác cao vút,
cờ tiết bay phấp phới.
Dòng người vào ra rộn dịp,
phường thợ gọi nhau ý ới,
hàng gấm lụa mở phên bài biện,
tiếng giao hàng lẫn trong tiếng mõ cành.
Lần đầu đứng giữa phồn hoa,
khải lặng người.
Nơi đây khắc xa triền núi tử vân
cùng hàng tre gió thổi.
Mùi hương trầm từ miếu cổ,
mùi quế từ lò bánh,
mùi mực tàu ở phố giấy.
Tất cả quyện lại thành một cơn say khó tả.
Chàng bỗng hiểu vì sao
bao đời sĩ tử mơ công danh.
Công danh ở đây
như một ngọn đèn treo lơ lừng giữa trời,
ai cũng muốn chạm tay vào.
Khải thuê một gian phòng nhỏ trong ngõ sâu,
dùng số bạc còn lại mua giấy mực,
cơm đạm rau dưa qua ngày.
Cùng trọ có mấy người đồng hương,
tối tối đem văn sách ra giảng luận,
chắp tay chào nhau như anh em cùng cảnh.
Có cụ tú già tuổi đã ngoài 50,
từng lỡ kỳ thi mấy lượt,
khuyên khải giữ tâm bình,
chữ nghĩa quý ở lẽ thẳng,
chở cầu kỳ hoa Mỹ.
Khải kín cẩn lắng nghe,
ghi lòng tạc giả.
Những đêm gần ngày nhập trường thi,
chàng thắp đèn sớm,
tắt đèn muộn,
mực vương đầu ngón tay,
giấy lấm tàn đèn.
Mỗi lần mệt,
chàng ngồi thẳng lưng,
nhắm mắt,
nhớ lại giọng người thiếu phụ
nói khẽ bên hiên tranh.
Nỗi nhớ làm lưng chàng ấm lại,
như có ai đó đặt một khăn ấm nơi bờ vai.
Ngày nhập trường,
mưa bụi răng,
trống lệnh rội ba hồi,
sĩ tử lục tục vào vị trí,
tay ôm lình kình giấy bút lò than.
Phòng ốc bốn bề tưởng gạch,
cửa sổ nhỏ treo song,
viên lại đi tuần.
Đề mở ra,
Khai đặt bút,
câu chữ tuôn ra mạch lạc,
luận kinh điển gọn ghẽ,
lấy tích xưa để soi việc này,
kết bằng lời nhắc người trên phải tự sửa,
người dưới phải tự trọng.
Chữ của chàng không bay bướm
mà rõ ràng như nét dao khắc trên gỗ.
Lần thứ hai,
đề hỏi về binh pháp và di dân,
khi mùa màng thất bát,
chàng dựa vào sách vở đá nghiền,
lại thêm những điều mắt thấy tai nghe
ở thôn quê.
Lời lẽ không hòa mỹ,
nhưng chạm vào nỗi khổ dân nghèo.
Đến bãi phú,
chàng kìm lòng,
không phô trương,
chỉ tạ cảnh núi sông
mà cai vào đó
trí nguyện của kẻ sĩ
trước gió bụi cuộc đời.
Qua mấy ngày,
trống báo hết giờ vang lên,
sĩ tử rời trường mặt mày phở phạc.
Khai bước ra,
tay lạnh nhưng lòng nhẹ,
bởi đã dốc hết sức mình.
Những ngày chờ bảng,
chàng ít đi dạo,
chỉ ngồi trong ngõ
nghe tiếng mưa gõ lên tàu lá chuối,
đọc lại những trang sách cũ.
Lúc này,
trong ngược chàng
có hai dòng nước ngược chiều.
Một là dòng nước trong vắt
của lời hẹn ước,
một là dòng nước đục mơ hồ
của ước vọng mới nhen.
Chàng không dám soi kỹ,
chỉ khấn thầm trước án thư,
nguyện cầm vững tay trèo
nếu được sông lớn đón vào.
Đến ngày niêm ít,
cả phố phường
như rồn về trước bảng vàng.
Tiếng người gọi nhau,
tiếng dép quốc lộp cột,
tiếng vui mừng
chen lẫn tiếng thở dài.
Khai đứng xa,
mắt dõi theo từng hàng chữ.
Khi trông thấy
tên mình ở hàng cao,
chàng chết lặng,
rồi bỗng mỉm cười
mà không biết mỉm cười với ai.
Bằng hữu chúc mừng,
chủ nhà trọ
mang ra bình trà ấm.
Cụ tú già run run vỗ vai chàng,
bảo trời không phụ người biết giữ lòng.
Đêm ấy,
Khai ngồi một mình rất lâu.
Ngoài kia,
đèn lồng treo dọc ngõ,
gió lùa nghe phần phật.
Chàng đặt tay lên ngực,
cảm ơn người nơi thảo giá
đã nâng đỡ mình qua cửa tử.
Nhưng cùng lúc,
từ tận đáy lỏng
có tiếng thì thầm khắc lạ trỗi lên
rằng nơi kinh kỳ này
con đường trước mắt
rộng hơn cả chân trời cũ.
Ít lâu sau,
chàng được gọi vào thi đỉnh.
Điện ngọc dạng sáng,
cờ sĩ trang nghiêm
hàng trăm sĩ tử khúm núm
như hạt mưa trước ban chiều.
Đề hỏi việc dùng người hiền
và trị tham
nhắc đến đạo trung hậu
của Bậc Quân Thần.
Khai viết danh giọt,
lời kêu gọi
không phải đao to búa lớn,
chỉ xin người cầm quyền
kính sợ trời đất
Bài nộp lên,
tâm tràng bỗng bình như mặt hồ.
Khi kết quả loan chuyển,
tên Ngô Khải
lại đứng trong hàng người
được triệu ít danh
áo mũ mới,
ngựa chạm đón rước.
Bạn trọ tiễn chàng ra đầu ngõ,
người người đưa mắt kín nể,
vai kẻ thầm to nhỏ.
Lan gió kinh thành thổi mạnh,
thổi giạt mái tóc chảng,
thổi bùm cả những lời đồn đái
quanh con đường
quan lộ vừa mở.
Từ đây,
cửa phủ quan lớn
không còn là giấc mộng ở xa.
Khải được mời dự yến
cùng các bậc chức sắc,
được nghe những chuyện trong chiều
mà ở quê nhà
không bao giờ ai nhắc đến.
Chén rượu được quành,
lời khen tặng nhẹ như tơ
mà bện thành dây thừng vô hình.
Lúc đầu,
chàng ngượng nghịu,
mực thước,
giữ ý từng lời.
Về sau,
quen dần ánh mắt trọng vọng,
chàng ít nhìn xuống
đôi dép có vết bùn quê
và khi soi mặt vào chén rượu,
bỗng thấy một kẻ sĩ khác
vừa lạ vừa quen.
Đêm nọ,
Khải trở về phòng,
đặt tay lên cuốn bút ký đã sờn.
Chàng mở ra,
thấy cánh hoa khô mai hoa
từng kẹp trong trang sách
cho khỏi mối mọt.
Hương hoa cũ phẳng phất,
kéo chàng về một mái hiên mưa rột
và tiếng chảy thuốc đều đều.
Trái tim khựng lại,
rồi lại rẽ theo
nhịp bước nhanh của ngày mai.
Ngoài kia,
chung canh điểm,
kinh thành yên
mà trong lòng chàng
đã có một cơn sóng nhỏ.
Cơn sóng ấy chưa hẳn là bão,
nhưng từ độ sâu hunh hút,
nó bắt đầu lăn tăn trên mặt nước.
Và lời hẹn dưới hiên tranh,
vốn sáng như sao,
bỗng mờ đi một sợi trong gió thổi
của danh lợi mới chớm.
Kể từ ngày tên tuổi Ngô Khải
được xướng trên bảng vàng,
cổng phủ quan bắt đầu mở ra
trước mắt chàng.
Ban đầu chỉ là những lời mời
dự tiệc của đồng liêu mới quen,
sau là yến yến đình đình
từ những phủ đệ sang trọng.
Ánh đèn lồng treo cao,
chiêng trống rộn vàng,
từng khay ngọc thực,
bát vàng nghị ngút mùi thơm
tất cả khiến kẻ sĩ thôn quê ngày nào
ngỡ như bước vào cõi khác.
Trong men say, lời ca tiếng hát,
ánh mắt kẻ quyền quý trồng chất lên nhau,
Ngô Khải dần quên đi
cái mùi dơm dạ ngai ngái
nơi mái tranh nghèo.
Trong một buổi yến tiệc lớn
tại Phụ Thượng Thư,
Ngô Khải lần đầu gặp gỡ Bạch Lan,
con gái út của bậc quyền thần nổi danh.
Bạch Lan tuổi vừa 17,
rung nhan sáng như trăng rầm,
dáng đi uyển chuyển,
lời nói nhỏ nhẹ
mà ý tứ sắc bén.
Nhạc ngân dài như sóng hồ lấp lánh
khiến cả gian tiệc lặng im.
Ngô Khải ngồi cuối bàn,
chén rượu rừng trên tay,
mắt bất giác hướng về phía nàng.
Một cảm giác choáng ngợp lên lõi,
vừa khâm phục,
vừa bị hấp dẫn
bởi sự cao quý khác lạ.
Thượng Thư để ý đến ánh mắt ấy,
khẽ mỉm cười.
Ông ta vốn lão luyện trốn quan trường,
nhìn thấy trí khí cùng trí tuệ của Ngô Khải
liền nuôi ý định gả con gái
để vừa cột chặt nhân tài,
vừa bồi đắp thêm thế lực gia tộc.
Từ hôm đó,
ông sắp đặt nhiều dịp
để Bạch Lan và Ngô Khải cùng xuất hiện.
Khi thì trong vườn ngọc lan nở,
khi thì giữa đình uyển trăng soi.
Những buổi gặp gỡ ấy,
lời thơ nối tiếp tiếng đàn
khiến trái tim vốn đã lay động của Ngô Khải
càng trao nghiêng mạnh mẽ.
Trong lúc ấy,
ở gian lèo tranh nơi núi Tử Vân,
Mai Hoa vẫn kiên nhẫn chờ tin.
Nàng ngày ngày ra bến nước,
tay cầm chiếc nón dách,
mắt nhìn về con đường xa,
hy vọng một cánh thư, một tin nhạt.
Nhưng tháng đối tháng,
mùa nối mùa,
chẳng thấy chút hồi âm.
Chỉ có tiếng ve mùa hạ,
tiếng gió mùa thu
cùng dáng bà lão hàng xóm
đi ngang thở dài.
Người đi xa,
có khi quên mất lối về.
Nàng cắn chặt môi,
vẫn tin rằng người từng quỳ thề
dưới ánh hoàng hôn
sẽ không phụ bạc.
Ngược lại,
trong kinh thành,
Ngô Khải bắt đầu so sánh.
Một bên là thiếu phụ làm lũ,
áo nâu bạc màu,
tay dính bùn đất
nhưng lòng son sắt.
Một bên là tiểu thư khuê cát,
cừ chỉ đoan trang,
nói năng tao nhã,
lại mang thế lực
giúp chàng thăng tiến.
Trong lòng Khải,
những sợi dây ái tỉnh đan sen,
nhưng sợi dây tham vọng
ngày một siết chặt.
Một đêm,
sau buổi trà đàm
dưới bóng đèn hoa sen,
Bạch Lan khẽ cười,
đôi mắt như nước hộ thu.
Chàng là người có tài,
lại trí lớn,
sao phải trói mình
trong quá khứ nghèo hèn.
Đường quan lộ mênh măng,
chỉ cần chàng nắm tay thiếp,
cả trời cao
cũng chẳng thể ngăn được bước chân.
Lời nói ấy
như lưỡi dao khéo mải
cắt đứt phần nào
ký ức về mái tranh nghèo
nơi tử vân.
Ngô Khải ngồi lặng,
chén trà trong tay sóng sánh,
mà lòng trao đảo
như mặt hồ trước cơn gió dữ.
Chàng biết,
một khi bước thêm một bước,
sẽ khó mà quay đầu.
Nhưng dục vọng công danh
đã như dòng thác cuốn trôi,
chẳng thể cưỡng lại.
Ít lâu sau,
Thượng Thư chính thức
ngỏ ý gả con gái.
Đứng trước cánh cửa rực sáng ấy,
Ngô Khải chỉ cúi đầu càm tả,
gối quỳ dập đầu ba lại,
nhận lấy hôn sự
mà trong lòng không còn chỗ
cho lời hẹn ước năm nào.
Ngày hỷ lễ,
trống rong cờ mở,
ngựa hồng rước dâu,
nến đỏ sáng rực,
ca vũ vàng trời.
Kinh thành như dậy sóng,
người người chen trúc
ngắm nhìn đôi tân lang tân nương.
Giữa tiếng tung hô,
Ngô Khải trong bộ quang phục rực rỡ,
mìm cười mà trong lòng lặng lẽ,
lấp đi một vết nứt sâu.
Vết nứt ấy,
chính là lời thề trước hiên tranh.
Lời thề đã bị trôn vùi
dưới lớp gấm vóc quyền lực
và men say phổn hòa.
Từ giây phút đó,
số phận đã đổi khác.
Và cũng từ giây phút ấy,
bánh xe nhân quả
bắt đầu âm thầm lăn bánh,
chờ ngày lăn đến
cửa nhà kẻ phụ nghĩa vong ân.
Danh vọng đã đến,
nhưng liệu có giữ nổi lời thề xưa?
Bước sang phần tiếp theo,
ta sẽ thấy bi kịch phũ phàng
của một ân tình bị phụ bạc.
Trước khi tiếp tục,
xin mời quý vị đăng ký kênh
và bình luận cảm nhận
để lan tỏa
những giá trị nhân nghĩa cổ truyền.
Tin hỷ lễ của Ngô Khải
như cánh chim trời,
một sớm một chiều
đã bay về đến những xóm tre
mờ xương dưới chân núi Tử Vân.
Người mang tin là
một lái buôn qua ngõ,
trú tạm dưới mái hiên
nhà bà láo hàng xóm,
vừa hớp ngụm trà nóng
vừa kể danh giọt.
Kinh thành hôm ấy
đèn đuốc sáng như sao xa,
trống nhạc như sấm,
kiệu tân nương đi qua
mà hương thơm còn lưu lại
trên mặt đường đá.
Tân lang áo máu dạng rỡ,
cười với thiên hạ.
Người ta bảo chàng
là rể quý của Thượng Thư,
từ nay vinh hoa phũ quý
như thuyền gặp gió.
Nghe đến đó,
chén nước trên tay mai hoa
run khẽ,
vài giọt rơi xuống
nền đất lạnh.
Nàng ngằng lên,
muốn hỏi lại cho rõ
nhưng cổ học nghẹn
như bị ai cột
một sợi dây vô hình.
Bà láo hàng xóm trông thấy
chỉ dám khẽ khàng
đặt tay lên vai nạn.
Đêm ấy,
mái tranh im lặng
một cách lạ lùng.
Tiếng côn trùng
trong bờ rào tre
bỗng thành những nhát kim châm.
Mỗi lần gió lật tấm phên,
ngọn đèn dầu nhảy lên một cái,
bóng người con gái
trên vách cũng run dậy theo.
Sáng hôm sau,
khi mặt trời còn nằm
sau sống núi,
mai hoa gói ghém
vài bộ áo nâu cũ
cột thành một bọc nhỏ.
Nàng gom những đồng tiền lẻ
tích cóp bấy lâu
cộng với ít bạc còn lại
sau lần bán trâm
tính đủ lộ phí bến đỏ.
Bà láo dưng dưng giận dò,
bảo đường xa gió sương dày,
sức đàn bà đơn độc
liệu có chịu nổi.
Mai hoa chỉ cúi đầu
lại một lầy,
nói mình đi để hỏi một câu
mà lòng người nhất định phải nghe.
Con đường lên kinh dài
như một sợi chỉ
răng qua mấy vùng mưa nắng.
Ban ngày nắng rọi như đổ lửa,
ban đêm sương xuống
làm mặt cỏ ướt lạnh.
Đến bến đỏ,
nàng chờ mãi
mới ghép được chuyến.
Con thuyền gỗ mảnh
như lá tre dẽ nước,
gió đưa mùi bùn sông ngai ngái
hòa cùng tiếng mái trèo gõ nhịp.
Có lúc trời đổ rào rào,
mưa quất lên mặt nước
thành những sợi bạc đan tréo,
áo nàng ướt đến thấm tận ra.
Nàng tre bọc áo
bằng manh lá chuối khô,
ngồi im,
mắt nhìn về phía chân trời,
nơi nàng tin rằng
một mái ngói son mới dựng
đang chờ một lời đáp.
Qua mấy ngày đường,
bóng thành cao cuối cùng
cũng hiện ra
sau một lớp sương mỏng.
Kinh thành thật rộng,
đường lát đá
phẳng như mặt gương,
người qua kẻ lại đông
như mắt cười.
Hàng quán mở phên,
thúng mẹt bày ra
nào là bánh nướng,
nào là mận đảo,
tiếng giao trên tiếng mõ
canh nghe rộn ràng mà xa lạ.
Mai hoa đứng nếp
dưới mái hiên,
kéo lại tà áo
Có kẻ chỉ tay,
có người liếc nhìn
từ đầu đến chân,
rồi mím môi quay đi.
Đến khi dừng
trước cánh cổng son cao vời,
nàng mới thấy thế nào
là khoảng cách
giữa phồn hoa
và mái tranh nghèo.
Trên cổng có treo
đôi câu đối
sơn son thép vàng,
chữ viết như dòng uốn.
Bên trong có tiếng bước chân
lọc cộc của hầu cận,
ngoài sân bày sẵn
những xe kiệu sơn đen
bóng như mặt hồ.
Hai viên lính gác áo
dáp da,
tay cầm đao ngắn,
nhìn người đàn bà áo nâu
đứng chắp tay
mà nhớng mày khinh bạc.
Mai hoa nhã nhạn thưa,
giọng khẽ mà rõ.
Tôi là người quen cũ
của quan ngô,
xin được vào báo một lời.
Một tên lính cười khùng khục,
quét mắt qua bọc vải rách
và đôi quốc đã mòn gót,
rồi hỏi như gắt.
Người quen cũ ở đâu ra?
Người như ngươi biết gì
là lễ cấm?
Mau đi,
trỡ làm bẩn bậc thềm.
Nàng cố giữ bình tĩnh,
lại lại một lạy,
nói rằng không cầu gì nhiều,
chỉ xin báo một câu.
Dù là lời từ chối,
nàng cũng chịu.
Tên lính nhân mặt,
định xua,
thì từ xa đã vang lên
tiếng xe ngựa lăn trên đá.
Đám hầu vội vã chạy ra dẹp lối,
cỗ xe sơn then phủ
dèm gấm dừng trước bậc thềm.
Dèm nhấc lên,
một bóng áo lụa trắng như mây
đầu núi khẽ bước xuống,
dáng đi uyển chuyển như dòng suối.
Đó là Bạch Lan.
Ánh mắt nàng lướt qua
mai hoa một thoáng,
mìm cười mà lạnh
như đầu mũi kiếm.
Một lát sau,
từ cổng sau một người đàn ông
trong quan phục tiến ra,
gương mặt sáng
như vừa rửa qua nước suối,
đôi mắt ngẳng cao
như ngắm một vì sao trên trời.
Đó là Ngô Khải.
Chống ngực của mai hoa
đập một tiếng mạnh đến nghe thở.
Tất cả gió, tất cả nắng,
những con đường rằng rặc,
những bữa cơm nguội lạnh,
một đời người kiên nhẫn
gom lại chỉ còn một tiếng gọi,
vỡ ra khỏi miệng nàng
như một giọt máu nóng.
Khải.
Tiếng gọi khàn đi vì đường xa
mà vẫn rõ như trùng gó,
chạm vào khoảng không giữa sân phủ.
Ngô Khải khựng lại.
Ánh mắt hai người giao nhau một chớp.
Trong chớp ấy
có một hiên nhà rách ruột,
một ngọn đèn dầu thở than,
một người đàn bà gầy guộc
ngồi giã thuốc bền bếp cho ấm.
Rồi như có một tấm màn lụa rũ xuống,
những điều ấy
chìm đi dưới lớp gấm vóc mới,
dưới hàng chục đôi mắt đang nhìn,
dưới tiếng hắng giọng nhẹ
như khói của Bạch Lan.
Tiện dân này là ai?
Sao lại đứng chắn nơi cửa phủ?
Bạch Lan nghiêng đầu hỏi nhỏ,
lời nhỏ mà mũi nhọn giấu trong vỏ tơ.
Ngô Khải đưa mắt ra hiệu.
Một cơn gió lạnh đi qua tim,
chàng bỗng bật cười,
nụ cười khô như mảnh lá đã qua mùa.
Chàng nói,
dọng bình như nước.
Ta không biết,
có lẽ là kẻ đến ăn mày,
nhầm cửa.
Câu nói rơi xuống sân đá
như hòn sỏi rơi vào riêng khô,
không có tiếng vọng lại,
chỉ có tiếng chân lính gác sộc tới,
bàn tay thô bạo túm lấy cánh tay gầy
của mai hoa mà kéo.
Nàng loạn troạn,
gói vải rơi,
những đồng tiền lẻ lăn đi lọc cọc
như những hạt mồ hôi đã khô lâu ngày.
Một gói lá thuốc nàng cẩn thận
mang theo phòng trắng nhức đầu
vì mệt mỏi rơi ra,
vỡ tung,
mùi hương đắng chát bay lên,
quyện vào mùi hương quế thơm
từ áo gấm của Bạch Lan.
Đi cho khuất mắt,
đừng làm dơ cổng phủ.
Tên lính đẩy thêm một cái,
đầu gối nàng chạm nền,
đau bút,
nhưng cơn đau ở da thịt
chẳng bằng một sợi đau vô hình
đang xé ngực.
Nàng ngước lên lần nữa,
muốn nhìn cho thật kỹ
để lần sau nếu có nằm mơ,
cũng biết mà dập tắt.
Trước mắt là một người đàn ông trẻ,
đứng thẳng,
mặt bình thản
như một tấm gương vừa lau sạch.
Ở khóe mắt,
nếu ai tin,
có thể thấy một đường gân xanh mảnh khẽ giật
như một con cá nhỏ
lội ngược trong lớp nước tối.
Có tiếng xì xào
của mấy người đi đường
đứng lại xem.
Có người thương hại,
lắc đầu,
có kẻ bật cười,
nói rằng đàn bà nơi thôn giã
thường hay mơ mộng.
Có một chú tiểu đồng định
cúi nhặt gói lá thuốc
giúp nàng,
liền bị tên quản gia
nạt cho im.
Bạch lan khẽ khẽ khẽ
khẳng vén tay áo,
mùi hương phấn thoảng
qua một lát,
rồi chim mất
trong tiếng lệnh của quản gia.
Cánh cổng phủ khép lại,
cài then,
tiếng then gỗ
chạm vào ổ đồng văng
lên một tiếng nặng chịch.
Nắng chiều đổ trên nền đá,
đổ lên bờ vai áo nâu đã bạc.
Mai hoa ôm bọc vải,
từ từ đứng dậy,
bụi bám lên lòng bàn tay.
Nàng phủi áo,
không khóc.
Nước mắt dường như
đã hết từ nhiều năm trước,
khi nàng lặng lẽ
bán chiếc châm
mà mẹ để lại.
Đôi môi nàng
mấp máy một câu không ai nghe,
có lẽ là lời từ biệt,
có lẽ là câu hỏi cuối cùng
gửi vào hư không.
Nàng quay lưng,
bước đi.
Mỗi bước như đặt lên
một nhác dao
giấu dưới thảm.
Con đường đá phẳng
mà dài như vô tận.
Ra đến đầu phố,
một cơn mưa rào
bất chợt đổ xuống.
Hạt to như hạt ngô
vỡ lộp bộp
trên mái ngói,
vỡ trên bờ vai gầy.
Người ta vội vã
chạy vào hiên,
chỉ còn nàng đi giữa mưa
như một thân cây khô
bỗng chốc khóa đèn.
Đêm đó, nàng trú tạm
dưới mái hiên
của một ngôi tự nhỏ
nếp vào góc phố.
Tiếng chuông chùa điểm canh,
âm vang trườn qua cơn mưa
như giải lụa lạnh.
Một vị sư già bước ra,
đặt trước mặt nàng
chén nước ấm.
Không hỏi,
chỉ ngồi đối diện,
nghe mưa tăng dần
trên bậc đá.
Khi mưa gần dứt,
sư mới nói một câu
nhẹ như bụi.
Thuyền qua sông,
có khi quên bến cũ,
nhưng dòng sông
thì vẫn chảy
và bến cũ
vẫn đứng đó.
Người giữ bến
không trách được thuyền,
chỉ nên thương mình
đã đợi quá lâu.
Mài hoa cuối đầu,
hai bàn tay ôm lấy chén nước,
hơi ấm thấm dần
qua lớp da lạnh.
Nàng trợt hiểu,
có những lời thề
giống như ngọn lửa bắc
đã cạn dầu,
càng châm càng tắt.
Không phải tất cả những gì
người ta nói
dưới một buổi chiều đỏ rực
đều đủ sức
đi qua mùa gió.
Giảng sáng,
nàng rời mái hiên chùa,
men theo bờ tường thành
tìm lối ra ngoại ô.
Cổng phủ sau lưng,
lặng im
như một hòn đá
vừa lăn xuống đáy hổ.
Ra khỏi phổn hoa,
con đường đất lại hiện ra,
mềm và ướt
sau đêm mưa.
Nơi bìa thành,
có một căn nhà gỗ nhỏ
treo tấm mộc cũ,
trên viết hai chữ
y quán bằng mực
đã phai.
Trước cửa,
một ông lão
dâu bạc áo vải
đang bày lọ thang,
tay nâng một bát thuốc nóng,
mắt hiền như mắt suối.
Ông nhìn nàng một thoáng,
khẽ thở dài
như đã đoán
biết một nửa câu chuyện.
Cô nương đi đường xa,
thân mệt,
uống tạm bát giải cảm cho ấm.
Ông đẩy bát thuốc lại gần,
giọng hiền như gió rừng.
Mùi thuốc đắng len vào cổ,
lan xuống ngực,
trôi qua cái chỗ
đã bị lời chối bỏ
của một người đàn ông làm rách.
Nàng uống chậm rãi,
đặt bát xuống,
cuối đầu càm tả.
Ông lão không hỏi nhiều,
chỉ mời nàng ngồi nghỉ
dưới ràn bầu trước hiên.
Tán lá xanh ẩm nước,
mấy giọt sương rơi xuống nền gạch
nghe gió từng tiếng nhỏ.
Đến khi bóng nắng đầu ngày đã nhạt,
Mai Hoa đứng dậy.
Nàng không quay về cổng phủ nữa,
cũng không quay về ngay mái tranh.
Con đường phía trước mở ra hai ngã,
một ngã trở lại núi Tử Vân,
một ngã chạy dọc triền rừng
về phía những xóm nhỏ thưa thớt.
Nàng bỗng thấy lòng mình lặn
như mặt nước sau mưa.
Không còn lời trách,
chỉ còn một nỗi mỏi
như người đi đường chút gánh.
Nàng lựa lối có mùi thảo dược phẳng phất,
mùi ấy khiến nàng nhớ đến
những đêm dã lá
cho một người đã quay mặt.
Phía sau lưng,
kinh thành vẫn rộn ràng.
Phía trước,
mây cuộn trên đỉnh núi.
Ở đâu đó trong trời đất rộng,
bánh xe vô hình của nhân quả
đã chuyển thêm một vòng.
Nó đi chậm như con trâu
kéo cày đầu mùa,
nhưng từng bước đều in sâu
trên thửa ruộng đời người.
Chỉ đợi một vụ gặt,
chỉ đợi lúa chín,
rồi kẻ reo hạt phụ nghĩa
sẽ tự mình cúi xuống mà gặt lấy.
Từ khi rời cổng phủ,
Mai Hoa đi miết về phía trên núi.
Đôi chân trần dẫm trên đất đỏ
nháo bùn,
lòng chịu nặng
như vừa đặt xuống một hòn đá
không thể nhắc lên được nữa.
Đêm đến,
nàng ngả lưng bên góc cây cổ thụ,
nghe tiếng côn trùng giả dích,
lòng trống rỗng,
không còn cả nước mắt.
Có những lúc,
nàng tưởng như bước chân mình
sẽ dừng hẳn nơi vực thẳm,
nhưng rồi một hơi thở dài
của trời đất
lại giữ nàng ở lại.
Trời thương kẻ khổ,
đưa nàng đến một thung lũng nhỏ
nằm kề bên rừng giả.
Nơi ấy có một y quán đơn sơ
của một vị Lão Y Sư ẩn cư,
người đời thường gọi là Láo Tĩnh.
Ông tuổi đã xế chiểu,
dâu bạc phơ,
dáng gầy gò
mà ánh mắt hiền hậu.
Ông thấy nàng ngã quỵ bên vệ đường,
thân thể sốt cao,
liền bồng về nhà,
sắc thang thuốc
cứu lấy mạng sống.
Khi tỉnh lại,
mai hoa ngỡ như được tái sinh.
Nàng nhìn mái nhà lá thấp bé,
mùi thuốc đắng bay quanh,
tiếng Lão Y Sư
chậm dãi giảng cho học trò
cách phân biệt lá ngải
với lá ngư tất.
Mai hoa ngồi dậy,
cuối đầu càm tạ,
chỉ mong được ở lại
phụ giúp ít nhiều,
coi như trả nghĩa.
Láo Tĩnh mìm cười,
nói
ân nghĩa không đong bằng cân,
cứu một mạng là thuận theo đạo.
Nhưng nếu cô nương có lòng,
hãy ở lại học nghề,
để sau này cứu thêm người.
Từ đó,
ngày ngày mai hoa
theo thầy lên núi hái lá,
xuống suối rửa rễ,
ngồi bên bàn mài thuốc,
lắng nghe từng lời giảng về y lý.
Ban đầu tay vụng,
nàng làm vỡ cả ấm đất,
phơi nhầm cả lá độc.
Nhưng lão y không trách,
chỉ nhẹ nhàng nhắc,
thuốc quý không ở chỗ hiếm,
mà ở tấm lòng khi cho.
Người chữa bệnh trước hết
phải biết thương người.
Thời gian dần trôi,
vết thương lòng nơi mai hoa
cũng như vết cắt trên da,
dẫu sâu đến đâu rồi
cũng liền lại.
Đêm xuống,
thay vì nghĩ về một người
từng chối bỏ,
nàng cặm cụi chép lại các phương thang,
chữ ngay ngắn,
tâm an định.
Có lần,
phương mặt tuy hốc hác,
nhưng ánh mắt đã bớt nặng nề,
thay vào đó là một tia sáng bình lặng.
Một năm,
rồi hai năm.
Thung lũng yên ả
nuôi dưỡng nàng thành một người khác.
Tiếng chạy dã thuốc đều đặn,
thay thế tiếng thở dài.
Những ngày đi xa
chữa bệnh cho người nghèo,
nàng được dân làng gọi
bằng cái tên kín trọng,
nữ y.
Nàng không mưu cầu danh vọng,
chỉ lấy niềm vui
trong ánh mắt người bệnh lành
làm phần thưởng.
Lão tĩnh xem nàng như con gái,
đem hết tâm huyết truyền lại.
Ông nói,
đời ta sắp tạn,
cây cỏ còn xanh.
Sau này,
khi ta đi,
con hãy thay ta giữ y quán,
để ánh lửa này không tắt.
Mai hòa nghe,
chỉ cuối đầu,
trong lòng vừa xúc động,
vừa đau sót.
Nàng nhớ về mái tranh cũ,
nhớ cả bà lão hàng xóm,
nhưng không còn muốn quay về nơi
đã trôn một lời hẹn bạc.
Với nàng,
quá khứ là một tấm màn đã khép.
Con đường phía trước là cứu người,
là giữ cho lòng mình thanh tịnh
như dòng suối đầu nguồn.
Mỗi mùa trôi qua,
cây cỏ lại dạy nàng thêm một điều.
Hoa ngải nở rồi tàn,
lá hoàng liên vàng úa rồi lại xanh,
tất cả đều xoay vọng.
Đời người cũng thế,
gặp hợp rồi tan,
ân tình cũng có lúc nở rực,
cũng có ngày úa héo.
Biết buông,
tâm mới an.
Khi bà ngoại nơi quê nhà
chút hơi thở cuối cùng,
một người khen cũ tìm đến báo tin.
Mai hoa quỳ xuống,
nước mắt lặng lẽ chảy.
Nàng không còn gốc rễ để vương,
cũng không còn vướng bận nào để níu.
Sau tăng lễ,
nàng trở lại núi cùng lão tĩnh,
dốc lòng theo nghề,
quyết đem chút y thuật cứu giúp sinh linh.
Từ quá phụ đau khổ,
nàng đã hóa thành một nữ y điểm tĩnh.
Từ một kẻ từng ngây dại giữ lời hẹn ước,
nay nàng chỉ giữ một tâm lòng từ bi.
Và cũng từ đây,
bánh xe nhân quả
bắt đầu đưa nàng đến chỗ đối diện
với kẻ từng phụ nghĩa vong ẩn,
để một lần nữa,
ân tình và báo ứng hiện lộ giữa nhân giản.
Trong khi Mai Hoa an tĩnh
cùng Thầy Thuốc nơi thùng lũng rừng sâu,
thì ở chốn Kinh Kỳ,
Ngô Khải sau khi nên duyên cùng ái nữ Thượng Thư,
đường quan lộ thanh thang rộng mở.
Nhờ thế lực cha vợ,
chàng liên tiếp thăng chức
từ một quan nhỏ nơi hàn lâm viện,
chàng mấy chốc đã được trọng dụng
ở những nơi then chốt chiều chính.
Phủ đệ ngày càng rộng,
ngựa xe ngày càng nhiều,
kẻ hầu kẻ hạ ra vào như mắc cửi.
Ngô Khải lúc đầu còn giữ vẻ khiêm cung,
nhưng dần dần,
vinh hoa phủ mở mắt.
Lời hẹn xưa như cho bụi trong gió,
chàng bao giờ chàng nhắc lại.
Càng ngày, tính tình chàng càng kiêu căng,
quen miệng quát tháo kẻ dưới,
quen dùng quyền thế để bức ép người nghèo.
Trong tiệc rượu,
chàng cười ngạo,
tự cho mình là người được trời chọn.
Nhưng khi men rượu nhạt,
trở về buồng riêng,
đôi lúc trong mơ,
chàng vẫn thấy một bóng áo nâu đứng dưới mưa,
cất tiếng gọi khàn khàn nơi cổng phủ.
Những đêm ấy,
chàng bật dậy,
mồ hôi ướt đẫm lưng áo,
nhưng lại vội gạt đi,
cho làm mộng quỷ quấy dậy.
Bạch Lan vốn quen sống trong nhung lụa,
tiêu xài không tiếc tay.
Ban đầu, vợ chồng còn âu yếm ngọt ngào,
nhưng qua vài năm,
chuyện tiền bạc chuyện quyền lợi trồng chéo,
những trận cãi vã bắt đầu nhen.
Tiếng trách móc,
tiếng khóc lóc lấp kín dãy hành lang
vốn thắp đầy đèn lồng.
Người ngoài tưởng họ viên mãn,
kẻ hầu trong phủ lại biết rõ,
trong vàng son đã bắt đầu có những vết nứt nhỏ.
Đúng lúc ấy, trời như nổi giận.
Một cơn dịch lạ từ phương Nam bất ngờ lan đến.
Ban đầu chỉ vài nhà mắc bệnh,
người bệnh sốt cao,
người nổi đốm đỏ khắp mình,
chẳng bao lâu thì ho ra máu mà tắt thở.
Dân chúng hoảng hốt,
chạy loạn khắp nơi,
tiếng khóc vang dội trong từng ngõ phố.
Triều đình lệnh cho Thái y viện nghiên cứu,
nhưng tất cả đơn thuốc đều vô hiệu.
Dịch bệnh chẳng mấy chốc lan khắp kinh thành.
Người bệnh ngã gục ngoài chợ,
trên đường, trong ngõ nhỏ.
Quan phủ cử lính đi thu xác,
từng xe chở đi như lá rụm mùa thu.
Bầu không khí tăng thương bao phủ khắp nơi.
Người dân giàu nghèo đều sợ hái,
không ai dám tiếp xúc với ai.
Trung chùa vang, tiếng cầu kinh gì dầm,
nhưng bệnh vẫn hoành hành như một cơn lũ đỏ.
Trong phủ ngô khải,
tai ương cũng chẳng tránh khỏi.
Bạch Lan vốn ham dạo chơi, chẳng kinh rẻ.
Một hôm trở về đã phát xốt.
Da nàng lấm tấm đỏ, miệng đắng,
chân tay dã rời.
Ngô khải hoảng hốt,
mời hết thầy thuốc trong ngoài thành.
Ai cũng lắc đầu,
chỉ kê vài thang thuốc cầm chừng.
Chẳng bao lâu,
chính ngô khải cũng thấy trong người nóng rát,
cổ họng khô khốc, ho liên tục.
Nỗi sợ bùa vây,
cả gia tộc thượng thư ai nấy mặt tái,
lánh vào phòng riêng mà vẫn không tránh được vận.
Đêm nọ,
khi nằm trên giường sốt cao,
ngô khải lại mơ.
Trong mơ, chàng thấy mái chanh nghèo,
ngọn đèn dầu chập trờn,
thấy người thiếu phụ đưa bát thuốc đắng,
miệng khẽ cười hiền,
nhưng đôi mắt sâu thẳm buồn bá.
Rồi bỗng chốc cảnh vật đội khác,
nàng đứng ngay cổng phủ,
tay run run,
còn chàng quay mặt đi.
Giọng nàng gọi tên chàng,
tan ra thành tiếng gió lạnh bút xương.
Ngô khải giật mình tỉnh giấc,
mồ hôi dòng dòng,
tim đập dữ dội.
Ngày sau, thượng thư họp gấp quan lại,
ra lệnh bằng mọi giá
phải tìm thấy thuốc có thể chế ngự dịch bệnh.
Các phương thuốc được đưa đến như suối,
nhưng hết thảy đều bất lực.
Người chết tăng từng ngày,
đến mức xe tang không kịp đưa đi.
Triều đình rúng động,
vua quan lo sợ,
kẻ bỏ chảy,
người đóng kín cửa phủ.
Kinh thành hoa lệ biến thành bãi than khóc.
Giữa lúc tuyệt vọng,
một vị quan nhỏ nhớ ra lời đồn trong dân gian.
Ở vùng núi xa,
có một nữ y thần diệu,
y thuật cao minh,
từng chữa khỏi nhiều chứng bệnh nan y.
Người ta truyền nhau rằng
bà hiền như tiên,
lòng chắc ẩn rộng lớn,
nhưng sống ẩn giật,
chẳng màng vinh hoa.
Quan ấy bèn dân sớ tâu lên,
nghe đến tên nữ y nơi thung lũng rừng sâu,
tim ngô khải bỗng thắt lại.
Chàng biết rõ đó là ai.
Khuôn mặt nàng hiện ra trong tâm tưởng,
nhưng không còn dịu dàng như xưa,
mà tĩnh lặng như mặt hồ.
Lời hẹn ước năm nào,
chàng đã trôn vùi dưới gấm vóc,
nay lại hiện về như nhát dao xoáy vào tim.
Cái tên ấy, chàng đã cố quên,
đã từng bước dẫm lên mà đi,
nay lại trở thành sợi dây duy nhất
níu lấy sự sống còn của chàng cùng cả gia tộc.
Cả phủ hoảng loạn,
người người cầu xin.
Ngô khải nằm đó,
nghe tiếng khóc của vợ,
tiếng rên rỉ của họ hàng,
mà trong ngực là một vực sâu không đáy.
Lần đầu tiên,
chàng hiểu thế nào là bao ứng.
Những bước chân xa hoa,
những bậc thang danh lợi chàng đã trèo,
giờ hóa thành đá tảng đè nặng.
Đêm ấy,
chàng lặng lẽ xin một cô áo vải thô,
phủ thêm chiếc nón cũ,
giấu khỏi mắt kẻ hầu.
Chàng quyết rời phủ,
một mình lên đường.
Không còn kiệu hoa,
không còn cờ xí,
chỉ còn một kẻ bệnh tật,
run dậy,
lê từng bước về phía núi rừng.
Hành trình ấy chẳng phải để vinh quy,
mà là để sám hối.
Và từ đây,
con đường của kẻ phụ nghĩa Vong Ân
đã rẽ sang đoạn cuối,
nơi nhân quả không bao giờ bỏ xót bất kỳ ai.
Đường núi hiểm trở,
từng bậc đá rêu phong
như thử thách ý chí của kẻ
đã một đời quen ngồi xe ngựa,
mặc cấm vóc,
ngô khải gò lưng,
thờ dốc,
đôi chân run dậy
vì bệnh tật hành hạ.
Thỉnh thoảng,
chàng gục xuống,
môi khô nứt,
mồ hôi lạnh,
túa da như mưa.
Nhưng rồi nghĩ đến cái chết đang chờ trong phủ,
nghĩ đến những tiếng khóc của vợ con,
nghĩ đến bao mạng người vô tội,
chàng lại cố gắng đứng lên,
lết thêm vài bước.
Sau nhiều ngày dòng dã,
cuối cùng bóng núi tử vân hiện ra,
rừng già phụ mờ trong sương sớm.
Trong thùng lũ nhỏ,
một căn nhà tranh hiện lên
giữa vườn thảo dược xanh mướt.
Hơi khói bếp tỏa nhẹ,
tiếng chảy thuốc đều đều vang ra,
bình thản như hơi thở của núi rừng.
Ngô khải đứng lặng,
tim đập rồn,
mồ hôi thấm áo.
Trong một khắc,
chàng tưởng như mình đã trở lại thuở xưa,
khi lần đầu được cứu khỏi trõ chết.
Nhưng khác biệt là,
lần này, chàng đến trong thân phận
kẻ mang tội phụ nghĩa,
gánh nặng hối hận đè lên vai.
Mai Hoa ngồi trước hiên,
đang lựa lá thuốc phơi nắng.
Thấy có bóng người gầy gò,
bà ngẩn lên.
Ánh mắt gặp ánh mắt,
không còn run dậy,
không còn giận dữ,
chỉ còn tĩnh lặng như mặt hồ mùa thu.
Trong sự tĩnh lặng ấy,
ngô khải quỵ xụp xuống,
Mai Hoa, ta sai rồi.
Ân cứu mạng năm xưa,
ta chưa báo đáp lại còn phụ nghĩa.
Nay ta không dám cầu nàng tha thứ,
chỉ xin nàng vì lòng từ bi,
cứu lấy dân chúng vô tội.
Hãy để tội nghiệp của ta,
do trời đất phán xét.
Mai Hoa không vội trả lời.
Nàng nhìn người đàn ông đang quỵ trước mặt,
thấy ở chàng một thân xác tiêu tụy,
nhưng nhiều hơn thế là một linh hồn mục ruộm.
Nàng nhớ lại những ngày giã thuốc,
những đêm mưa giột,
nhớ lời hẹn ước đã tan như cho bụi.
Trong lòng không còn giận,
cũng chẳng còn yêu,
chỉ có sự thấu hiểu
về luật nhân quả của trời đất.
Đúng lúc ấy,
lão tĩnh bước ra,
mắt hiền từ,
giọng chậm rãi.
Con ơi,
y thuật là để cứu người,
không phải để trừng phạt.
Oán hận của một người
không thể đặt trên sinh mạng của trăm họ.
Trời xanh vốn có cán cân công bằng,
việc con cần làm,
hãy làm trọn bốn phận.
Mai Hoa cúi đầu vâng lời.
Nàng đứng dậy,
đi vào trong,
lấy ra một gói thuốc
cùng tờ y án viết tẩy.
Nàng đặt trước mặt ngô khải,
giọng bình thản.
Đây là phương thuốc
có thể kim dịch.
Nhưng cần một vị dẫn,
chính là máu của người
có tâm can trong sạch,
chưa từng bị dục vọng
làm vần đục.
Người mang thuốc này
về phát cho dân chúng,
còn vị dẫn ấy,
tự các người phải tìm lấy.
Ngô khải run run nhận lấy,
lòng vừa mừng vừa hoang mang.
Trong kinh thành,
lấy đầu ra tâm can thanh khiết
giữa chốn mưu mô quyền lực.
Chàng cúi đầu càm tả,
nước mắt hòa cùng mồ hôi,
thấm ướt áo vải thô.
Chàng đứng dậy,
lão đảo rời đi,
mang theo cả hy vọng
lẫn sự sợ hãi.
Về đến kinh thành,
thuốc được phân phát khắp nơi.
Người bệnh uống vào có thuyên giảm,
nhưng không khỏi hẳn
vì thiếu vị dẫn.
Thượng thư nóng ruột,
hạ lệnh lùng bắt trẻ nhỏ,
ép lấy máu,
mong có linh nghiệm.
Nhưng tất cả đều vô ích.
Dân chúng càng thêm phẫn nộ,
lời nguyện rùa vang lên khắp nẻo.
Trong phủ, bạch lan bệnh,
ngày một nặng,
ngô khải cũng gần kiệt sức.
Trên rừng bệnh,
khi hơi thở yếu dần,
ngô khải mới trở thiểu.
Người có tâm can thanh khiết ấy,
chính là Mai Hòa.
Nàng đã cứu chàng một lần,
trao cả tuổi xuân
để đổi lấy sự sống cho chàng,
nhưng chàng đã phụ nghĩa.
Này, dù nàng có thể cứu,
nàng cũng chẳng cứu cho riêng chàng nữa.
Bởi nhân quả vốn công bằng,
kẻ gieo hạt phụ nghĩa,
đêm ấy, ngô khải chút hơi thở cuối cùng.
Bạch lan và cả gia tộc thượng thư
lần lượt cũng không thoát khỏi lưỡi hái dịch bệnh.
Tiếng trống tăng dền dĩ khắp phố
phủ son một thời lộng lẫy
hóa thành nơi điêu tản.
Người dân ngậm ngùi
coi đó là sự trả giá tất yếu
cho kẻ ngạo mạn phụ tình.
Trong khi ấy, nơi thung lũng,
Mai Hòa vẫn ngày ngày sắc thuốc
cứu giúp dân nghèo.
Nàng không quay về kinh thành,
cũng chẳng mang đến chuyện đời.
Trái tim từng tan vỡ, giờ đã an yên.
Nàng đã học được cách buông bỏ oán hận,
giữ lòng từ bi,
để tâm hồn mình như suối nguồn trong trèo.
Câu chuyện khép lại,
để lại một bài học thấm thiết.
Ân nghĩa là gốc của nhân phẩm.
Phụ nghĩa,
vong ân,
tất sẽ gặp báo ứng.
Thiện giả thiện báo,
ác giả ác báo,
trời xanh soi xét,
chẳng bỏ sót một ai.
Thưa quý vị,
câu chuyện về kẻ phụ nghĩa vong ân đến đây
xin khép lại.
Nếu thấy ý nghĩa,
xin mời quý vị dành một lượt đăng ký kênh Chuyện Làng Xưa
để những bài học đạo lý,
những câu chuyện nhân quả thấm đẫm tình người
tiếp tục được lan tỏa đến muôn nơi.
Mỗi lượt thích,
mỗi chia sẻ của quý vị là nguồn động viên
để chúng tôi kể thêm nhiều câu chuyện thấm thiết hơn nữa.
Xin chân thành cảm ơn
và hẹn gặp lại quý vị trong những câu chuyện kế tiếp.
