ó một thói quen uống nước tưởng chừng rất tốt nhưng có thể gây vấn đề, đặc biệt với người đang bị huyết áp cao. Đáng lo hơn, nhiều người lớn tuổi lại đang mắc sai lầm này mỗi ngày mà không hề nhận ra. Trong video hôm nay, BS. Nguyễn Minh Tâm phân tích 5 sai lầm uống nước thường gặp: chỉ uống khi thấy khát, uống quá nhiều trong một lần, ngậm muối trước khi uống nước, cố tình uống ít nước vì sợ đi tiểu và dùng trà, cà phê, nước ngọt hoặc bia rượu thay cho nước lọc. Video cũng chỉ ra những dấu hiệu cần chú ý như chóng mặt, khô miệng, táo bón, tiểu ít, lú lẫn, phù chân và những thay đổi bất thường khi đi tiểu. Đặc biệt, quý vị sẽ biết cách kiểm tra tình trạng thiếu nước trong vài giây và tham khảo một lịch uống nước đơn giản trong ngày. Hãy đăng ký kênh và chia sẻ video cho cha mẹ, ông bà và người thân đang bị huyết áp cao. Video mang tính chất chia sẻ kiến thức sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Người mắc bệnh tim, bệnh thận hoặc đang được hạn chế nước cần tuân theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
00:00 – 5 sai lầm uống nước nguy hiểm 01:14 – Vì sao cơ thể cần nước? 02:57 – Sai lầm 1: Đợi khát mới uống 05:47 – Sai lầm 2: Uống quá nhiều cùng lúc 08:11 – Sai lầm 3: Ngậm muối trước khi uống nước 13:05 – Sai lầm 4: Uống quá ít vì sợ đi tiểu 16:09 – Sai lầm 5: Dùng trà, cà phê, bia rượu thay nước 18:45 – Cách nhận biết cơ thể thiếu nước 20:35 – Những lưu ý khi dùng Oresol 21:44 – Uống bao nhiêu nước mỗi ngày? 23:29 – Lịch uống nước đơn giản 24:43 – Thông điệp cuối cùng
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
This video provides essential guidance on proper hydration, debunking common myths and highlighting dangerous habits. It emphasizes that relying on thirst is risky for seniors, warns against rapid water consumption and adding salt to water, and explains how to balance fluid intake to avoid nighttime urination while maintaining kidney and cardiovascular health.
Có một lời khuyên về uống nước đang lan truyền rất mạnh trên mạng,
nghe thì rất hay, nghe thì rất khoa học.
Nhưng nếu quý vị đang bị khuyết áp cao,
làm theo lời khuyên đó có thể khiến khuyết áp của quý vị tăng lên từng ngày
mà quý vị không hề hay biết.
Và đó mới chỉ là một trong năm sai lầm uống nước
mà tôi gặp gần như mỗi ngày ở phòng khám.
Trong năm sai lầm đó, có một sai lầm người lớn tuổi mắc nhiều nhất.
Nó lặn lẻ, làm máu đặc lại.
Nó làm đầu óc chậm chạp.
Và nó là một trong những lý do khiến nhiều cụ bị chóng mặt, té ngã giữa đêm.
Điều đáng lo là nó xảy ra ngay trong chính môi nhà mình,
với chính ly nước mình uống mỗi ngày.
Nhưng tin tốt là tất cả những sai lầm này đều có thể phòng tránh,
chỉ cần thay đổi vài thói quen rất nhỏ.
Ở cuối video, tôi sẽ chia sẻ với quý vị một lịch uống nước đơn giản trong ngày
và một cách tự kiểm tra xem cơ thể có đủ nước hay không.
Cách này chỉ mất 3 giây mỗi sáng.
Xin quý vị xem đến cuối,
vì có thể điều quý vị nghe hôm nay sẽ giúp chính quý vị
hoặc cha mẹ quý vị tránh được một lần nhập viện.
Hôm nay, tôi muốn nói về một thứ rất quen thuộc,
quen đến mức ai cũng nghĩ mình đã biết hết.
Đó là nước.
Mỗi ngày, ở phòng khám, tôi hay hỏi bệnh nhân một câu rất đơn giản.
Một ngày, cô chú uống bao nhiêu nước?
Và tôi nhận được đủ loại câu trả lời.
Có bác nói, tôi không thích uống nước lọc, nhạt lắm.
Có cô nói, uống nhiều nước là tôi đi tiểu suốt, phiền lắm bác sĩ à.
Có chú nói, tôi uống trà cả ngày rồi, chắc là đủ.
Có bà cụ ở quê nói, chiều tối tôi không dám uống, sợ đêm phải dậy đi tiểu.
Quý vị thấy không?
Mỗi người một lý do, nhưng tất cả đều dẫn đến một điểm chung.
Cơ thể đang thiếu nước mà không hề biết.
Cơ thể người trưởng thành có khoảng hơn một nửa là nước.
Nước có trong máu, nước có trong não,
nước có trong khớp gối, trong mắt, trong phổi, trong từng tế bào.
Tim bơm máu đi khắp cơ thể.
Nếu máu đủ nước, máu loạn vừa phải, tim bơm nhẹ nhàng.
Nếu thiếu nước, máu đặc hơn, tim phải làm việc vất vả hơn.
Thận lập chất thải ra khỏi cơ thể.
Thận cần nước để làm việc đó.
Thiếu nước, chất thải động lại, nước tiểu đặc, dễ tạo sỏi.
Ruột cần nước để phân mềm.
Thiếu nước, táo bón kéo dài.
Não cần nước để suy nghĩ tỉnh táo.
Thiếu nước, đầu nặng, dễ đau đầu, dễ quên, dễ cao gắt.
Nói như vậy để quý vị thấy, nước không chỉ là để hết khát.
Nước là nền móng cho gần như mọi hoạt động trong cơ thể.
Nhưng uống nước thế nào cho đúng thì lại là chuyện khác.
Và đây là lúc những sai lầm bắt đầu.
Chúng ta đi vào sai lầm đầu tiên.
Đây là sai lầm phổ biến nhất.
Và đây chính là sai lầm tôi nhắc đến ở đầu video.
Sai lầm người lớn tuổi mắc nhiều nhất.
Nhiều người nghĩ rằng cơ thể thông minh lắm.
Khi nào thiếu nước, tự nhiên sẽ khát.
Khát thì uống, không khát thì thôi.
Nghe rất hợp lý đúng không?
Nhưng có một sự thật mà ít người biết.
Càng lớn tuổi, cảm giác khát càng giảm đi.
Nhiều nghiên cứu về lão qua đã ghi nhận điều này.
Ở người cao tuổi, cơ thể có thể đã thiếu nước rồi.
Nhưng não vẫn chưa phát tín hiệu khác.
Hoặc tín hiệu khác rất yếu.
Yếu đến mức mình không để ý.
Nói cách khác, cái chuông báo động trong cơ thể đã bị nhỏ tiến đi.
Tôi kể quý vị nghe một trường hợp.
Có một bác trai 72 tuổi sống với con cháu ở Hà Nội.
Một buổi sáng mùa hè, bác dậy đi vệ sinh.
Vừa đứng dậy khỏi giường thì troán ván, ngã xuống sàn.
May mà chỉ bị bầm tay.
Con cháu đưa bác đi khám.
Kết quả cho thấy bác bị thiếu nước khá rõ.
Tôi hỏi bác, hôm qua bác uống bao nhiêu nước?
Bác nói, tôi có khác đâu mà uống.
Cả ngày chỉ uống mấy chén cà với bác canh lúc ăn cơm.
Đó chính là vấn đề.
Khi thiếu nước, lượng máu trong cơ thể giảm.
Khi đứng dậy đột ngột, máu không kịp lên não.
Huyết áp tụt trong vài giây.
Người sẽ thấy tối xăm mắt, chóng mặt, có thể nhả.
Với người trẻ, nhả một cái có thể chỉ bầm tím.
Nhưng với người lớn tuổi, xương đã yếu.
Một cú nhả có thể gây gãy cổ xương đùi.
Và quý vị biết đấy, với người cao tuổi, gãy cổ xương đùi là chuyện rất nghiêm trọng.
Thiếu nước ở người lớn tuổi còn có một biểu hiện ít ai ngờ tới.
Đó là lú lẫn.
Có gia đình đưa mẹ vào viện vì thấy bà tự nhiên nói năng lộn xộn,
không nhận ra người quen.
Cả nhà khoảng hốt, nghĩ bà bị lẫn nặng.
Nhưng sau khi được bù nước đầy đủ, bà tỉnh táo lại rõ rệt.
Tôi không nói mọi trường hợp lú lẫn đều do thiếu nước.
Nhưng thiếu nước là một nguyên nhân mà gia đình hoàn toàn có thể phòng rãnh.
Vậy phải làm sao?
Rất đơn giản.
Đừng đợi khát mới uống, hãy uống theo giờ.
Coi việc uống nước như một thói quen,
giống như đánh răng buổi sáng,
giống như uống thuốc huyết áp đúng giờ.
Nếu quý vị đang chăm sóc cha mẹ lớn tuổi,
đừng hỏi, bố có khát không?
Vì câu trả lời gần như luôn là không.
Hãy rót sẵn một ly nước và đặt vào tay bố mẹ.
Cô bá có thể đặt một chai nước ở chỗ mình hay ngồi,
cặn ghế xem tivi, cặn bàn uống trà, cặn giường ngủ.
Nhìn thấy nước thì nhớ mà uống.
Đó là sai lầm thứ nhất.
Nhưng có một sai lầm khác nằm ở phía ngược lại.
Có người biết mình phải uống nhiều nước,
nên uống theo cách rất nguy hiểm.
Có một chú hơn 50 tuổi,
nghe người ta nói uống nước nhiều thì tốt cho thận.
Thế là sáng ra, chú uống liền một mặt gần một lít nước.
Chiều lại, uống thêm một lít nữa.
Kết quả là gì?
Bụng chướng, đầy hơi, buồn nôn
và đi tiểu liên tục cả buổi.
Chú nói với tôi,
Mắc sĩ ơi, uống nước kiểu này mệt quá,
chắc tôi không hợp với nước.
Không phải chú không hợp với nước,
mà là chú uống sai cách.
Quý vị hình dung thế này,
khi trời mưa nhỏ, mưa rã rít cả ngày,
đất ngắm nước từ từ,
cây cối được tưới điều,
đất mềm và ẩm.
Nhưng khi mưa như trút nước,
chỉ trong một giờ, nước không kịp ngắm,
nước chảy tràn trên mặt đất,
cuốn trôi cả lớp đất màu.
Cơ thể mình cũng vậy.
Khi quý vị uống một lượng nước lớn cùng một lúc,
cơ thể không cần dùng hết ngay,
thận sẽ phải làm việc rấp
để thải bớt ra ngoài.
Vì vậy mà đi tiểu liên tục.
Nước vào nhanh, nước ra cũng nhanh.
Còn một điều nguy hiểm hơn
mà tôi muốn quý vị biết,
nếu uống một lượng nước quá lớn
trong thời gian rất ngắn,
vượt quá khả năng xử lý của thận,
lượng muối khoáng trong máu
y học gọi là tình trạng hạ natchi máu.
Nói đơn giản là máu bị loãng quá.
Tình trạng này có thể gây đau đầu,
buồn nôn, lơ mơ.
Trường hợp nặng có thể rất nguy hiểm.
Tình trạng này không phổ biến
ở người uống nước bình thường.
Nó thường gặp ở những người
tham gia các cuộc thi uống nước
hoặc người chạy bộ đường dài
uống quá nhiều nước lọc.
Nhưng điều tôi muốn nhấn mạnh là
nhiều hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn.
Cách uống quan trọng không kém lượng uống.
Vậy uống thế nào cho đúng?
Uống từng ngụm nhỏ, rải điều trong ngày.
Mỗi lần khoảng nửa ly đến một ly.
Uống chậm, ngậm một chút trong miệng,
rồi nuốt.
Cách mỗi lần khoảng một đến hai tiếng.
Như mưa rã rích, không phải mưa rào.
Làm như vậy, cơ thể có thời gian sử dụng nước.
Quý vị cũng sẽ đỡ
phải chạy vào nhà vệ sinh liên tục.
Rất nhiều cô bác sau khi đổi sang cách uống này,
đã nói với tôi,
lạ thật bác sĩ à,
uống nhiều hơn trước mà lại tích phải đi tiểu vội vàng hơn.
Và bây giờ, chúng ta đến sai lầm mà tôi lo lắng nhất.
Sai lầm tôi đã nhắc đến ngay ở đầu video.
Gần đây, có một lời khuyên được chia sẻ rất nhiều trên mạng xã hội.
Người ta nói rằng,
uống nước lọc không thì nước không vào được tế bào.
Phải ngậm một hạt muối biển trước mỗi ly nước,
thì nước mới được khắp thu.
Có video còn nói,
người huyết áp cao nên dùng loại muối biển đặc biệt này để cải thiện huyết áp.
Có bệnh nhân của tôi đã làm theo.
Một cô 58 tuổi,
bị huyết áp cao đang uống thuốc.
Cô xem video trên mạng,
mua một loại muối biển nhập khẩu giá khá cao.
Mỗi ngày, cô ngậm muối trước khi uống nước,
8 lần một ngày.
Sau khoảng một tháng, cô đến khám.
Huyết áp của cô cao hơn hẳn so với trước.
Chân cô bắt đầu phù.
Cô rất ngạc nhiên.
Cô nói,
mọi người bảo muối này tốt lắm mà bác sĩ.
Tôi muốn nói thật rõ với quý vị điều này.
Muối biển, muối hồng, muối xám, muối trắng,
dù đắt hay rẻ,
thành phần chính vẫn là muối ăn,
vẫn là natri.
Lượng khoáng chất khác trong đó rất nhỏ,
không đủ để tạo ra khác biệt đáng kể cho sức khỏe.
Và với người huyết áp cao,
thêm muối vào cơ thể gần như luôn là thêm gánh nặng.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người trưởng thành
nên ăn dưới 5 gam muối mỗi ngày.
5 gam là khoảng 1 thịa cà phê gạt ngang.
Và đó là tổng lượng muối cả ngày,
tính cả muối có sẵn trong thức ăn,
trong nước mắm, trong mì gói, trong dưa cà.
Còn người Việt mình ăn bao nhiêu?
Theo điều tra toàn quốc của Bộ Y tế năm 2015,
người Việt trưởng thành ăn trung bình khoảng 9,4 gam muối mỗi ngày,
gần gấp đôi mức khuyến cáo.
Quý vị nghĩ xem.
Bữa sáng, 1 bát phở, hấp hết nước dùng.
Bữa trưa, cơm với cá kho, chén nước mắm để chấm rau.
Bữa tối, thêm đĩa dưa cà muối,
bát canh niêm hạt nêm, thêm chút bột ngọt.
Tối đói bụng, thêm gói mì tôm.
Chưa cần ngậm thêm hạt muối nào,
chúng ta đã ăn mặn quá mức rồi.
Ăn mặn kéo dài làm tăng nguy cơ huyết áp cao.
Huyết áp cao lâu năm làm tăng nguy cơ độc quỵ,
nhồi máu cơ tim, suy thận.
Đây đều là những bệnh để lại hậu quả rất nặng nề
cho người bệnh và cả gia đình.
Video trên mạng còn nói
muối ăn thông thường là loại muối độc hại.
Điều này không đúng.
Ở Việt Nam, muối ăn thông thường
thường là muối có bổ sung iốt.
Nước mình từng có giai đoạn
rất nhiều người bị bứu cổ do thiếu iốt.
Chính nhờ chương trình muối iốt
mà tình trạng này đã giảm mạnh.
Nếu quý vị bỏ muối iốt
để chuyển hẳn sang các loại muối đắt tiền
không có iốt,
quý vị có thể đang tự làm mình
thiếu một vi chất quan trọng.
Vậy thông điệp ở đây là gì?
Vấn đề của người Việt không phải là thiếu muối.
Vấn đề là thừa muối.
Uống nước lập bình thường là cơ thể đã hấp thu được.
Không cần ngẩm muối,
không cần mua muối đặc biệt.
Còn nếu quý vị muốn hỗ trợ huyết áp ổn định hơn,
hãy làm ngược lại, giảm muối
và ăn nhiều rau xanh trái cây hơn.
Vì sao lại là rau xanh và trái cây?
Vì rau quả chứa nhiều cali.
Cali là một khoáng chất
giúp cơ thể cân bằng lại tác động của muối.
Hiệp hội Tiêm mạch Hoa Kỳ
cũng khuyến khích chế độ ăn giàu
rau, quả, đậu, hạt
để hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Rau muống, rau ngót, rau dền,
cải xanh, chuối, cam, bưởi,
đu đủ, khoai lang
đều là những thực phẩm rất quen thuộc với người Việt
lại dễ mua.
Tuy nhiên, có một lưu ý quan trọng.
Nếu quý vị đang bị bệnh thận
hoặc đang dùng một số loại thuốc huyết áp nhất định,
việc ăn nhiều cali
cần được bác sĩ điều trị hướng dẫn.
Đừng tự ý tăng quá nhiều.
Một vài mẹo nhỏ để giảm muối
mà cả nhà vẫn ăn ngon.
Đừng hấp hết nước dùng phở, bún.
Phần lớn muối nằm trong nước dùng.
Pha nước chấm loãng hơn.
Thêm chanh, tỏi, ớt để đậm vị.
Nêm nếm bằng hành, gừng, sả, tiêu,
rau thơm nhiều hơn.
Hạn chế dưa muối, cà muối, mắm,
đồ họp, mì gói.
Nêm nhạt dần từng chút.
Chỉ sau vài tuần lưỡi sẽ quen
và quý vị sẽ thấy đồ ăn mặn trước đây khó ăn hơn.
Còn nếu quý vị bị phù chân khi uống nhiều nước
như một số cô bác kể với tôi,
thì đó không phải vì thiếu muối.
Phù chân ở tuổi trung niên có thể liên quan đến
tim, thận, gan, suy giãn tỉnh mạch
hoặc tác dụng phụ của một số thuốc.
Đây là dấu hiệu cần đi khám,
chứ không phải tự xử lý bằng muối.
Đó là sai lầm thứ ba.
Và bây giờ là một sai lầm rất phổ biến
ở các cụ, đặc biệt là ở quê.
Tôi hiểu nỗi khổ này.
Thật sự hiểu.
Nhiều cô bác lớn tuổi rất ngại đi tiểu nhiều.
Ban ngày đi chợ, đi chùa, đi đám.
Không biết nhà vệ sinh ở đâu.
Bằng đêm dậy đi tiểu hai ba lần,
mất ngủ, lại sợ ngã trong góng tối.
Thế là giải pháp được chọn là uống ít đi.
Có bà cụ 80 tuổi ở Nam Định
cả ngày chỉ uống vài ngụm nước.
Bà nói, uống vào lại phải đi, khổ lắm con ạ.
Nhưng cô bác ơi, nhịn nước để khỏi đi tiểu
giống như đóng cửa sổ để khỏi phải quét bụi.
Nhà có vẻ sạch hơn một lúc,
nhưng không khí bên trong ngày càng ngọt ngạt.
Khi uống quá ít nước,
nước tiểu trở nên rất đặc.
Nước tiểu đặc tạo điều kiện
cho vi khuẩn phát triển trong đường tiểu.
Vì vậy, người lớn tuổi uống ít nước
dễ bị viêm đường tiết niệu hơn.
Đặc biệt là phụ nữ lớn tuổi.
Và oái oam thay,
viêm đường tiết niệu lại gây ra
đúng cái điều cô bác sợ nhất.
Tiểu nhiều, tiểu bút, tiểu gấp,
nhiều khi không kịp vào nhà vệ sinh.
Nước tiểu đặc lâu ngày
cũng làm tăng nguy cơ sỏi thận.
Người đã từng bị sỏi thận
thì càng cần uống đủ nước.
Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ
khuyến cáo người từng bị sỏi
nên uống đủ nước
để lượng nước tiểu mỗi ngày
đạt khoảng 2 lít rưỡi
nhằm giảm nguy cơ sỏi quay trở lại.
Nhịnh nước còn gây táo bón.
Mà táo bón kéo dài ở người lớn tuổi
là dẫn đến trĩ, đau bụng,
khó chịu, ăn uống kém.
Vậy làm sao để vừa uống đủ nước
vừa không phải thức dậy nhiều lần ban đêm?
Bí quyết nằm ở thời điểm uống.
Uống nhiều vào buổi sáng và buổi chiều.
Giảm dần vào buổi tối.
Hạn chế uống nhiều trong khoảng 2 tiếng
trước khi đi ngủ.
Đi vệ sinh 1 lần ngay trước khi lên giường.
Hạn chế trà đặc, cà phê và buổi chiều tối.
Vì những thứ này
có thể làm quý vị muốn đi tiểu nhiều hơn
và khó ngủ hơn.
Để một chiếc đèn ngủ nhỏ
trên đường từ giường tới nhà vệ sinh.
Một chiếc đèn nhỏ thôi
cũng giúp giảm nguy cơ té ngã rất nhiều.
Có một điều tôi muốn cô bác lưu ý thêm.
Một người khỏe mạnh, uống đủ nước
thường đi tiểu khoảng 6 đến 8 lần mỗi ngày.
Đó là bình thường.
Nhưng nếu quý vị phải dậy đi tiểu
nhiều lần mỗi đêm,
dù đã hạn chế uống buổi tối
hoặc tự nhiên thấy khác nhiều,
uống nhiều, tiểu nhiều hơn hạn trước đây,
thì đừng chủ quan.
Đó có thể là dấu hiệu của tiểu đường.
Ở nam giới lớn tuổi,
đó có thể là dấu hiệu phi đại tuyến tiên liệt.
Những tình trạng này cần được bác sĩ kiểm tra.
Đừng viên ngại đi tiểu mà bỏ nước.
Hãy tìm hiểu vì sao mình đi tiểu nhiều.
Chúng ta đến sai lầm cuối cùng.
Sai lầm mà có thể chính quý vị
đang mắc mỗi ngày mà không nhận ra.
Người Việt mình có văn hóa uống rất phân phú.
Sáng một ấm trà,
trưa một ly cà phê sữa đá,
chiều ngồi quán cà đá vỉa hè,
tối cuối tuần vài cốc bia hơi với bạn bè,
con cháu về chơi mua cho vài chai nước ngọt.
Và nhiều người nghĩ
tôi uống cả ngày rồi, thiếu nước sao được?
Thật ra, không phải loại đồ uống nào cũng giống nhau.
Trà và cà phê vẫn cung cấp nước cho cơ thể.
Nếu uống vừa phải,
đây vẫn là những đồ uống
có thể nằm trong thói quen hàng ngày.
Nhưng trà đặc, cà phê đặc,
uống quá nhiều có thể gây mất ngủ,
hồi hộp và làm quý vị đi tiểu nhiều hơn.
Người đang có bệnh tim mạch
hoặc huyết áp chưa ổn định
càng nên cẩn thận.
Nước ngọt có ga, trà sữa,
nước tăng lực chứa rất nhiều đường.
Uống nhiều thứ này
không những không giúp cơ thể khỏe hơn,
mà còn tăng nguy cơ thừa cân,
tiểu đường, gan nhiễm mỡ.
Một chai nước ngọt
có thể chứa lượng đường tương đương
nhiều thịa cà phê đường.
Bia rượu thì ngược lại hẳn.
Rượu bia làm cơ thể mất nước nhiều hơn.
Đó là lý do sau một cuộc nhậu,
sáng hôm sau,
người ta hay khô miệng, đau đầu,
mệt mỏi.
Đó chính là một phần biểu hiện của thiếu nước.
Tôi từng gặp một chú 48 tuổi
làm nghề xây dựng.
Trưa hè làm việc dưới nắng,
chiều về uống bia với anh em cho đỡ mệt.
Chú không uống mấy nước lọc.
Một ngày chú bị đau
quặng bùm thắt lưng.
Đi khám thì phát hiện sỏi thận.
Chú nói,
tôi uống bia nhiều mà bác sĩ
tưởng là đủ nước.
Không phải vậy.
Vậy uống gì là tốt nhất?
Nước lọc vẫn là lựa chọn hàng đầu.
Đơn giản, rẻ, không đường,
không chất kích thích.
Ngoài ra, quý vị có thể dùng
nước rau ngô, trà xanh pha loãng,
không thêm đường.
Canh rau trong bữa ăn
nhưng nêm nhạt.
Trái cây mỏng nước như dưa hấu,
cam, bưởi, thanh long.
Sữa không đường hoặc ít đường.
Một điều hay của bữa cơm Việt
là chúng ta luôn có bát canh.
Bát canh rau ngót,
canh bí, canh mỏng tơi
đều cung cấp thêm nước
và khoáng chất.
Chỉ cần nhớ đừng nêm quá mặn.
Như vậy, chúng ta đã đi qua
5 sai lầm.
Bây giờ, làm sao để biết cơ thể mình
có đang thiếu nước hay không?
Đây là cách kiểm tra 3 giây
mà tôi đã hứa với quý vị
ở đầu video.
Mỗi sáng khi đi vệ sinh,
hãy nhìn màu nước tiểu.
Nếu nước tiểu có màu vàng nhạt,
trong, giống như nước chanh pha loãng,
cơ thể quý vị đang đủ nước.
Nếu nước tiểu có màu vàng sẵm,
giống như nước trà đặc,
cơ thể đang thiếu nước,
hãy uống thêm.
Nếu nước tiểu có màu nâu sẵm,
đỏ hoặc có máu,
đó không còn đơn giản là chuyện thiếu nước nữa.
Cần đi khám sớm.
Một lưu ý nhỏ,
nếu quý vị đang uống
vitamin tổng hợp, đặc biệt là
vitamin nhóm B,
nước tiểu có thể có màu vàng tươi.
Đó là do vitamin,
không phải lúc nào cũng do thiếu nước.
Ngoài màu nước tiểu,
cơ thể còn gửi nhiều tín hiệu khác.
Khô miệng,
khô môi,
môi nước nẻ,
đau đầu âm ỉ, đặc biệt vào buổi chiều,
mệt mỏi, không rõ lý do,
quể quải, khó tập trung,
chóng mặt khi đứng dậy nhanh,
táo bón kéo dài,
đi tiểu rất ít,
chỉ vài lần một ngày,
da kém đàn hồi.
Quý vị thử véo nhẹ da
mu bàn tay rồi thả ra.
Nếu da trở lại chậm,
có thể cơ thể đang thiếu nước.
Tuy nhiên,
ở người lớn tuổi,
da vốn đã kém đàn hồi hơn,
nên dấu hiệu này chỉ mang tính tham khảo.
Với người cao tuổi,
cần đặc biệt chú ý đến sự thay đổi
về tinh thần.
Tự nhiên lơ mơ, nói nhầm lẫn,
ngủ ly bì, kém ăn hẳn,
đặc biệt vào những ngày nắng nóng
hoặc khi đang bị tiêu chảy, sốt.
Đây là lúc gia đình cần hết sức cảnh giác.
Nói đến tiêu chảy,
tôi muốn nhắc một chuyện rất hay gặp.
Khi bị tiêu chảy, nôn nhiều,
cơ thể mất cả nước lẫn muối khoáng.
Lúc này, dùng dịch bù nước
như Orison là rất hữu ích.
Nhưng tôi đã gặp không ít
gia đình pha Orison sai.
Có người pha một gói
với nửa cốc nước cho đậm,
nghĩ rằng như thế tốt hơn.
Có người chia nhỏ gói ra pha nhiều lần.
Có người pha rồi để qua
ngày hôm sau uống tiếp.
Tất cả những cách này đều không đúng.
Orison pha quá đặc,
có thể làm lượng muối trong máu tăng cao
rất nguy hiểm,
đặc biệt với trẻ nhỏ và người già.
Hãy pha đúng lượng nước ghi
trên bao bì, pha xong
dùng trong ngày theo hướng dẫn.
Và nếu tiêu chảy kéo dài,
sốt cao, đi ngoài ra máu
hoặc người bệnh lừ đừ,
hãy đưa đi khám ngay.
Đây là trường hợp duy nhất
trong video hôm nay mà tôi nói
về việc bổ sung muối vào nước.
Và đó là dung dịch được pha chế
theo tỷ lệ chuẩn, dùng khi cơ thể
thực sự mất nhiều nước và muối,
không phải thói quen hàng ngày.
Đây là câu hỏi tôi được hỏi
nhiều nhất. Cơ quan an toàn
thực phẩm châu Âu đưa ra mức tham khảo
tổng lượng nước mỗi ngày,
tính cả nước từ đồ uống
và thức ăn khoảng 2 lít
với phụ nữ và khoảng 2 lít rưỡi
với nam giới.
Viện dinh dưỡng quốc gia của Việt Nam
cũng khuyến nghị người trưởng thành
uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày,
có thể điều chỉnh theo cân nặng,
mức độ vận động và thời tiết.
Có một cách tính đơn giản
mà nhiều bác sĩ hay dùng,
khoảng 30 đến 40 ml nước
cho mỗi kg cân nặng.
Ví dụ, một cô nặng 55 cân,
nhân lên cô cần khoảng
1 lít 6 đến hơn
2 lít nước mỗi ngày.
Trong đó đã bao gồm
nước từ canh, từ trái cây,
từ sữa. Nói cho dễ nhớ,
với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh,
khoảng 6 đến 8 ly nước
mỗi ngày, cộng với bát canh
và trái cây trong bữa ăn
là một mức hợp lý.
Những ngày cần uống nhiều hơn,
ngày nắng nóng như mùa hè miền Bắc
hay miền Nam oi bức,
khi làm việc ngoài trời, làm ruộng,
làm vườn, khi đi bộ, tập thể dục,
chơi cầu lông, đánh bóng bàn
ra nhiều mù hôi, khi bị sốt,
tiêu chảy, nôn.
Nhưng cũng có những người
không được tự ý uống nhiều nước.
Đây là điều rất quan trọng,
xin quý vị nghe kỹ.
Nếu quý vị đang bị suy tim,
bệnh thận mạng, sơ gan
hoặc đang được bác sĩ hạn chế nước,
thì lượng nước mỗi ngày phải theo
đúng chỉ định của bác sĩ điều trị.
Với những người này, uống quá
nhiều nước có thể làm bệnh nặng thêm,
dây phù, khó thở.
Lời khuyên chung trên mạng,
kể cả trong video này,
không thay thế được lời dặn của
bác sĩ đang theo dõi quý vị.
Và đây là lịch uống nước đơn giản
mà tôi đã hứa. Cô bác có thể
điều chỉnh theo giờ sinh hoạt của mình.
Buổi sáng, ngay khi ngủ dậy,
một ly nước ấm.
Sau một đêm dài, cơ thể
cần được bù nước. Ly nước này
giúp quý vị tỉnh táo hơn và hỗ trợ
đường ruột hoạt động nhẹ nhàng.
Sau bữa sáng, khoảng nửa tiếng
đến một tiếng. Nửa ly
đến một ly nước.
Giữa buổi sáng, khoảng 9-10 giờ,
một ly nước. Đây là lúc
nhiều người bận rộn nhất
và quên uống nhất.
Bữa trưa, một bát canh
rau nem nhạt. Đầu giờ chiều,
một ly nước hoặc một ly
trà xanh loãng không đường.
Giữa buổi chiều, khoảng
3-4 giờ, một ly nước
kèm một cái trái cây như
cam, bưởi, chuối.
Chiều muộn, trước
bữa tối, nửa ly đến
một ly nước. Bữa tối,
bát canh. Sau
bữa tối, uống vài ngụm
nếu thấy cần. Hạn chế
uống nhiều trong khoảng 2 tiếng trước
khi ngủ. Trước khi ngủ,
đi vệ sinh. Chỉ vậy
thôi. Không cần máy móc.
Không cần mua loại nước đắt tiền.
Không cần ngậm muối.
Thưa quý vị và cô bác,
nước là thứ rẻ nhất,
dễ tìm nhất trong nhà mình.
Nhưng cũng chính vì quá
quen thuộc nên chúng ta hay xem nhẹ
nó. Những sai lầm tôi kể
hôm nay có thể không gây hại
ngay trong một ngày, một tuần.
Nhưng ngày này qua tháng khác,
chúng lặng lẽ tức tụ.
Đến khi xuất hiện sỏi thận,
viêm đường tiểu, khuyết áp
tăng cao hay một cú ngã giữa
đêm thì chúng ta mới giật mình.
Tin tốt là chỉ cần
thay đổi từ hôm nay. Một
ly nước ấm buổi sáng,
vài ngậm nước mỗi giờ,
bớt một chút nước mắm trong chén chấm,
thêm một đĩa rau trong bữa cơm.
Những thói quen nhỏ đó
làm điều đặn sẽ giúp
tăng cường sức khỏe cho quý vị
trong nhiều năm tới.
Nếu quý vị thấy video này hữu ích,
hãy chia sẻ cho cha mẹ, cô gì,
chú bác trong gia đình.
Nhất là những người đang bị khuyết áp cao
hoặc đã từng làm theo lời khuyên
ngậm muối trên mạng.
Biết đâu một lần chia sẻ của quý vị
sẽ giúp người thân tránh
được một sai lầm đáng tiếc?
Hãy để lại bình luận cho tôi biết
một ngày quý vị thường uống
bao nhiêu ly nước?
Và quý vị đã từng mắc sai lầm nào
trong năm sai lầm hôm nay?
Đừng quên đăng ký kênh để nhận thêm
những kiến thức sức khỏe dễ hiểu,
dễ áp dụng. Và xin nhắc lại,
video này mang tính chất chia sẻ
kiến thức. Nếu quý vị đang có
bệnh tim, bệnh thận,
hoặc đang điều trị bất kỳ bệnh gì,
hãy trao đổi với bác sĩ đang
theo dõi mình trước khi thay đổi
thói quen ăn uống. Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm.
Chúc quý vị và gia đình
luôn mạnh khỏe. Hẹn gặp lại quý vị
trong video tiếp theo.